ECLI:NL:RBGEL:2025:3465

RECHTBANK GELDERLAND Team strafrecht Zittingsplaats Zutphen Parketnummers: 05/125170-24, 05/072157-24, 05/090693-24 en 05/304038-23 (gev. ttz) Datum uitspraak : 6 mei 2025 Tegenspraak vonnis van de meervoudige kamer in de zaak van de officier van justitie tegen [verdachte] , geboren op [geboortedag] 1967 in [geboorteplaats] , laatst opgegeven woon- of verblijfplaats [adres 1] , [postcode] in [plaats] , op dit moment gedetineerd in de P.I. [verblijfplaats] . Raadsvrouw: mr. J.J.J. Broekhuizen, advocaat in Harderwijk. Dit vonnis is gewezen naar aanleiding van het onderzoek op openbare terechtzittingen. 1De inhoud van de tenlastelegging Aan verdachte is ten laste gelegd dat: parketnummer 05/304038-23 zij op of omstreeks 16 november 2023 te Beekbergen, gemeente Apeldoorn opzettelijk brand heeft gesticht door (de vlam van) een aansteker, in ieder geval open vuur in aanraking te brengen met (een) kleding(stuk), althans met een brandbare stof terwijl daarvan gemeen gevaar voor goederen, te weten voor een of meer andere kleding(stukken) en/of een wasmand en/of de interieur van een (woon)kamer te duchten was. subsidiair althans, indien het vorenstaande niet tot een veroordeling mocht of zou kunnen leiden: zij op of omstreeks 16 november 2023 te Beekbergen, gemeente Apeldoorn opzettelijk en wederrechtelijk een wasmand, in elk geval enig goed, dat/die geheel of ten dele aan Stichting Iriszorg, in elk geval aan een ander toebehoorde(n), heeft vernield, beschadigd, onbruikbaar gemaakt en/of weggemaakt. parketnummer 05/072157-24 zij op of omstreeks 29 februari 2024 te Arnhem opzettelijk en wederrechtelijk zes, althans een of meer ruiten, in elk geval enig(e) goed(eren), dat/die geheel of ten dele aan Stadskantoor en/of Rijkswaterstaat, in elk geval aan een ander toebehoorde(n), heeft vernield, beschadigd, onbruikbaar gemaakt en/of weggemaakt. parketnummer 05/090693-24 zij op of omstreeks 15 maart 2024 te Arnhem, een of meerdere blikjes bier, in elk geval enig goed, dat/die geheel of ten dele aan de Albert Heijn, in elk geval aan een ander toebehoorde(n) heeft weggenomen met het oogmerk om het zich wederrechtelijk toe te eigenen. parketnummer 05/125170-24 zij op of omstreeks 11 april 2024 te Arnhem, in een kamer van IrisZorg gelegen aan de [adres 2] , althans in Nederland, opzettelijk brand heeft gesticht door open vuur (een aansteker) in aanraking te brengen met een sjaal en/of met een tas met textiel, althans met een brandbare stof, ten gevolge waarvan de vloer en/of het plafond en/of de muurbekleding/pleisterwerk van de kamer en/of het matras en/of voornoemde sjaal en/of tas met textiel en/of overige in de kamer aanwezige goederen, geheel of gedeeltelijk zijn verbrand, in elk geval brand is ontstaan, terwijl daarvan gemeen gevaar voor goederen, te weten- voor de overige in die kamer aanwezige goederen en/of- voor de omliggende kamers en/of voor de in de omliggende kamers aanwezige goederen,in elk geval gemeen gevaar voor goederen te duchten was.

parketnummer 05/304038-23 Het standpunt van de officier van justitie De officier van justitie heeft gesteld dat wettig en overtuigend bewezen kan worden dat verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan het primair tenlastegelegde. Het standpunt van de verdediging De raadsvrouw heeft geen verweer gevoerd ten aanzien van het bewijs.

