ECLI:NL:RBZWB:2022:68

RECHTBANK ZEELAND-WEST-BRABANT Zittingsplaats Breda Bestuursrecht zaaknummers: BRE 18/5115 WET en BRE 18/5226 WET uitspraak van de meervoudige kamer van 7 januari 2022 in de zaken tussen [naam eiser 1] en [naam eiser 2] , te [plaatsnaam] , eisers in de zaak met zaaknummer BRE 18/5115 WET, derde partij in de zaak met zaaknummer BRE 18/5226 WET, hierna samen in meervoud te noemen: [naam eisers] , en [naam eiseres] , te [plaatsnaam] , eiseres in de zaak met zaaknummer BRE 18/5226 WET, derde partij in de zaak met zaaknummer BRE 18/5115 WET, hierna te noemen: [naam eiseres] , gemachtigde: mr. S.K. Boelens, en het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Dongen, verweerder.

Bij besluit van 19 december 2017 (primair besluit) heeft het college [naam eisers] een tegemoetkoming in de planschade toegekend van € 20.500,-, vermeerderd met wettelijke rente. Daarvan wordt 70%, te weten een bedrag van € 14.350,-, verhaald op [naam eiseres] . In het besluit van 18 juni 2018 (bestreden besluit) heeft het college het bezwaar van [naam eisers] en [naam eiseres] tegen het primaire besluit ongegrond verklaard. [naam eisers] en [naam eiseres] hebben tegen het bestreden besluit beroep ingesteld. Het college heeft een verweerschrift ingediend. Het beroep is besproken op de zitting van de rechtbank op 18 april 2019, tegelijk met de beroepen in de zaken BRE 18/5040 WET en BRE 18/5222 WET. Nadat ter zitting is gebleken dat niet alle partijen over alle op hun zaken betrekking hebbende gedingstukken beschikten, heeft de rechtbank het onderzoek ter zitting geschorst. Vervolgens heeft de rechtbank ambtshalve kennis genomen van de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 1 mei 2019 (Afdeling, ECLI:NL:RVS:2019:1436) over een verzoek om tegemoetkoming in planschade van de eigenaar van een nabij het perceel van [naam eisers] gelegen perceel. De rechtbank heeft daarin aanleiding gezien de behandeling van deze beroepen aan te houden totdat de Afdeling einduitspraak heeft gedaan. Het onderzoek ter zitting is hervat op de zitting van de rechtbank van 19 november 2020. De beroepen zijn behandeld tegelijk met de beroepen in de zaken BRE 18/5040 WET en BRE 18/5222 WET. Aanwezig waren [naam eiser 1] , [naam eiser 2] , [naam eiseres] samen met mr. T.A.P. Langhout RT als deskundige en namens het college [naam vertegenwoordiger] . De gemachtigde van [naam eiseres] was niet aanwezig. De rechtbank heeft het onderzoek bij beslissing van 31 december 2020 heropend om de Stichting Advisering Bestuursrechtspraak (StAB) als deskundige te benoemen voor het instellen van een onderzoek met toepassing van artikel 8:47, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). De StAB heeft op 25 mei 2021 schriftelijk verslag uitgebracht. Na ontvangst van het definitieve rapport van de StAB heeft de rechtbank partijen in de gelegenheid gesteld om daarop te reageren. Alle partijen hebben daarvan gebruik gemaakt. [naam eiseres] en het college hebben naar voren gebracht dat zij geen op- of aanmerkingen hebben op het advies van de StAB. [naam eisers] hebben een aantal op- en aanmerkingen naar voren gebracht. Voortgezette behandeling heeft plaatsgevonden op de zitting van de rechtbank op 26 november 2021. [naam eiser 1] en [naam eiser 2] waren aanwezig. Verder zijn verschenen [naam eiseres] en namens het college [naam vertegenwoordiger] . De gemachtigde van [naam eiseres] was, met voorafgaand bericht, niet aanwezig.

De heropeningsbeslissing 1. Voor een weergave van de feiten, het wettelijk kader en een bespreking van de beroepsgronden verwijst de rechtbank naar de heropeningsbeslissing van 31 december 2020. De heropeningsbeslissing is aangehecht aan deze uitspraak en maakt daar integraal onderdeel van uit. Terugkomen op oordelen in heropeningsbeslissing? 2.1 [naam eisers] hebben aangevoerd dat de beslissing van de rechtbank, inhoudende dat op hun aanvraag om toekenning van planschadevergoeding de Wet ruimtelijke ordening (Wro) van toepassing is, niet in stand kan blijven. Het verzoek moet worden beoordeeld met toepassing van de Wet op de Ruimtelijke Ordening (WRO). Verder hebben zij gesteld dat de rechtbank het vrijstellingsbesluit ten onrechte niet heeft aangemerkt als een zelfstandige schadeoorzaak. Daarnaast heeft de rechtbank volgens [naam eisers] ten onrechte geoordeeld dat opslag van kuilvoer onder het bestemmingsplan “ [naam bestemmingsplan 1] ” (het oude bestemmingsplan) tot de mogelijkheden behoorde. Ook het oordeel van de rechtbank over de mogelijkheid van tijdelijke teeltondersteunende voorzieningen is niet juist. Tot slot heeft de rechtbank volgens [naam eisers] het percentage voor het normaal maatschappelijk risico ten onrechte op 4% bepaald. De rechtbank overweegt dat over al deze onderwerpen in de tussenbeslissing een oordeel gegeven is. Slechts in zeer uitzonderlijke omstandigheden mag worden teruggekomen op een eerder in de procedure gegeven oordeel. In dit geval is er geen sprake van zeer uitzonderlijke omstandigheden. De feiten en omstandigheden die [naam eisers] na de heropeningsbeslissing hebben aangevoerd, zijn deels al eerder aangevoerd. Voor zover zij nu hebben gewezen op feiten en omstandigheden die zij niet eerder hebben aangevoerd, is er geen sprake van feiten of omstandigheden die niet al eerder in de procedure naar voren hadden kunnen worden gebracht. Dat betekent dat de rechtbank geen aanleiding ziet om ten aanzien van deze onderwerpen terug te komen op het eerdere oordeel daarover. 2.2 [naam eisers] hebben daarnaast gesteld dat het college op grond van de Ruimte-voor-ruimteregeling in 2005 een voorbereidingsbesluit had moeten nemen. Het college heeft dat ten onrechte nagelaten. Had het college wel een voorbereidingsbesluit genomen, dan was dat het aanknopingspunt geweest voor het indienen van een planschadeverzoek. Het voorbereidingsbesluit vormde volgens [naam eisers] een schadeoorzaak in de zin van artikel 49 van de WRO. Dat planschadeverzoek zou vervolgens zijn beoordeeld met toepassing van de WRO. [naam eisers] hebben dit ook voorafgaand aan het nemen van de tussenbeslissing aangevoerd en de rechtbank heeft hierover in de heropeningsbeslissing een oordeel gegeven. Ook hier geldt dat de rechtbank geen aanleiding ziet om terug te komen op dit eerdere oordeel.

