ECLI:NL:RBDHA:2025:3070

Rechtbank den haag Team handel - voorzieningenrechter zaak- / rolnummer: C/09/676649 / KG ZA 24-1128 Vonnis in verzet in kort geding van 21 januari 2025 in de zaak van de vereniging World Federation of Neurosurgical Societies te Den Haag, eiser in het verzet, advocaten mr. P.A.L. de Jong te Eindhoven en mr. M.J. Kesler te Amsterdam, tegen: 1 [gedaagde, sub 1] te [woonplaats] (Spanje), 2. de rechtspersoon naar Spaans recht Sociedad Española de Neurocirugía te Madrid (Spanje) gedaagden in het verzet, advocaten mr. R. Taal en mr. J.P.J.M. Naus, beiden te Nijmegen. Partijen worden hierna respectievelijk aangeduid als ‘WFNS’ en ‘SENEC c.s.’ (gedaagden in het verzet gezamenlijk).

1.1. Het verloop van de procedure blijkt uit: - de dagvaarding van 14 oktober 2024 van SENEC c.s. (hierna: de verstekdagvaarding), met producties 1 tot en met 26; - het op 6 november 2024 door de voorzieningenrechter van deze rechtbank in kort geding tussen partijen gewezen verstekvonnis, met zaak- / rolnummer C/09/673620 / KG ZA 24-915 (hierna: het verstekvonnis); - de verzetdagvaarding van WFNS van 6 december 2024 (hierna: de verzetdagvaarding), met producties 1 tot en met 19; - de conclusie van antwoord in oppositie, tevens houdende een vermeerdering van eis, met producties 27 tot en met 42; - de akte overlegging aanvullende producties 21 tot en met 25 van de zijde van WFNS. 1.2. De mondelinge behandeling is gehouden op16 januari 2025. Tijdens de mondelinge behandeling hebben de advocaten van partijen het woord gevoerd aan de hand van spreekaantekeningen. Deze maken deel uit van het dossier. 1.3. Op 21 januari 2025 is door middel van een verkort vonnis uitspraak gedaan. Het onderstaande vormt daarvan de uitwerking, die is vastgesteld op 7 februari 2025.

Op grond van de stukken en het verhandelde ter zitting wordt in dit geding van het volgende uitgegaan. 2.1. WFNS is een internationale vakvereniging op het gebied van neurochirurgie. Haar leden zijn nationale vakverenigingen die wereldwijd meer dan 49.000 neurochirurgen vertegenwoordigen. Om de twee jaar wordt er een internationaal congres gehouden (het WFNS-congres). 2.2. SENEC is de vakvereniging voor Spaanse neurochirurgen. [gedaagde, sub 1] is bestuursvoorzitter van SENEC en is tevens één van de bestuurders van WFNS. 2.3. In artikel 7 van de statuten van WFNS is vermeld dat WFNS (de Federatie) een bestuur en een comité van afgevaardigden (CvA) heeft. Verder is, voor zover hier van belang, het volgende in de statuten opgenomen: (…) 2.4. In artikel 13.1. aanhef en onder c. van de statuten is vastgelegd dat het CvA voorafgaand aan ieder internationaal congres de plaats en datum van dat congres bepaalt. Uit artikel 23.4. van de statuten blijkt dat WFNS een afzonderlijk schriftelijk reglement kent (‘Bylaws’) waarin onderwerpen worden geregeld waarin door de statuten niet (volledig) wordt voorzien en om de werkzaamheden, doelen en missie van WFNS en de internationale congressen te ondersteunen. 