Er is sprake van een bekennende verdachte als bedoeld in artikel 359, derde lid, laatste zin, van het Wetboek van Strafvordering en daarom wordt volstaan met een opgave van de bewijsmiddelen. Bewijsmiddelen: - het proces-verbaal van aangifte van [aangever 1] namens IrisZorg, p. 8; - het proces-verbaal van bevindingen, p. 24-25; - de verklaring van verdachte bij de politie, p. 46, alsmede de verklaring van verdachte, afgelegd ter terechtzitting van 22 april 2024. parketnummer 05/072157-24 Het standpunt van de officier van justitie De officier van justitie heeft gesteld dat wettig en overtuigend bewezen kan worden dat verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan het tenlastegelegde, te weten het vernielen van meerdere ruiten. Het standpunt van de verdediging De raadsvrouw heeft primair bepleit dat wettig en overtuigend bewezen kan worden dat verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan vernieling van één ruit. Subsidiair heeft de raadsvrouw bepleit dat verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan het vernielen van twee ruiten.

Verdachte verklaarde tijdens haar verhoor bij de politie op 1 maart 2024 dat zij twee ruiten heeft vernield. Ter terechtzitting verklaarde verdachte dat zij één ruit heeft vernield. De rechtbank gaat uit van de verklaring van verdachte afgelegd kort na haar aanhouding op 29 februari 2024. Die verklaring van verdachte wordt ondersteund door de informatie die verbalisanten hebben ontvangen van de straatcoaches, namelijk dat verdachte diverse ruiten had ingegooid. De rechtbank acht wettig en overtuigend bewezen dat verdachte twee ruiten heeft vernield. Overigens is sprake van een bekennende verdachte als bedoeld in artikel 359, derde lid, laatste zin, van het Wetboek van Strafvordering en daarom wordt volstaan met een opgave van de bewijsmiddelen. Bewijsmiddelen: - het proces-verbaal van aangifte van [aangever 2] namens Stadskantoor, p. 6-7; - het proces-verbaal van aanhouding verdachte, p. 16; - het proces-verbaal van verhoor verdachte, p. 25-26. parketnummer 05/090693-24 Het standpunt van de officier van justitie De officier van justitie heeft gesteld dat wettig en overtuigend bewezen kan worden dat verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan het tenlastegelegde. Het standpunt van de verdediging De raadsvrouw heeft geen verweer gevoerd ten aanzien van het bewijs.

Er is sprake van een bekennende verdachte als bedoeld in artikel 359, derde lid, laatste zin, van het Wetboek van Strafvordering en daarom wordt volstaan met een opgave van de bewijsmiddelen. Bewijsmiddelen: - het proces-verbaal van aangifte van [aangever 3] namens Albert Heijn, p. 6; - de verklaring van verdachte afgelegd ter terechtzitting van 22 april 2025. parketnummer 05/125170-24 Het standpunt van de officier van justitie De officier van justitie heeft gesteld dat wettig en overtuigend bewezen kan worden dat verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan het tenlastegelegde. Het standpunt van de verdediging De raadsvrouw heeft geen verweer gevoerd ten aanzien van het bewijs.