3. De rechtbank heeft in de heropeningsbeslissing geconcludeerd dat aan het advies van [naam adviseur] Adviseurs dat door het college aan de besluitvorming ten grondslag is gelegd zodanige gebreken kleven, dat het college bij het nemen van een besluit op het verzoek om planschade niet van dat advies heeft mogen uitgaan. De rechtbank ziet geen aanleiding om nu op deze conclusie terug te komen. Dat betekent dat de beroepen van [naam eisers] en [naam eiseres] gegrond zijn. Het bestreden besluit zal worden vernietigd. De StAB 4. Met het oog op finale geschilbeslechting heeft de rechtbank in de heropeningsbeslissing het onderzoek heropend om de StAB als deskundige te benoemen voor het instellen van onderzoek. De StAB heeft de bevindingen van haar onderzoek neergelegd in een verslag van 25 mei 2021. Ten behoeve van het onderzoek heeft de StAB de situatie onder het oude regime verdeeld in vier gebieden, te weten: gronden waarvoor op grond van het oude bestemmingsplan de bestemming “Agrarisch doeleinden” met subbestemming (Akl) gold, met een aanduiding voor een bebouwingsvlak, gronden waarvoor op grond van het oude bestemmingsplan de bestemming “Agrarisch doeleinden” met subbestemming (Akl) gold, zonder aanduiding voor een bebouwingsvlak, de gronden waarvoor op grond van het vrijstellingsbesluit van 6 december 2005, bouwvergunningen zijn verleend voor de bouw van in totaal vier woningen op de percelen [adres 1] , [adres 2] en [adres 3] , de gronden waarop het projectbesluit van 14 april 2009 zag. De StAB heeft de gebruiks- en bebouwingsmogelijkheden van ieder van de gebieden, vergeleken met de mogelijkheden van het bestemmingsplan “ [naam bestemmingsplan 2] ” (hierna: het nieuwe bestemmingsplan). De StAB is op basis van die vergelijking samengevat tot de conclusie gekomen dat er een mix bestaat van planologische voor- en nadelen. Per saldo is er, met name gelet op de situeringswaarde, sprake van een verslechtering. De StAB heeft taxateur mr. H.J.J.M. Oldenkotte BRE RM RT ingeschakeld. Het taxatierapport is als bijlage bij het advies van de StAB opgenomen. De waarde van de woning direct voor de peildatum is getaxeerd op € 715.000,-. De waarde op de peildatum is getaxeerd op € 685.000,-. Er is volgens het taxatierapport dan ook sprake van een verschil van € 30.000,-. Status StAB-adviezen 5. Uit vaste rechtspraak van de Afdeling volgt dat de StAB is te beschouwen als een onafhankelijke deskundige op het gebied van planschade en dat de rechter in beginsel mag afgaan op de inhoud van het door de StAB uitgebrachte verslag. Dat is slechts anders indien het verslag onvoldoende zorgvuldig tot stand is gekomen of anderszins zodanige gebreken bevat dat het niet aan de oordeelsvorming ten grondslag mag worden gelegd. Ambtshalve: nieuwe gronden in strijd met de goede procesorde? 6. [naam eisers] hebben er in reactie op het advies van de StAB op gewezen dat er in het plangebied bomen stonden. Het moet ervoor worden gehouden dat als gevolg van de aanwezigheid van de bomen onder het oude regime ontwikkelingen ter plaatse met aan zekerheid grenzende waarschijnlijk niet konden plaatsvinden. Voor zover ontwikkelingen mogelijk waren, zouden deze door de bomen aan het zicht werden onttrokken. [naam eisers] hebben daarnaast gesteld dat de StAB ten onrechte heeft nagelaten om het gewicht van de schadefactoren uitzicht, privacy, hinder, situeringswaarde en bezonning gemotiveerd inzichtelijk te maken. [naam eisers] hebben deze beroepsgronden niet eerder aangevoerd, terwijl niet aannemelijk is geworden dat deze beroepsgronden niet eerder had kunnen worden ingediend. In het eerdere, door het college aan het bestreden besluit ten grondslag gelegde advies van [naam adviseur] Adviseurs was immers ook geen rekening gehouden met de aanwezigheid van bomen en was het gewicht van de verschillende schadefactoren ook niet gekwalificeerd. Als [naam eisers] zich daarmee niet konden verenigen had het op hun weg gelegen dit in een eerder stadium naar voren te brengen. [naam eisers] hebben dat nagelaten, waarna de StAB het onderzoek overeenkomstig de onderzoeksopdracht op dezelfde uitgangspunten heeft gebaseerd als eerder door [naam adviseur] Adviseurs zijn gehanteerd. Een afweging van de proceseconomie en de processuele belangen over en weer brengt mee dat het indienen van deze nieuwe beroepsgrond in strijd is met de goede procesorde. De rechtbank zal deze beroepsgrond daarom niet in de beoordeling betrekken. StAB-advies onzorgvuldig tot stand gekomen? 7.1 [naam eisers] hebben aangevoerd dat zij in reactie op het conceptadvies van de StAB een aantal opmerkingen hebben gemaakt, waarop de StAB ten onrechte niet heeft gereageerd. Zo hebben [naam eisers] de StAB erop gewezen dat het vrijstellingsbesluit als een zelfstandige schadeoorzaak moet worden aangemerkt, dat onder het oude regime opslag van voer tot de perceelsgrens niet mogelijk was en dat tijdelijke teeltondersteunende voorzieningen buiten het bebouwingsvlak slechts mogelijk waren tot een hoogte van maximaal één meter. Dat de StAB niet inhoudelijk op deze opmerkingen van [naam eisers] heeft gereageerd, betekent niet dat het advies van de StAB niet zorgvuldig tot stand gekomen is. Zoals de StAB ook heeft opgemerkt was de StAB voor de uitgangspunten van het advies gebonden aan de opdracht van de rechtbank en aan heropeningsbeslissing. 