ECLI:NL:RBOVE:2024:6920

RECHTBANK OVERIJSSEL Team Strafrecht Meervoudige kamer Zittingsplaats Almelo Parketnummer: 08.133181.24 (P) Datum vonnis: 20 december 2024 Vonnis op tegenspraak in de zaak van de officier van justitie tegen: [verdachte] , geboren op [geboortedatum] 1999 in [geboorteplaats] , huidig BRP-adres: [adres 1] , nu verblijvende in de [verblijfplaats] . 1Het onderzoek op de terechtzitting Dit vonnis is gewezen naar aanleiding van het onderzoek op de openbare terechtzittingen van 18 september 2024 en van 6 december 2024. De rechtbank heeft kennis genomen van de vordering van de officier van justitie en van wat door verdachte en zijn raadsman mr. S. Yaprak, advocaat in Enschede, naar voren is gebracht. 2De tenlastelegging De verdenking komt er, kort en zakelijk weergegeven, op neer dat verdachte: feit 1: in de periode van 1 januari 2024 tot en met 16 april 2024 zijn vader meerdere malen heeft mishandeld; feit 2: in de periode van 1 maart 2024 tot en met 16 april 2024 zijn moeder heeft bedreigd. Voluit luidt de tenlastelegging aan verdachte, dat: 1hij op één of meerdere tijdstippen in of omstreeks de periode van 1 januari 2024 tot en met 16 april 2024 te Almelo, zijn vader tot wie hij in familierechtelijke betrekking staat, [slachtoffer 1] , heeft mishandeld door- de keel van die [slachtoffer 1] vast te pakken/vast te grijpen en/of vervolgens (gedurende enige tijd) de keel van voornoemde [slachtoffer 1] dicht te knijpen en/of dicht te houden (ten gevolge waarvan op enigerlei wijze de zuurstoftoevoer voor die [slachtoffer 1] af werd gesloten),- die [slachtoffer 1] (met gebalde vuist) op/tegen het (boven)lichaam te slaan en/of te stompen en/of- die [slachtoffer 1] (met gebalde vuist) in/op/tegen het gezicht, althans op/tegen het hoofd te slaan en/of te stompen;2hij in of omstreeks de periode van 1 maart 2024 tot en met 16 april 2024 te Almelo, [slachtoffer 2] heeft bedreigd met enig misdrijf tegen het leven gericht en/of met zware mishandeling, door die [slachtoffer 2] dreigend de woorden toe te voegen "ik steek je neer. Ik snij je hoofd eraf", althans woorden van gelijke dreigende aard of strekking. 3De bewijsmotivering 3.1 Het standpunt van de officier van justitie De officier van justitie heeft zich op het standpunt gesteld dat de feiten 1 en 2 wettig en overtuigend bewezen kunnen worden verklaard. 3.2 Het standpunt van de verdediging De raadsman van verdachte heeft ten aanzien van feit 1 geen verweer gevoerd en zich ten aanzien van feit 2 gerefereerd aan het oordeel van de rechtbank. 3.3

De redengevende feiten en omstandigheden ten aanzien van feit 1 en feit 2 De rechtbank stelt op grond van de in de bijlage opgenomen bewijsmiddelen en de behandeling ter terechtzitting de volgende feiten en omstandigheden vast. Verdachte woonde sinds twee jaren feitelijk weer bij zijn ouders aan de [adres 2] . Nadat verdachte op enig moment weer begon met het gebruiken van drugs, veranderde zijn gedrag. Hij vertoonde verward en agressief gedrag. In januari 2024 sloeg verdachte zijn vader, [slachtoffer 1] , tegen het gezicht. In maart 2024 stompte verdachte zijn vader meerdere keren met gebalde vuist tegen het gezicht. Ook bedreigde verdachte zijn moeder, [slachtoffer 2] , met de woorden ‘ik steek je neer’ en ‘ik snijd je hoofd eraf’. Op 16 april 2024 had verdachtes moeder familie uitgenodigd voor het avondeten. Tijdens het avondeten werd verdachte boos op zijn vader. Verdachte deed zijn arm om de nek van zijn vader, waardoor de keel van zijn vader werd dichtgedrukt. Hierdoor kreeg zijn vader geen lucht meer. Hij liep rood aan. Vervolgens stompte verdachte zijn vader meerdere keren met gebalde vuist tegen het bovenlichaam. De conclusie Op grond van voornoemde feiten en omstandigheden is de rechtbank van oordeel dat verdachte zijn vader meerdere malen heeft mishandeld (feit 1) en zijn moeder heeft bedreigd (feit 2). 