ECLI:NL:RBMNE:2015:4246

RECHTBANK MIDDEN-NEDERLAND Afdeling Strafrecht Zittingslocatie Utrecht Parketnummer: 16/997018-12 [P] Vonnis van de meervoudige kamer voor strafzaken op tegenspraak gewezen in de zaak tegen: [verdachte], geboren op [1949] te [geboorteplaats], wonende te [adres]. 1Het onderzoek ter terechtzitting Dit vonnis is gewezen naar aanleiding van het onderzoek op de terechtzitting in eerste aanleg. De inhoudelijke behandeling van deze strafzaak heeft plaatsgevonden op 22 april 2015, 23 april 2015, 24 april 2015 en 28 april 2015. De rechtbank heeft daarbij kennisgenomen van de vordering van de officieren van justitie, mr. M.C.A. Plantenga en mr. E.C. Visser, alsmede van wat verdachte en zijn raadsman, mr. H.P.H.M. Teunissen, advocaat te Venlo, naar voren hebben gebracht. De zaak tegen verdachte is gelijktijdig, maar niet gevoegd, behandeld met de zaken tegen de medeverdachten [medeverdachte 1] (parketnummers: 16/997015-11 en 22/004108-07), [medeverdachte 2] (parketnummers: 16/997018-11 en 20/003376-09) en [medeverdachte 3] (parketnummer: 16/997017-12). 2Tenlastelegging De tenlastelegging is op de zitting gewijzigd. De tenlastelegging is, met wijziging, als bijlage aan dit vonnis gehecht. De verdenking komt er, kort en feitelijk weergegeven, op neer dat verdachte: ten aanzien van feit 1, primair: in de periode van 1 januari 2010 tot en met 12 november 2012 heeft gehandeld in strijd met artikel 10 van de Gezondheids- en welzijnswet voor dieren door al dan niet opzettelijk en samen met anderen dieren in Nederland te brengen, terwijl die dieren vanuit een derde land en via Nederland voor het eerst in de gebieden zijn gebracht waarop het Verdrag betreffende de Europese Unie van toepassing is. ten aanzien van feit 1, subsidiair: in de periode van 1 januari 2010 tot en met 12 november 2012 heeft gehandeld in strijd met artikel 10 van de Gezondheids- en welzijnswet voor dieren door al dan niet opzettelijk en samen met anderen vogels in Nederland te brengen, terwijl die vogels zijn verzonden vanuit een lidstaat of een andere staat die partij is bij het EER-Verdrag, dan wel vanuit een derde land en via het grondgebied van een lidstaat in Nederland zijn gebracht, welke vogels bestemd zijn voor Nederland, een lidstaat of een andere staat die partij is bij het EER-Verdrag. ten aanzien van feit 2: in de periode van 1 januari 2010 tot en met 12 november 2012 heeft gehandeld in strijd met artikel 101a van de Gezondheids- en welzijnswet voor dieren door al dan niet opzettelijk en samen met anderen als houder van dieren, terwijl hij wist/kon vermoeden dat door zijn handelen/nalaten een besmetting met/verspreiding van een besmettelijke dierziekte kon worden veroorzaakt, dat handelen niet achterwege heeft gelaten, dan wel niet alle maatregelen heeft genomen om zo’n besmetting of verspreiding te voorkomen. ten aanzien van feit 3: in de periode van 1 januari 2010 tot en met 12 november 2012 heeft deelgenomen aan een criminele organisatie. 3Voorvragen 3.1 Voorvragen De rechtbank heeft vastgesteld dat de dagvaarding geldig is, dat zijzelf bevoegd is tot kennisneming van de zaak, dat de officier van justitie ontvankelijk is in de vervolging en dat er geen redenen zijn voor schorsing van de vervolging. 4Waardering van het bewijs 4.1 Het standpunt van de officieren van justitie De officieren van justitie achten wettig en overtuigend bewezen dat verdachte alle ten laste gelegde feiten heeft begaan. Hiertoe hebben de officieren van justitie verschillende argumenten naar voren gebracht. De rechtbank zal deze in het vonnis - op de plaats waar dat relevant is - bespreken. 4.2 Het standpunt van de verdediging De verdediging is van mening dat de rechtbank niet tot een bewezenverklaring kan komen van de aan verdachte ten laste gelegde feiten. Hiertoe heeft de verdediging verschillende argumenten naar voren gebracht. De rechtbank zal deze in het vonnis - op de plaats waar dat relevant is - bespreken, maar daarbij uitsluitend ingaan op die standpunten die zijn voorzien van een ondubbelzinnige conclusie. 4.3

4.3.1 Algemene opmerkingen bewijs De hierna opgenomen bewijsmiddelen zullen per ten laste gelegd feit en vervolgens per ten laste gelegd zaaksdossier worden weergegeven. Gelet op de overlap van een aantal bewijsmiddelen voor verschillende feiten wordt nu en dan verwezen naar bewijsmiddelen die onder een ander feit zijn opgenomen. De weergegeven bewijsmiddelen en bewijsoverwegingen worden slechts gebezigd tot het bewijs van dat ten laste gelegde feit waarop deze gelet op de inhoud kennelijk betrekking hebben. 4.3.2 Algemene bewijsmiddelen Verdachte heeft verklaard dat hij in de ten laste gelegde periode zaken heeft gedaan met dierenhandelaren [medeverdachte 1] en [medeverdachte 2]. Zo heeft hij het bedrijf [naam] LTD van [X] in Oeganda geholpen met het verzenden van vogels vanuit Oeganda naar Europa. 4.3.3 FEIT 1 4.3.3.1 Juridisch kader feit 1 Verordening 318/2007 In de verordening (EG) nr. 318/2007 van 23 maart 2007 zijn regels gesteld tot vaststelling van veterinaire voorschriften voor de invoer van bepaalde vogels in de Europese Gemeenschap die afkomstig zijn van derde landen buiten Europa (verder ook: verordening 318/2007). Uitgangspunt van deze verordening is dat import van vogels uit derde landen uitsluitend is toegestaan als aan bepaalde in de verordening omschreven voorwaarden wordt voldaan. Deze voorwaarden zijn onder meer dat de vogels (1) afkomstig moeten zijn van een in een derde land erkend vermeerderingsbedrijf, (2) in gevangenschap zijn gefokt, (3) vóór verzending getest zijn op bepaalde vogelziektes, (4) vergezeld gaan van een gezondheidscertificaat, (5) voorzien zijn van een naadloos gesloten pootring of een microchip en (6) gedurende 30 dagen (op de plaats van bestemming) in quarantaine worden gehouden in een daarvoor erkende voorziening (zie hiervoor de artikelen 4 tot en met 6 en artikel 11 van verordening 318/2007). Deze strenge voorwaarden zijn - gelet op de inleidende overwegingen bij de verordening 318/2007 - ingegeven door de wens om vogelziektes, afkomstig van (in het wild gevangen) vogels, en daarmee verband houdende risico’s voor dierenwelzijn, dierengezondheid en verspreiding van virusziekten , zoveel mogelijk te voorkomen. De verordening 318/2007 is op 1 juli 2007 in werking getreden en is rechtstreeks van toepassing in elke lidstaat. Vijfvogelregeling Op de hiervoor omschreven geldende voorwaarden voor import uit derde landen bestaat een uitzondering voor zogenaamde gezelschapsdieren. Deze uitzondering vindt haar oorsprong in verordening (EG) nr. 998/2003 van 26 mei 2003 (verder ook: verordening 998/2003). In die verordening wordt in artikel 3 een definitie van gezelschapsdieren gegeven, te weten: dieren (…) die hun eigenaar of een natuurlijk persoon die er namens de eigenaar tijdens het verkeer voor verantwoordelijk is, begeleiden en die niet voor verkoop of eigendomsoverdracht bestemd zijn [cursivering: rechtbank]. De uitzondering voor de import van gezelschapsdieren is verder uitgewerkt in een beschikking van de Commissie 2007/25/EG van 22 december 2006 tot vaststelling van beschermende maatregelen van gezelschapsvogels die hun eigenaar vergezellen (verder ook beschikking 2007/25). In de preambule van deze beschikking wordt onder meer het volgende overwogen: “Om duidelijk onderscheid te kunnen maken tussen in gevangenschap levende vogels die in het wild voor commerciële invoer zijn gevangen en gezelschapsvogels, moet het verkeer van levende gezelschapsvogels onderworpen blijven aan strikte voorwaarden (…) om de status van gezelschapsvogels te waarborgen en de verspreiding van (…) virusziekten te voorkomen.” Een van die strikte voorwaarden houdt in dat het verkeer vanuit derde landen van levende gezelschapsvogels uitsluitend is toegestaan als de zending uit niet meer dan vijf vogels bestaat (zie artikel 1 van beschikking 2007/25). Uitleg vijfvogelregeling Uit hetgeen door verdachte en het openbaar ministerie ter zitting naar voren is gebracht, is gebleken dat zij van mening verschillen over de wijze waarop de vijfvogelregeling moet worden uitgelegd. Verdachte stelt zich - kort gezegd - op het standpunt dat de verschillende zendingen vogels die onder feit 3 bij hem onder het kopje “vijfvogelregeling” op de tenlastelegging staan, voor zover hij daarbij betrokken zou zijn, binnen de toegestane uitzondering vanuit een derde land de Europese Unie zijn binnengebracht. Het openbaar ministerie is een andersluidende mening toegedaan. Volgens haar hebben verdachte (en zijn mededaders) bewust misbruik van de vijfvogelregeling gemaakt en daardoor in strijd gehandeld met de verordening 318/2007 en een strafbaar feit gepleegd op grond van het bepaalde in de (hierna nog te bespreken) Regeling handel. Met betrekking tot de uitleg van de vijfvogelregeling overweegt de rechtbank het volgende. Uitgangspunt is dat aan de strikte voorwaarden voor import uit een derde land, zoals omschreven in verordening 318/2007, niet behoeft te worden voldaan als rechtsgeldig een beroep op de vijfvogelregeling kan worden gedaan. De uitzondering van de vijfvogelregeling is gezien de definitie van het begrip “gezelschapsdier”, en in het Engels “pet”, duidelijk bedoeld voor vogels die hun eigenaar (als huisdier) van de ene naar de andere plaats vergezellen. Dit volgt ook uit het feit dat de vogels niet bedoeld mogen zijn voor verkoop of eigendomsoverdracht. Deze uitleg wordt bevestigd door [Z], senior inspecteur bij de NVWA. Hij verklaart immers bij zijn verhoor bij de rechter commissaris hierover: “de beschikking is bedoeld voor gezelschapsdieren, voor eigen vogels die je hebt. Bedoeld daarmee is dat je die mee kan nemen als je verhuist (…). Onder de groep “gezelschapsvogels” wordt dus niet begrepen vogels die vanuit een derde land Europa worden binnengebracht en zich dan pas in Europa bij hun nieuwe eigenaar voegen. In dat geval worden de vogels immers tijdens hun reis niet door hun eigenaar vergezeld, maar worden zij door de vorige eigenaar naar de nieuwe eigenaar verzonden. Ofwel, dan verhuizen de vogels niet met hun eigenaar mee. Verder wordt onder gezelschapsdieren in ieder geval uitdrukkelijk niet begrepen: vogels die in het wild voor commerciële invoer zijn gevangen. Dit wordt expliciet in de preambule van beschikking 2007/25 overwogen (zie hierboven). Dit brengt onder meer mee dat voor commerciële doeleinden in het wild gevangen vogels nimmer op grond van de vijfvogelregeling vanuit een derde land binnen het grond gebied van de Europese Unie mogen worden gebracht. Dit eigenaarschap brengt immers geen verandering in het feit dat de vogels in kwestie zijn gevangen met het oogmerk die te verkopen en daardoor geen gezelschapsdieren zijn. Regeling handel levende dieren en producten In de hiervoor besproken verordeningen en beschikking van de Europese Commissie zijn weliswaar regels gegeven voor de import van vogels van derde landen naar een lidstaat van de Europese Unie, maar in die verordeningen/beschikking is geen verbods- en/of strafbepaling opgenomen. Dat is wel gebeurd in artikel 10 Gwd in samenhang met artikel 2.1. tweede lid van de Regeling handel levende dieren en levende producten (verder ook: Regeling handel). In artikel 2.1.