7.2 [naam eisers] hebben er daarnaast op gewezen dat de StAB hun reactie op het conceptrapport ten onrechte niet heeft voorgelegd aan de taxateur. Volgens de opdrachtbevestiging van de StAB aan de taxateur zal ook de taxateur worden gevraagd om te reageren op reacties van partijen op het concept. In de opdrachtbevestiging van de StAB aan de taxateur is vermeld dat indien de reacties van partijen betrekking hebben op het taxatierapport aan de taxateur wordt gevraagd om daarop te reageren. De reactie van [naam eisers] zag niet op het taxatierapport, maar alleen op de uitgangspunten die bij de taxatie in aanmerking genomen moeten worden. Het vaststellen en omschrijven daarvan is niet aan de taxateur. Dat de StAB de reactie van [naam eisers] niet aan de taxateur heeft voorgelegd, betekent dan ook niet dat het advies niet zorgvuldig tot stand is gekomen. 7.3 [naam eisers] hebben verder gesteld dat het kaartmateriaal op pagina 31 van het advies suggestief is, omdat daarin van de percelen aan de [adres 4] alleen het perceel van [naam eiseres] aan de [adres 5] is aangeduid en niet ook de percelen aan de [adres 6] , terwijl die ook van invloed zijn. Zoals de StAB in reactie hierop heeft medegedeeld is het perceel van [naam eiseres] voorzien van een markering, omdat [naam eiseres] ook partij is in dit geschil. Daarom is haar perceel, net zoals het perceel van [naam eisers] voorzien van een markering. In het licht van deze toelichting valt naar het oordeel van de rechtbank niet in te zien dat de markering suggestief zou zijn. De rechtbank neemt daarbij in aanmerking dat uit de tekst van het advies in voldoende mate blijkt dat ook de percelen aan de [adres 6] in aanmerking zijn genomen. Planvergelijking: nadelige effecten nieuwe regime gebied 2 onderschat? 8.

10. Het voorgaande leidt tot de conclusie dat de rechtbank de inhoud van het StAB-advies aan de beoordeling ten grondslag zal leggen.

11.1 Uitgaande van een waardedaling van de woning van € 30.000,- en een percentage van 4% van € 715.000,- voor het normaal maatschappelijk risico wat op de waardedeling in mindering moet worden gebracht, resteert een tegemoetkoming in de planschade van € 1.400,-. De rechtbank zal zelf in de zaak voorzien door het primaire besluit te herroepen, de tegemoetkoming te bepalen op € 1.400,- en te bepalen dat deze uitspraak in de plaats treedt van het vernietigde bestreden besluit. 11.2 [naam eisers] hebben verzocht om toekenning van wettelijke rente over de tegemoetkoming met ingang van 6 december 2005 als datum van het vrijstellingsbesluit. Indien het bestuursorgaan een tegemoetkoming als bedoeld in artikel 6.1 van de Wro toekent, vergoedt het daarbij gelet op artikel 6.5, aanhef en onder b, van de Wro ook de wettelijke rente, te rekenen met ingang van de datum van ontvangst van de aanvraag. Deze bepaling is dwingendrechtelijk van aard, zodat daarvan niet kan worden afgeweken. De rechtbank zal het verzoek om wettelijke rente daarom toewijzen met ingang van 19 oktober 2016, de datum van ontvangst van de aanvraag. Griffierecht en proceskosten [naam eisers] 12.1.1 Omdat de rechtbank het beroep gegrond verklaart, moet het college aan [naam eisers] het door hen betaalde griffierecht vergoeden. [naam eisers] hebben de rechtbank verzocht het college te veroordelen tot betaling van wettelijke rente over het griffierecht, als het griffierecht niet binnen twee weken aan hen is betaald. Artikel 8:74 van de Awb vormt de basis voor de vergoeding van het griffierecht door het college. In dit artikel is geen aanknopingspunt te vinden voor toewijzing van het verzoek van [naam eisers] van rente over griffierecht. De regeling van het griffierecht in artikel 8:74 van de Awb heeft een exclusief en limitatief karakter, zodat evenmin ruimte bestaat om dit verzoek toe te wijzen als een vorm van schadevergoeding. De rechtbank wijst dit verzoek daarom af. 12.1.2 [naam eisers] hebben daarnaast verzocht om vergoeding van € 1.500,- aan “buitengerechtelijke en procedurewerkzaamheden [naam eisers] ”. De vergoeding van de kosten in de bezwaar- en beroepsprocedure kan slechts met toepassing van de artikelen 7:15 en 8:75 van de Awb en het Besluit proceskosten bestuursrecht (Bpb) plaatsvinden. In artikel 1 van het Bpb is een limitatieve opsomming gegeven van kosten die voor vergoeding in aanmerking komen. De rechtbank begrijpt dit verzoek van [naam eisers] als een verzoek om vergoeding van de kosten van rechtsbijstand. Die kosten komen alleen voor vergoeding in aanmerking als de rechtsbijstand beroepsmatig en door een derde is verleend. Daarvan is in dit geval geen sprake, nu [naam eisers] alle proceshandelingen zelf hebben verricht. De rechtbank wijst dit verzoek daarom af. 12.1.3 [naam eisers] hebben tot slot verzocht om het college te veroordelen tot terugbetaling van het drempelbedrag. De rechtbank overweegt dat uit artikel 6.4, vierde lid, van de Wro dwingend volgt dat het college het drempelbedrag terugbetaalt, wanneer er geheel of gedeeltelijk positief op de aanvraag wordt beslist. Een veroordeling daartoe is daarom niet nodig. [naam eiseres] 12.2.1 Omdat de rechtbank het beroep gegrond verklaart, moet het college aan [naam eiseres] het door haar betaalde griffierecht vergoeden. 