ECLI:NL:RBZWB:2023:4289

vonnis RECHTBANK ZEELAND-WEST-BRABANT Cluster II Handelszaken Breda zaaknummer / rolnummer: C/02/398829 / HA ZA 22-318 Vonnis van 21 juni 2023 in de zaak van [eiser in conventie01] , wonende te [woonplaats01] , eiser in conventie, verweerder in reconventie, advocaat mr. J.R. de Jong te Amsterdam, tegen de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid EXCLUSIVE STEEL BV , gevestigd te Made, gedaagde in conventie, eiseres in reconventie, advocaat mr. H.S. Memelink te Zevenbergen. Partijen zullen hierna [eiser in conventie01] en Exclusive Steel worden genoemd.

1.1. Het verloop van de procedure blijkt uit: - het tussenvonnis van 5 oktober 2022 en de daarin genoemde stukken, - de conclusie van antwoord in reconventie, - de akte wijziging van eis in conventie tevens akte houdende overlegging producties 22 tot en met 25, - productie 6 van de zijde van Exclusive Steel, - de zittingsaantekeningen van de mondelinge behandeling van 15 maart 2023 en de door mr. J.R. de Jong en mr. H.S. Memelink overgelegde spreekaantekeningen. 1.2. Ten slotte is vonnis bepaald.

Op grond van de niet of onvoldoende weersproken stellingen en de overgelegde producties wordt uitgegaan van de navolgende feiten: – Exclusive Steel produceert, verkoopt en levert stalen en bronzen deuren, kozijnen, spanten en overig smeedwerk. – [eiser in conventie01] heeft Exclusive Steel benaderd voor het leveren en plaatsen van een serre aan de achterzijde van zijn woning. Exclusive Steel heeft in dat kader diverse impressieschetsen voor [eiser in conventie01] gemaakt. – Op 19 februari 2021 heeft Exclusive Steel op verzoek van [eiser in conventie01] een offerte uitgebracht voor het leveren en plaatsen van een serre. Bij deze offerte heeft Exclusive Steel impressieschets “A” gevoegd. [eiser in conventie01] heeft deze offerte geaccepteerd. – Uit de offerte volgt dat Exclusive Steel voor een aanneemsom van € 39.960,= zal realiseren: “ Een stalen pui, afmeting ca. 5900 mm x 2250 mm, met 2 stuks deuren en zijpanelen;  Dakbeglazing met stalen liggers, afmeting ca. 5900 mm x 2400 mm” In de offerte is verder opgenomen dat de door Exclusive Steel uit te voeren bouwtechnische werkzaamheden worden uitgevoerd op regiebasis á € 49,50 per uur. – Na het geven van de opdracht heeft Exclusive Steel de ter plaatse aanwezige uitbouw van [eiser in conventie01] gesloopt, een betonvloer gestort en de maten van de door haar te realiseren serre opgenomen. De onderdelen van de serre zijn vervolgens in de fabriek van Exclusive Steel in Made gemaakt. – De werkzaamheden rondom het plaatsen van de serre waren omstreeks 12 augustus 2021 afgerond. – [eiser in conventie01] heeft de overeengekomen aanneemsom van € 39.960,= aan Exclusive Steel betaald. De eindfactuur van 12 augustus 2021 van € 21.405,96 voor bouwkundige werkzaamheden (281 manuren) heeft [eiser in conventie01] deels onbetaald gelaten. – In de periode 23 augustus 2021 tot en met 3 december 2021 heeft [eiser in conventie01] via whatsapp berichten bij Exclusive Steel melding gemaakt van breuken in drie ruiten van de serre en van condensvorming op ruiten. – Op 9 december 2021 heeft Exclusive Steel aan [eiser in conventie01] een herinnering tot betaling van de eindfactuur van 12 augustus 2021 toegezonden. Hierop heeft [eiser in conventie01] bij e-mail van 20 december 2021 – voor zover van belang – als volgt gereageerd: “De werkzaamheden aan de serre zijn door uw bedrijf nog niet geheel afgerond. Hierover heb ik contact gehad met [naam01] . Ik ben in afwachting van een afspraak voor herstel en afronding van de werkzaamheden. Het betreft op dit moment, voor zover ik kan nagaan, het volgende: In drie ruiten zijn door mij barsten aangetroffen. - (…) - [naam01] zou nog een voorziening treffen waardoor het regenwater langs de deuropening