ECLI:NL:ORBAACM:2025:26

Landsverordening ambtenarenrechtspraak (La) Uitspraakdatum: 3 november 2025 Zaaknummer: AUA2024H00411 RAAD VAN BEROEP IN AMBTENARENZAKEN VAN ARUBA Uitspraak op het hoger beroep van: [Appellante], appellante (hierna: [appellante]), gemachtigde: mr. R.P. Lee, advocaat, tegen de uitspraak van het Gerecht in Ambtenarenzaken van Aruba (Gerecht) van 28 oktober 2024, zaaknummer AUA2023004350 (aangevallen uitspraak), in het geding tussen: [Appellante] en de Gouverneur van Aruba, geïntimeerde (hierna: de gouverneur), gemachtigden: mr. A.F.J. Caster en mr. C.L. Geerman.

[appellante] heeft hoger beroep ingesteld. De gouverneur heeft een contramemorie ingediend. De Raad heeft de zaak, gevoegd met de zaken met de nummers AUA2024H00021 en AUA2024H00371, op de zitting van 25 augustus 2025 behandeld. Voor [appellante] is mr. Lee verschenen. De gouverneur heeft zich laten vertegenwoordigen door zijn gemachtigden. Na de zitting zijn de zaken weer gesplitst en daarin wordt heden afzonderlijk uitspraak gedaan.

waar gaat de zaak over? 1. [Appellante] was tot 1 januari 2023 werkzaam als ambtenaar bij het Departamento di Integracion Maneho y Admision de Stranhero (DIMAS). Deze functie is maximaal gewaardeerd op schaal 10. Per 1 november 2019 is [appellante] bevorderd in de rang van commies 1ste klasse, schaal 9. Met ingang van 1 januari 2023 is [appellante] in verband met vrijwillige uitdiensttreding eervol ontslag verleend. 1.1. Op 3 februari 2022 heeft de directeur van het DIMAS [appellante] voorgedragen voor een bevordering in de rang van hoofdcommies, schaal 10. 1.2. Onder intrekking van het landsbesluit van 12 januari 2023 heeft de gouverneur [appellante] bij landsbesluit van 3 november 2023 (landsbesluit) met ingang van 1 augustus 2022 bevorderd naar schaal 10. De gouverneur heeft de ingangsdatum van de bevordering opgeschoven van 1 november 2021 tot 1 augustus 2022 omdat [appellante] in de anciënniteitsperiode van 1 november 2019 tot 1 november 2021 op 288 dagen arbeidsongeschikt is geweest. Tegen dit landsbesluit heeft [appellante] bezwaar gemaakt. Wat is het oordeel van het Gerecht? 2. Het Gerecht heeft met de aangevallen uitspraak het bezwaar van [appellante] tegen de ingangsdatum van haar bevordering ongegrond verklaard. Het Gerecht heeft daartoe, samengevat, overwogen dat op grond van vaste rechtspraak van de Raad van Beroep het bestuursorgaan bevoegd is de ingangsdatum van een bevordering op te schuiven bij langdurige afwezigheid wegens arbeidsongeschiktheid. Daarbij mag het bestuursorgaan zich baseren op het door hem gevoerde 90-dagen beleid. In het geval van [appellante] betekent dit volgens het Gerecht dat de anciënniteitsperiode wordt verlengd waardoor de bevordering pas per 1 augustus 2022 kan plaatsvinden. Wat heeft [appellante] aangevoerd tegen de uitspraak van het Gerecht? 3. [ Appellante] heeft in hoger beroep, net als in bezwaar, aangevoerd dat zij met ingang van 1 november 2021 en niet pas per 1 augustus 2022 in aanmerking komt voor een bevordering naar schaal 10. Zij heeft dit als volgt – samengevat weergegeven – onderbouwd: 3.1. De gouverneur heeft het beleid over het opschuiven van de ingangsdatum van bevordering wegens langdurige arbeidsongeschiktheid niet op papier gesteld. Dat beleid is ook nooit officieel bekend gemaakt. De gouverneur heeft dit beleid daarom ten onrechte toegepast bij het voorbereiden en nemen van het bestreden landsbesluit.Beleid moet eerst worden bekendgemaakt voordat het