12.2.2 [naam eiseres] heeft verzocht om vergoeding van proceskosten, waaronder de kosten van door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand. [naam eiseres] is ook eiseres in de zaak met zaaknummer BRE 18/5222 WET, waarin de rechtbank haar beroep heden ook gegrond verklaart. Vast staat dat de door [naam eiseres] ingestelde beroepen en bezwaren op dezelfde zitting van de rechtbank en de adviescommissie voor de bezwaarschriften zijn behandeld. Rechtsbijstand is in deze zaken verleend door dezelfde persoon. De door haar verrichte werkzaamheden konden voor elk van de zaken nagenoeg identiek zijn. De beroep- en bezwaarschriften in de twee zaken zijn ook voor het overgrote deel identiek. De rechtbank merkt de zaken voor de vaststelling van de proceskostenvergoeding daarom aan als samenhangende zaken in de zin van artikel 3, tweede lid, van het Besluit proceskosten bestuursrecht. De kosten voor de door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand tijdens de beroepsprocedure stelt de rechtbank vast op een totaalbedrag van € 759,- (1 punt voor het indienen van het beroepschrift, met een waarde per punt van € 759,-, en wegingsfactor 1). Dit bedrag zal worden verdeeld over de twee beroepen, wat neerkomt op een bedrag van € 379,50 per beroepszaak. Omdat in deze zaak het primaire besluit wordt herroepen, zal ook een vergoeding van de proceskosten in bezwaar worden toegekend, tot een bedrag van € 541,- (1 punt voor het indienen van het bezwaarschrift, met een waarde per punt van € 541,- en een wegingsfactor 1). Dit bedrag zal worden verdeeld over de twee beroepen, wat neerkomt op een bedrag van € 270,50 per beroepszaak. 12.2.3 [naam eiseres] heeft daarnaast verzocht om vergoeding van proceskosten, bestaande uit de kosten van een deskundige. Ter onderbouwing van dit verzoek heeft zij facturen overgelegd van [naam betrokkenen] . In deze facturen wordt voor een tijdsbesteding van 47,75 uur een bedrag van € 7.513,51 inclusief BTW in rekening gebracht. [naam eiseres] heeft in dit beroep vergoeding van de helft van dat bedrag verzocht. De rechtbank stelt vast dat bij de facturen een specificatie van de werkzaamheden ontbreekt. Daar komt bij dat het rapport van [naam betrokkenen] van 9 juli 2018 grotendeels een herhaling vormt van zijn eerdere advies. De rechtbank zal het aantal uren daarom in redelijkheid vaststellen op 21 uur. Gelet op artikel 2, eerste lid, aanhef en onder b, van het Bpb, in samenhang gelezen met artikel 8:36, tweede lid, van de Awb en artikel 6 van het Besluit tarieven in strafzaken 2003, geldt voor de vergoeding van de gemaakte kosten voor een deskundigenrapport een tarief van ten hoogste € 134,04 per uur. Dat betekent dat een bedrag van in totaal € 2.814,84 voor vergoeding in aanmerking komt. In dit beroep zal het college worden veroordeeld tot vergoeding van de helft van dat bedrag (€ 1.407,42). 12.2.4 Gelet op het voorgaande zal de rechtbank het college veroordelen in de proceskosten van [naam eiseres] tot een bedrag van € 2.057,42 (€ 379,50 + € 270,50 + € 1.407,42).

De rechtbank: in de zaken met zaaknummers BRE 18/5115 WET en BRE 18/5226 WET, - verklaart de beroepen gegrond; - vernietigt het bestreden besluit; - herroept het primaire besluit, stelt de tegemoetkoming in de planschade op € 1.400,- te vermeerderen met de wettelijke rente met ingang van 19 oktober 2016 en bepaalt dat deze uitspraak in de plaats treedt van het vernietigde bestreden besluit; in de zaak met zaaknummer BRE 18/5115 WET, - draagt het college op het betaalde griffierecht van € 170,00 aan eisers te vergoeden; - wijst het verzoek om het college te veroordelen tot vergoeding van wettelijke rente over het griffierecht af; - wijst het verzoek om het college in de proceskosten te veroordelen af; in de zaak met zaaknummer BRE 18/5226 WET, - draagt het college op het betaalde griffierecht van € 170,00 aan eiseres te vergoeden; - veroordeelt het college in de proceskosten van eiseres tot een bedrag van € 2.057,42. Deze uitspraak is gedaan door mr. R.A. Karsten-Badal, voorzitter, en mr. L.P. Hertsig en mr. T. Peters, leden, in aanwezigheid van mr. W.J.C. Goorden, griffier, op 7 januari 2022 en openbaar gemaakt door middel van geanonimiseerde publicatie op www.rechtspraak.nl. griffier voorzitter Afschrift verzonden aan partijen op: Wat kunt u doen als u het niet eens bent met deze uitspraak? Tegen deze uitspraak kan binnen zes weken na de dag van verzending daarvan hoger beroep worden ingesteld bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.