2.5. In de Bylaws van WFNS is in artikel VI bepaald dat WFNS bestaat uit een ‘Executive Committee’ (bedoeld is het CvA, het hoogste bestuursorgaan van WFNS, hierna ook ‘EC’ genoemd), een ‘Administrative Council’ (het (dagelijks) bestuur van WFNS, hierna ‘AC’) en ‘Standing, Special, and other Committees’, waaronder een Finance Committee (FC). De AC staat onder toezicht van het EC. Verder is met betrekking tot de FC bepaald dat zij onder meer de volgende taak heeft: 2.6. Bij de Bylaws hoort een ‘Appendix’. Hoofdstuk 7 van de Appendix regelt het ‘Protocol for Selection and Voting of the Venue of the World Congress’. In onderdeel a) van hoofdstuk 7 is de procedure voor het uitbrengen van een ‘bid’ beschreven. In onderdeel b) van hoofdstuk 7 is onder meer vermeld: In onderdeel d) van hoofdstuk 7 staat: 2.7. Tijdens het WFNS-congres in 2022 in Bogota (Colombia) zijn door het EC twee stemmingen gehouden over de locatie van het WFNS-congres in 2025. Voor het WFNS-congres in 2025 waren in totaal vier ‘bids’ uitgebracht door nationale vakverenigingen voor neurochirurgie, waaronder een afkomstig van SENEC. Bij haar ‘bid’ heeft SENEC ook een zogenoemd ‘bidbook’ ingediend. Hierin heeft SENEC onder meer vermeld dat zij de Spaanse onderneming ‘Grupo Pacifico’ (hierna ‘GP’) als ‘Professional Congress Organizer’ (hierna ‘PCO’) heeft geselecteerd voor de organisatie van het WFNS-congres in 2025. Verder heeft SENEC in het bidbook haar (verwachte) begroting voor het WFNS-congres in 2025 gepresenteerd. Tijdens de tweede stemming kreeg SENEC de meeste stemmen, waarna de EC het besluit heeft genomen om het WFNS-congres in 2025 in Madrid te houden (‘het Besluit’). 2.8. Op 7 december 2023, tijdens het WFNS-congres in 2023 in Kaapstad (Zuid-Afrika), heeft de EC een nieuwe AC aangesteld, waarbij [gedaagde, sub 1] is gekozen als ‘President of the Congress’ voor het WFNS-congres in 2025. 2.9. In de notulen van een vergadering van de FC op 16 december 2023 is onder meer het volgende opgenomen: [Tekst verwijderd in verband met gevoelige informatie] 2.10. In een brief van 7 februari 2024 heeft de FC onder meer het volgende aan het bestuur van SENEC meegedeeld: (…)The initial approval of your meeting in Bogota did not require a detailed budget per the Bylaws.”Approval of the detailed budget is mandated in the Bylaws and is under the purview of the Finance Committee which then reports via the Administrative Council to the Executive Committee for ultimate approval.(…)and it is with a collaborative and hopeful spirit that we invited your Congress officers to a February 3rd meeting of the finance committee to present a detailed budget and address serious questions that came up in prior meetings.(…)The bribe from Pacifico was a clear violation of the Code of Ethics in the Bylaws.(…)The WFNS Finance committee and Administrative Council now kindly request that the Spanish Society of Neurosurgery send final confirmation as to whether it still intends to organize the WFNS 2025 congress and accepts the Bylaws enshrined role of the Finance Committee to oversee the finances of the meeting.(…)”. 2.11. In reactie op de brief van de FC van 7 februari 2024 heeft SENEC in een brief van 12 februari 2024 onder meer meegedeeld: 2.12. In een brief van 29 maart 2024 hebben de FC en de AC onder meer het volgende meegedeeld aan de EC: en 2.13. Tijdens een vergadering in Praag op 27 april 2024 is SENEC/ [gedaagde, sub 1] gevraagd om akkoord te gaan met ‘Guarant International spol. s.r.o.’ in Tsjechië (‘Guarant’) als PCO voor het WFNS-congres in 2025. SENEC c.s. heeft aan WFNS meegedeeld het voorstel in overweging te nemen, onder de voorwaarde dat het voorgenomen contract met Guarant voor SENEC c.s. geen ongunstigere voorwaarden zou bevatten ten opzichte van het contract met GP. Nadat het SENEC c.s. vervolgens duidelijk werd dat de overeenkomst met Guarant zowel financieel als juridisch ongunstiger zou zijn dan de overeenkomst met GP en het Bestuur niet bereid was tot een aanpassing van de conceptovereenkomst met Guarant, heeft SENEC c.s. de overeenkomst met Guarant niet aanvaard. 