Er is sprake van een bekennende verdachte als bedoeld in artikel 359, derde lid, laatste zin, van het Wetboek van Strafvordering en daarom wordt volstaan met een opgave van de bewijsmiddelen. Bewijsmiddelen: - het proces-verbaal van aangifte van [aangever 4] , p. 13; - het proces-verbaal forensisch onderzoek plaats delict, p. 19-21; - de verklaring van verdachte afgelegd ter terechtzitting van 22 april 2025. 3De bewezenverklaring Naar het oordeel van de rechtbank is wettig en overtuigend bewezen dat verdachte het onder parketnummer 05/304038-23 primair, parketnummer 05/072157-24, parketnummer 05/090693-24 en parketnummer 05/125170-24 tenlastegelegde heeft begaan, te weten dat: parketnummer 05/304038-23, primair zij op of omstreeks 16 november 2023 te Beekbergen, gemeente Apeldoorn opzettelijk brand heeft gesticht door (de vlam van) een aansteker, in ieder geval open vuur in aanraking te brengen met (een) kleding(stuk), althans met een brandbare stof terwijl daarvan gemeen gevaar voor goederen, te weten voor een of meer andere kleding(stukken) en/of een wasmand en/of de het interieur van een (woon)kamer, te duchten was. parketnummer 05/072157-24 zij op of omstreeks 29 februari 2024 te Arnhem opzettelijk en wederrechtelijk twee zes, althans een of meer ruiten, in elk geval enig(e) goed(eren), dat/die geheel of ten dele aan Stadskantoor en/of Rijkswaterstaat, in elk geval aan een ander toebehoorde(n), heeft vernield, beschadigd, onbruikbaar gemaakt en/of weggemaakt. parketnummer 05/090693-24 zij op of omstreeks 15 maart 2024 te Arnhem, een of meerdere blikjes bier, in elk geval enig goed, dat/die geheel of ten dele aan de Albert Heijn, in elk geval aan een ander toebehoorde(n) heeft weggenomen met het oogmerk om het zich wederrechtelijk toe te eigenen. parketnummer 05/125170-24 zij op of omstreeks 11 april 2024 te Arnhem, in een kamer van IrisZorg gelegen aan de [adres 2] , althans in Nederland, opzettelijk brand heeft gesticht door open vuur (een aansteker) in aanraking te brengen met een sjaal en/of met een tas met textiel, althans met een brandbare stof, ten gevolge waarvan de vloer en/of het plafond en/of de muurbekleding/pleisterwerk van de kamer en/of het matras en/of voornoemde sjaal en/of tas met textiel en/of overige in de kamer aanwezige goederen, geheel of gedeeltelijk zijn verbrand, in elk geval brand is ontstaan, terwijl daarvan gemeen gevaar voor goederen, te weten- voor de overige in die kamer aanwezige goederen en/of- voor de omliggende kamers en/of voor de in de omliggende kamers aanwezige goederen,in elk geval gemeen gevaar voor goederen te duchten was. Voor zover er in de tenlastelegging kennelijke taal- en/of schrijffouten voorkomen, zijn die fouten in de bewezenverklaring verbeterd. Verdachte is daardoor niet in de verdediging geschaad. Wat meer of anders is ten laste gelegd dan hiervoor bewezen is verklaard, is niet bewezen. Verdachte zal daarvan worden vrijgesproken. 4De kwalificatie van het bewezenverklaarde Het bewezenverklaarde levert op: parketnummer 05/304038-23, primair en parketnummer 05/125170-24 opzettelijk brand stichten, terwijl daarvan gemeen gevaar voor goederen te duchten is; parketnummer 05/072157-24 opzettelijk en wederrechtelijk enig goed dat geheel of ten dele aan een ander toebehoort, vernielen; parketnummer 05/090693-24 diefstal. 5De strafbaarheid van de feiten

6De strafbaarheid van de verdachte Verdachte is strafbaar, nu geen omstandigheid is gebleken of aannemelijk is geworden die de strafbaarheid van verdachte uitsluit.

Het standpunt van de officier van justitie De officier van justitie heeft gevorderd dat verdachte zal worden veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van 392 dagen met aftrek van de tijd die verdachte in verzekering en voorlopige hechtenis heeft doorgebracht. Daarnaast heeft de officier van justitie gevorderd dat aan verdachte de maatregel van terbeschikkingstelling met bevel tot verpleging van overheidswege (hierna: terbeschikkingstelling met dwangverpleging) wordt opgelegd. Verder heeft de officier van justitie gevorderd dat aan verdachte een gedragsbeïnvloedende en vrijheidsbeperkende maatregel (GVM) in de zin van artikel 38z van het Wetboek van Strafrecht (Sr) wordt opgelegd. De officier van justitie is bij zijn strafeis ervan uitgegaan dat verdachte verminderd toerekeningsvatbaar is. Daarnaast is artikel 63 Sr van toepassing. Het standpunt van de verdediging De raadsvrouw heeft oplegging van een onvoorwaardelijke gevangenisstraf gelijk aan het voorarrest en oplegging van terbeschikkingstelling met voorwaarden bepleit. Verdachte is behandelbereid en gemotiveerd. Oplegging van terbeschikkingstelling met dwangverpleging is volgens de raadsvrouw niet proportioneel.