RECHTBANK ZEELAND-WEST-BRABANT Zittingsplaats Breda Bestuursrecht zaaknummers: BRE 18/5115 WET en BRE 18/5226 WET uitspraak van de meervoudige kamer van 7 januari 2022 in de zaken tussen [naam eiser 1] en [naam eiser 2] , te [plaatsnaam] , eisers in de zaak met zaaknummer BRE 18/5115 WET, derde partij in de zaak met zaaknummer BRE 18/5226 WET, hierna samen in meervoud te noemen: [naam eisers] , en [naam eiseres] , te [plaatsnaam] , eiseres in de zaak met zaaknummer BRE 18/5226 WET, derde partij in de zaak met zaaknummer BRE 18/5115 WET, hierna te noemen: [naam eiseres] , gemachtigde: mr. S.K. Boelens, en het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Dongen, verweerder.

Bij besluit van 19 december 2017 (primair besluit) heeft het college [naam eisers] een tegemoetkoming in de planschade toegekend van € 20.500,-, vermeerderd met wettelijke rente. Daarvan wordt 70%, te weten een bedrag van € 14.350,-, verhaald op [naam eiseres] . In het besluit van 18 juni 2018 (bestreden besluit) heeft het college het bezwaar van [naam eisers] en [naam eiseres] tegen het primaire besluit ongegrond verklaard. [naam eisers] en [naam eiseres] hebben tegen het bestreden besluit beroep ingesteld. Het college heeft een verweerschrift ingediend. Het beroep is besproken op de zitting van de rechtbank op 18 april 2019, tegelijk met de beroepen in de zaken BRE 18/5040 WET en BRE 18/5222 WET. Nadat ter zitting is gebleken dat niet alle partijen over alle op hun zaken betrekking hebbende gedingstukken beschikten, heeft de rechtbank het onderzoek ter zitting geschorst. Vervolgens heeft de rechtbank ambtshalve kennis genomen van de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 1 mei 2019 (Afdeling, ECLI:NL:RVS:2019:1436) over een verzoek om tegemoetkoming in planschade van de eigenaar van een nabij het perceel van [naam eisers] gelegen perceel. De rechtbank heeft daarin aanleiding gezien de behandeling van deze beroepen aan te houden totdat de Afdeling einduitspraak heeft gedaan. Het onderzoek ter zitting is hervat op de zitting van de rechtbank van 19 november 2020. De beroepen zijn behandeld tegelijk met de beroepen in de zaken BRE 18/5040 WET en BRE 18/5222 WET. Aanwezig waren [naam eiser 1] , [naam eiser 2] , [naam eiseres] samen met mr. T.A.P. Langhout RT als deskundige en namens het college [naam vertegenwoordiger] . De gemachtigde van [naam eiseres] was niet aanwezig. De rechtbank heeft het onderzoek bij beslissing van 31 december 2020 heropend om de Stichting Advisering Bestuursrechtspraak (StAB) als deskundige te benoemen voor het instellen van een onderzoek met toepassing van artikel 8:47, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). De StAB heeft op 25 mei 2021 schriftelijk verslag uitgebracht. Na ontvangst van het definitieve rapport van de StAB heeft de rechtbank partijen in de gelegenheid gesteld om daarop te reageren. Alle partijen hebben daarvan gebruik gemaakt. [naam eiseres] en het college hebben naar voren gebracht dat zij geen op- of aanmerkingen hebben op het advies van de StAB. [naam eisers] hebben een aantal op- en aanmerkingen naar voren gebracht. Voortgezette behandeling heeft plaatsgevonden op de zitting van de rechtbank op 26 november 2021. [naam eiser 1] en [naam eiser 2] waren aanwezig. Verder zijn verschenen [naam eiseres] en namens het college [naam vertegenwoordiger] . De gemachtigde van [naam eiseres] was, met voorafgaand bericht, niet aanwezig.

De heropeningsbeslissing 1. Voor een weergave van de feiten, het wettelijk kader en een bespreking van de beroepsgronden verwijst de rechtbank naar de heropeningsbeslissing van 31 december 2020. De heropeningsbeslissing is aangehecht aan deze uitspraak en maakt daar integraal onderdeel van uit. Terugkomen op oordelen in heropeningsbeslissing? 2.1 [naam eisers] hebben aangevoerd dat de beslissing van de rechtbank, inhoudende dat op hun aanvraag om toekenning van planschadevergoeding de Wet ruimtelijke ordening (Wro) van toepassing is, niet in stand kan blijven. Het verzoek moet worden beoordeeld met toepassing van de Wet op de Ruimtelijke Ordening (WRO). Verder hebben zij gesteld dat de rechtbank het vrijstellingsbesluit ten onrechte niet heeft aangemerkt als een zelfstandige schadeoorzaak. Daarnaast heeft de rechtbank volgens [naam eisers] ten onrechte geoordeeld dat opslag van kuilvoer onder het bestemmingsplan “ [naam bestemmingsplan 1] ” (het oude bestemmingsplan) tot de mogelijkheden behoorde. Ook het oordeel van de rechtbank over de mogelijkheid van tijdelijke teeltondersteunende voorzieningen is niet juist. Tot slot heeft de rechtbank volgens [naam eisers] het percentage voor het normaal maatschappelijk risico ten onrechte op 4% bepaald. De rechtbank overweegt dat over al deze onderwerpen in de tussenbeslissing een oordeel gegeven is. Slechts in zeer uitzonderlijke omstandigheden mag worden teruggekomen op een eerder in de procedure gegeven oordeel. In dit geval is er geen sprake van zeer uitzonderlijke omstandigheden. De feiten en omstandigheden die [naam eisers] na de heropeningsbeslissing hebben aangevoerd, zijn deels al eerder aangevoerd. Voor zover zij nu hebben gewezen op feiten en omstandigheden die zij niet eerder hebben aangevoerd, is er geen sprake van feiten of omstandigheden die niet al eerder in de procedure naar voren hadden kunnen worden gebracht. Dat betekent dat de rechtbank geen aanleiding ziet om ten aanzien van deze onderwerpen terug te komen op het eerdere oordeel daarover. 2.2 [naam eisers] hebben daarnaast gesteld dat het college op grond van de Ruimte-voor-ruimteregeling in 2005 een voorbereidingsbesluit had moeten nemen. Het college heeft dat ten onrechte nagelaten. Had het college wel een voorbereidingsbesluit genomen, dan was dat het aanknopingspunt geweest voor het indienen van een planschadeverzoek. Het voorbereidingsbesluit vormde volgens [naam eisers] een schadeoorzaak in de zin van artikel 49 van de WRO. Dat planschadeverzoek zou vervolgens zijn beoordeeld met toepassing van de WRO. [naam eisers] hebben dit ook voorafgaand aan het nemen van de tussenbeslissing aangevoerd en de rechtbank heeft hierover in de heropeningsbeslissing een oordeel gegeven. Ook hier geldt dat de rechtbank geen aanleiding ziet om terug te komen op dit eerdere oordeel.