8.1 De eis van de officieren van justitie De officieren van justitie vorderen verdachte ter zake van de door hen bewezen geachte feiten te veroordelen tot een gevangenisstraf voor de duur van een maand voorwaardelijk, met een proeftijd van drie jaren en een taakstraf voor de duur van 240 uren, subsidiair 120 dagen hechtenis, met aftrek overeenkomstig artikel 27 van het Wetboek van Strafrecht. 8.2 Het standpunt van de verdediging De verdediging verzoekt, gelet op de bepleite vrijspraak, aan verdachte geen straf of maatregel op te leggen. Voor het geval de rechtbank verdachte niet vrijspreekt van alle ten laste gelegde feiten verzoekt de verdediging bij het bepalen van een eventueel op te leggen straf of maatregel en de hoogte of duur daarvan rekening te houden met de omstandigheden dat: - verdachte reeds drie dagen in verzekering heeft doorgebracht op het politiebureau; - de publiciteit rond de zaak verdachte geen goed heeft gedaan; - een langdurige taakstraf voor verdachte bijzonder zwaar zal zijn, omdat hij regelmatig naar Oeganda moet voor de aanvoer van graszaden. 8.3

De hierna te noemen strafoplegging is in overeenstemming met de ernst van het bewezen geachte, de omstandigheden waaronder dit is begaan en de persoon van verdachte, zoals daarvan ter terechtzitting is gebleken. Ernst feiten en omstandigheden waaronder ze zijn begaan Wat betreft de ernst van de feiten en de omstandigheden waaronder deze zijn begaan, heeft de rechtbank in het bijzonder het volgende in aanmerking genomen. Verdachte heeft in strijd met wet- en regelgeving gehandeld in diverse vogelsoorten. Verdachte heeft onder meer opzettelijk en samen met anderen in een criminele organisatie misbruik gemaakt van een regeling voor vervoer van gezelschapsdieren, door allerlei vogels onrechtmatig als gezelschapsdier in te voeren en ze vervolgens te verhandelen. Door zijn handelen heeft verdachte een risico op de besmetting met en verspreiding van besmettelijke vogelziekten veroorzaakt. In de criminele organisatie vervulde verdachte een relatief kleine rol ten opzichte van anderen, zoals zijn medeverdachten [medeverdachte 1] en [medeverdachte 2]. Verdachte heeft bij zijn handelen telkens zijn eigen belang voorop gesteld en de met de wet- en regelgeving beoogde bescherming van dieren en mensen niet of beperkt nageleefd. De rechtbank rekent dit alles verdachte zwaar aan. Persoon verdachte Wat betreft de persoon van verdachte heeft de rechtbank in het bijzonder gelet op de inhoud van een de verdachte betreffend uittreksel uit de justitiële documentatie van 7 oktober 2014, waaruit blijkt dat hij niet recent is veroordeeld voor milieudelicten. Andere omstandigheden waar de rechtbank rekening mee houdt Bij de strafoplegging houdt de rechtbank ten voordele van verdachte rekening met de lange duur van het opsporingsonderzoek, de periode die verdachte in voorlopige hechtenis heeft doorgebracht en de impact die de strafzaak op verdachte heeft gehad. Strafoplegging De rechtbank acht, alles afwegende, voor de bewezenverklaarde feiten een voorwaardelijke gevangenisstraf van een maand, alsmede een onvoorwaardelijke taakstraf van 180 uren, subsidiair 90 dagen hechtenis, passend en geboden. Deze opgelegde straffen zijn lager dan de straffen zoals die door de officieren van justitie zijn gevorderd. De rechtbank is van oordeel dat met deze straffen kan worden volstaan, nu verdachte deels wordt vrijgesproken van de aan hem ten laste gelegde feiten. 9Toepasselijke wettelijke voorschriften

artikelen 9, 14a, 14b, 14c, 22c, 22d, 47, 57 en 140 Wetboek van Strafrecht; artikelen 1, 2, 6 Wet op de economische delicten; artikelen 10 en 101a Gezondheids- en welzijnswet voor dieren; artikel 2.1 Regeling handel levende dieren en levende producten; De rechtbank komt op grond van het voorgaande tot de volgende beslissing.

De rechtbank: Vrijspraak - verklaart niet bewezen dat verdachte het onder 1 primair ten laste gelegde feit heeft begaan en spreekt verdachte daarvan vrij. Bewezenverklaring: - verklaart bewezen dat verdachte het ten laste gelegde heeft begaan zoals hiervoor in rubriek 5 is vermeld; - verklaart niet bewezen wat aan verdachte meer of anders is ten laste gelegd dan hiervoor is bewezen verklaard en spreekt verdachte daarvan vrij. Strafbaarheid: - het bewezen verklaarde levert op: ten aanzien van feit 1, subsidiair: medeplegen van opzettelijk overtreden van een voorschrift, gesteld krachtens artikel 10 van de Gezondheids- en welzijnswet voor dieren, meermalen gepleegd; ten aanzien van feit 2: medeplegen van opzettelijk overtreden van een voorschrift gesteld bij artikel 101a van de Gezondheids- en welzijnswet voor dieren; ten aanzien van feit 3: deelneming aan een organisatie die tot oogmerk heeft het plegen van misdrijven; - verklaart het bewezene strafbaar; - verklaart verdachte daarvoor strafbaar. Strafoplegging: - veroordeelt verdachte tot een gevangenisstraf voor de duur van een maand; - bepaalt dat deze gevangenisstraf niet ten uitvoer zal worden gelegd, tenzij later anders mocht worden gelast; - stelt daarbij een proeftijd vast van drie jaren en bepaalt dat de tenuitvoerlegging kan worden gelast indien de veroordeelde zich voor het einde van de proeftijd aan een strafbaar feit schuldig maakt; - veroordeelt verdachte voorts tot een taakstraf voor de duur van 180 uren, te vervangen door hechtenis voor de duur van 90 dagen, indien de veroordeelde deze straf niet naar behoren verricht; - beveelt dat de tijd die de veroordeelde voor de tenuitvoerlegging van deze uitspraak in verzekering heeft doorgebracht bij de uitvoering van de taakstraf geheel in mindering zal worden gebracht naar de maatstaf van twee uren taakstraf per dag inverzekeringstelling. Dit vonnis is gewezen door mr. J. Ebbens, voorzitter, mr. Z.J. Oosting en mr. J.P.H. van Driel van Wageningen, rechters, in tegenwoordigheid van mr. E.E. Borg, griffier, en uitgesproken op de openbare terechtzitting van deze rechtbank van 11 juni 2015. BIJLAGE: De tenlastelegging 1. Primair hij op één of meer tijdstippen in of omstreeks de periode van 1 januari 2010 tot en met 12 november 2012 te Woerden, althans in Nederland, althans in Nederland en/of Tsjechië en/of Duitsland en/of Bulgarije en/of Hongarije en/of Slowakije en/of Portugal en/of Turkije, en/of elders in Europa, en/of de Filippijnen en/of Indonesië en/of De Verenigde Arabische Emiraten en/of Turkije, en/of elders in Azië en/of in Zuid-Amerika en/of Oeganda en/of Tanzania, en/of elders in Afrika tezamen en in vereniging met (een) ander(en), althans alleen, telkens al dan niet opzettelijk dieren en/of producten in Nederland heeft gebracht, te weten: (traject wildvang Bulgarije) - in of omstreeks de periode van 9 september 2011 tot en met 12 september 2011, 852 (proces-verbaal p. 1146) vogels althans 19 oostelijk grijze planteneter(s) (Crinifer zonurus) en/of vier Reuzentoerako's (Corythaeola cristata) en/of 21 blauwbuikscharrelaars (Coracias cyanogaster) en/of 18 Ross toerako’s (Musophaga rossea) en/of (traject 5-vogelregeling) - op of omstreeks, 8 mei 2012 tien, althans één of meer Reuzen Toerako's (Corythaeola cristata) en/of - in of omstreeks de periode 7 mei 2012 tot en met 18 mei 2012, vijf, althans één of meer Ross toerako's (Musophaga rossea) en/of - in of omstreeks de periode 7 mei 2012 tot en met 18 mei 2012, vijf althans één of meer grijswangneushoornvogels (Bycanistes subcylindricus) en/of - in of omstreeks, de periode van 15 januari 2011 tot en met 15 februari 2011, tien, althans één of meer Papoea beo's (Mino dumonti) en/of - op of omstreeks 1 november 2011 vijf, althans één of meer Reuzentoerako's (Corythaeola cristata) en/of - op of omstreeks 6 juni 2012 vijf, althans één of meer reuzentoerako's (Corythaeola cristata) en/of - op of omstreeks 14 augustus 2012 vijf, althans één of meer Ross toerako's (Musophaga rossea); welke dieren en/of producten zijn verzonden vanuit een derde land en via Nederland voor het eerst in de gebieden waarop het Verdrag betreffende de Europese Unie van toepassing is zijn gebracht [strafbaarstelling artikel 1 onder 1 Wet op de economische delicten juncto artikel 10 lid 1 Gezondheids- en welzijnswet voor dieren juncto artikel 2.1 lid 2, derde gedachtestreepje Regeling handel levende dieren en levende producten] art 2.1 lid 2 Regeling handel levende dieren en levende producten Subsidiair hij op één of meer tijdstippen in of omstreeks de periode van 1 januari 2010 tot en met 12 november 2012, te Woerden, althans in Nederland, althans in Nederland en/of Tsjechië en/of Duitsland en/of Bulgarije en/of Hongarije en/of Slowakije en/of Portugal en/of Turkije, en/of elders in Europa, en/of de Filippijnen en/of Indonesië en/of De Verenigde Arabische Emiraten en/of Turkije, en/of elders in Azië en/of in Zuid-Amerika en/of Oeganda en/of Tanzania, en/of elders in Afrika tezamen en in vereniging met (een) ander(en), althans alleen telkens al dan niet opzettelijk, vogels in Nederland heeft gebracht, te weten: ( traject wildvang Bulgarije) - in of omstreeks de periode van 9 september 2011 tot en met 12 september 2011, 852 (proces-verbaal p.