3.4 De bewezenverklaring De rechtbank acht op grond van de in de bijlage opgenomen bewijsmiddelen waarin zijn vervat de redengevende feiten en omstandigheden waarop de bewezenverklaring steunt wettig en overtuigend bewezen dat verdachte de ten laste gelegde feiten heeft begaan, met dien verstande dat: 1hij op meerdere tijdstippen in de periode van 1 januari 2024 tot en met 16 april 2024 te Almelo, zijn vader tot wie hij in familierechtelijke betrekking staat, [slachtoffer 1] , heeft mishandeld door de keel van die [slachtoffer 1] vast te pakken/vast te grijpen en vervolgens gedurende enige tijd de keel van voornoemde [slachtoffer 1] dicht te knijpen en dicht te houden, ten gevolge waarvan op enigerlei wijze de zuurstoftoevoer voor die [slachtoffer 1] af werd gesloten en die [slachtoffer 1] met gebalde vuist op/tegen het bovenlichaam te stompen en die [slachtoffer 1] (met gebalde vuist) tegen het gezicht te slaan en stompen; 2hij in de periode van 1 maart 2024 tot en met 16 april 2024 te Almelo, [slachtoffer 2] heeft bedreigd met enig misdrijf tegen het leven gericht, door die [slachtoffer 2] dreigend de woorden toe te voegen "ik steek je neer. Ik snijd je hoofd eraf". De rechtbank acht niet bewezen wat aan verdachte meer of anders is ten laste gelegd, zodat zij hem daarvan zal vrijspreken. De in de tenlastelegging voorkomende taal- en/of schrijffouten zijn verbeterd in de bewezenverklaring. De verdachte is daardoor niet geschaad in de verdediging. 4De strafbaarheid van het bewezenverklaarde Het bewezenverklaarde is strafbaar gesteld in de artikelen 285 en 300 juncto 304 van het Wetboek van Strafrecht (Sr). Er zijn geen feiten of omstandigheden aannemelijk geworden die de strafbaarheid van de feiten uitsluiten. Het bewezenverklaarde levert op: feit 1 het misdrijf: mishandeling, terwijl de schuldige het misdrijf begaat tegen zijn vader tot wie hij in familierechtelijke betrekking staat, meermalen gepleegd; feit 2 het misdrijf: bedreiging met enig misdrijf tegen het leven gericht. 5De strafbaarheid van verdachte Er zijn geen feiten of omstandigheden aannemelijk geworden die de strafbaarheid van verdachte uitsluiten. De rechtbank oordeelt daarom dat verdachte strafbaar is voor de bewezenverklaarde feiten. 6De op te leggen straf of maatregel 6.1 De vordering van de officier van justitie De officier van justitie heeft gevorderd dat verdachte wordt veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van acht maanden met aftrek van de in voorarrest doorgebrachte tijd en dat daarnaast de maatregel van terbeschikkingstelling (hierna: TBS) met dwangverpleging wordt opgelegd. 6.2 Het standpunt van de verdediging De raadsman heeft namens verdachte bepleit om te volstaan met het opleggen van een gevangenisstraf die gelijk is aan het reeds ondergane voorarrest. Daarnaast heeft de raadsman verzocht om aan verdachte geen TBS met dwangverpleging op te leggen, omdat er minder ingrijpende alternatieven zijn, zoals een klinische opname of TBS met voorwaarden, om aan het gedrag en de verslaving van verdachte te werken. 6.3 De gronden voor een straf of maatregel Bij de strafoplegging houdt de rechtbank rekening met de aard en de ernst van de gepleegde feiten, de omstandigheden waaronder deze zijn begaan en de persoon van verdachte zoals die uit het dossier en tijdens de behandeling ter terechtzitting naar voren zijn gekomen. De rechtbank acht daarbij in het bijzonder het volgende van belang. De ernst van de feiten Verdachte heeft in een periode van enkele maanden zijn vader meerdere keren mishandeld en zijn moeder bedreigd. In die periode ging het steeds slechter met verdachte. Hij vertoonde verward, onvoorspelbaar en agressief gedrag en dat leidde tot angstgevoelens bij zijn ouders, andere