wordt geleid, een soort goot dus. - Twee (andere) ruiten in de achtergevel zijn waarschijnlijk lek, want deze zijn aan de binnenkant drie tot vier graden kouder dan de andere. Zij beslaan onder omstandigheden, wat bij de andere ruiten niet het geval is. - Bij regen lijkt er aan de zijkanten van het dak water binnen te komen, dit slaat neer op de ruiten. - Er is sprake van tocht aan de zijkanten van de serre, tussen de houtskeletwanden en de beglazing door. (…) Bij deze stand van zaken lijkt mij betaling van de laatste factuur nog even niet aan de orde”. – Omdat een reactie van Exclusive Steel op de door [eiser in conventie01] gemelde problemen met de serre uitbleef, heeft [eiser in conventie01] op 2 februari 2022 een bezoek gebracht aan het vestigingsadres van Exclusive Steel in Made. Het gesprek dat toen tussen partijen heeft plaatsgevonden heeft erin geresulteerd dat Exclusive Steel op 9 februari 2022 drie ruiten van de serre heeft vervangen. – Op 11 maart 2022 heeft de heer [naam02] van Huiskeur BV in opdracht van [eiser in conventie01] de serre bouwkundig onderzocht. De bevindingen van het onderzoek zijn neergelegd in het rapport van die datum. In het rapport wordt onder meer opgemerkt dat sprake is van een van de bouwtekening afwijkende serre wat betreft maatvoering, model en afwerking en dat vanwege het feit dat de zijmuren van de serre aan de uiteinden (richting de voorpui) in een punt lopen van zo’n 2 tot 3 cm, de isolatiewaarde nihil is. Geconcludeerd wordt dat de serre moet worden vervangen. – Op 18 maart 2022 heeft [eiser in conventie01] het rapport van Huiskeur BV aan Exclusive Steel toegezonden met het verzoek daarop uiterlijk 25 maart 2022 te reageren. – Bij brief van 21 maart 2021 heeft Exclusive Steel de deskundigheid en bevindingen van Huiskeur BV betwist. Exclusive Steel heeft [eiser in conventie01] vervolgens tot 31 maart 2022 de tijd gegeven om de eindfactuur van 12 augustus 2021 te voldoen, bij gebreke waarvan zij de vordering uit handen zou gegeven. Exclusive Steel heeft verder aangekondigd dat nog een correctiefactuur aan [eiser in conventie01] zal worden toegezonden, omdat bij de eindfactuur van 12 augustus 2021 bij de berekening van het factuurbedrag ten onrechte zou zijn uitgegaan van een uurtarief van € 48,= in plaats van het overeengekomen uurtarief van € 49,50. – Bij factuur van 24 maart 2021 heeft Exclusive Steel voor bouwkundige werkzaamheden (281 manuren) een bedrag van € 510,02 bij [eiser in conventie01] in rekening gebracht (de aangekondigde correctiefactuur). [eiser in conventie01] heeft deze factuur onbetaald gelaten. – Bij brief van 24 maart 2022 heeft [eiser in conventie01] Exclusive Steel te kennen gegeven dat hij niet tot betaling van de eindfactuur van 12 augustus 2021 en de correctiefactuur van 24 maart 2021 zal overgaan en heeft hij Exclusive Steel gesommeerd om uiterlijk 1 april 2022 een inhoudelijk standpunt te geven over de door Huiskeur BV geconstateerde gebreken aan de serre. Hierop heeft Exclusive Steel niet gereageerd. – Bij brief van 22 april 2022 heeft [eiser in conventie01] de aannemingsovereenkomst met Exclusive Steel buitengerechtelijk ontbonden en heeft hij Exclusive Steel gesommeerd uiterlijk 29 april 2022 over te gaan tot terugbetaling van € 64.087,24. Exclusive Steel heeft aan deze sommatie niet voldaan. – Na verkregen verlof van de voorzieningenrechter van deze rechtbank heeft [eiser in conventie01] op 25 mei 2022 ten laste van Exclusive Steel conservatoir derdenbeslag doen leggen. Dit tot zekerheid van verhaal van een op Exclusive Steel gepretendeerde vordering tot ongedaanmaking van verrichte prestaties (betalingen) op grond van de tussen partijen gesloten aannemingsovereenkomst. De voorzieningenrechter heeft de vordering begroot op € 83.313,41, inclusief rente en kosten.