lid 2, tweede gedachtestreepje van de Regeling handel is - kort gezegd - bepaald dat het brengen van vogels in Nederland vanuit een lidstaat of andere staat die partij is bij het EER-verdrag dan wel vanuit een derde land en via het grondgebied van een lidstaat in Nederland worden gebracht, verboden is. Voor deze verbodsbepaling bestaat een vrijstelling als de import van vogels vanuit een land binnen de Europese ruimte naar Nederland vergezeld gaat van (1) een verklaring als bedoeld in artikel 4, vierde gedachtestreepje van richtlijn 92/65/EEG en (2) een vervoersdocument als bedoeld in artikel 13 en bijlage E bij deze zelfde richtlijn (zie artikel 2.2. lid 3 in samenhang met artikel 8.10 lid 1 en 3 Regeling handel). Met een verklaring onder (1) wordt - kort gezegd - gedoeld op een verklaring van het hoofd van het bedrijf waarvan de vogels afkomstig zijn, inhoudende dat die vogels op het moment van verzending geen duidelijke ziekteverschijnselen vertonen en dat voor zijn bedrijf geen veterinairrechtelijke beperkingen gelden. Met een vervoerdocument onder (2) wordt gedoeld op een document waarop onder meer de afzender, de geadresseerde en de reden voor de verzending van de dieren worden vermeld. In artikel 2.1. lid 2, derde gedachtestreepje van de Regeling handel is bepaald dat het brengen van dieren die zijn verzonden vanuit een derde land en via Nederland voor het eerst in het grondgebied van de Europese Unie worden gebracht, verboden is. Op dit verbod bestaat een uitzondering als voldaan is aan de voorwaarden zoals omschreven in verordening 318/2007 (zie tekst artikel 2.33 van de Regeling handel, geldend in de ten laste gelegde periode). Dit betekent dat de import van dieren/vogels uit derde landen rechtstreeks in Nederland uitsluitend is toegestaan als de strenge voorwaarden uit verordening 318/2007 zijn/worden nageleefd. De ratio achter het verschil in de twee hiervoor omschreven verbodsbepalingen en de vrijstellingen daarop is naar het oordeel van de rechtbank gelegen in de volgende omstandigheden. Indien vogels/dieren rechtstreeks binnen een land van de Europese Unie zijn gebracht, moet door de rechtstreekse werking van de verordening 318/2007 worden aangenomen dat in de lidstaat van binnenkomst is vastgesteld dat bij de import van die dieren/vogels de strenge voorwaarden van deze verordening zijn nageleefd (bijvoorbeeld: afkomstig van een erkend vermeerderingsbedrijf en in gevangenschap gefokt). Bij een verder verkeer/handel van die vogels/dieren binnen de Europese Unie kan voor het verkrijgen van een vrijstelling worden volstaan met de overlegging van de genoemde verklaring van het bedrijfshoofd en het vervoersdocument. De vraag of - om een rechtsgeldig beroep op de vrijstelling te kunnen doen - met de overlegging van deze stukken kan worden volstaan als vaststaat dat de import van de vogels/dieren vanuit een derde land binnen Europa in strijd met in de verordening 318/2007 heeft plaatsgevonden, zal hieronder bij de (verdere) beoordeling van feit 3 aan de orde komen. In het geval in strijd met de verbodsbepalingen uit de Regeling handel vogels/dieren vanuit een derde land rechtstreeks of via een ander land binnen de Europese Unie Nederland zijn binnengebracht, dan is dat via artikel 10 Gwd strafbaar gesteld als economisch delict op grond van de artikelen 1, 2 en 6 van de Wed. 4.3.3.2 Vrijspraak feit 1 Zaaksdossier 04 – Wildvang – Bulgarije Standpunt openbaar ministerie Het openbaar ministerie verwijt verdachte dat hij in de ten laste gelegde periode vogels uit het zaakdossier wildvang Bulgarije (zending 10) samen met anderen in Nederland heeft gebracht, terwijl deze vogels afkomstig zijn van wildvang buiten de EU. Ze zijn in ieder geval onrechtmatig via Turkije binnen de EU gebracht. Verdachte was hiervan op de hoogte en heeft de vogels desondanks samen met anderen in Nederland gebracht. Standpunt verdediging De verdediging heeft bepleit dat verdachte slechts als tolk/vertaler/raadgever voor het bedrijf van [X] in Oeganda is opgetreden bij de zending van de vogels van Oeganda naar Turkije. Omdat verdachte niet betrokken is geweest bij het brengen van de vogels in Nederland, dient hij voor het onder 1 primair en subsidiair ten laste gelegde te worden vrijgesproken. Oordeel rechtbank 1 primair en subsidiair Naar het oordeel van de rechtbank bevat het dossier onvoldoende wettig en overtuigend bewijs dat verdachte - al dan niet in de vorm van medeplegen - de onder het zaaksdossier wildvang Bulgarije ten laste gelegde oostelijk grijze planteneters, lady ross toerako’s en blauwbuikscharrelaars (zending 10) in Nederland heeft gebracht. Verdachte wordt dan ook vrijgesproken van het hem onder 1 primair en subsidiair ten laste gelegde met betrekking tot deze vogels. Zaaksdossier 06 – vijfvogelregeling Oordeel rechtbank 1 primair De rechtbank spreekt verdachte in het zaaksdossier vijfvogelregeling vrij van het onder 1. primair ten laste gelegde, nu er telkens geen sprake is van invoer van vogels uit een derde land (rechtstreeks) in Nederland als eerste lidstaat waar de vogels in de EU worden ingevoerd. Oordeel rechtbank 1 subsidiair De rechtbank spreekt verdachte in het zaaksdossier vijfvogelregeling verder vrij van het onder 1 subsidiair ten laste gelegde, voor zover het betreft de zendingen van de tien Papoea Beo’s. Er zijn onvoldoende feiten en omstandigheden in het dossier die wijzen op een betrokkenheid van verdachte bij de organisatie van deze zendingen vogels en de import daarvan vanuit Dubai via Frankfurt naar Nederland. Bij verdachte zijn stukken aangetroffen die op deze zendingen betrekking hebben. Verdachte heeft ter zitting toegelicht dat hij deze documenten van medeverdachte [medeverdachte 2] heeft gekregen als voorbeeld hoe hij gezondheidsverklaringen in moet vullen. Mede gelet op deze toelichting maakt het uitsluitend aantreffen van de deze documenten nog niet dat verdachte daarmee in strijd heeft gehandeld met de in artikel 10 Gwd in samenhang met artikel 2.1. lid 2 van de Regeling handel omschreven verbodsbepaling. 4.3.3.3 Bewijs en bewijsoverwegingen feit 1 Zaaksdossier 06 – vijfvogelregeling Bewijsmiddelen tien Reuzentoerako’s Op 8 mei 2012 zijn in totaal 10 Reuzentoerako’s, zijnde vogels en ook wel Greater Blue of blauwe genaamd, vanuit Oeganda per vliegtuig naar Frankfurt verzonden. De verzender is genaamd [X] en de geadresseerde van deze zending is medeverdachte [medeverdachte 3], wonende te [woonplaats], Nederland. Bij deze zendingen is op de ten behoeve van deze zending opgemaakte certificaten ingevuld dat de vogels “Pets” (huisdieren) betreffen en dat de vogels niet worden verzonden voor commerciële doeleinden. Deze certificaten zijn in Oeganda ingevuld door verdachte. De begeleiders van deze vogels tijdens de vlucht van Oeganda naar Frankfurt waren [K] en [L].

1146) vogels althans 19 oostelijk grijze planteneter(s) (Crinifer zonurus) en/of vier Reuzentoerako's (Corythaeola cristata) en/of 21 blauwbuikscharrelaars (Coracias cyanogaster), en/of (traject 5-vogelregeling) - op of omstreeks, 8 mei 2012 tien, althans één of meer Reuzen Toerako's (Corythaeola cristata) en/of - in of omstreeks de periode 7 mei 2012 tot en met 18 mei 2012, vijf, althans één of meer Ross toerako's (Musophaga rossea) en/of - in of omstreeks de periode 7 mei 2012 tot en met 18 mei 2012, vijf althans één of meer grijswangneushoornvogels (Bycanistes subcylindricus) en/of - in of omstreeks, de periode van 15 januari 2011 tot en met 15 februari 2011, tien, althans één of meer Papoea beo's (Mino dumonti) en/of - op of omstreeks 1 november 2011 vijf, althans één of meer Reuzentoerako's (Corythaeola cristata) en/of - op of omstreeks 6 juni 2012 vijf, althans één of meer reuzentoerako's (Corythaeola cristata) en/of - op of omstreeks 14 augustus 2012 vijf, althans één of meer Ross toerako's (Musophaga rossea); welke vogels zijn verzonden vanuit een lid-staat of een andere staat die partij is bij het EER-Verdrag dan wel vanuit een derde land en via het grondgebied van een lid-staat in Nederland worden gebracht en bestemd zijn voor Nederland, een lid-staat of een andere staat die partij is bij het EER-Verdrag [strafbaarstelling artikel 1 onder 1 Wet op de economische delicten juncto artikel 10 lid 1 Gezondheids- en welzijnswet voor dieren juncto artikel 2.1 lid 2, tweede gedachtestreepje Regeling handel levende dieren en levende producten] art 2.1 lid 1 Regeling handel levende dieren en levende producten 2. hij op één of meer tijdstippen in of omstreeks de periode van 1 januari 2010 tot en met 12 november 2012, te Woerden, althans in Nederland, althans in Nederland en/of Tsjechië en/of Duitsland en/of Bulgarije en/of Hongarije en/of Slowakije en/of Portugal en/of Turkije, en/of elders in Europa, en/of de Filippijnen en/of Indonesië en/of De Verenigde Arabische Emiraten en/of Turkije, en/of elders in Azië en/of in Zuid-Amerika en/of Oeganda en/of Tanzania, en/of elders in Afrika tezamen en in vereniging met (een) ander(en), althans alleen telkens al dan niet opzettelijk, als houder van één of meer dier(en), te weten: (traject wildvang Bulgarije) - in of omstreeks de periode van 9 september 2011 tot en met 12 september 2011, 852 (proces-verbaal p. 1146) vogels althans 19 oostelijk grijze planteneter(s) (Crinifer zonurus) en/of vier Reuzentoerako's (Corythaeola cristata) en/of 21 blauwbuikscharrelaars (Coracias cyanogaster) en/of 18 Ross toerako’s (Musophaga rossea); (traject 5-vogelregeling) - op of omstreeks, 8 mei 2012 tien, althans één of meer Reuzen Toerako's (Corythaeola cristata) en/of - in of omstreeks de periode 7 mei 2012 tot en met 18 mei 2012, vijf, althans één of meer Ross toerako's (Musophaga rossea) en/of - in of omstreeks de periode 7 mei 2012 tot en met 18 mei 2012, vijf althans één of meer grijswangneushoornvogels (Bycanistes subcylindricus) en/of - in of omstreeks, de periode van 15 januari 2011 tot en met 15 februari 2011, tien, althans één of meer Papoea beo's (Mino dumonti) en/of - op of omstreeks 1 november 2011 vijf, althans één of meer Reuzentoerako's (Corythaeola cristata) en/of - op of omstreeks 6 juni 2012 vijf, althans één of meer Reuzentoerako's (Crythaeola cristata) en/of - op of omstreeks 14 augustus 2012 vijf, althans één of meer Ross toerako's (Musophaga rossea); terwijl hij wist en/of redelijkerwijs kon vermoeden dat door zijn handelen of nalaten, een besmetting met dan wel de verspreiding van een krachtens artikel 15 Gezondheids- en welzijnswet voor dieren aangewezen besmettelijke dierziekte kon worden veroorzaakt, - niet aan zijn verplichting heeft voldaan dergelijk handelen achterwege te laten, terwijl dit in redelijkheid van hem kon worden gevergd, en/of - niet alle maatregelen heeft genomen die in redelijkheid van hem konden worden gevergd, teneinde zodanige besmetting of verspreiding te voorkomen, immers heeft/hebben hij, verdachte en/of zijn mededader(s) (telkens) die vogels in Nederland gebracht en/of samengebracht en/of verzameld en/of verkocht en/of verhandeld en/of overgedragen en/of onder zich gehad, terwijl - die vogels niet afkomstig waren uit erkende vermeerderings-bedrijven en/of - niet aan de invoervoorschriften en/of de quarantainebepalingen werd voldaan en/of - die vogels niet tenminste 30 dagen in een erkende quarantainevoorziening zijn gehouden; (strafbaarstelling artikel 1 onder 1 Wet op de economische delicten juncto artikel 101a Gezondheids- en welzijnswet voor dieren] art 101a lid 1 Gezondheids- en welzijnswet voor dieren 3. hij in of omstreeks de periode vanaf 1 januari 2010 tot en met 12 november 2012 te Woerden, althans in Nederland, althans in Nederland en/of Tsjechië en/of Duitsland en/of Bulgarije en/of Hongarije en/of Slowakije en/of Portugal en/of Turkije, en/of elders in Europa, en/of de Filippijnen en/of Indonesië en/of De Verenigde Arabische Emiraten en/of Turkije, en/of elders in Azië en/of in Zuid-Amerika en/of Oeganda en/of Tanzania, en/of elders in Afrika heeft deelgenomen aan een organisatie, te weten een samenwerkingsverband van een of meer personen bestaande uit hem, verdachte, [medeverdachte 1] en/of [medeverdachte 2] en/of andere natuurlijke personen en/of rechtspersonen welke organisatie telkens tot oogmerk had het plegen van misdrijven, te weten: - het opzettelijk verrichten van handelingen waardoor een besmetting dan wel verspreiding van een besmettelijke dierziekte kon worden veroorzaakt (101a GWD) en/of - het opzettelijk te koop vragen en/of kopen en/of verwerven en/of ten verkoop voorhanden hebben en/of in voorraad te hebben en/of verkopen en/of ten verkoop aanbieden en/of vervoeren en/of het ten vervoer aanbieden en/of afleveren en/of gebruiken voor commercieel gewin en/of ruilen en/of in ruil aanbieden en/of het uitwisselen of tentoonstellen voor handelsdoeleinden en/of binnen of buiten het grondgebied van Nederland brengen en/of onder zich hebben van dieren behorende tot (een) beschermde diersoort(en) (13 FFW) en/of - het opzettelijk in strijd met de bij of krachtens de Gezondheids- en welzijnswet voor dieren gestelde regels, te weten artikel 2.1 lid 2 van de 'Regeling handel levende dieren en levende producten' binnen Nederland brengen van vogels (10 GWD) althans het plegen van witwassen en/of - het plegen van valsheid in geschrift als bedoeld in artikel 225 lid 1 van het Wetboek van Strafrecht en/of - het opzettelijk gebruik maken van een vals of vervalste geschrift als ware het echt en onvervalst als bedoeld in artikel 225 lid 2 van het Wetboek van Strafrecht (strafbaarstelling artikel 140 Wetboek van Strafrecht) art 140 lid 2 Wetboek van Strafrecht Voor zover niet anders vermeld, wordt in de hierna volgende voetnoten telkens verwezen naar bewijsmiddelen die zich in het aan deze zaak ten grondslag liggende dossier van de Bovenregionale recherche, Noordwest en Midden Nederland, interregionaal milieuteam, met dossiernummer PL1260-2012113917, onderzoeksnaam ‘Cactus’ en gedateerd 1 december 2013, bevinden, volgens de in dat