familieleden en buurtbewoners. Enkele van hen zijn getuige geweest van de feiten die verdachte heeft begaan. De moeder van verdachte heeft na deze feiten aangifte gedaan, uit angst voor verdere escalatie. Zij vreesde voor haar eigen veiligheid en die van haar gezin en wilde dat haar zoon de juiste hulp zou krijgen. De vader van verdachte heeft geen verklaring willen afleggen bij de politie, uit angst voor de gevolgen. Verdachtes schoonzus heeft bij de politie verklaard dat zij bang is voor de reactie van verdachte als hij erachter komt dat zij een verklaring heeft afgelegd. De feiten die verdachte heeft begaan en de omstandigheden waaronder dat is gebeurd, hebben grote gevolgen gehad voor de slachtoffers. Daar komt bij dat deze hebben plaatsgevonden in hun eigen huis, bij uitstek een plek waar zij zich veilig moeten kunnen voelen. De justitiële documentatie De rechtbank heeft acht geslagen op een uittreksel uit de justitiële documentatie betreffende verdachte van 23 september 2024. Hieruit blijkt dat verdachte meermalen is veroordeeld voor (zware) geweldsdelicten, waaronder een gewapende overval, maar ook voor huiselijk geweld. Voor laatstgenoemde feiten is aan verdachte in 2019 een PIJ-maatregel opgelegd. Gevangenisstraf Gezien de ernst van de gepleegde feiten in samenhang bezien met het patroon in het strafblad van verdachte kan daarop naar het oordeel van de rechtbank niet anders worden gereageerd dan met het opleggen van een onvoorwaardelijke gevangenisstraf van na te melden duur.

De rechtbank: bewezenverklaring - verklaart bewezen dat verdachte het onder feit 1 en feit 2 ten laste gelegde heeft begaan, zoals hierboven omschreven; - verklaart niet bewezen wat aan verdachte meer of anders is ten laste gelegd en spreekt hem daarvan vrij; strafbaarheid feiten - verklaart het bewezen verklaarde strafbaar; - verklaart dat het bewezen verklaarde de volgende strafbare feiten oplevert: feit 1 het misdrijf: mishandeling, terwijl de schuldige het misdrijf begaat tegen zijn vader tot wie hij in familierechtelijke betrekking staat, meermalen gepleegd; feit 2 het misdrijf: bedreiging met enig misdrijf tegen het leven gericht; strafbaarheid verdachte - verklaart verdachte strafbaar voor het bewezenverklaarde; straf - veroordeelt verdachte tot een gevangenisstraf voor de duur van 8 (acht) maanden; - bepaalt dat de tijd die de verdachte voor de tenuitvoerlegging van deze uitspraak in verzekering en voorlopige hechtenis heeft doorgebracht, bij de uitvoering van de gevangenisstraf geheel in mindering zal worden gebracht; maatregel - gelast dat de verdachte ter beschikking wordt gesteld en beveelt dat hij van overheidswege zal worden verpleegd. Dit vonnis is gewezen door mr. P.A.M. Miltenburg, voorzitter, mr. L.J.C. Hangx en mr. I. Piksen, rechters, in tegenwoordigheid van mr. B.M. Hoek, griffier, en is in het openbaar uitgesproken op 20 december 2024. Bijlage bewijsmiddelen Leeswijzer Deze bijlage maakt deel uit van het vonnis en bevat de bewijsmiddelen. Wanneer hierna wordt verwezen naar dossierpagina’s, zijn dit pagina’s uit het dossier van politie eenheid Oost-Nederland met nummer 2024174300. Tenzij hieronder anders wordt vermeld, wordt steeds verwezen naar pagina’s van een in de wettelijke vorm, door daartoe bevoegde personen, opgemaakt proces-verbaal. De inhoud van de bewijsmiddelen is telkens alleen gebezigd tot bewijs van de tenlastegelegde feiten, waarop de inhoud in het bijzonder betrekking heeft. Feit 1 en feit 2 Het proces-verbaal van aangifte van [slachtoffer 2] van 16 april 2024, voor zover inhoudende, zakelijk weergegeven, als verklaring van aangeefster op pagina 11 e.v. Ik doe aangifte van mishandeling van mijn man. Op dinsdag 16 april 2024 was ik thuis aan de [adres 2] , waar ik samen met mijn man [slachtoffer 1] woon. Sinds twee jaar woont [verdachte] tijdelijk bij ons. [verdachte] is onze zoon. Ik zag dat [verdachte] zijn rechter arm om de nek van [slachtoffer 1] in verwurginggreep pakte. Ik zag dat de keel van [slachtoffer 1] dichtgedrukt werd door de arm van [verdachte] . Ik zag spierspanning op de arm van [verdachte] . Ik zag dat het gezicht van [slachtoffer 1] rood aanliep. Ik zag dat [slachtoffer 1] geen lucht kreeg. Ik hoorde [slachtoffer 1] met een gorgelende stem zeggen:" Laat mij los." Ik zag dat [verdachte] de nek losliet. Ik zag dat [verdachte] zijn rechterhand balde tot een vuist. Ik zag dat hij zijn rechterarm naar achter bewoog en vervolgens met kracht tegen het lichaam van [slachtoffer 1] sloeg. [verdachte] gaf twee klappen. Een klap tegen de rechterschouder en een klap tegen de linkerschouder. 2. Het proces-verbaal van verhoor van getuige [getuige 1] van 16 april 2024, voor zover inhoudende, zakelijk weergegeven, als verklaring van de getuige op pagina 28 e.v. Op 16 april 2024 was ik bij mijn zus en zwanger op visite. Zij wonen aan de [adres 2] . [verdachte] pakte hem van achteren met twee armen en met zijn linker arm om de nek en keel. Ik zag dat mijn zwager een rood hoofd kreeg en bijna geen adem meer kon krijgen. Toen liet hij hem los en gaf hem meerdere klappen met zijn vuisten op de schouders. 3. Het proces-verbaal van aanvullend verhoor aangever van [slachtoffer 2] van 17 april 2024, voor zover inhoudende, zakelijk weergegeven, als verklaring van aangeefster op pagina 13 e.v. Mijn man is in januari van dit jaar ook door [verdachte] mishandeld. [verdachte] had toen mijn man geslagen op zijn neus en mond waardoor hij een bloedlip kreeg. Buren waren hiervan getuige. 4. Het proces-verbaal van verhoor van getuige [getuige 2] van 17 april 2024, voor zover inhoudende, zakelijk weergegeven, als verklaring van de getuige op pagina 20 e.v. V : In januari 2024 heeft [verdachte] zijn vader mishandeld. Wat kunt u daar over vertellen? A : Alle buren hebben het gezien, [verdachte] lag boven op zijn vader. Ik zag dat zijn vader bloed boven zijn oog had. 5. Het proces-verbaal van aangifte van [slachtoffer 2] van 17 april 2024, voor zover inhoudende, zakelijk weergegeven, als verklaring van aangeefster op pagina 17 e.v. Twee jaar geleden kwam mijn zoon [verdachte] bij ons in huis wonen. Hij kwam vrij na een gevangenisstraf voor een overval. Hij is vrijgekomen op voorwaarden, waar hij zich aan moest houden. Dit lukte hem 6 maanden. Het ging toen goed. Daarna ging hij weer wiet gebruiken, waar hij agressief van wordt. Hij is psychisch in de war. Ongeveer een maand geleden, vroeg in de morgen, wilde ik naar mijn zus. Zij woont in [woonplaats] bij mij in de buurt. Ik wilde er lopend naartoe. [verdachte] kwam achter mij aan en drukte mij terug het huis in. Ik hoorde hem zeggen: Ik steek je neer. Ik snij je hoofd eraf. Ik voelde mij zeer bedreigd. Ik ben bang dat hij zijn bedreigingen daadwerkelijk gaat uitvoeren. Een maand geleden zag ik dat mijn man [slachtoffer 1] geslagen werd door [verdachte] . Ik zag dat [verdachte] [slachtoffer 1] sloeg met de rechter vuist in het gezicht van [slachtoffer 1] . [slachtoffer 1] werd meerdere keren geraakt op de lip en op de neus. 6. Het proces-verbaal van verhoor van getuige [getuige 3] van 17 april 2024, voor zover inhoudende, zakelijk weergegeven, als verklaring van de getuige op pagina 23 e.v. Een maand of anderhalve maand geleden zag ik blauwe plekken bij mijn schoonvader. Bij zijn linkeroog. Ook een blauwe zijkant van het gezicht. O: Uw schoonmoeder verklaarde dat [verdachte] haar toen bedreigde met de woorden "ik steek je neer", "ik snij je hoofd er af". Zoals gezegd zou u hier bij aanwezig zijn geweest. V: Wat kunt u daar over verklaren? Ik ben er wel eens bij geweest dat [verdachte] tegen mijn schoonouders zei dat hij ze dood zou maken.