2.14. In een e-mailbericht van 6 juni 2024 heeft WFNS het volgende aan [gedaagde, sub 1] en het bestuur van SENEC meegedeeld: [Tekst verwijderd in verband met gevoelige informatie] Met het in deze e-mail genoemde “Contract” is het voorgenomen contract met Guarant bedoeld. De in de e-mail vermelde beslissing van de AC wordt hierna ‘het annuleringsbesluit’ genoemd. 2.15. Tijdens een vergadering op 21 juni 2024 heeft de AC onder meer gesproken over de voortgang met betrekking tot de organisatie van het WFNS-congres in 2025. In de notulen van de vergadering is onder meer vastgelegd: “(...) Dr. (naam) makes a motion: We decide that we go ahead and select a new venue/city for World Congress 2025 approved/voted by EC. AC prepares it for the next two weeks. Decision will be made by voting poll.”. Verder is in de notulen vermeld dat de volgende vergadering gepland zal worden na de “EC with voting poll”. 2.16. Met gebruikmaking van een elektronisch stemsysteem heeft de AC in de periode tussen 13 juli 2024 en 28 juli 2024 een ‘poll’ gehouden, door middel waarvan de EC is verzocht te stemmen over de locatie waar het WFNS-congres in 2025 zal worden gehouden. Daarbij is de keuze gevallen op Dubai. 2.17. Op 28 juli 2024 heeft de AC bij brief (samengevat) aan de EC meegedeeld dat SENEC is ‘gediskwalificeerd’ en dat het WFNS-congres in 2025 in Dubai zal worden gehouden.

3.1. SENEC c.s. heeft in de verstekdagvaarding gevorderd – zakelijk weergegeven – (I.) WFNS te gebieden om uitvoering te (blijven) geven aan het besluit dat het internationale congres van WFNS in 2025 in Madrid zal worden gehouden op de in de verstekdagvaarding beschreven wijze, (II.) WFNS te gebieden om door middel van een e-mail aan de leden van WFNS mee te delen dat het internationale congres van WFNS in 2025 niet in Dubai, maar in Madrid zal worden gehouden en (III.) WFNS te gebieden om dat ook in alle stukken en uitingen die verband houden met het internationale congres van WFNS zoals omschreven in de verstekdagvaarding op te nemen, waarbij (IV.) de berichtgeving sub (II.) en (III.) een positieve (neutrale) toonzetting moet hebben, (V.) WFNS te gebieden om alle bestaande openbare verwijzingen, bekendmakingen en gedeelde informatie over het internationale congres in Dubai te verwijderen, (VI.) WFNS te gebieden om aan [gedaagde, sub 1] afschriften te verstrekken van de in de verstekdagvaarding genoemde informatie, een en ander op straffe van een dwangsom en met veroordeling van WFNS in de proceskosten en de nakosten, te vermeerderen met de wettelijke rente. 3.2. SENEC c.s. heeft aan die vorderingen, samengevat, het volgende ten grondslag gelegd. In 2022 heeft WFNS besloten dat het internationale WFNS-congres in 2025 zal plaatsvinden in Madrid, dat SENEC dit congres zal organiseren en dat [gedaagde, sub 1] zal worden benoemd tot congresbestuurder. WFNS weigert deze besluiten uit te voeren. Daarbij heeft WFNS zich op het standpunt gesteld dat het besluit om het WFNS-congres in Madrid te houden is teruggedraaid en dat de AC vervolgens heeft besloten om het congres in Dubai te houden. Volgens