Na aankomst in Frankfurt zijn de vogels per auto naar [medeverdachte 3] vervoerd. [medeverdachte 1] en [medeverdachte 2] hebben over deze zending van tien toerako’s een aantal telefoongesprekken gevoerd, onder meer inhoudende dat [medeverdachte 3] nog wel toerako’s wil hebben, wie als begeleiders mee moeten om de vogels op te halen in Oeganda, de kosten daarvan en het regelen van de vliegtickets. Verdachte heeft verklaard dat de toerako’s € 2.000,00 per stuk opbrengen. Bij verdachte is een handgeschreven notitie aangetroffen waarop staat: “07-05-12 10 Greater Blue Trans + 2457 Winst Greater Blue 16.000-2457:3= + 4515” Ter terechtzitting van 23 april 2015 heeft verdachte verklaard dat [X], [medeverdachte 2] en [medeverdachte 1] de winst die met de verkoop van de toerako’s aan [medeverdachte 3] is gerealiseerd, hebben gedeeld en dat de handgeschreven notitie van hem daarop betrekking kan hebben. Verdachte, vriend van [X] (de verzender van de vogels) heeft op 23 november 2012 verklaard dat de tien Reuzentoerako’s uit het wild komen en dat er geen gekweekte toerako’s in Oeganda voorkomen. Verder heeft verdachte - kort gezegd - verklaard dat [X] toerako’s had zitten en dat een paar daarvan net gevangen waren. Om ze goed te krijgen moet je eerst een aantal dagen goed voeren. De eerste dagen zijn heel kritiek of zij het wel overleven. Met “vers” wordt bedoeld dat de vogels net gevangen zijn, aldus verdachte. Op 19 maart 2012 hebben [medeverdachte 1] en [medeverdachte 2] per telefoon een gesprek en wordt het volgende besproken: “[medeverdachte 2]: Ja nou ik had het met [verdachte] [lees verdachte, toevoeging rechtbank] erover gehad (…) Hij had er 8 zitten er al een hele tijd, twee zijn eigenlijk redelijk vers. Hij wou veertien dagen wachten. Hij zei over veertien dagen zijn ze goed.” Verder bellen [medeverdachte 1] en [medeverdachte 2] op 24 maar 2012 met elkaar. Dan wordt onder meer gesproken over de wensen van medeverdachte [medeverdachte 3]: “[medeverdachte 1]: hij wil ze alleen in paren hebben (…) [medeverdachte 2]: (…) volgens mij zitten er 5 gesexte bij en vijf ongesexte (…) [medeverdachte 2]: moet ie in de tussentijd maar een stuk of 5 of 6 bijvangen (…) Op 21 april 2012, dus bij benadering drie weken voor de zending van de 10 toerako’s, voeren [medeverdachte 1] en [medeverdachte 2] het volgende gesprek: [medeverdachte 2]: …. Ja nou die ross had ie voor weinig gekocht, of die had ie ook eh kijk die jongens die ook die blauwe deden vangen, …..ja dat valt op dezelfde lijmstok [medeverdachte 1]: mmmmm ja [medeverdachte 2]: Ja, en die het ie eigenlijk nie gekocht…… hij vroeg voor blauw en hij kreeg een geeltje.” Bewijsoverweging tien reuzentoerako’s Uit de hiervoor omschreven bewijsmiddelen kunnen de volgende conclusies worden getrokken. Ten eerste staat vast dat verdachte samen met [medeverdachte 1] en [medeverdachte 2] actief betrokken is geweest bij de logistieke afhandeling van de levering van tien toerako’s aan [medeverdachte 3]. Dit wordt bevestigd door het feit dat de winst is gedeeld die met de verkoop van de toerako’s is gerealiseerd. Ten tweede volgt uit de verklaring van verdachte en de inhoud van de telefoongesprekken tussen [medeverdachte 1] en [medeverdachte 2] dat de toerako’s in het wild gevangen zijn in Oeganda (mogelijk met een lijmstok) en dat alle drie genoemde betrokkenen daarvan op de hoogte waren. De verklaring ter zitting van verdachte dat op het bedrijf van [X] ook vogels werden gekweekt, kan gelet op inhoud van de telefoongesprekken niet zien op deze tien reuzentoerako’s. Ten derde geldt dat dit alles is gedaan voor commerciële doeleinden. Immers, [medeverdachte 3] heeft voor iedere toerako € 2.000,00 betaald, met welke opbrengst verdachte, althans zijn vriendin, [medeverdachte 1] en [medeverdachte 2] hun winst hebben gerealiseerd. Deze omstandigheden in samenhang bezien brengen mee dat verdachte samen met [medeverdachte 1] en [medeverdachte 2] ten behoeve van de bestelling van [medeverdachte 3] vogels in het wild hebben (doen) vangen ten behoeve van een commerciële invoer naar Europa. Zoals hiervoor bij het juridisch kader is omschreven, is de vijfvogelregeling expliciet niet voor dit soort (handel in) vogels bedoeld. De conclusie is dan ook dat dat verdachte door de omschreven handelwijze, met zijn medeverdachten, op een oneigenlijke (niet bedoelde) manier gebruik heeft gemaakt van de vijfvogelregeling. Dat mogelijk de vriendin van verdachte de eigenaar is van de onderneming in Oeganda en op haar naam de vogels zijn verkocht, doet niets af aan de actieve betrokkenheid van verdachte bij deze zending vogels en dat het mede door zijn handelwijze mogelijk is geworden dat deze vogels vanuit Oeganda (via Frankfurt) het Nederlands grondgebied zijn binnen gebracht. Daar komt bij dat [medeverdachte 1] en [medeverdachte 2] het steeds over verdachte hebben als het om het verkrijgen van vogels gaat (“Ja nou ik had het met [verdachte] erover gehad (…) Hij had er 8 zitten er al een hele tijd, twee zijn eigenlijk redelijk vers. Hij wou veertien dagen wachten. Hij zei over veertien dagen zijn ze goed.”). De directe betrokkenheid van verdachte bij deze handel in vogels blijkt verder uit een e-mail van verdachte van 17 maart 2011, waarin hij in het kader van een andere zending vogels schrijft dat hij mede-eigenaar is van [naam] in Oeganda (zie bijlage 1028). Op grond van dit een en ander wordt de stelling van verdachte dat niet hij maar [X] degene is die achter de verkoop van de vogels zit en dat hij haar slechts behulpzaam is geweest, verworpen. Dezelfde conclusie geldt ook voor de verder hieronder te bespreken zendingen vogels. Bewijsmiddelen vijf Ross toerako’s en vijf grijswanghoornvogels Vijf Ross toerako’s Op 21 april 2012 hebben [medeverdachte 2] en [medeverdachte 1] per telefoon een gesprek en wordt het volgende besproken: “[medeverdachte 2]: Ik had [verdachte] nog even aan de telefoon eigenlijk. Die had toch nog wel 20 Rosse zitten. [medeverdachte 1]: O? Die had ie nog zitten? [medeverdachte 2]: Ja ….. ik zeg nou volgende week effe een proefzendinkje doen met [D] (…) [medeverdachte 2]: beter Ross als die, die neushoornvogels [medeverdachte 1]: Jaaaa, ik denk dat je kosten allemaal minder zijn. [medeverdachte 2]: Jaa da’s een ding dat zeker is… past in een mooi klein kistje [medeverdachte 1]: ja en uh ik denk, ik denk dat de prijs hier …pfffft dat je moet wurgen om aan de 25 of de 27 te komen, 27 half (…) [medeverdachte 2]: …. Ja nou die ross had ie voor weinig gekocht, of die had ie ook eh kijk die jongens die ook die blauwe deden vangen, …..ja dat valt op dezelfde lijmstok [medeverdachte 1]: mmmmm ja [medeverdachte 2]: Ja, en die het ie eigenlijk nie gekocht…… hij vroeg voor blauw en hij kreeg een geeltje (…) [medeverdachte 2]: ja nou ik zal wel even met [verdachte] overleggen, misschien als we gewoon met die vijf even doen, die lijn even testen. Als die lijn goed is…. Ja eh of als ze 25 opbrengen (…)” Op 24 april 2012 vindt het volgende gesprek tussen [medeverdachte 2] en [medeverdachte 1] plaats: “[medeverdachte 2]: ja voor.. eh.. [B]. eh.

.wat hij eerst eigenlijk had staan op de permit waren vijf geelkopjes.... [medeverdachte 1] : vijf geelkopjes..??? [medeverdachte 2] : ja, dus misschien dat ie volgende week ook nog effetjes 5 geelkopjes naar [B] toe stuurt.. [medeverdachte 1] : ooo, oke. Ja ik weet niet hoe het verder van [B] afgaat dan..? [medeverdachte 2] : eh dan eh doet [C] ... de chauffeur van [C] neemt het dan weer mee… [medeverdachte 1] : O die neemt het dan weer mee. Die komt daar uit de buurt..? [medeverdachte 2] : ja, die komt ook daar eh .. voor een meiertje heb je het dan weer op de plaats van bestemming staan… [medeverdachte 1]: o ja… (…) [medeverdachte 1] : maar als ie toch gaat dan eh dan is het eh toch de eerste winst, zoveel ruimte neemt het nie in... [medeverdachte 2] : nee vijf geelkopjes is eh... je ken ze ook in het dashboardkastje doen.” Op 5 mei 2012 hebben [medeverdachte 2] en [medeverdachte 1] een tweetal telefoongesprekken waarin wordt besproken dat de volgende dag de geelkopjes zullen worden ingepakt en zullen worden verstuurd. Op 7 mei 2012 zijn vijf Ross Toerako’s (vogels), ook wel geelkopjes of geelpetjes genaamd, vanuit Oeganda met het vliegtuig in Hongarije aangekomen. De verzender is wederom [X] en de geadresseerde van de zending is de heer [D]. De vogels van deze zending hadden ringen om met de nummers AS 9A 27, AS 9A 39, AS 9A 44, AS 9A 51 en AS 9A 54. Ten behoeve van deze zending vogels is (1) een factuur gevoegd ten attentie van [D], waarop is vermeld “Invoice non Commercial, 5 Ross’s Turako’s (…) each USD 40,-” en (2) een verklaring dat de vogels uit liefhebberij worden gehouden en niet voor handel zijn bedoeld. Op het gemeenschappelijk veterinair document, dat is opgesteld ten behoeve van het vervoer van de vogels van Oeganda naar Hongarije is vermeld dat de vogels bestemd zijn voor: “het houden voor plezier”. Op 22 mei 2012 is door [naam] B.V. het geslacht bepaald van een vijftal violet toerakos’s. Op de geslachtsbepalingsformulieren wordt [medeverdachte 1] als eigenaar van die vogels aangeduid en de ringnummers van die vogels zijn AS 9A 27, AS 9A 39, AS 9A 44, AS 9A 51 en AS 9A 54. Dit zijn dezelfde ringnummers als vermeld op reisdocumenten van de 5 Ross Toerako’s die op 7 mei 2012 vanuit Oeganda in Hongarije zijn aangekomen. 5 grijswanghoornvogels Op 21 april 2012 voeren [medeverdachte 2] en [medeverdachte 1] het volgende gesprek: “[medeverdachte 2]: ik wou toch nog effetjes toch nog uit Oeganda nog effetje 5 hoornvogels opsturen ook. [medeverdachte 1]: watblief? [medeverdachte 2]: ik wou nog 5 hoornvogels vanaf Oeganda nog effe doen. [medeverdachte 1]: ...... ja [medeverdachte 2]: maar moest daar een losse pop bij zitten of een losse man? (…) [medeverdachte 2]: nee, maar ik wou eh .. ik had nog een Hongaar ... [medeverdachte 1]: ja? [medeverdachte 2]: dat ik ze daar naar toe stuur [medeverdachte 1]: wou je het daar nog effe heen laten vliegen? [medeverdachte 2]: ja [medeverdachte 1]: hhhmmm oke. [medeverdachte 2]: eens kijken hoe dat werkt danneh.. ja eh.. hij wou eh... hij wou voor 15, hij wou voor 15 procent wou hij het doen. 15 procent van verkoopwaarde. Ja hij zegt dan (...) een rooitje zeg maar. [medeverdachte 1]: een rooitje het paar? [medeverdachte 2]: nee! voor een rooitje wou hij het doen. [medeverdachte 1]: o, voor een rooitje wou die het doen. O oke. [medeverdachte 2]: Ja [medeverdachte 1]: nou ik heb helemaal geen idee meer van hoe of wat. [medeverdachte 2]: nee ja, ik ook nie. Ik weet wel eh het moet wel kennen. [medeverdachte 1]: Erg hard van stapel lopen ze er niet mee. laten we maar kijken. [medeverdachte 2]: nee nee, een koppeltje moet toch wel te versmeren zijn of niet?” Op 14 mei 2012 zijn vijf grijswanghoornvogels, ook wel Black en White casqued hornbills genaamd, vanuit Oeganda met het vliegtuig in Hongarije aangekomen. De verzender is wederom [X] en de geadresseerde van de zending is de ditmaal [naam]. Ten behoeve van deze zending vogels is een factuur gevoegd ten attentie van [naam], waarop is vermeld “Invoice non Commercial, 5 Black en White casqued hornbills (…) each USD 40,-“. Op het gemeenschappelijk veterinair document, dat is opgesteld ten behoeve van het vervoer van de vogels van Oeganda naar Hongarije is vermeld dat de vogels bestemd zijn voor: “het houden voor plezier”. Ophalen vogels Op 14 mei 2012 hebben [medeverdachte 2] en [medeverdachte 1] het volgende telefoongesprek: “[medeverdachte 2]: vijf uhh grootsnaveltjes.. groot.. met die grote snavel die uhhh die grootsnavels… die zijn die zijn nou aan het landen…. [medeverdachte 1] : oow… [medeverdachte 2] : uhh die zijn dan vrijdag zijn die bij jou…. (…) [medeverdachte 2]: ja vijf..vijf geelpetjes en vijf..twee paar en een losse pop van die andere .. [medeverdachte 1]: nee.. is goed.. [medeverdachte 2]: en uhhh...ja ik weet niet...moet ik...hebbe gei vrijdag ie...uhh...ze gaan naar [C] toe.. en ik.. (………..) [medeverdachte 1]: oke hou effe contact met [C], dan komt dat goed.” Op 14 mei 2012 spreken [medeverdachte 2] en [medeverdachte 1] nog een met elkaar en zeggen het volgende: “[medeverdachte 1]: Ja… [medeverdachte 2]: Ja meneer [medeverdachte 1], goedenavond…. [medeverdachte 1]: Hm… [medeverdachte 2]: Uhm . ik had [B] nog even aan de telefoon, die ging het regelen voor vrijdag, was allemaal goed…. [medeverdachte 1]: Hm…. [medeverdachte 2]: Hij begreep 't, including une..