in conventie 3.1. [eiser in conventie01] vordert na wijziging van eis samengevat: I. een verklaring voor recht dat de overeenkomst tussen [eiser in conventie01] en Exclusive Steel op 22 april 2022 buitengerechtelijk is ontbonden, II. veroordeling van Exclusive Steel tot betaling van € 73.329,67 (€ 64.087,24 + € 8.932,43 + € 310,=), vermeerderd met rente, III. veroordeling van Exclusive Steel tot betaling van € 349,=, IV. veroordeling van Exclusive Steel tot betaling van € 1.415,87, V. veroordeling van Exclusive Steel in de proceskosten, waaronder begrepen de beslagkosten, vermeerderd met rente. 3.2. [eiser in conventie01] legt aan zijn vorderingen ten grondslag dat Exclusive Steel haar verbintenissen uit de aannemingsovereenkomst niet althans niet deugdelijk is nagekomen en ter zake in verzuim verkeert. Hij heeft daarom bij brief van 22 april 2022 de aannemingsovereenkomst terecht buitengerechtelijk ontbonden. Exclusive Steel is daarom gehouden tot (terug)betaling van het bedrag dat hij op grond van de aannemingsovereenkomst aan Exclusive Steel heeft betaald, in totaal een bedrag van € 64.087,24. Voorts heeft hij schade geleden, voor vergoeding waarvan Exclusive Steel aansprakelijk is. Het betreft de navolgende schadeposten: - een bedrag van € 8.932,43 vanwege gestegen bouwkosten, - een bedrag van € 310,= voor herstel van het deurkozijn in de keuken, - een bedrag van € 349,= voor gemaakte onderzoekskosten Huiskeur BV, - een bedrag van € 1.415,87 vanwege buitengerechtelijke kosten, aldus [eiser in conventie01] . 3.3. Exclusive Steel voert verweer en concludeert [eiser in conventie01] in zijn vorderingen niet ontvankelijk te verklaren althans tot afwijzing van die vorderingen, met veroordeling van [eiser in conventie01] in de proceskosten. 3.4. Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, bij de beoordeling nader ingegaan. in reconventie 3.5. Exclusive Steel vordert – samengevat – veroordeling van [verweerder in reconventie01] tot betaling van € 6.180,34, vermeerderd met rente en proceskosten. 3.6. Exclusive Steel legt aan haar vordering ten grondslag dat [verweerder in reconventie01] de aannemingsovereenkomst tussen partijen ten onrechte heeft ontbonden. [verweerder in reconventie01] is daarom gehouden tot betaling van het nog openstaande deel van haar eindfactuur van 12 augustus 2021, zijnde een bedrag van € 5.670,32, en tot betaling van haar correctiefactuur van 24 maart 2021 van € 510,02, aldus Exclusive Steel. 3.7. [verweerder in reconventie01] voert verweer en concludeert tot afwijzing van de vorderingen van Exclusive Steel, met veroordeling van Exclusive Steel in de proceskosten, vermeerderd met rente. 3.8. Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, bij de beoordeling nader ingegaan.