De rechtbank heeft bij de bepaling van de op te leggen straf rekening gehouden met de aard en de ernst van hetgeen bewezen is verklaard en de omstandigheden waaronder dit is begaan. De rechtbank heeft verder rekening gehouden met de persoon en de omstandigheden van verdachte. Verdachte heeft zich op verschillende momenten schuldig gemaakt aan twee brandstichtingen, een vernieling en een diefstal. Verdachte heeft – terwijl zij op haar kamer zat bij IrisZorg in Arnhem en Beekbergen – brand gesticht. Daardoor ontstond er niet alleen schade aan kleding en overige goederen, maar kwam er ook veel rook vrij. Verdachte heeft hiermee niet alleen zichzelf in gevaar gebracht, maar ook veel overlast veroorzaakt. Zo moesten personeel en overige bewoners de panden verlaten. Doordat de twee branden snel geblust werden door overige aanwezigen, is erger voorkomen en zijn er geen personen gewond geraakt. Tijdens het plegen van de strafbare feiten was verdachte telkens onder invloed van alcohol. Verdachte heeft met het plegen van de strafbare feiten blijk gegeven geen respect te hebben voor de eigendommen van anderen. De rechtbank heeft kennis genomen van de justitiële documentatie van verdachte. Hieruit blijkt dat verdachte op 18 januari 2024 is veroordeeld voor diefstal. Daarnaast is artikel 63 Sr van toepassing. De rechtbank heeft kennis genomen van de rapportages van de deskundigen T. Berger, psychiater, en R.A. Jaarsma, klinisch psycholoog respectievelijk d.d. 31 oktober 2024 en 18 november 2024. De deskundigen adviseren verdachte sterk verminderd toerekeningsvatbaar, respectievelijk verminderd toerekeningsvatbaar te verklaren. Zij hebben in hun rapportages geconcludeerd dat sprake is van een lichte verstandelijke beperking (ofwel ernstige zwakbegaafdheid) met een zeer laag emotioneel ontwikkelingsniveau. Daarnaast lijdt verdachte aan een borderline persoonlijkheidsstoornis, een chronische posttraumatische stressstoornis, een matige depressieve stoornis en een stoornis in alcoholgebruik, ernstig in vroege remise in een gereguleerde omgeving. Verdachte is onveilig gehecht, haar mentaliserend vermogen is gering en zij bezit nauwelijks copingmechanismen om met frustraties in haar leven om te gaan. Verdachte heeft daarnaast geen sociaal netwerk, dagbesteding of werk en is niet in staat om haar financiële aangelegenheden zelfstandig te regelen. Ook ten tijde van het tenlastegelegde was sprake van de stoornissen. De stoornissen beïnvloedden de gedragskeuzes en gedragingen ten tijde van het tenlastegelegde. De deskundigen schatten het risico op gevaarlijk gedrag voor haarzelf en anderen zoals brandstichting als hoog in. Berger vindt een langdurige klinische delictpreventieve behandeling, waarbij zowel aandacht is voor haar persoonlijkheidsproblematiek en haar chronische suïcidaliteit als ook haar alcoholverslaving en haar traumatisch verleden, het meest passend bij verdachtes complexe problematiek. Het aanleren van copingvaardigheden, het leren omgaan met stressvolle situaties en het vergroten van frustratietolerantie vraagt om tijd en veel geduld. Aangezien bij verdachte sprake is van een lichte verstandelijke beperking moet een behandeling bij voorkeur plaatsvinden in een setting die specifiek is ingericht voor deze doelgroep. Een terbeschikkingstelling met voorwaarden biedt een strafrechtelijk kader waarin het boven beschreven interventieadvies uitgevoerd zou kunnen worden. Echter is het volgens Berger aannemelijk dat verdachte gedurende een klinische behandeling begrensd moet worden bij ernstig acting-out gedrag, vernielingen, pogingen tot brandstichting of ernstige suïcidaliteit. Verplichte zorg zoals insluiten in een extra beveiligde kamer (EBK) zou in een dergelijke situatie aangewezen kunnen zijn. Dit is bij een terbeschikkingstelling met voorwaarden alleen onder toevoeging van een crisismaatregel of zorgmachtiging mogelijk. Een samenloop van een strafrechtelijke en een civielrechtelijke