uh ..unos non commercielos invoicos…. [medeverdachte 1]: Ja…” Op 17 mei 2012 belt [medeverdachte 1] met “[C]” en wordt het volgende besproken: “[medeverdachte 1]: Ja ik kom later nog langs [C]…. [C] : Ja [medeverdachte 1], dat vind ik goed dat jij later langskomt, maar ik denk dat ik een klein probleem begin te krijgen… (….) [C]: Die beesten gaan de kooien uit man…. (….) [medeverdachte 1] : Ik denk dat ik ongeveer met twee uurtjes bij jou ben... [C] : Dat geeft niks als ze bij mekaar gaan komen, of wel….. [medeverdachte 1]: Nee, dat maakt niet uit als ze bij mekaar komen, er zitten een paar kleintjes bij die moeten niet, die moeten niet bij die grote komen natuurlijk…. [C] : Nee die Tourako's blijven er nog wel in zitten maar die neushoornvogels die slopen alles… [medeverdachte 1] : oke ik kom straks naar je toe.” Op 26 april 2013 is [C] gehoord en hij heeft kort gezegd verklaard dat hij [medeverdachte 2] en [medeverdachte 1] kent, dat [medeverdachte 2] hem een keer heeft gevraagd of die Hongaar met wie [C] zaken doet, [A], een kistje vogels mee kon nemen en dat het klopt dat hij twee kistjes heeft ontvangen. Een kistje waren de vogels aan het slopen, ze hadden een grote neus en een grijze snavel. Verklaring van verdachte en zijn administratie Verdachte heeft op 12 november 2012 - kort gezegd - het volgende verklaard. [X] heeft een quota om onder andere Ross- en Reuzentoerako’s en grijswanghoornvogels in Oeganda uit het wild te vangen. [X] verkoopt deze vogels aan [medeverdachte 1] en [medeverdachte 2]. [medeverdachte 1] is opdrachtgever aan [medeverdachte 2] en [medeverdachte 2] bestelt de vogels bij [X]. Er zijn drie zendingen via Hongarije gegaan, waarvan er een in beslag is genomen. Alle vogels zijn uit het wild. [X] kreeg met name geld van [medeverdachte 2] en [medeverdachte 2] verrekende dit weer met [medeverdachte 1]. Verder heeft verdachte op 14 november 2012 verklaard dat de ontvanger van de vogels in Hongarije [D] was. [D] zou van [medeverdachte 2] voor iedere zending € 1000,- krijgen. In de in beslag genomen administratie bij verdachte is een Gmailbericht aangetroffen. Daarop staat: “8 blauw = 16.000 5 geelkop = 5000 5 zwart wit = 6000 Totaal = 27.000 Kosten u = 4800 [B] = 2350 Tikt+hdling = 2500 = total 17.350 33.3% voor u = 5800 + 4800 = 10.600,- euro” Verder is in de administratie van verdachte een handgeschreven notitie aangetroffen waarop onder meer is vermeld: “6-05-12 5 ros [D] + transp + 716 Winst ross 5000-716 = 4284:3 = + 1428 13-05 5 Black and White + trans + 1320 Winst Black and White + 2476” Bewijsoverweging vijf Ross toerako’s en vijf grijswanghoornvogels Op grond van de hiervoor omschreven bewijsmiddelen overweegt de rechtbank het volgende. Uit de telefoongesprekken tussen [medeverdachte 2] en [medeverdachte 1] eind april en begin mei 2012 volgt dat zij in samenspraak met verdachte vijf ross toerako’s en vijf grijswanghoornvogels van Oeganda naar Hongarije hebben laten vervoeren. Uit de getapte gesprekken blijkt dat alle betrokkenen ervan op de hoogte waren dat deze vogels in het wild werden gevangen. Aan de verklaring van verdachte op zitting dat op het bedrijf van [X] ook vogels worden gekweekt wordt voorbijgegaan, nu die verklaring algemeen is en niet specifiek over deze vogels is afgelegd. Verder blijkt dat dit de eerste keer was dat het verzenden door middel van deze lijn via Hongarije zou worden getest. Verder blijkt uit de bewijsmiddelen dat deze vogels niet bedoeld waren om aan [D] te leveren, maar om die vogels uiteindelijk bij [medeverdachte 1] terecht te laten komen. Deze conclusie wordt ondersteund door onder meer de volgende feiten: (1) [D] zou het voor 15% van de verkoopwaarde dan wel een rooitje doen (tap), (2) [D] zou voor iedere zending € 1.000,- krijgen (verklaring verdachte), (3) de chauffeur van [C] zou de vogels bij [D] ophalen (tap), (4) [C] heeft verklaard dat hij vanuit Hongarije twee kistjes vogels heeft ontvangen, (5) [medeverdachte 2] deelt op 14 mei 2012 aan [medeverdachte 1] mee dat dat de vogels aan het landen zijn en dat ze vrijdag bij [medeverdachte 1] zijn (tap) en (6) op 17 mei 2012 komt [medeverdachte 1] bij [C] langs om vogels op te halen (tap). Verder volgt uit de bewijsmiddelen dat de vogels in kwestie na aankomst in Nederland verder zijn verhandeld. Uit de bij verdachte aangetroffen notitie en het Gmailbericht blijkt immers dat de vijf ross toerako’s (geelkop) € 5.000,00 en de vijf grijswanghoornvogels (Black en White) € 6.000,00 hebben opgebracht. Verder blijkt uit deze stukken dat de winst - na onder meer aftrek van de kosten van [D] - door drie personen wordt gedeeld (“33,3% voor u”). Welke juridische conclusies hieruit moeten worden getrokken, zal hieronder bij de slotoverweging over de vijfvogelregeling aan de orde komen. Bewijsmiddelen 10 reuzentoerako’s (1 november 2011 en 6 juni 2012 5 reuzentoerako’s (1 november 2011) Op 1 november 2011 zijn in totaal vijf Reuzentoerako’s, zijnde vogels en ook wel Greater Blue, blauwe of reuzen genaamd, vanuit Oeganda per vliegtuig (via Dubai) naar Frankfurt verzonden. De verzender is genaamd [X] en de geadresseerde van deze zending is verdachte, wonende te Reuver, Nederland. De vogels van deze zending hadden ringen om met de nummers H 129750, H 129751, H 129752, H 129761 en H 1120120. Op de ten behoeve van deze zending opgemaakte certificaten is ingevuld dat de vogels “Pets” (huisdieren) betreffen en dat de vogels niet worden verzonden voor commerciële doeleinden. Deze certificaten zijn in Oeganda ingevuld door verdachte. De begeleider van deze vogels tijdens de vlucht van Oeganda naar Frankfurt was ook verdachte zelf. Op 1 november 2011 spreken [medeverdachte 2] en [medeverdachte 1] elkaar telefonisch en zeggen het volgende: “[medeverdachte 2]: [verdachte] is net geland. Ik heb hem nou aan de andere kant hangen. [medeverdachte 1]: Die komt naar jou toe? [medeverdachte 2]: Nee. Ik denk dat hij nou in dinges is geland…..dat hij op Frankfurt is. [medeverdachte 1]: Oh, hij had nog wat meegenomen? [medeverdachte 2]: Ja, volgens mij had hij nog 5 reuzen meegenomen…. [medeverdachte 1]: Ohh. Dus dat zal nog wat aardigs wezen dan…. [medeverdachte 2]: Ik zal hem vandaag is effe terugbellen, dat zou ook nog iets zijn voor deze maand.