3. De rechtbank heeft in de heropeningsbeslissing geconcludeerd dat aan het advies van [naam adviseur] Adviseurs dat door het college aan de besluitvorming ten grondslag is gelegd zodanige gebreken kleven, dat het college bij het nemen van een besluit op het verzoek om planschade niet van dat advies heeft mogen uitgaan. De rechtbank ziet geen aanleiding om nu op deze conclusie terug te komen. Dat betekent dat de beroepen van [naam eisers] en [naam eiseres] gegrond zijn. Het bestreden besluit zal worden vernietigd. De StAB 4. Met het oog op finale geschilbeslechting heeft de rechtbank in de heropeningsbeslissing het onderzoek heropend om de StAB als deskundige te benoemen voor het instellen van onderzoek. De StAB heeft de bevindingen van haar onderzoek neergelegd in een verslag van 25 mei 2021. Ten behoeve van het onderzoek heeft de StAB de situatie onder het oude regime verdeeld in vier gebieden, te weten: gronden waarvoor op grond van het oude bestemmingsplan de bestemming “Agrarisch doeleinden” met subbestemming (Akl) gold, met een aanduiding voor een bebouwingsvlak, gronden waarvoor op grond van het oude bestemmingsplan de bestemming “Agrarisch doeleinden” met subbestemming (Akl) gold, zonder aanduiding voor een bebouwingsvlak, de gronden waarvoor op grond van het vrijstellingsbesluit van 6 december 2005, bouwvergunningen zijn verleend voor de bouw van in totaal vier woningen op de percelen [adres 1] , [adres 2] en [adres 3] , de gronden waarop het projectbesluit van 14 april 2009 zag. De StAB heeft de gebruiks- en bebouwingsmogelijkheden van ieder van de gebieden, vergeleken met de mogelijkheden van het bestemmingsplan “ [naam bestemmingsplan 2] ” (hierna: het nieuwe bestemmingsplan). De StAB is op basis van die vergelijking samengevat tot de conclusie gekomen dat er een mix bestaat van planologische voor- en nadelen. Per saldo is er, met name gelet op de situeringswaarde, sprake van een verslechtering. De StAB heeft taxateur mr. H.J.J.M. Oldenkotte BRE RM RT ingeschakeld. Het taxatierapport is als bijlage bij het advies van de StAB opgenomen. De waarde van de woning direct voor de peildatum is getaxeerd op € 715.000,-. De waarde op de peildatum is getaxeerd op € 685.000,-. Er is volgens het taxatierapport dan ook sprake van een verschil van € 30.000,-. Status StAB-adviezen 5. Uit vaste rechtspraak van de Afdeling volgt dat de StAB is te beschouwen als een onafhankelijke deskundige op het gebied van planschade en dat de rechter in beginsel mag afgaan op de inhoud van het door de StAB uitgebrachte verslag. Dat is slechts anders indien het verslag onvoldoende zorgvuldig tot stand is gekomen of anderszins zodanige gebreken bevat dat het niet aan de oordeelsvorming ten grondslag mag worden gelegd. Ambtshalve: nieuwe gronden in strijd met de goede procesorde? 6. [naam eisers] hebben er in reactie op het advies van de StAB op gewezen dat er in het plangebied bomen stonden. Het moet ervoor worden gehouden dat als gevolg van de aanwezigheid van de bomen onder het oude regime ontwikkelingen ter plaatse met aan zekerheid grenzende waarschijnlijk niet konden plaatsvinden. Voor zover ontwikkelingen mogelijk waren, zouden deze door de bomen aan het zicht werden onttrokken. [naam eisers] hebben daarnaast gesteld dat de StAB ten onrechte heeft nagelaten om het gewicht van de schadefactoren uitzicht, privacy, hinder, situeringswaarde en bezonning gemotiveerd inzichtelijk te maken. [naam eisers] hebben deze beroepsgronden niet eerder aangevoerd, terwijl niet aannemelijk is geworden dat deze beroepsgronden niet eerder had kunnen worden ingediend. In het eerdere, door het college aan het bestreden besluit ten grondslag gelegde advies van [naam adviseur] Adviseurs was immers ook geen rekening gehouden met de aanwezigheid van bomen en was het gewicht van de verschillende schadefactoren ook niet gekwalificeerd. Als [naam eisers] zich daarmee niet konden verenigen had het op hun weg gelegen dit in een eerder stadium naar voren te brengen. [naam eisers] hebben dat nagelaten, waarna de StAB het onderzoek overeenkomstig de onderzoeksopdracht op dezelfde uitgangspunten heeft gebaseerd als eerder door [naam adviseur] Adviseurs zijn gehanteerd. Een afweging van de proceseconomie en de processuele belangen over en weer brengt mee dat het indienen van deze nieuwe beroepsgrond in strijd is met de goede procesorde. De rechtbank zal deze beroepsgrond daarom niet in de beoordeling betrekken. StAB-advies onzorgvuldig tot stand gekomen? 7.1 [naam eisers] hebben aangevoerd dat zij in reactie op het conceptadvies van de StAB een aantal opmerkingen hebben gemaakt, waarop de StAB ten onrechte niet heeft gereageerd. Zo hebben [naam eisers] de StAB erop gewezen dat het vrijstellingsbesluit als een zelfstandige schadeoorzaak moet worden aangemerkt, dat onder het oude regime opslag van voer tot de perceelsgrens niet mogelijk was en dat tijdelijke teeltondersteunende voorzieningen buiten het bebouwingsvlak slechts mogelijk waren tot een hoogte van maximaal één meter. Dat de StAB niet inhoudelijk op deze opmerkingen van [naam eisers] heeft gereageerd, betekent niet dat het advies van de StAB niet zorgvuldig tot stand gekomen is. Zoals de StAB ook heeft opgemerkt was de StAB voor de uitgangspunten van het advies gebonden aan de opdracht van de rechtbank en aan heropeningsbeslissing. 