SENEC c.s. is de AC daartoe helemaal niet bevoegd, zodat de besluiten die de AC stelt te hebben genomen nietig, althans vernietigbaar zijn. WFNS moet daarom alsnog uitvoering geven aan het besluit dat het WFNS-congres in Madrid wordt gehouden en zij moet haar berichtgevingen/mededelingen over een congres in Dubai corrigeren, aldus SENEC c.s. Verder heeft [gedaagde, sub 1] in het kader van een behoorlijke uitoefening van zijn taak als bestuurder belang bij inzage/afgifte van de in dagvaarding genoemde bescheiden. 3.3. In het verstekvonnis is het gevorderde als volgt toegewezen: {Tekst verwijderd in verband met gevoelige informatie] Daarbij is WFNS veroordeeld in de proceskosten. 3.4. WFNS vordert het verstekvonnis te vernietigen en de vorderingen van SENEC c.s. af te wijzen, met veroordeling van SENEC c.s. in de proceskosten en de nakosten, te vermeerderen met de wettelijke rente. Zij voert daartoe (alsnog) verweer tegen het in de verstekdagvaarding gevorderde. Dit verweer zal hierna, voor zover nodig, worden besproken. 3.5. In de conclusie van antwoord in het verzet, tevens houdende een vermeerdering van eis, heeft SENEC c.s. haar vordering vermeerderd in die zin dat zij thans vordert dat aan de in het verstekvonnis in 3.1. tot en met 3.5. vermelde veroordelingen een dwangsom wordt verbonden van € 50.000,-- per dag(deel), tot een maximum van € 1.000.000,--. Volgens SENEC c.s. is deze hogere dwangsom nodig, omdat WFNS weigert aan de aan haar opgelegde veroordelingen te voldoen.

4.1. Niet ter discussie staat dat WFNS tijdig verzet heeft ingesteld tegen het verstekvonnis. Kan het verstekvonnis in stand blijven? 4.2. WFNS heeft betwist dat zij onrechtmatig heeft gehandeld door het WFNS-congres in 2025 niet in Madrid te laten plaatsvinden. Volgens WFNS is het annuleringsbesluit op rechtsgeldige wijze tot stand gekomen. Daarbij heeft WFNS toegelicht dat de totstandkoming van dit besluit mede moet worden bezien in het licht van de omstandigheid dat de betrokkenheid van SENEC c.s. bij de organisatie van het WFNS-congres werd overschaduwd door verdenkingen van corruptie en fraude (meer in het bijzonder het aannemen van steekpenningen ten bedrage van € 20.000,-- van GP voor de organisatie van het congres) en door een discussie tussen partijen over het al dan niet ontbreken van een gedetailleerd budget van SENEC. Vervolgens heeft SENEC c.s. de in het annuleringsbesluit genoemde termijn voor het ondertekenen van het contract met Guarant laten verstrijken en daarmee is het WFNS-congres in 2025 in Madrid automatisch geannuleerd, aldus WFNS. Door het vervallen van Madrid als congreslocatie heeft SENEC c.s. volgens WFNS geen belang meer bij toewijzing van haar vorderingen. Verder heeft WFNS gesteld dat [gedaagde, sub 1] zijn positie en bevoegdheden als congresbestuurder heeft verloren, omdat het congres niet meer in Madrid zal worden gehouden, zodat hij geen belang meer heeft bij de in de verstekdagvaarding vermelde informatie. Een en ander leidt tot de conclusie dat het verstekvonnis moet worden vernietigd en dat de in de verstekdagvaarding geformuleerde vorderingen alsnog moeten worden afgewezen, aldus WFNS. 4.3. De voorzieningenrechter is van oordeel dat WFNS onvoldoende heeft aangevoerd ter rechtvaardiging van de conclusie dat het verstekvonnis (op onderdelen) vernietigd moet worden. Daartoe is het volgende redengevend. 