zorgtitel op voorhand is niet gewenst, zorgt in de praktijk voor onduidelijkheid en is lastig uit te voeren. Een terbeschikkingstelling met verpleging is een strafrechtelijk kader waarin ook het te verwachten gevaarlijk gedrag in een instelling beheerst kan worden. Jaarsma adviseert een verplichte klinische behandeling op te leggen. Hierbij wordt geadviseerd om verdachte op een hoog beveiligingsniveau te plaatsen, zodat het mogelijk is passende interventies in te zetten indien dit noodzakelijk is. Het is volgens Jaarsma goed denkbaar dat verdachte gedurende een klinische behandeling begrensd moet worden bij ernstig acting-out gedrag, vernielingen, pogingen tot brandstichting of ernstige suïcidaliteit. Dergelijke interventies kunnen beter geborgd worden in een setting met een hoog beveiligingsniveau. Vanuit hier kan uiteindelijk toegewerkt worden naar een vorm van beschermd wonen, waar er voldoende steun en structuur is voor verdachte. Jaarsma denkt dat een (deels) voorwaardelijke straf met bijzondere voorwaarden niet toereikend is om de behandeling voldoende tijd en daarmee kans van slagen te geven. Behandeling is zeer belangrijk omdat er een verband is tussen de problematiek van verdachte en het tenlastegelegde en tevens tussen de problematiek en het geschatte recidiverisico. Verdachte heeft een kader nodig waarin er meer zekerheid wordt geboden dat een behandeling ook van de grond komt. Verdachte staat weliswaar open voor een klinische behandeling, maar er is weinig intrinsieke motivatie om aan zichzelf te willen werken en ze heeft de neiging veel buiten zichzelf te leggen. Daarom adviseert Jaarsma een terbeschikkingstelling met voorwaarden op te leggen. Mocht dit kader niet toereikend blijken te zijn om de benodigde behandeling vorm te geven, kan nog gedacht worden aan een omzetting naar terbeschikkingstelling met dwangverpleging. Uit het reclasseringsadvies van Reclassering Nederland van 19 december 2024 blijkt dat het gedrag voortvloeiende uit de stoornissen van verdachte de voornaamste delictgerelateerde factor is. Bij oplopende spanningen kan verdachte haar emoties niet adequaat reguleren en dit kan, versterkt door de ontremmende werking van alcoholgebruik, tot uiting komen in gevaarlijke en/of suïcidale handelingen zoals brandstichting. Tot nu toe is de behandeling en begeleiding ontoereikend gebleken en is het gedrag van verdachte niet hanteerbaar gebleken binnen de instellingen waar zij de afgelopen drie jaren verbleef. Vanwege het hoge recidiverisico en de complexe problematiek is volgens de reclassering een langdurige klinische behandeling nodig binnen het kader van een terbeschikkingstelling. De reclassering adviseert negatief over terbeschikkingstelling met voorwaarden. Zij zien te weinig mogelijkheden om met voorwaarden de risico's te beperken of het gedrag te veranderen. De reclassering vindt dat bij verdachte te weinig sprake is van een betrouwbare bereidheid die bestendig is om zich aan voorwaarden te houden. Vanwege het gedrag van verdachte is het zeer aannemelijk dat, wanneer terbeschikkingstelling met voorwaarden wordt opgelegd, een civiele maatregel nodig zal zijn om in te kunnen grijpen in een gevaarlijke situatie. Niet elke behandelinstelling is hiertoe bereid en het kan ertoe leiden dat de zorg wordt beëindigd en omzetting van de maatregel naar terbeschikkingstelling met dwangverpleging nodig is. Vanwege dit te verwachten scenario, de langdurige klinische behandeling die verdachte nodig heeft gezien haar complexe problematiek en haar beperkte leerbaarheid (vanwege haar ernstige zwakbegaafdheid, haar leeftijd en ingesleten gedragspatronen), heeft het de voorkeur van de reclassering om aan verdachte de maatregel van terbeschikkingstelling met dwangverpleging op te leggen. Goede en langdurige zorg voor verdachte waarbij zij ook bij acting-out gedrag in de kliniek kan blijven, is hierbij gewaarborgd en biedt verdachte de stabiliteit die zij nodig heeft.