7.2 [naam eisers] hebben er daarnaast op gewezen dat de StAB hun reactie op het conceptrapport ten onrechte niet heeft voorgelegd aan de taxateur. Volgens de opdrachtbevestiging van de StAB aan de taxateur zal ook de taxateur worden gevraagd om te reageren op reacties van partijen op het concept. In de opdrachtbevestiging van de StAB aan de taxateur is vermeld dat indien de reacties van partijen betrekking hebben op het taxatierapport aan de taxateur wordt gevraagd om daarop te reageren. De reactie van [naam eisers] zag niet op het taxatierapport, maar alleen op de uitgangspunten die bij de taxatie in aanmerking genomen moeten worden. Het vaststellen en omschrijven daarvan is niet aan de taxateur. Dat de StAB de reactie van [naam eisers] niet aan de taxateur heeft voorgelegd, betekent dan ook niet dat het advies niet zorgvuldig tot stand is gekomen. 7.3 [naam eisers] hebben verder gesteld dat het kaartmateriaal op pagina 31 van het advies suggestief is, omdat daarin van de percelen aan de [adres 4] alleen het perceel van [naam eiseres] aan de [adres 5] is aangeduid en niet ook de percelen aan de [adres 6] , terwijl die ook van invloed zijn. Zoals de StAB in reactie hierop heeft medegedeeld is het perceel van [naam eiseres] voorzien van een markering, omdat [naam eiseres] ook partij is in dit geschil. Daarom is haar perceel, net zoals het perceel van [naam eisers] voorzien van een markering. In het licht van deze toelichting valt naar het oordeel van de rechtbank niet in te zien dat de markering suggestief zou zijn. De rechtbank neemt daarbij in aanmerking dat uit de tekst van het advies in voldoende mate blijkt dat ook de percelen aan de [adres 6] in aanmerking zijn genomen. Planvergelijking: nadelige effecten nieuwe regime gebied 2 onderschat? 8.

10. Het voorgaande leidt tot de conclusie dat de rechtbank de inhoud van het StAB-advies aan de beoordeling ten grondslag zal leggen.

11.1 Uitgaande van een waardedaling van de woning van € 30.000,- en een percentage van 4% van € 715.000,- voor het normaal maatschappelijk risico wat op de waardedeling in mindering moet worden gebracht, resteert een tegemoetkoming in de planschade van € 1.400,-. De rechtbank zal zelf in de zaak voorzien door het primaire besluit te herroepen, de tegemoetkoming te bepalen op € 1.400,- en te bepalen dat deze uitspraak in de plaats treedt van het vernietigde bestreden besluit. 11.2 [naam eisers] hebben verzocht om toekenning van wettelijke rente over de tegemoetkoming met ingang van 6 december 2005 als datum van het vrijstellingsbesluit. Indien het bestuursorgaan een tegemoetkoming als bedoeld in artikel 6.1 van de Wro toekent, vergoedt het daarbij gelet op artikel 6.5, aanhef en onder b, van de Wro ook de wettelijke rente, te rekenen met ingang van de datum van ontvangst van de aanvraag. Deze bepaling is dwingendrechtelijk van aard, zodat daarvan niet kan worden afgeweken. De rechtbank zal het verzoek om wettelijke rente daarom toewijzen met ingang van 19 oktober 2016, de datum van ontvangst van de aanvraag. Griffierecht en proceskosten [naam eisers] 12.1.1 Omdat de rechtbank het beroep gegrond verklaart, moet het college aan [naam eisers] het door hen betaalde griffierecht vergoeden. [naam eisers] hebben de rechtbank verzocht het college te veroordelen tot betaling van wettelijke rente over het griffierecht, als het griffierecht niet binnen twee weken aan hen is betaald. Artikel 8:74 van de Awb vormt de basis voor de vergoeding van het griffierecht door het college. In dit artikel is geen aanknopingspunt te vinden voor toewijzing van het verzoek van [naam eisers] van rente over griffierecht. De regeling van het griffierecht in artikel 8:74 van de Awb heeft een exclusief en limitatief karakter, zodat evenmin ruimte bestaat om dit verzoek toe te wijzen als een vorm van schadevergoeding. De rechtbank wijst dit verzoek daarom af. 12.1.2 [naam eisers] hebben daarnaast verzocht om vergoeding van € 1.500,- aan “buitengerechtelijke en procedurewerkzaamheden [naam eisers] ”. De vergoeding van de kosten in de bezwaar- en beroepsprocedure kan slechts met toepassing van de artikelen 7:15 en 8:75 van de Awb en het Besluit proceskosten bestuursrecht (Bpb) plaatsvinden. In artikel 1 van het Bpb is een limitatieve opsomming gegeven van kosten die voor vergoeding in aanmerking komen. De rechtbank begrijpt dit verzoek van [naam eisers] als een verzoek om vergoeding van de kosten van rechtsbijstand. Die kosten komen alleen voor vergoeding in aanmerking als de rechtsbijstand beroepsmatig en door een derde is verleend. Daarvan is in dit geval geen sprake, nu [naam eisers] alle proceshandelingen zelf hebben verricht. De rechtbank wijst dit verzoek daarom af. 12.1.3 [naam eisers] hebben tot slot verzocht om het college te veroordelen tot terugbetaling van het drempelbedrag. De rechtbank overweegt dat uit artikel 6.4, vierde lid, van de Wro dwingend volgt dat het college het drempelbedrag terugbetaalt, wanneer er geheel of gedeeltelijk positief op de aanvraag wordt beslist. Een veroordeling daartoe is daarom niet nodig. [naam eiseres] 12.2.1 Omdat de rechtbank het beroep gegrond verklaart, moet het college aan [naam eiseres] het door haar betaalde griffierecht vergoeden. 