Tenuitvoerlegging van de op te leggen gevangenisstraf zal volledig plaatsvinden binnen de penitentiaire inrichting, tot het moment dat de verdachte in aanmerking komt voor deelname aan een penitentiair programma als bedoeld in artikel 4 van de Penitentiaire beginselenwet. De Pro Justitia rapportages Over verdachte zijn de volgende rapportages opgemaakt: - een rapportage van 1 oktober 2024 van drs. J.S.H. Stolk, GZ-psycholoog en - een rapportage van 1 november 2024 van drs. P. Bokšan, psychiater. De diagnose Uit deze rapportages komt naar voren dat volgens beide deskundigen bij verdachte sprake is van een verstandelijke ontwikkelingsstoornis (licht verstandelijke beperking (hierna: LVB)). Daarnaast is volgens de psychiater sprake van (mogelijk) psychotische kwetsbaarheid en spreekt de psycholoog van een psychotische stoornis. Ook wordt door beide deskundigen vastgesteld dat bij verdachte een stoornis in cannabisgebruik aanwezig is. Tot slot heeft de psychiater gerapporteerd dat bij verdachte sprake is van een autismespectrumstoornis. De psycholoog heeft in haar rapportage opgenomen dat hoewel laatstgenoemde stoornis eerder is vastgesteld, zij zelf op dit moment onvoldoende argumenten vindt om deze stoornis – naast de verstandelijke ontwikkelingsstoornis – bij verdachte vast te stellen. Aanwezigheid van stoornis tijdens de bewezenverklaarde feiten Volgens beide deskundigen waren de LVB en de psychotische stoornis aanwezig ten tijde van het plegen van de tenlastegelegde feiten. De psychotische symptomen kunnen daarbij verergerd zijn door drugsgebruik en door de LVB. Zonder drugsgebruik is al sprake van sterke achterdocht, mét drugsgebruik worden de psychotische symptomen meer floride (hallucinaties), vooral bij overvraging van zijn beperkte zelfredzaamheid. De toerekening De psychiater adviseert om de ten laste gelegde feiten in sterk verminderde mate aan verdachte toe te rekenen. Vanwege zijn autisme en de LVB was verdachte, mede vanuit zijn paranoïde psychose ten tijde van het plegen van het ten laste gelegde, niet in staat zijn gedrag onder controle te houden of na te denken over de gevolgen van zijn gedragingen. Hij ging impulsief op zijn doel af en hij gedroeg zich agressief. Zijn gedrag was erg antisociaal en dwingend. Volgens de psycholoog is de beïnvloeding van de stoornissen op verdachtes gedragskeuzes en gedragingen ten tijde van het plegen van de feiten niet goed te bepalen, omdat verdachte de feiten ontkent en ook ontkent dat hij in een psychose zat. Gezien de aard en de ernst van de stoornissen op het moment van het plegen van de strafbare feiten durft de psycholoog wel te stellen dat het zeer onwaarschijnlijk is dat de feiten verdachte volledig zouden kunnen worden toegerekend. De kans op recidive De psychiater rapporteert dat de kans op gewelddadige incidenten hoog is als verdachte – bij gelijkblijvende psychopathologie – geen psychiatrische behandeling, begeleiding en verblijf bij een gespecialiseerde instelling krijgt. Als verdachte zelfstandig en zonder toezicht zal gaan wonen, valt hij naar alle waarschijnlijkheid terug op zijn ouders en dat maakt het recidivegevaar hoog. Er zijn weinig beschermende factoren. De psycholoog rapporteert dat het recidiverisico hoog is, als verdachte redelijk zelfstandig moet functioneren en drugs gebruikt. Het ontbreekt bij verdachte aan inzicht in de stoornis, in de noodzaak van behandeling daarvoor en aan inzicht in het risico op gewelddadig gedrag. Als bij verdachte de stress toeneemt, neemt zijn achterdocht toe, neemt de kans op middelengebruik toe en zal hij zichzelf niet kunnen terughouden als