kan worden toegepast en het kan dan alleen worden toegepast op toekomstige gevallen. [Appellante] verwijst in dit verband naar de Nederlandse rechtspraak over beleidsregels, de conclusie van de advocaat-generaal De Bock van 10 november 2023, ECLI:NL:CRVB:2023:2086, de artikelen 1:3, vierde lid, en 3:40 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) en artikel 4:16, eerste lid, van de Arubaanse Landsverordening algemene bepalingen van bestuursrecht (Labb, Afkondigingsblad van Aruba, 2023, no. 55). Voor zover de gouverneur verwijst naar uitspraken van de Raad van Beroep over het ziekteverzuimbeleid vanaf 2023 kunnen die uitspraken alleen voor toekomstige gevallen en dus niet met terugwerkende kracht worden toegepast. Aangezien [appellante] heeft verzocht om bevordering met ingang van 1 november 2021, en dus voor 2023, heeft de gouverneur ten onrechte verwezen naar de rechtspraak van de Raad van Beroep over het 90-dagen beleid. Hoe oordeelt de Raad? Wat staat er in de wet over bevordering? 4.1. Artikel 13, eerste lid, van de Landsverordening materieel ambtenarenrecht (Lma) bepaalt dat aanstelling en bevordering geschieden, voor zover daar regels voor zijn vastgesteld, volgens deze regels. 4.2. Op grond van artikel 4 van de Bezoldigingsregeling Aruba (BRA) dient een ambtenaar om in aanmerking te komen voor een bevordering te voldoen aan de vastgestelde bevorderingseisen en voorts voor de vervulling van die betrekking geschikt en bekwaam te worden geacht. In bijbehorende bijlage B zijn de benoemings- en bevorderingseisen voor verschillende betrekkingen opgenomen. 4.3. Uit wat in deze bijlage is vermeld onder I Administratieve ambtenaren, en E hoofdcommies (schaal 10) volgt, voor zover hier van belang, dat [appellante] om bevorderd te worden naar schaal 10 een functie dient te bekleden die waardering op het niveau van hoofdcommies rechtvaardigt met dien verstande dat zij reeds ten minste twee jaar dienst in de rang van commies 1ste klasse moet hebben volbracht (anciënniteitsvereiste). Ook moet zij daarvoor beschikken over een gunstige beoordeling (beoordelingsvereiste). Heeft [appellante] voldaan aan de bevorderingsvereisten? 5.1. Vaststaat dat [appellante] een positieve beoordeling heeft gekregen over haar functioneren in de periode van 1 november 2019 tot 1 november 2021. Aan het beoordelingsvereiste is dus voldaan. 5.2.

5.3. De kern van het debat tussen partijen betreft de vraag of de gouverneur bij de bepaling van de ingangsdatum van de bevordering rekening heeft mogen houden met de langdurige arbeidsongeschiktheid (288 dagen) van [appellante] in de anciënniteitsperiode. De Raad beantwoordt die vraag bevestigend en overweegt daartoe het volgende. Is sprake van verboden terugwerkende kracht? 6.1. Bevordering is geen recht van een ambtenaar of een automatisme na afloop van de reguliere anciënniteitsperiode. Het betreft een discretionaire bevoegdheid van de gouverneur. De gouverneur kan deze bevoegdheid uitoefenen indien de ambtenaar aan de bevorderingseisen voldoet. De bevorderingseisen die gelden voor [appellante] zijn vermeld onder 4.2 en 4.3. De gouverneur mag bij de beslissing op het verzoek om bevordering en de vraag of aan genoemde vereisten is voldaan betekenis toekennen aan eventuele bijzondere omstandigheden, zoals o.a. een langdurige periode van afwezigheid wegens arbeidsongeschiktheid in de anciënniteitsperiode. 