12.2.2 [naam eiseres] heeft verzocht om vergoeding van proceskosten, waaronder de kosten van door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand. [naam eiseres] is ook eiseres in de zaak met zaaknummer BRE 18/5222 WET, waarin de rechtbank haar beroep heden ook gegrond verklaart. Vast staat dat de door [naam eiseres] ingestelde beroepen en bezwaren op dezelfde zitting van de rechtbank en de adviescommissie voor de bezwaarschriften zijn behandeld. Rechtsbijstand is in deze zaken verleend door dezelfde persoon. De door haar verrichte werkzaamheden konden voor elk van de zaken nagenoeg identiek zijn. De beroep- en bezwaarschriften in de twee zaken zijn ook voor het overgrote deel identiek. De rechtbank merkt de zaken voor de vaststelling van de proceskostenvergoeding daarom aan als samenhangende zaken in de zin van artikel 3, tweede lid, van het Besluit proceskosten bestuursrecht. De kosten voor de door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand tijdens de beroepsprocedure stelt de rechtbank vast op een totaalbedrag van € 759,- (1 punt voor het indienen van het beroepschrift, met een waarde per punt van € 759,-, en wegingsfactor 1). Dit bedrag zal worden verdeeld over de twee beroepen, wat neerkomt op een bedrag van € 379,50 per beroepszaak. Omdat in deze zaak het primaire besluit wordt herroepen, zal ook een vergoeding van de proceskosten in bezwaar worden toegekend, tot een bedrag van € 541,- (1 punt voor het indienen van het bezwaarschrift, met een waarde per punt van € 541,- en een wegingsfactor 1). Dit bedrag zal worden verdeeld over de twee beroepen, wat neerkomt op een bedrag van € 270,50 per beroepszaak. 12.2.3 [naam eiseres] heeft daarnaast verzocht om vergoeding van proceskosten, bestaande uit de kosten van een deskundige. Ter onderbouwing van dit verzoek heeft zij facturen overgelegd van [naam betrokkenen] . In deze facturen wordt voor een tijdsbesteding van 47,75 uur een bedrag van € 7.513,51 inclusief BTW in rekening gebracht. [naam eiseres] heeft in dit beroep vergoeding van de helft van dat bedrag verzocht. De rechtbank stelt vast dat bij de facturen een specificatie van de werkzaamheden ontbreekt. Daar komt bij dat het rapport van [naam betrokkenen] van 9 juli 2018 grotendeels een herhaling vormt van zijn eerdere advies. De rechtbank zal het aantal uren daarom in redelijkheid vaststellen op 21 uur. Gelet op artikel 2, eerste lid, aanhef en onder b, van het Bpb, in samenhang gelezen met artikel 8:36, tweede lid, van de Awb en artikel 6 van het Besluit tarieven in strafzaken 2003, geldt voor de vergoeding van de gemaakte kosten voor een deskundigenrapport een tarief van ten hoogste € 134,04 per uur. Dat betekent dat een bedrag van in totaal € 2.814,84 voor vergoeding in aanmerking komt. In dit beroep zal het college worden veroordeeld tot vergoeding van de helft van dat bedrag (€ 1.407,42). 12.2.4 Gelet op het voorgaande zal de rechtbank het college veroordelen in de proceskosten van [naam eiseres] tot een bedrag van € 2.057,42 (€ 379,50 + € 270,50 + € 1.407,42).

De rechtbank: in de zaken met zaaknummers BRE 18/5115 WET en BRE 18/5226 WET, - verklaart de beroepen gegrond; - vernietigt het bestreden besluit; - herroept het primaire besluit, stelt de tegemoetkoming in de planschade op € 1.400,- te vermeerderen met de wettelijke rente met ingang van 19 oktober 2016 en bepaalt dat deze uitspraak in de plaats treedt van het vernietigde bestreden besluit; in de zaak met zaaknummer BRE 18/5115 WET, - draagt het college op het betaalde griffierecht van € 170,00 aan eisers te vergoeden; - wijst het verzoek om het college te veroordelen tot vergoeding van wettelijke rente over het griffierecht af; - wijst het verzoek om het college in de proceskosten te veroordelen af; in de zaak met zaaknummer BRE 18/5226 WET, - draagt het college op het betaalde griffierecht van € 170,00 aan eiseres te vergoeden; - veroordeelt het college in de proceskosten van eiseres tot een bedrag van € 2.057,42. Deze uitspraak is gedaan door mr. R.A. Karsten-Badal, voorzitter, en mr. L.P. Hertsig en mr. T. Peters, leden, in aanwezigheid van mr. W.J.C. Goorden, griffier, op 7 januari 2022 en openbaar gemaakt door middel van geanonimiseerde publicatie op www.rechtspraak.nl. griffier voorzitter Afschrift verzonden aan partijen op: Wat kunt u doen als u het niet eens bent met deze uitspraak? Tegen deze uitspraak kan binnen zes weken na de dag van verzending daarvan hoger beroep worden ingesteld bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.