Dat kan de maand nog een klein beetje een opkikkertje geven…. [medeverdachte 1]: Nou ja goed, hij heb er nou een beetje de smaak van te pakken, toch? [medeverdachte 2]: Ja, ja, hij moet effe weten hoe dat werkt natuurlijk, en als het werkt dan werkt het natuurlijk….. [medeverdachte 1]: Ja dan loopt het, ja.” 5 reuzentoerako’s (6 juni 2012) Op 6 juni 2012 zijn in totaal vijf Reuzentoerako’s, zijnde vogels en ook wel Greater Blue, blauwe of reuzen genaamd, vanuit Oeganda per vliegtuig naar Frankfurt verzonden. De verzender is genaamd [X] en de geadresseerde van deze zending is [E], wonende te [woonplaats], Nederland. Op de ten behoeve van deze zending opgemaakte certificaten is ingevuld dat de vogels “Pets” (huisdieren) betreffen en dat de vogels niet worden verzonden voor commerciële doeleinden. Deze certificaten zijn in Oeganda ingevuld door verdachte. Afnemer en afrekening Op 15 november 2013 is de heer [E] gehoord. Hij heeft - kort gezegd - het volgende verklaard. Hij heeft [verdachte] zo’n 5 jaar geleden leren kennen. Ergens in 2011 belde [verdachte] en hij zei dat hij Reuzentoerako’s kon leveren. [E] heeft toen gevraagd wat ze kosten en [verdachte] zei € 2000,- per stuk. [E] kreeg daarbij een garantie, als ze dood zouden gaan binnen drie maanden zou hij kosteloos nieuwe krijgen. De eerste zending van 5 reuzentoerako’s kreeg [E] op 2 november 2011 binnen. Daarvoor heeft hij € 10.000,- betaald. Binnen drie maanden gingen er 3 dood. De tweede zending was in juni 2012, dat waren er ook 5. Daarvoor heeft [E] maar € 4.000,- betaald in verband met het overlijden van de drie vogels uit de eerste zending. In de in de in beslag genomen administratie bij verdachte is een handgeschreven notitie aangetroffen. Daarop staat onder meer: “6-06-12 5 Greater Bleu only 2”, waarna het opbrengstbedrag van € 4000,- wordt vermeld en die opbrengst (minus kosten) wordt gedeeld door twee. Bewijsoverweging 10 reuzentoerako’s Uit deze bewijsmiddelen volgt dat verdachte (mede namens [X]) tien reuzentoerako’s aan [E] heeft verkocht. Uit de verklaring van verdachte, zoals aangehaald bij de weergave van de bewijsmiddelen van de zending van vijf ross toerako’s en vijf grijswanghoornvogels, volgt dat deze vogels in Oeganda in het wild zijn gevangen. Aan de verklaring van verdachte op zitting dat op het bedrijf van [X] ook vogels worden gekweekt wordt voorbijgegaan nu die verklaring algemeen is en niet specifiek over deze vogels is afgelegd Dit een en ander betekent dat verdachte met gebruikmaking van de vijfvogelregeling (“pets”) tien in het wild gevangen reuzentoerako’s voor commerciële doeleinden vanuit Oeganda via Frankfurt het grondgebied van Nederland heeft binnen gebracht, althans heeft doen brengen. Net zoals bij de hiervoor besproken zendingen vogels, is hiermee op een oneigenlijke wijze van deze vijfvogelregeling gebruik gemaakt. De stelling van verdachte dat [E] al in Oeganda eigenaar van de vogels is geworden, is op geen enkele wijze onderbouwd. Mocht dat overigens wel zo zijn, dan maakt dat het vorenstaande niet anders. Immers, ook in dat geval waren de vogels in Oeganda nog geen gezelschapsdier van [E] en ook dan blijft het zo dat de verzending van de vogels een gevolg is van een commerciële transactie die heeft plaatsgevonden. Daarvoor is de vijfvogelregeling niet bedoeld. Uit de in beslag genomen administratie bij verdachte is gebleken dat hij de gerealiseerde winst met iemand heeft gedeeld. Ter terechtzitting van 23 april 2015 heeft verdachte verklaard dat hij de winst heeft gedeeld met [X]. In het licht hiervan en gegeven het feit dat [X] op alle documenten als de verzender van de vogels is vermeld, staat vast dat verdachte met betrekking tot deze zendingen in vereniging met een ander is opgetreden. Bewijsmiddelen vijf Ross toerako’s (14 augustus 2012) Op 13/14 augustus 2012 zijn in totaal vijf Ross toerako’s, zijnde vogels en ook wel Lady’s genoemd, vanuit Oeganda per vliegtuig naar Frankfurt verzonden. De verzender is genaamd [X] en de geadresseerde van deze zending is [F], wonende te [adres], Nederland. De vogels van deze zending hadden ringen om met de nummers AS 006, AS 009, AS 011, AS 013 en AS 015. Op de ten behoeve van deze zending opgemaakte certificaten is ingevuld dat de vogels “Pets” (huisdieren) betreffen en dat de vogels niet worden verzonden voor commerciële doeleinden. Deze certificaten zijn in Oeganda ingevuld door verdachte . Verdachte heeft ter terechtzitting van 23 april 2015 verklaard dat hij als de begeleider van deze vogels tijdens de vlucht van Oeganda naar Frankfurt is meegevlogen. Op 21 november 2013 is de heer [F] gehoord. Hij heeft - kort gezegd - het volgende verklaard. Hij kent verdachte als vogelhandelaar en hij kent hem al lang. De zending van augustus 2012 betrof vijf Ross Toerako’s en die heeft [F] voor hem opgevangen. Hij heeft geen toestemming gegeven om zijn naam te gebruiken voor de import van vogels. De vogels zijn gebracht door verdachte. [F] heeft een geslachtsbepaling bij die vogels laten uitvoeren, want er is een dringende behoefte aan mannelijke vogels. Er is een vogel doodgegaan door de hitte. Nadat verdachte vrij was gekomen, heeft [F] hem gebeld en gezegd dat hij de vogels weg wilde hebben. Verdachteheeft ze toen opgehaald. [F] weet niet zeker waar de vogels naartoe zijn gebracht, maar hij denkt naar [E]. De factuur van 23 augustus 2012 die ziet op de geslachtbepaling van 4 Ross toerako’s met pootringen AS- 10 006, AS 10 009, AS 013-010 en AS 10 015 is bij [E] aan getroffen. Op 16 november 2012 bellen [F] en [E] met elkaar. Dan wordt het volgende besproken: “[F]: Ik heb een vraag. Ik heb 4 van die blauwe zitten, weet jij daar nog iemand voor? [E]: Van die lady's? [F]: Ja. Twee stellen. [E]: Zijn het twee stellen? [F]: Ja. [E]: Wat moeten ze kosten? [F]: Zeg eens wat. [E]: Ja ik eh [F]: Ik zal het even uitleggen. Daar is geen rooie cent meer, er is alles in beslag genomen daar. [E]: Waar is alles in beslag genomen? [F]: Bij [verdachte], die moet effe cash geld hebben nou. [E]: O. Ja, pff, waar ken je die dingen nou effe laten joh. Er zit natuurlijk zo'n verschrikkelijk slechte handel op het ogenblik in. [F]: Iets van 6 het stuk? Is dat te doen? [E]: Ik denk dat dat veel zat is nog, om ze kwijt te raken hoor. Want import staat natuurlijk niet zo best bekend ook. Om te laten broeien. Ik zal je vanavond effies terug bellen als dat goed is. [F]: Goed. Bel maar [verdachte] [E]: Ja, dat is best. Die is gewoon thuis? [F]: Ja.” Bewijsoverweging vijf Ross toerakos Uit deze bewijsmiddelen volgt dat verdachte (mede namens [X]) vijf ross toerako’s naar [F] heeft toegezonden. Uit de verklaring van verdachte, zoals aangehaald bij de weergave van de bewijsmiddelen van de zending van vijf ross toerako’s en vijf grijswanghoornvogels, volgt dat deze vogels in Oeganda in het wild zijn gevangen. Verder staat vast dat de vogels een tijd bij [F] zijn geweest. De raadsman van verdachte heeft tijdens zijn pleidooi naar voren gebracht dat [F] de vogels niet alleen heeft opgeslagen, maar ook heeft gekocht.

Als dat juist is, dan geldt hetzelfde als hiervoor is overwogen bij de bespreking van de zendingen van de reuzentoerako’s naar [E]. Ook dan is de conclusie dat oneigenlijk gebruik van de vijfvogelregeling is gemaakt. Mocht [F] uitsluitend de vogels ten behoeve van verdachte hebben opgevangen, dan is ook de conclusie dat deze zending niet op grond van de vijfvogelregeling had mogen plaatsvinden. De vogels hebben in dat geval immers niet bij verdachte verbleven en waren ook niet zijn gezelschapsdieren. Daar komt bij dat uit het telefoongesprek tussen [E] en [F] blijkt dat het de bedoeling was om de vogels te verkopen (één was inmiddels dood door de hitte) en dat verdachte cash geld nodig heeft. De vogels waren dus voor verkoop bestemd, hetgeen expliciet niet valt onder de definitie van gezelschapsdieren (zie juridisch kader hiervoor). In het dossier zijn onvoldoende aanknopingspunten te vinden dat verdachte deze zending vogels in nauwe samenwerking met een ander heeft verzorgd. Van het medeplegen wordt verdachte met betrekking tot deze zending daarom vrijgesproken. Slotbewijsoverweging vijfvogelregeling Uit hetgeen hiervoor met betrekking tot de verschillende zendingen vogels is omschreven en overwogen volgt dat verdachte samen met (een) andere(n) (met uitzondering van de laatste zending) in strijd met de vijfvogelregeling vogels vanuit Oeganda binnen een land van de Europese Unie heeft gebracht (Duitsland en Hongarije) en deze vogels vervolgens vanuit die landen naar Nederland heeft doen vervoeren. Naar het oordeel van de rechtbank is bij voornoemde vijfvogelzendingen – met uitzondering van de zending van 14 augustus 2012 – sprake geweest van een duidelijke taakverdeling en nauwe en bewuste samenwerking tussen verdachte en anderen zoals [medeverdachte 1], [medeverdachte 2] en [medeverdachte 3]. De rechtbank acht daarom het ten laste gelegde medeplegen van voornoemde handelingen wettig en overtuigend bewezen bij alle zendingen, behalve die van 14 augustus 2012. Vrijstelling? Zoals bij de beschrijving van het algemeen juridisch kader is uiteengezet, is het brengen van vogels in Nederland vanuit een lidstaat van de Europese Unie verboden. Op dit verbod bestaat een vrijstelling als de invoer vergezeld gaat van een verklaring van het bedrijfshoofd waarvan de vogels afkomstig zijn en een vervoersdocument. De vraag is of verdachte op deze vrijstelling een (rechtsgeldig) beroep kan doen. De rechtbank beantwoordt deze vraag ontkennend en daarvoor is het volgende redengevend. De vogels in kwestie zijn door verdachte en zijn medeverdachten telkens onder de noemer “gezelschapsdieren” van buiten de Europese Unie een lidstaat van die Unie binnen gebracht, terwijl het geen gezelschapsdieren waren in de zin van verordening 998/2003 en de beschikking 2007/25. Dit betekent dat op de zendingen betrekking hebbende vervoersdocumenten telkens in strijd met de waarheid door verdachte en zijn medeverdachten het vakje “pets” of “gezelschapsdieren” is aangekruist dan wel dat op basis van informatie afkomstig van verdachte (en zijn medeverdachten) deze vermelding op de vervoersdocumenten is aangevinkt. Door in strijd met de waarheid aldus deze vermelding te (laten) doen, zijn deze documenten niet te beschouwen als “een vervoersdocument” dat nodig is om een rechtsgeldig beroep op de in de Regeling handel omschreven vrijstelling te kunnen doen. Reeds daarom slaagt dat beroep niet. Daarnaast geldt dat alle (strenge) voorwaarden met betrekking tot de import van vogels uit derde landen is ingegeven door de wens om verspreiding van vogelziektes, afkomstig van (in het wild gevangen) vogels, en daarmee verband houdende risico’s voor dierenwelzijn en dierengezondheid, besmetting met en verspreiding van vogelziekten zoveel mogelijk te voorkomen (zie verordening 318/2007). Uitsluitend vogels die met inachtneming van deze voorwaarden een land van de Europese Unie zijn binnengebracht, bijvoorbeeld omdat ze van een erkend vermeerderingsbedrijf afkomstig zijn en in gevangenschap zijn gefokt, mogen daarna de EU en dus ook Nederland worden ingevoerd op voorwaarde dat zij op de plaats van bestemming 30 dagen in quarantaine worden gesteld en vergezeld gaan van de daarbij benodigde documenten. Dat is naar het oordeel van de rechtbank ook de gedachte achter de in de Regeling handel omschreven verbodsbepalingen en de daarop bestaande vrijstellingen (zie juridisch kader hiervoor). Gevolg hiervan is dat als vaststaat dat de vogels, zoals in het onderhavige geval, (1) in strijd met de waarheid op grond van de vijfvogelregeling binnen de Europese Unie zijn gebracht en (2) daarmee bewust de strenge regels uit verordening 318/2007 worden omzeild en (3) daarmee ook bewust risico’s voor verspreiding van besmettelijke vogelziekten worden genomen, niet gesproken kan worden van “vogels” en/of “dieren” als bedoeld in artikel 8.10 van de Regeling handel (de vrijstelling). Voor die vogels is die vrijstelling simpelweg niet bedoeld. Dit alles brengt mee dat verdachte met betrekking tot de vogels uit alle hiervoor omschreven zendingen, opzettelijk in strijd met de in artikel 2.1. lid 2, tweede gedachtestreepje van de Regeling handel omschreven verbodsbepaling die vogels Nederland heeft binnen gebracht, althans heeft doen brengen. Dit heeft hij samen met anderen gedaan, met uitzondering van de laatste zending van 14 augustus 2012. Voor die zending kan niet worden bewezen dat verdachte dit samen met een ander of anderen heeft gedaan. Dit handelen is via artikel 10 Gwd strafbaar gesteld als economisch delict op grond van de artikelen 1, 2 en 6 van de Wed. 4.3.4 FEIT 2 4.3.4.1 Juridisch kader feit 2 101a Gwd In artikel 101a lid 1 Gwd is het voorschrift opgenomen dat de houder van één of meer dieren die weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat door zijn handelen of nalaten, een besmetting met dan wel de verspreiding van een krachtens artikel 15 Gwd aangewezen besmettelijke dierziekte kan worden veroorzaakt, verplicht is dergelijk handelen achterwege te laten voor zover zulks in redelijkheid kan worden gevergd, dan wel alle maatregelen te nemen die in redelijkheid kunnen worden gevergd, teneinde zodanige besmetting of verspreiding te voorkomen. 1Gwd Artikel 1 lid 1 Gwd omschrijft een besmettelijke dierziekte als elke aantasting van de gezondheid van een dier die gevaar kan opleveren voor de gezondheid van andere dieren of van de mens. 15GwdIn artikel 15 onder e Gwd is bepaald dat de betreffende afdeling uit de Gwd van toepassing is op door de minister aangewezen besmettelijke dierziekten bij dieren die behoren tot soorten of categorieën van dieren die bij algemene maatregel van bestuur zijn aangewezen. Besluit aanwijzing diersoorten besmettelijke dierziekten In artikel 2 onder b van het Besluit aanwijzing diersoorten besmettelijke dierziekten (verder: Besluit aanwijzing) is bepaald dat als soorten van dieren bedoeld in artikel 15, eerste lid, onderdeel e, van de wet worden aangewezen alle diersoorten behorend tot de klasse vogels.