4.2. Zoals ook ter zitting is besproken stelt [eiser in conventie01] dat sprake is van drie tekortkomingen die ontbinding van de aannemingsovereenkomst rechtvaardigen, te weten: 1. de serre staat deels op het perceel van de buren, 2. de serre is niet geïsoleerd, 3. de serre is niet esthetisch te isoleren. 4.3. Het standpunt van [eiser in conventie01] dat de serre deels op het perceel van de buren staat, is door Exclusive Steel betwist en door [eiser in conventie01] niet nader met stukken onderbouwd. Dit standpunt wordt daarom als onvoldoende gemotiveerd verworpen. 4.4. [eiser in conventie01] stelt ten aanzien van de punten 2 en 3, dat hij op basis van de offerte met bijgevoegde bouwtekening mocht verwachten dat de voorpui van de serre 590 cm breed zou zijn en tussen de twee door Exclusive Steel door te trekken zijmuren van zijn woning geplaatst zou worden. In dat geval zouden de doorgetrokken zijmuren voldoende massa hebben om goed isolerend te werken. Exclusive Steel heeft de voorpui van de serre echter te breed laten maken, te weten 606 cm. Dit probleem heeft Exclusive Steel provisorisch opgelost door de doorgetrokken zijmuren richting de voorzijde van de serre schuin te laten aflopen. Daardoor zijn die muren aan de voorzijde van de serre maar 2 tot 3 cm dik, waardoor de isolatiewaarde nihil is. De voorpui van de serre is tegen de kop van de zijmuren geplaatst en staat daardoor feitelijk buiten. Om met name in de wintermaanden aangenaam te kunnen verblijven in de serre, moet deze geïsoleerd worden. Dat is alleen mogelijk van binnenuit. Dit brengt met zich dat ter plaatse van het schuin aflopen van de zijmuren het isolatiemateriaal tegen het glas van de serre moet worden aangebracht. Dit doet afbreuk aan de esthetiek van het ontwerp van de serre, hetgeen hij niet hoeft te accepteren, aldus [eiser in conventie01] . 4.5. Exclusive Steel betwist dat aan haar is opgedragen om de voorpui van de serre tussen de twee door te trekken zijmuren van de woning van [eiser in conventie01] te plaatsen. De bij de offerte gevoegde impressieschets A was net als de andere impressieschetsen die zij voorafgaand aan de opdracht heeft gemaakt, uitsluitend bedoeld om [eiser in conventie01] een beeld te geven van hoe de glasvlakverdeling eruit zou komen te zien. Het isoleren van de serre was geen onderdeel van de opdracht; zij was enkel belast met de ruwbouw. Overigens waren de oude door te trekken zijmuren van de woning van [eiser in conventie01] ook niet geïsoleerd. De door haar doorgetrokken zijmuren zijn afgevlakt richting het stalen profiel van de voorpui om maximaal zicht te creëren. De serre heeft de eigenschappen die [eiser in conventie01] op grond van de aannemingsovereenkomst mocht verwachten. [eiser in conventie01] heeft het werk ook aanvaard. De serre is omstreeks 12 augustus 2021 opgeleverd in aanwezigheid van [eiser in conventie01] . [eiser in conventie01] heeft geen opmerkingen gemaakt; hij was tevreden met het resultaat en heeft de serre in gebruik genomen. Van aan haar toe te rekenen tekortkomingen is geen sprake, aldus Exclusive Steel. 4.6. De rechtbank is van oordeel dat uit de overgelegde offerte niet valt af te leiden wat [eiser in conventie01] mocht verwachten ten aanzien van de isolatie van de serre. Op de bij de offerte gevoegde impressieschets A bevindt de voorpui van de serre zich tussen twee zijmuren en zijn deze zijmuren niet afgevlakt richting het stalen profiel van de voorpui. De door Exclusive Steel gerealiseerde serre wijkt daarmee af van die impressieschets. De rechtbank acht niet aannemelijk dat deze impressieschets uitsluitend was bedoeld om [eiser in conventie01] een beeld te geven van hoe de glasvlakverdeling eruit zou komen te zien. Op de door Exclusive Steel overgelegde impressieschetsen, die