4.4. Vast staat dat Madrid als congreslocatie is aangewezen voor het WFNS-congres in 2025, op basis van een door SENEC uitgebracht ‘bid’, waarbij SENEC kenbaar heeft gemaakt dat zij GP als PCO zou inschakelen en waarbij zij haar begroting voor het WFNS-congres in 2025 heeft gepresenteerd. Vervolgens is [gedaagde, sub 1] gekozen als ‘President of the Congress’ voor het WFNS-congres in 2025. 4.5. De voorzieningenrechter is van oordeel dat SENEC c.s. voldoende heeft toegelicht dat zij heeft voldaan aan de op haar rustende verplichtingen als bedoeld in artikel VI van de Bylaws, meer in het bijzonder door het verstrekken van een ‘meticulous budget’ aan de FC, tweeëneenhalf jaar voorafgaand aan het WFNS-congres, dat vervolgens door de FC ‘satisfactory’ is bevonden. Weliswaar is er tussen partijen een discussie ontstaan over de door SENEC aan de FC aan te leveren cijfers, maar WFNS heeft onvoldoende aannemelijk gemaakt dat en in hoeverre SENEC tekort is geschoten in de nakoming van haar verplichtingen, te meer nu niet is gebleken dat aan SENEC in dit verband een deadline is gesteld of dat haar voldoende duidelijk is gemaakt welke financiële stukken zij nog zou moeten aanleveren. 4.6. SENEC c.s. heeft voldoende onderbouwd dat afspraken zijn gemaakt met GP, die erop neerkomen dat GP de opdracht tot het organiseren van het WFNS-congres zal krijgen als Madrid als locatie wordt gekozen en dat GP in dat verband werkzaamheden heeft verricht om Madrid ‘op de kaart te zetten’. 4.7. De stelling van WFNS dat [gedaagde, sub 1] steekpenningen zou hebben aangenomen van GP vindt geen steun in de overgelegde notulen van de vergadering van de FC van 16 december 2023. Bovendien heeft [gedaagde, sub 1] tijdens de mondelinge behandeling verklaard dat hij het genoemde bedrag nooit van GP heeft ontvangen en dat tijdens de vergadering alleen is gesproken over de waarde van de door GP reeds gedane investeringen. Tegenover deze verklaring heeft WFNS haar aantijgingen onvoldoende concreet gemaakt. Aan haar stelling dat er videobeelden beschikbaar zijn van de vergadering waaruit de juistheid van haar standpunt blijkt, moet voorbij worden gegaan, reeds omdat WFNS heeft nagelaten deze beelden in het geding te brengen. 4.8. WFNS heeft naar voren gebracht dat de AC, nadat het Besluit was genomen en Madrid als congreslocatie was gekozen, een overeenkomst heeft gesloten met Guarant, op basis waarvan Guarant voortaan als vaste PCO voor het WFNS-congres zou fungeren. Voldoende gebleken is dat deze overeenkomst geen betrekking heeft op het WFNS-congres in Madrid. De feitelijke organisatie van dat congres zou immers plaatsvinden door een door SENEC gekozen PCO, namelijk GP, zoals ook door SENEC kenbaar is gemaakt voorafgaand aan het nemen van het Besluit. Tegenover de stelling van SENEC dat de organisator van het congres (SENEC dus) zelf een contractuele relatie aangaat met de feitelijke organisator (PCO GP), heeft WFNS het tegendeel niet aannemelijk gemaakt, laat staan onderbouwd. In dat licht bezien is niet begrijpelijk waarom de AC SENEC/ [gedaagde, sub 1] onder druk heeft gezet om een overeenkomst te sluiten met Guarant als PCO. SENEC had namelijk al gekozen voor GP als PCO en had bindende afspraken met GP gemaakt, op basis waarvan SENEC een substantieel bedrag aan GP zou moeten betalen als zij het aan Madrid toegewezen congres niet zou mogen organiseren. Hoewel SENEC het verzoek van de AC om