6.2. De Raad heeft eerder geoordeeld, zie de uitspraken van de Raad van 1 december 2021, ECLI:NL:ORBAACM:2021:81, 1 maart 2023, ECLI:NL:ORBAACM:2023:23 en 28 juni 2023, ECLI:NL:ORBAACM:2023:42, dat onder het begrip ‘dienst’, dat onderdeel uitmaakt van het anciënniteitsvereiste, de actieve dienst moet worden verstaan. De ratio daarvan is dat bij de vraag of een ambtenaar voor bevordering in aanmerking komt, diens functioneren moet worden beoordeeld en dat het functioneren alleen kan worden beoordeeld als de ambtenaar actief deelneemt en heeft deelgenomen aan de ambtelijke dienst. Langdurige perioden van arbeidsongeschiktheid beletten die beoordeling. 6.3. Met betrekking tot het opschuiven van de ingangsdatum van bevordering in verband met langdurige arbeidsongeschiktheid wordt door de gouverneur sinds enkele jaren een vaste gedragslijn gehanteerd. Deze gedragslijn staat bekend als het ’90-dagen beleid’. De Raad stelt vast dat het door de gouverneur gehanteerde 90-dagen beleid niet schriftelijk is vastgesteld en officieel is bekendgemaakt. De gemachtigden van de gouverneur hebben op de zitting uiteengezet dat dit wel de bedoeling is, maar dat het traject daarvoor nog niet is afgerond. Anders dan [appellante] betoogt betekent dit echter niet dat deze vaste gedragslijn niet kan worden toegepast. Een vaste gedragslijn kan worden vastgelegd in schriftelijke beleidsregels, die door publicatie worden bekendgemaakt, maar dat hoeft niet. Indien een vaste gedragslijn niet is bekendgemaakt en gepubliceerd heeft dat tot gevolg dat het bestuursorgaan bij het nemen van een besluit niet kan volstaan met de enkele verwijzing naar die gedragslijn, maar in de motivering van het besluit moet uiteen zetten wat de vaste gedragslijn inhoudt en hoe die in het concrete geval is toegepast. Die concrete toepassing komt hierna aan de orde. 6.4. Bij een verzoek tot bevordering is het bevoegd gezag verplicht een beslissing op dat verzoek te nemen met toepassing van bovengenoemd wettelijk kader, waarvan het begrip ‘actieve dienst’ onderdeel uitmaakt, en waar de hier aan de orde zijnde vaste gedragslijn betrekking op heeft. [appellante] kan dan ook niet worden gevolgd in haar stelling dat de vaste gedragslijn uit het 90-dagen beleid niet mag worden toegepast. Dit geldt ook als de voorgestelde datum van bevordering in de tijd ligt voor de datum waarop het 90-dagen beleid tot stand is gekomen. 6.5. De Awb en het Labb kennen het schriftelijkheidsvereiste voor beschikkingen en beleidsregels. Beschikkingen en beleidsregels treden pas in werking na bekendmaking. Omdat het 90-dagen beleid niet schriftelijk is vastgesteld en bekendgemaakt, is het geen beleidsregel als bedoeld in de Awb en de Labb. Het beroep van [appellante] op de wetsbepalingen uit de Awb en de Labb over beleidsregels slaagt reeds hierom niet. 6.6. Voor zover [appellante] wil betogen dat ook de hier aan de orde zijnde vaste gedragslijn alleen mag worden toegepast voor de toekomst, gaat dat betoog niet op. Weliswaar geldt als hoofdregel dat beleid geen terugwerkende kracht mag hebben, maar daarop zijn uitzonderingen mogelijk. Dat geldt ook in dit geval omdat de vaste gedragslijn wetsinterpreterend beleid betreft over het begrip ‘actieve dienst’ dat reeds geldend recht was ten tijde van de verzoeken om bevordering en de gewenste bevorderingsdatum. Anders dan [appellante] betoogt, is van een verboden terugwerkende kracht geen sprake. 