zij voorafgaand aan de opdracht voor [eiser in conventie01] heeft gemaakt, worden bijvoorbeeld de zijmuren van de serre niet allemaal op dezelfde wijze weergegeven; de hoogte ervan verschilt. Volgens Exclusive Steel is gekozen voor impressieschets A. Exclusive Steel heeft deze impressieschets bij de offerte gevoegd, welke offerte [eiser in conventie01] heeft aanvaard. Anders dan Exclusive Steel betoogt, mocht [eiser in conventie01] dan ook verwachten dat Exclusive Steel een serre zou realiseren overeenkomstig impressieschets A. 4.7. Aan de orde is echter nu de vraag voor wiens risico het werk is gekomen. In geval van aanneming van werk, zoals hier aan de orde, is Exclusive Steel als aannemer verplicht de opgedragen werkzaamheden uit te voeren. Daar staat tegenover de verplichting van [eiser in conventie01] om daarvoor de overeengekomen prijs te betalen. Voor oplevering van een door een aannemer tot stand gebracht werk is nodig dat de aannemer te kennen geeft dat het werk klaar is om te worden opgeleverd (dat wil zeggen: dat hij het kenbaar ter beschikking van de opdrachtgever stelt) en dat de opdrachtgever het werk al dan niet onder voorbehoud aanvaardt. Bij gebreke van tijdige keuring en aanvaarding dan wel weigering onder aanwijzing van gebreken door de opdrachtgever, wordt deze laatste geacht het werk stilzwijgend te hebben aanvaard. Na aanvaarding wordt het werk als opgeleverd beschouwd en komt het voor risico van de opdrachtgever (artikel 7:758 lid 1 en 2 BW). 4.8. Niet gesteld en niet gebleken is dat partijen een einddatum zijn overeengekomen waarop de serre moest zijn opgeleverd. Als niet weersproken staat vast dat de werkzaamheden met betrekking tot het plaatsen van de serre omstreeks 12 augustus 2021 waren afgerond, dat [eiser in conventie01] de serre toen in gebruik heeft genomen en de overeengekomen aanneemsom heeft betaald. Op de eindfactuur van 12 augustus 2021 van € 21.405,96 die ziet op bouwkundige werkzaamheden heeft [eiser in conventie01] – naar zijn zeggen – aanvankelijk een bedrag van zo’n € 9.000,= ingehouden. Dit had volgens [eiser in conventie01] te maken met de door hem geconstateerde gebreken aan de serre. De betreffende gebreken heeft [eiser in conventie01] opgesomd in zijn e-mail aan Exclusive Steel van 20 december 2021, zoals hiervoor onder het kopje ‘2. de feiten’ geciteerd. Naar aanleiding van die gebreken heeft tussen partijen op 2 februari 2022 een gesprek plaatsgevonden, waarna [eiser in conventie01] weer een bedrag van zo’n € 3.000,= aan Exclusive Steel heeft betaald. Reden voor inhouding van het restantbedrag van € 5.670,32 was volgens [eiser in conventie01] ter zitting gelegen in het feit dat hij niet wist hoeveel kosten er zouden zijn gemoeid met het herstel van de door hem geconstateerde ruitbreuken. Vast staat dat Exclusive Steel de betreffende ruiten op 9 februari 2022 heeft vervangen. 4.9.

De rechtbank in conventie 5.1. wijst de vorderingen af, 5.2. veroordeelt [eiser in conventie01] in de proceskosten aan de zijde van Exclusive Steel gevallen, tot op heden begroot op € 4.432,=, 5.3. verklaart dit vonnis voor wat betreft de proceskostenveroordeling uitvoerbaar bij voorraad, in reconventie 5.4. veroordeelt [verweerder in reconventie01] tegen behoorlijk bewijs van kwijting aan Exclusive Steel te betalen een bedrag van € 6.180,34, vermeerderd met de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW over dit bedrag vanaf 7 september 2022 tot de dag van volledige betaling, 5.5. veroordeelt [verweerder in reconventie01] in de proceskosten aan de zijde van Exclusive Steel gevallen, tot op heden begroot op € 508,=, 5.6. verklaart dit vonnis uitvoerbaar bij voorraad., Dit vonnis is gewezen door mr. Sterk en in het openbaar uitgesproken op 21 juni 2023.