Regeling preventie bestrijding en monitoring van besmettelijke dierziekten en zoönosen en TSE’s In artikel 7 van de Regeling preventie bestrijding en monitoring van besmettelijke dierziekten en zoönosen en TSE’s (verder: Regeling preventie) is opgenomen dat als besmettelijke dierziekten als bedoeld in artikel 15 van de Gwd bij andere vogels dan pluimvee worden aangewezen (a) psittacose; (b) pseudo-vogelpest (Newcastle Disease) en (c) vogelpest (Aviaire Influenza). Verdachte wordt onder feit 2 verweten dat hij vogels in Nederland heeft gebracht, en kort gezegd heeft samengebracht, heeft verhandeld en onder zich heeft gehad, terwijl die vogels niet afkomstig waren uit erkende vermeerderingsbedrijven; niet is voldaan aan invoervoorschriften en/of quarantainebepalingen; die vogels niet tenminste 30 dagen in een erkende quarantainevoorziening zijn gehouden. Dat verdachte aan de vereisten uit voormelde liggende streepjes zou moeten voldoen volgt uit de rechtstreeks van toepassing zijnde verordening 318/2007. Deze verordening is van toepassing op vogels die vanuit een derde land het gebied van de EU worden binnengebracht en daarin is onder meer bepaald: in artikel 5 onder b bis dat vogels afkomstig moeten zijn van erkende vermeerderingsbedrijven; in artikel 11 lid 1 dat vogels gedurende minstens 30 dagen in een erkende quarantainevoorziening of erkend quarantainestation worden gehouden. Voor vogels die vanuit een lidstaat Nederland worden binnengebracht geldt onder meer dat een verklaring van een bedrijfshoofd is vereist over het ontbreken van ziekteverschijnselen bij de vogels en het niet gelden van veterinairrechtelijke beperkingen ten tijde van de verzending (zie artikel 8.10 Regeling handel). Het gaat daarbij steeds om veterinaire maatregelen en controles ter voorkoming van besmetting met vogelziekten en de verspreiding van dergelijke ziekten bij vogels, zoals genoemd in artikel 7 van de Regeling preventie. Strafbaarstelling artikel 101a Gwd Overtreding van artikel 101a Gwd is strafbaar gesteld in artikel 1 onder 1 van de Wet op de economische delicten (verder: Wed). Volgens artikel 2 Wed betreft dit een misdrijf indien dit opzettelijk is gedaan en een overtreding wanneer van dat opzet geen sprake is. 4.3.4.2 Vrijspraak feit 2 Zaaksdossier 04 – Wildvang Bulgarije Het verwijt aan verdachte is in de tenlastelegging verfeitelijkt onder de drie liggende streepjes. Hierin wordt verdachte onder meer verweten dat hij zich niet aan de invoervoorschriften heeft gehouden. Verdachte is onder punt 4.3.3.2 integraal vrijgesproken van het hem onder 1 primair en subsidiair ten laste gelegde feit dat ziet op de vogels uit het zaaksdossier wildvang Bulgarije. Daarmee is niet komen vast te staan dat verdachte - in strijd met de veterinairrechtelijke bepalingen uit de Gwd (artikel 10 Gwd en artikel 2.1 Regeling handel) - de ten laste gelegde vogels in Nederland heeft gebracht. Hieruit volgt dat verdachte niet kan worden tegengeworpen dat hij niet voldoet aan de invoervoorschriften. De overige eisen die verdachte onder de drie liggende streepjes worden verweten, verwijzen naar eisen die zijn gesteld in EG-verordening 318/2007 bij de invoer in de EU van onder meer beschermde Bijlage B vogels, zoals de vogels uit het zaaksdossier wildvang Bulgarije. Het gaat om de eisen dat de vogels afkomstig moeten zijn van erkende vermeerderingsbedrijven en dat moet zijn voldaan aan de verschillende quarantainevoorschriften. Aangezien niet is bewezen dat verdachte bemoeienis heeft gehad met de invoer van de vogels in Nederland kan hem ook niet worden verweten dat hij niet heeft voldaan aan de gestelde eisen uit Verordening 318/2007. De rechtbank spreekt verdachte vrij van het onder feit 2 ten laste gelegde waar het gaat om de vogels uit het zaakdossier wildvang Bulgarije. 4.3.4.3 Bewijs en bewijsoverwegingen feit 2 Zaaksdossier 06 – Vijfvogelregeling Uit hetgeen is bewezen is verklaard onder feit 1 (vijfvogelregeling), zoals hiervoor onder punt 4.3.3.3. besproken, volgt dat verdachte (samen met andere(n)) in strijd met de in artikel 2.1. lid 2, tweede gedachtestreepje van de Regeling handel omschreven verbodsbepaling vogels Nederland heeft binnengebracht, althans heeft doen brengen en dat verdachte hierdoor op grond van het bepaalde in de artikelen 1, 2 en 6 Wed strafbaar heeft gehandeld. De rechtbank is van oordeel dat verdachte als gevolg van zijn actieve betrokkenheid bij deze zendingen vogels ook in strijd heeft gehandeld met het bepaalde in artikel 101a Gwd. Voor dit oordeel is het volgende redengevend. De strenge regels voor de invoer van vogels van buiten de Europese Unie naar een land binnen die Unie zijn ingegeven door de wens om vogelziektes, afkomstig van (in het wild gevangen) vogels, en daarmee verband houdende risico’s voor diergezondheid, verspreiding van virusziekten en de voedselveiligheid, zoveel mogelijk te voorkomen. Dit uitgangspunt is uitgebreid toegelicht bij de omschrijving van het (algemeen) juridisch kader bij de bespreking van feit 1. Verdachte heeft vogels, waarvan voor een groot deel vast staat dat die in het wild zijn gevangen, voor commerciële doeleinden binnen het grondgebied van de Europese Unie gebracht, terwijl die vogels niet van erkende vermeerderingsbedrijven afkomstig zijn noch in gevangenschap zijn gefokt, althans waarvan dit geenszins vaststaat. Juist de eis dat vogels bij import/verhandeling van erkende vermeerderingsbedrijven afkomstig en in gevangenschap gefokt moeten zijn, wordt gesteld ter voorkoming van de hiervoor omschreven risico’s. Door in weerwil van deze strenge regels uit verordening 318/2007 te handelen en daarbij op een oneigenlijke wijze gebruik te maken van de vijfvogelregeling, heeft verdachte reeds bewust en opzettelijk het risico op besmetting met dan wel verspreiding van dierziekten genomen en heeft hij strafbaar gehandeld in de zin van artikel 101a Gwd. Dit strafbaar handelen is met uitzondering van de zending van 14 augustus 2012 telkens in vereniging gepleegd, omdat verdachte de zendingen vogels samen met (een) andere(n) de Europese Unie, waaronder Nederland, heeft binnengebracht. 4.3.5 FEIT 3 4.3.5.1 Juridisch kader feit 3 Voor een veroordeling voor deelneming aan een criminele organisatie dient te worden vastgesteld dat sprake is geweest van een organisatie, dat die organisatie tot oogmerk had het plegen van misdrijven en dat verdachte aan die organisatie heeft deelgenomen. Voor een criminele organisatie moet sprake zijn van een gestructureerd en duurzaam samenwerkingsverband tussen twee of meer personen. Voor de deelneming is van belang dat verdachte behoort tot het samenwerkingsverband en dat hij een aandeel heeft in gedragingen die strekken tot of rechtstreeks verband houden met de verwezenlijking van het oogmerk van de organisatie, dan wel dat hij die gedragingen ondersteunt (HR 3 juli 2012, ECLI:NL:HR:2012: BW5132). Deelneming impliceert opzet, dat wil zeggen dat een [medeverdachte 2] in zijn algemeenheid weet (in de zin van onvoorwaardelijk opzet) dat de organisatie tot oogmerk heeft het plegen van misdrijven. (HR 8 oktober 2002, ECLI:NL:HR:2002:AE5651).