De rechtbank:  verklaart bewezen dat verdachte het tenlastegelegde, zoals vermeld onder ‘De bewezenverklaring’, heeft begaan;  verklaart niet bewezen hetgeen verdachte meer of anders is ten laste gelegd dan hierboven bewezen is verklaard en spreekt verdachte daarvan vrij;  verstaat dat het aldus bewezenverklaarde oplevert de strafbare feiten zoals vermeld onder ‘De kwalificatie van het bewezenverklaarde’;  verklaart verdachte hiervoor strafbaar;  veroordeelt verdachte tot een gevangenisstraf voor de duur van 392 (driehonderdtweeënnegentig) dagen;  beveelt dat de tijd, door verdachte vóór de tenuitvoerlegging van deze uitspraak in verzekering en voorlopige hechtenis doorgebracht, bij de uitvoering van de opgelegde gevangenisstraf in mindering zal worden gebracht;  gelast dat verdachte ter beschikking wordt gesteld en beveelt dat zij van overheidswege zal worden verpleegd;  legt op een gedragsbeïnvloedende en vrijheidsbeperkende maatregel. Dit vonnis is gewezen door mr. E.H.T. Rademaker (voorzitter), mr. J.M.J.M. Doon en mr. C.L.A. van der Veeken, rechters, in tegenwoordigheid van mr. E. Wisseborn, griffier, en uitgesproken ter openbare terechtzitting van deze rechtbank op 6 mei 2025. mr. E.H.T. Rademaker is buiten staat dit vonnis mede te ondertekenen. Het bewijs is terug te vinden in het in de wettelijke vorm door verbalisant [verbalisant 1] van de politie Oost-Nederland, district Noord- en Oost-Gelderland, opgemaakte proces-verbaal, dossiernummer PL060O-2023531205, gesloten op 27 augustus 2024 en in de bijbehorende in wettelijke vorm opgemaakte processen-verbaal en overige schriftelijke bescheiden, tenzij anders vermeld. De vindplaatsvermeldingen verwijzen naar de pagina’s van het doorgenummerde dossier, tenzij anders vermeld. Het bewijs is terug te vinden in het in de wettelijke vorm door verbalisant [verbalisant 2] van de politie Oost-Nederland, district Noord- en Oost-Gelderland, opgemaakte proces-verbaal, dossiernummer PL0600-2024095793, gesloten op 1 maart 2024 en in de bijbehorende in wettelijke vorm opgemaakte processen-verbaal en overige schriftelijke bescheiden, tenzij anders vermeld. De vindplaatsvermeldingen verwijzen naar de pagina’s van het doorgenummerde dossier, tenzij anders vermeld. Het bewijs is terug te vinden in het in de wettelijke vorm door verbalisant [verbalisant 3] van de politie Oost-Nederland, district Gelderland-Midden, opgemaakte proces-verbaal, dossiernummer PL0600-2024120451, gesloten op 16 maart 2024 en in de bijbehorende in wettelijke vorm opgemaakte processen-verbaal en overige schriftelijke bescheiden, tenzij anders vermeld. De vindplaatsvermeldingen verwijzen naar de pagina’s van het doorgenummerde dossier, tenzij anders vermeld. Het bewijs is terug te vinden in het in de wettelijke vorm door verbalisant [verbalisant 4] van de politie Oost-Nederland, district Gelderland-Midden, opgemaakte proces-verbaal, dossiernummer PL0600-2024165200, gesloten op 18 april 2024 en in de bijbehorende in wettelijke vorm opgemaakte processen-verbaal en overige schriftelijke bescheiden, tenzij anders vermeld. De vindplaatsvermeldingen verwijzen naar de pagina’s van het doorgenummerde dossier, tenzij anders vermeld.