De rechtbank is van oordeel dat het werk door Exclusive Steel is opgeleverd en dat het werk door [eiser in conventie01] (stilzwijgend) is aanvaard. Het feit dat de serre afwijkt van de impressieschets A wat betreft maatvoering en model; dat de doorgetrokken zijmuren richting de voorzijde van de serre zijn afgevlakt richting het stalen profiel van de voorpui en dat de voorpui tegen de kop van de zijmuren is geplaatst, was voor [eiser in conventie01] in ieder geval zichtbaar op het moment dat omstreeks 12 augustus 2021 de werkzaamheden ter zake het plaatsen van de serre waren afgerond en [eiser in conventie01] de serre in gebruik nam. Niet gesteld en niet gebleken is dat [eiser in conventie01] eerder dan na het uitbrengen van het rapport van Huiskeur BV van 11 maart 2022 aan Exclusive Steel te kennen heeft gegeven dat hij dit als een gebrek in het werk beschouwt, dat hersteld moet worden. Gegeven de omstandigheden zoals hiervoor onder 4.8. omschreven, mocht Exclusive Steel na herstel van de ruiten op 9 februari 2022 er dan ook gerechtvaardigd op vertrouwen dat [eiser in conventie01] het werk heeft aanvaard. Het gevolg van het voorgaande is dat het werk vanaf 9 februari 2022 voor risico van [eiser in conventie01] is gekomen (artikel 7:758 lid 2 en 3 BW). De stelling van [eiser in conventie01] dat dit betekent dat hij met name in de wintermaanden in de kou zit, leidt niet tot een ander oordeel. Dat de serre niet de eigenschappen bezit die voor een normaal gebruik daarvan nodig zijn, is niet gesteld en daarvan is ook niet gebleken. 4.10. Nu geen sprake was van verzuim aan de zijde van Exclusive Steel, was [eiser in conventie01] niet bevoegd tot ontbinding van de aannemingsovereenkomst over te gaan. Op Exclusive Steel rust daarom jegens [eiser in conventie01] geen verbintenis tot ongedaanmaking van de reeds ontvangen prestaties (betalingen) en ook geen verbintenis tot vergoeding van schade die het gevolg is van de ontbinding. Dat de onderzoekskosten en buitengerechtelijke kosten in redelijkheid zijn gemaakt, kan ook niet gezegd worden. Dit brengt met zich dat de gevorderde verklaring voor recht, de vordering tot (terug)betaling van een bedrag van € 64.087,24 en de vorderingen tot vergoeding van gestegen bouwkosten van € 8.932,43, onderzoekskosten van € 349,= en buitengerechtelijke kosten van € 1.415,87 worden afgewezen. 4.11. [eiser in conventie01] vordert ook vergoeding van een bedrag van € 310,= vanwege kosten die gemoeid zouden zijn met herstel van het deurkozijn in de keuken. Exclusive Steel heeft reeds bij conclusie van antwoord in conventie gemotiveerd betwist voor vergoeding van die kosten aansprakelijk te zijn. Het had daarom op de weg van [eiser in conventie01] gelegen om nader te onderbouwen waarom die kosten aan Exclusive Steel kunnen worden toegerekend. [eiser in conventie01] heeft dat niet althans onvoldoende gedaan. [eiser in conventie01] heeft daarmee de grondslag van de vordering onvoldoende onderbouwd en niet voldaan aan zijn stelplicht. De vordering wordt daarom afgewezen. 4.12. [eiser in conventie01] zal als de geheel in het ongelijk gestelde partij worden veroordeeld in de proceskosten aan de zijde van Exclusive Steel gevallen. Deze kosten worden begroot op: - griffierecht € 2.076,= - salaris advocaat € 2.366,= (2 punten x tarief IV € 1.183,=) Totaal € 4.432,= 4.13. De door Exclusive Steel verzochte uitvoerbaar bij voorraadverklaring zal als niet weersproken worden toegewezen. in reconventie 4.14. [verweerder in reconventie01] heeft ter zitting niet langer bestreden dat door Exclusive Steel daadwerkelijk 281 manuren zijn besteed aan bouwkundige werkzaamheden. De vordering tot betaling van het niet weersproken openstaande bedrag van de eindfactuur van 12 augustus 2019 van € 5.670,32 en de correctiefactuur van 24 maart 2022 van € 510,02 zal daarom worden toegewezen. Ook de gevorderde wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW over deze bedragen vanaf 7 september 2022 zal als niet weersproken worden toegewezen. 4.15. [verweerder in reconventie01] zal de geheel in het ongelijk gestelde partij worden veroordeeld in de proceskosten aan de zijde van Exclusive Steel gevallen. Deze kosten worden begroot op: - salaris advocaat € 508,= (2 punten x ½ tarief I € 508,=) 4.16. De door Exclusive Steel gevorderde uitvoerbaar bij voorraadverklaring zal als niet weersproken worden toegewezen.