een overeenkomst met Guarant te sluiten in overweging heeft genomen, heeft zij uiteindelijk vastgehouden aan de overeenkomst die zij heeft gesloten met GP. Tegen de achtergrond van het voorgaande valt niet in te zien dat SENEC hiermee onrechtmatig heeft gehandeld ten opzichte van WFNS. 4.9. In artikel 13.1. aanhef en onder c. van de statuten is vastgelegd dat de CvA (EC) voorafgaand aan ieder internationaal congres de plaats en datum van dat congres bepaalt. Daarmee is dus de EC bevoegd om te bepalen waar en wanneer het congres plaatsvindt. Hoewel dat niet met zoveel woorden in de statuten staat moet aangenomen worden dat de bevoegdheid tot het annuleren van een dergelijke toewijzing (in dit geval aan Madrid) ook alleen toekomt aan de EC. Het ligt immers niet voor de hand dat een beslissing van het hoogste bestuursorgaan van WFNS kan worden gewijzigd of geannuleerd door het (dagelijks) bestuur van WFNS, zonder de goedkeuring van de EC. Om die reden moet er in dit kort geding van worden uitgegaan dat het besluit van de AC tot annulering van het congres te Madrid een onbevoegd genomen en daarmee nietig besluit is. 4.10. Het betoog van WFNS dat de EC het annuleringsbesluit van de AC heeft overgenomen of bekrachtigd kan niet worden gevolgd. WFNS heeft onvoldoende onderbouwd dat er in juli 2024 een op de juiste wijze bijeengeroepen vergadering van de EC heeft plaatsgevonden. Weliswaar heeft WFNS gesteld dat er een elektronische ‘poll’ is gehouden bij de EC, maar dat de EC daarbij is bijeengeroepen op de in de statuten voorgeschreven wijze heeft zij tegenover de betwisting ervan door SENEC c.s. niet aannemelijk gemaakt. Hoewel WFNS er in dit verband op heeft gewezen dat een digitale stemming in de EC mogelijk is als gevolg van een recente wijziging van de statuten van WFNS, heeft zij ook erkend dat het besluit tot wijziging van de statuten (voor zover dat rechtsgeldig is genomen) geen vervolg heeft gekregen in de vorm van het verlijden van een notariële akte, zoals is voorgeschreven in artikel 2:43 lid 5 van het Burgerlijk Wetboek (BW).

De voorzieningenrechter: 5.1. bekrachtigt het op 6 november 2024 tussen partijen gewezen verstekvonnis van de voorzieningenrechter van deze rechtbank met zaak- en rolnummer C/09/673620 / KG ZA 24-519 (het verstekvonnis); 5.2. veroordeelt WFNS in aanvulling op het verstekvonnis tot betaling aan SENEC van een dwangsom van € 50.000,-- per dag (een dagdeel daaronder begrepen) dat WFNS (één van) de veroordelingen onder 3.1. tot en met 3.5. van het verstekvonnis niet nakomt binnen vijf dagen na betekening van dit vonnis; 5.3. bepaalt dat uit hoofde van dit vonnis niet meer dwangsommen worden verbeurd dan tot een maximum van € 1.000.000,--; 5.4. veroordeelt WFNS in de proceskosten van SENEC c.s., die zijn begroot op € 1.285,--, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe. Als WFNS niet tijdig aan de veroordeling voldoet en het vonnis daarna wordt betekend, dan moet WFNS € 92,-- extra betalen, plus de kosten van betekening; 5.5. veroordeelt WFNS in de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 Burgerlijk Wetboek over de proceskosten als deze niet binnen veertien dagen na aanschrijving zijn voldaan; 5.6. verklaart de veroordelingen uitvoerbaar bij voorraad; 5.7. wijst af het meer of anders gevorderde. Dit vonnis is gewezen door mr. H.J. Vetter en in het openbaar uitgesproken op 21 januari 2025. mvt