hij zonder begeleiding mag gaan en staan waar hij wil. Middelengebruik induceert en wakkert, in combinatie met zijn verstandelijke beperking, psychoses aan. Als verdachte psychotisch is, is de kans op gewelddadig gedrag groot. Advies ten aanzien van de interventies Om de kans op recidive te verminderen, is volgens de psychiater een plaatsing in een Forensisch Psychiatrische Kliniek (FPK) noodzakelijk. Daar kan verdachte de nodige behandeling en begeleiding krijgen, die gericht zijn op zijn stoornissen en de invloeden die middelengebruik op zijn antisociale gedragingen, agressieregulatie en impulsiviteit hebben. Daarbij is de inzet van urinecontroles op cannabisgebruik nodig en valt te overwegen om verdachte in te stellen op een antipsychoticum. De psychiater rapporteert dat het zorgelijk is dat verdachte gerecidiveerd is tijdens een lopende PIJ-maatregel. Forensische behandeling en toezicht hebben schijnbaar een terugval niet kunnen voorkomen. Het behandeladvies is alleen mogelijk binnen het kader van TBS met dwangverpleging, omdat verdachte zich in een voorwaardelijk kader niet heeft kunnen houden aan de voorwaarden, waaronder het abstinent blijven van cannabis. Tegelijkertijd is gebleken dat verdachte binnen een strak gestructureerde en duidelijke omgeving wel in staat is om abstinent te blijven. Het kader van TBS met dwangverpleging biedt daarnaast de mogelijkheid om verdachte in te stellen op een antipsychoticum en dat verkleint de kans op recidive. Ook de psycholoog rapporteert dat verdachte, om het recidive op geweldsincidenten te verlagen, het nodig heeft om in een gestructureerde omgeving voortdurend bij de hand te worden genomen. Binnen de gestructureerde omgeving van de JJI heeft verdachte goed gefunctioneerd, maar meer zelfstandigheid leidt tot recidive. In het verleden zijn ambulante trajecten onvoldoende gebleken om recidive te voorkomen, evenals 24-uur aanwezige begeleiding binnen een iets ruimer kader. Gezien de aard van de problematiek is de inschatting dat verdachte zijn leven lang afhankelijk zal blijven van een vorm van begeleiding waarbij het gebrek aan ziekte-inzicht een complicerende factor is. Het is van groot belang dat verdachte wordt geplaatst in een setting passend bij zijn verstandelijke beperking. De psycholoog adviseert de behandeling te plaats te laten vinden binnen het kader van de TBS, waarbij TBS met voorwaarden niet wordt geadviseerd. Uiteindelijk zal verdachte zich niet aan de voorwaarden kunnen houden en is er geen ziekte-inzicht. De psycholoog acht een zorgmachtiging niet passend, omdat die gericht is op een verantwoorde uitstroom op korte termijn. Dat is voor verdachte geen realistische verwachting. Het reclasseringsadvies De rechtbank heeft eveneens acht geslagen op het reclasseringsadvies van Reclassering Nederland van 25 november 2024, opgemaakt en ondertekend door [reclasseringswerker] , reclasseringswerker, en zijn toelichting daarop ter terechtzitting. De reclassering schaart zich achter de diagnostiek zoals beschreven in de Pro Justitia rapportages en achter de mate van toerekenbaarheid van het ten laste gelegde aan verdachte. De reclassering onderschrijft het advies van de psycholoog en de psychiater. De afgelopen jaren is er op verschillende ambulante en klinische wijzen (JJI) getracht om verdachte meer probleembesef en probleeminzicht te verschaffen ten einde een gedragspatroon te ontwikkelen dat maatschappelijk aanvaardbaar is. Het is gebleken dat deze inspanningen onvoldoende resultaat hebben gesorteerd. De onderhavige feiten hebben plaatsgevonden ten tijde van verdachtes lopende PIJ-maatregel.