Voor de bewezenverklaring van ‘een organisatie’ als bedoeld in artikel 140 van het Wetboek van Strafrecht is niet vereist dat verdachte heeft samengewerkt of bekend was met alle andere personen die deel uitmaken van de organisatie of dat de samenstelling van het samenwerkingsverband steeds dezelfde is (HR 22 januari 2008, ECLI:NL:HR: 2011:BO9814). 4.3.5.2 Bewijs en bewijsoverwegingen feit 3 De criminele organisatie Standpunt verdediging De verdediging heeft bepleit dat er door de ten laste gelegde handelingen geen gevaar voor de samenleving is ontstaan, waardoor geen sprake kan zijn van een criminele organisatie in de zin van artikel 140 Wetboek van Strafrecht. Standpunt openbaar ministerie Het openbaar ministerie heeft zich op het standpunt gesteld dat het verweer van de verdediging moet worden verworpen. Oordeel rechtbank De rechtbank stelt vast dat gedurende de periode van 1 januari 2010 tot en met 12 november 2012 diverse beschermde en niet beschermde diersoorten over de hele wereld zijn verhandeld. Daarbij is gehandeld in strijd met de toepasselijke wet- en regelgeving (artikelen 13 Ffw en 10 Gwd in samenhang met artikel 2.1 lid 2 Regeling handel). Een voorbeeld hiervan is het veelvuldig commercieel invoeren en verhandelen van vogels onder het mom van de zogeheten vijfvogelregeling, terwijl die uitzonderingsbepaling alleen bestemd is voor het invoeren van gezelschapsdieren (zaaksdossier vijfvogelregeling). Daarbij werd telkens de verplichte administratie niet of niet goed bijgehouden (overtreding artikel 81 Ffw) en zijn diverse facturen en andere geschriften vals opgemaakt of vervalst (overtreding artikel 225 Wetboek van Strafrecht). Bovendien zijn door voornoemde criminele handelingen risico’s ontstaan op het gebied van de besmetting met en verspreiding van besmettelijke dierziekten (overtreding artikel 101a Gwd). Uit het voorgaande blijkt dat wel degelijk gevaar voor de samenleving is ontstaan. Doordat de toepasselijke wet- en regelgeving niet werd nageleefd is immers gevaar voor de gezondheid van dieren ontstaan en is het risico op besmetting met en verspreiding van dierziekten genomen. Ook is de regelgeving op het gebied van de bescherming van (in het wild levende) diersoorten tegen overmatige exploitatie als gevolg van de internationale handel met voeten getreden. Deelnemers aan de criminele organisatie Standpunt verdediging De verdediging heeft bepleit dat er geen samenwerkingsverband tussen verdachte, [medeverdachte 2] en [medeverdachte 1] kan worden bewezen. Hierdoor is geen sprake van een duurzame en gestructureerde organisatie in de zin van artikel 140 Wetboek van Strafrecht. Bovendien kan het opzet van verdachte op zijn deelneming aan de criminele organisatie niet worden bewezen. Standpunt openbaar ministerie Het openbaar ministerie heeft zich op het standpunt gesteld dat alle verweren van de verdediging dienen te worden verworpen. Oordeel rechtbank De rechtbank stelt voorop dat, nu uit de zaaksdossiers dierentuinroute, wildvang Portugal en oneigenlijk bezit, alsmede wat betreft de in het dossier opgenomen overtredingen van de artikelen 81 Ffw en 225 Wetboek van Strafrecht, niet blijkt van betrokkenheid van verdachte, daaruit niet het bewijs voor zijn deelneming aan de ten laste gelegde criminele organisatie valt af te leiden. De rechtbank zal deze zaaksdossiers en overtreden artikelen dan ook niet betrekken bij het beoordelen van de vraag of verdachte heeft deelgenomen aan de criminele organisatie. Met betrekking tot de deelneming van verschillende (rechts)personen aan de criminele organisatie stelt de rechtbank het volgende vast. [medeverdachte 1] en [medeverdachte 2] belden in de periode van 1 januari 2010 tot en met 12 november 2012 veel met elkaar over de wereldwijde handel in beschermde en niet-beschermde diersoorten. [medeverdachte 1] en [medeverdachte 2] spraken daarbij over het vinden van klanten voor de dieren, de te vragen prijzen, de bijbehorende opbrengsten en het verdelen van de winst. Ook spraken ze over de wijze waarop de dieren moesten worden vervoerd en over het (laten) opmaken van de benodigde documenten voor de in- en uitvoer van de dieren. [medeverdachte 1] handelde daarbij vanuit Nederland, al dan niet uit naam van zijn bedrijven [medeverdachte 1]’s Vogelhandel respectievelijk [naam]. [medeverdachte 2] handelde vanuit Dubai. Verder is gebleken dat [medeverdachte 1] en [medeverdachte 2] – voor het organiseren van die dierenhandel – gebruik hebben gemaakt van een aantal andere personen. Zaaksdossier vijfvogelregeling Zo werd verdachte ingeschakeld voor de aanvoer van vogels uit het wild in Oeganda. Verdachte ving deze vogels, althans liet die vangen, hij vulde de benodigde papieren in voor het verzenden van de vogels en hij maakte een berekening waaruit de te verdelen winst van de betreffende vogelzendingen blijkt. Bij een aantal zendingen vloog verdachte zelf als begeleider met de vogels mee van Oeganda naar Frankfurt, als ware het gezelschapsdieren. Naast verdachte werden door [medeverdachte 1] en [medeverdachte 2] ook andere begeleiders ingeschakeld om de vijfvogelzendingen vanuit Oeganda en Dubai te kunnen realiseren. Dit zijn onder meer een werknemer van [medeverdachte 1] en zakelijke contacten van [medeverdachte 1] en [medeverdachte 2] geweest. Deze personen hebben hiervoor een vergoeding gekregen, bijvoorbeeld in de vorm van het betalen van de vluchten en het verblijf bij [medeverdachte 2] in Dubai. Nadat de vogels elders in Europa waren aangekomen werden ze direct naar Nederland gebracht door voormelde begeleiders of door werknemers van [medeverdachte 1] die de vogels op kwamen halen. [medeverdachte 1] verkocht de vogels vervolgens door aan diverse afnemers. Voormelde handelingen leveren een overtreding op in de zin van artikel 10 Gwd in samenhang met artikel 2.1 lid 2 van de Regeling handel. Zaaksdossier dierentuinroute Uit het zaaksdossier dierentuinroute is gebleken dat [medeverdachte 1] gebruik heeft gemaakt van de dierentuinvrijstelling om het verbod op het brengen van vogels in Nederland te omzeilen. Dit gebruik was echter onrechtmatig, aangezien de vogels in werkelijkheid niet bestemd waren voor een dierentuin, maar door [medeverdachte 1] in de handel zijn gebracht en aan meerdere (rechts)personen zijn doorverkocht. Dit levert overtredingen op in de zin van artikel 13 Ffw en artikel 10 Gwd in samenhang met artikel 2.1 lid 2 van de Regeling handel. Zaaksdossier wildvang Portugal Uit het zaaksdossier wildvang Portugal is gebleken dat [medeverdachte 1] met [naam] een grote hoeveelheid vogels in Nederland heeft gebracht. Deze vogels waren in Portugal in het wild gevangen. Het betreft een overtreding van de verbodsbepaling uit artikel 10 Gwd in samenhang met artikel 2.1 lid 2 van de Regeling handel. Zaaksdossier oneigenlijk bezit Zoals gezegd belden [medeverdachte 1] en [medeverdachte 2] veel met elkaar over de wereldwijde handel in beschermde diersoorten. Ze spraken daarbij over het verhandelen van en de prijzen voor katachtigen en primaten, zoals amoerpanters, tigons/lijgers en ringstaartmaki’s. Uit het zaaksdossier oneigenlijk bezit is gebleken dat [medeverdachte 1] degene was die zorgde voor de aanvoer van deze dieren. [medeverdachte 2] regelde vervolgens de afnemers in Dubai. De winst werd onderling verdeeld. Dit handelen heeft in strijd met de verboden uit artikel 13 Ffw plaatsgevonden.

Andere overtredingen/misdrijven Van de hiervoor besproken criminele dierenhandel werd door [medeverdachte 1] niet dan wel niet op een juiste manier een administratie bijgehouden. Zo maakte hij geen melding van bepaalde dieren die hij had gekocht en weer heeft doorverkocht. Daarnaast bewaarde hij niet alle schriftelijke stukken die betrekking hadden op dit kopen en doorverkopen. Dit levert een overtreding van artikel 81 Ffw op. Ook werden er facturen en andere geschriften zoals geslachtsbepalingsdocumenten en Leveranciersverklaringen van Oorsprong door [medeverdachte 1] vals opgemaakt dan wel vervalst. Het betreft overtredingen van artikel 225 Wetboek van Strafrecht. De rechtbank acht aannemelijk dat met het niet of niet goed bijhouden van de administratie en het plegen van valsheid in geschrift door [medeverdachte 1] is geprobeerd de criminele dierenhandel te verhullen. Tot slot zijn door voornoemde handelingen risico’s ontstaan op het gebied van de besmetting met en verspreiding van besmettelijke dierziekten. Hierdoor is gevaar ontstaan voor zowel de gezondheid van mens als dier (overtreding artikel 101a Gwd). Bewewezenverklaring deelneming verdachte aan de criminele organisatie Uit het voorgaande blijkt dat wel degelijk sprake is geweest van een organisatie die zich gedurende een periode van bijna twee jaar op grote schaal en structureel heeft beziggehouden met de illegale handel in dieren. De rechtbank overweegt dat er zonder aanvoer geen handel kan bestaan. Omdat verdachte in het zaaksdossier vijfvogelregeling voor de aanvoer van vogels heeft gezorgd heeft hij een wezenlijk aandeel in de criminele organisatie gehad. Gelet hierop beschouwt de rechtbank verdachte als een deelnemer aan de criminele organisatie. Dat verdachte opzet heeft gehad op zijn deelneming aan de criminele organisatie leidt de rechtbank af uit zijn handelingen die direct verband houden met de onrechtmatige vijfvogelzendingen en de telefoongesprekken die hij daarover met [medeverdachte 2] heeft gevoerd. Verdachte wist dat de vogels uit Oeganda niet werden verzonden door een eigenaar van gezelschapsdieren. Hij had ze immers even daarvoor zelf (uit het wild) gevangen dan wel laten vangen. De rechtbank verwerpt alle verweren van de verdediging en acht wettig en overtuigend bewezen dat verdachte in de periode van 1 januari 2010 tot en met 12 november 2012 opzet heeft gehad op zijn deelneming aan het gestructureerde en duurzame criminele samenwerkingsverband tussen hem, [medeverdachte 1]. [medeverdachte 2] en andere natuurlijke personen en rechtspersonen. Gelet op het vorenstaande acht de rechtbank het onder 3 ten laste gelegde feit wettig en overtuigend bewezen. 5Bewezenverklaring De rechtbank acht op grond van de in rubriek 4. genoemde bewijsmiddelen bewezen dat verdachte: ten aanzien van feit 1, subsidiair: op meer tijdstippen in de periode van 1 januari 2010 tot en met 12 november 2012, in Nederland, en/of Duitsland en/of Hongarije en/of elders in Europa en/of De Verenigde Arabische Emiraten en/of Oeganda, tezamen en in vereniging met (een) ander(en), telkens opzettelijk, vogels in Nederland heeft gebracht, te weten: traject 5-vogelregeling: - omstreeks 8 mei 2012 tien reuzen toerako's, corythaeola cristata, en/of - in de periode van 7 mei 2012 tot en met 18 mei 2012, vijf ross toerako's, musophaga rossea, en/of - in de periode van 7 mei 2012 tot en met 18 mei 2012, vijf grijswangneushoornvogels, bycanistes subcylindricus, en/of - omstreeks 1 november 2011 vijf reuzentoerako's, corythaeola cristata, en/of - omstreeks 6 juni 2012 vijf reuzentoerako's, corythaeola cristata, en/of - omstreeks 14 augustus 2012 vijf ross toerako's, musophaga rossea; welke vogels zijn verzonden vanuit een lid-staat of een andere staat die partij is bij het EER-Verdrag dan wel vanuit een derde land en via het grondgebied van een lid-staat in Nederland worden gebracht en bestemd zijn voor Nederland, een lid-staat of een andere staat die partij is bij het EER-Verdrag. ten aanzien van feit 2: op meer tijdstippen in de periode van 1 januari 2010 tot en met 12 november 2012, in Nederland, en/of Duitsland en/of Hongarije en/of elders in Europa en/of De Verenigde Arabische Emiraten en/of Oeganda, tezamen en in vereniging met (een) ander(en), telkens opzettelijk, als houder van één of meer dier(en), te weten: traject 5-vogelregeling: - omstreeks 8 mei 2012 tien reuzen toerako's, corythaeola cristata, en/of - in de periode van 7 mei 2012 tot en met 18 mei 2012, vijf ross toerako's, musophaga rossea, en/of - in de periode van 7 mei 2012 tot en met 18 mei 2012, vijf grijswangneushoornvogels, bycanistes subcylindricus, en/of - omstreeks 1 november 2011 vijf reuzentoerako's, corythaeola cristata, en/of - omstreeks 6 juni 2012 vijf reuzentoerako's, corythaeola cristata, en/of - omstreeks 14 augustus 2012 vijf ross toerako's, musophaga rossea; terwijl hij wist dat door zijn handelen of nalaten, een besmetting met dan wel de verspreiding van een krachtens artikel 15 Gezondheids- en welzijnswet voor dieren aangewezen besmettelijke dierziekte kon worden veroorzaakt, - niet aan zijn verplichting heeft voldaan dergelijk handelen achterwege te laten, terwijl dit in redelijkheid van hem kon worden gevergd, en/of - niet alle maatregelen heeft genomen die in redelijkheid van hem konden worden gevergd, teneinde zodanige besmetting of verspreiding te voorkomen, immers heeft/hebben hij, verdachte en/of zijn mededader(s) (telkens) die vogels in Nederland gebracht en/of samengebracht en/of verzameld en/of verkocht en/of verhandeld en/of overgedragen en/of onder zich gehad, terwijl: - die vogels niet afkomstig waren uit erkende vermeerderingsbedrijven, en/of - niet aan de invoervoorschriften werd voldaan. ten aanzien van feit 3: in de periode vanaf 1 januari 2010 tot en met 12 november 2012 in Nederland, en/of Duitsland en/of Hongarije en/of elders in Europa en/of De Verenigde Arabische Emiraten en/of Oeganda, heeft deelgenomen aan een organisatie, te weten een samenwerkingsverband van meer personen bestaande uit hem, verdachte, en/of [medeverdachte 1] en/of [medeverdachte 2] en/of andere natuurlijke personen en/of rechtspersonen welke organisatie telkens tot oogmerk had het plegen van misdrijven, te weten: - het opzettelijk verrichten van handelingen waardoor een besmetting dan wel verspreiding van een besmettelijke dierziekte kon worden veroorzaakt (101a Gwd), en/of - het opzettelijk kopen en/of verwerven en/of ten verkoop voorhanden hebben en/of in voorraad hebben en/of verkopen en/of ten verkoop aanbieden en/of vervoeren en/of afleveren en/of gebruiken voor commercieel gewin en/of ruilen en/of binnen of buiten het grondgebied van Nederland brengen en/of onder zich hebben van dieren behorende tot (een) beschermde diersoort(en) (13 Ffw), en/of - het opzettelijk in strijd met de krachtens de Gezondheids- en welzijnswet voor dieren gestelde regels, te weten artikel 2.1 lid 2 van de Regeling handel levende dieren en levende producten binnen Nederland brengen van vogels (10 Gwd), en/of - het plegen van valsheid in geschrift als bedoeld in artikel 225 lid 1 van het Wetboek van Strafrecht, en/of - het opzettelijk gebruik maken van een vals of vervalst geschrift als ware het echt en onvervalst als bedoeld in artikel 225 lid 2 van het Wetboek van Strafrecht. Voor zover in de tenlastelegging taal- en/of schrijffouten staan, zijn deze verbeterd. Verdachte is hierdoor niet in de verdediging geschaad. Hetgeen meer of anders is ten laste gelegd is niet bewezen.