6.7. De verwijzing naar de conclusie van advocaat-generaal De Bock leidt niet tot een ander oordeel. Die conclusie heeft vooral betrekking op de toetsing van binnen- en buitenwettelijk beleid over de afweging van belangen aan het evenredigheidsbeginsel. Toetsing en toepassing van het 90-dagen beleid 7.1. [ Appellante] betoogt dat het 90-dagen beleid in strijd is met de wet en onredelijke gevolgen heeft. Zij stelt – zo begrijpt de Raad - dat de gouverneur dat beleid ook in haar geval niet had mogen toepassen en de ingangsdatum van haar bevordering niet had mogen opschuiven vanwege haar arbeidsongeschiktheid in de anciënniteitsperiode. [Appellante] stelt dat zij bevorderd had moeten worden per 1 november 2021, de laatste dag van de anciënniteitsperiode. Door dit na te laten en haar pas per 1 augustus 2022 te bevorderen ondervindt zij financieel nadeel. 7.2. De gouverneur heeft uiteengezet dat en waarom voor de vaststelling van de anciënniteitsperiode het 90-dagen beleid wordt gehanteerd. De achtergrond is gelegen in de noodzaak het hoge percentage ziekteverzuim van ambtenaren op Aruba terug te dringen. De overheid wil met een pakket maatregelen dat percentage terugdringen. Dat gebeurt zowel door preventieve maatregelen om ziekteverzuim te voorkomen, als door maatregelen die zijn bedoeld om de duur van de perioden van arbeidsongeschiktheid te beperken. Een van die maatregelen is om bij verzoeken of voorstellen tot bevordering (financiële) gevolgen te verbinden aan langdurige afwezigheid wegens ziekte of arbeidsongeschiktheid. In die situatie wordt de anciënniteitsperiode, en daarmee het bevorderingsmoment, verschoven. Dit gebeurt bij een reguliere anciënniteitsperiode van vier jaar als binnen die periode de ambtenaar 90 dagen of meer verzuimt als gevolg van arbeidsongeschiktheid. In dat geval wordt de periode waarbinnen aan de anciënniteitseis moet worden voldaan verlengd met het totaal aantal arbeidsongeschiktheidsdagen waarmee de periode van 90 dagen wordt overschreden. Bij een anciënniteitsperiode van meer of minder dan vier jaar wordt het aantal van 90 dagen verhoudingsgewijs aangepast. 7.3. Zoals hiervoor aangegeven merkt de Raad het 90-dagen beleid aan als wetsinterpreterend beleid over de uitleg van het begrip ‘actieve dienst’. Bij die uitleg is geen sprake van beoordelingsruimte door het bestuur. Dit betekent dat er geen reden is voor een terughoudende toets van dit beleid door de bestuursrechter. De rechter moet aan de hand van de aangevoerde beroepsgronden vol toetsen of met de bestreden beslissing is gebleven binnen de grenzen van de wet (stap 1), of de relevante feiten correct zijn vastgesteld en of op basis daarvan in het voorliggende geval het begrip ‘actieve dienst’ - en daarmee het anciënniteitsvereiste - op juiste wijze is uitgelegd (stap 2). Ook moet de bestuursrechter toetsen of er bijzondere omstandigheden zijn die maken dat deze uitleg dermate onevenwichtig of onredelijk bezwarend uitpakt, dat die achterwege moet blijven (stap 3). 7.3.1. De Raad merkt op dat het 90-dagen beleid van de gouverneur aan de orde is gesteld in verschillende gerechtelijke procedures, ook bij de Raad. De Raad verwijst naar de hiervoor onder 6.2 genoemde uitspraken.

8.1. De slotsom is dat dat het hoger beroep niet slaagt. De Raad zal de aangevallen uitspraak bevestigen. 8.2. Voor een veroordeling in de proceskosten bestaat geen aanleiding.

De Raad van Beroep bevestigt de aangevallen uitspraak. Deze uitspraak is gewezen door mr. B.J. van Ettekoven, voorzitter, en mr. A.H.M. van de Leur en mr. P. Klik, leden, en uitgesproken in het openbaar op 3 november 2025 in tegenwoordigheid van de griffier.