ECLI:NL:RBDHA:2021:15180

RECHTBANK DEN HAAG Zittingsplaats Amsterdam Bestuursrecht zaaknummer: NL21.14188 [V-Nummer] uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen [eiser] , geboren op [geboortedatum] 1983, van (gestelde) Guinese nationaliteit, eiser (gemachtigde: mr. R.M. Seth Paul), en de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, verweerder ( [gemachtigde verweerder] ).

Bij besluit van 31 augustus 2021 (het bestreden besluit) heeft verweerder aan eiser de maatregel van bewaring op grond van artikel 59a, eerste lid, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw) opgelegd. Eiser heeft tegen het bestreden besluit beroep ingesteld. Dit beroep moet tevens worden aangemerkt als een verzoek om toekenning van schadevergoeding. De rechtbank heeft het beroep op 14 september 2021 op zitting behandeld. Partijen zijn telefonisch gehoord. Zij hebben zich laten vertegenwoordigen door hun gemachtigde.

1. Eiser voert, kort samengevat, aan dat sprake is van een verkapt vreemdelingrechtelijke staandehouding, nu uit het proces-verbaal van bevindingen onvoldoende duidelijk blijkt wat de aanleiding was om eiser staande te houden. Daarnaast is eiser op de verkeerde grondslag opgehouden voorafgaand aan de bewaring, is ten onrechte geen gebruik gemaakt van een beëdigde tolk bij het gehoor en had verweerder, gelet op eisers verklaringen bij dit gehoor, moeten onderzoeken of eiser rechtsbijstand bij het gehoor wilde. Verder heeft verweerder onvoldoende gemotiveerd waarom geen lichter middel opgelegd is. Tot slot handelt verweerder onvoldoende voortvarend; voor eiser is op 10 september jl. een vlucht naar Italië aangevraagd voor bijna een maand later, namelijk 4 oktober 2021. De belangenafweging valt vanwege deze opeenstapeling van gebreken uit in het voordeel van eiser. 2.1 De rechtbank overweegt als volgt. Uit het proces-verbaal van bevindingen van 31 augustus 2021 blijkt het volgende. De verbalisanten zagen eiser met twee mannen die hem vergezelden. “Een persoon” leek mogelijk op een persoon uit een briefing. Diegene zou betrokken zijn bij het vervoeren van xtc-pillen. De verbalisanten zagen verder een blikje op tafel zagen staan, vermoedelijk met alcohol, terwijl de mannen zich in een gebied bevonden waar een alcoholverbod geldt. De verbalisanten zijn vervolgens naar de mannen toe gefietst. Daar aangekomen, zagen zij dat het blikje geen alcohol bevatte, maar frisdrank. De verbalisanten hebben de drie mannen staande gehouden en naar hun identiteitsbewijs gevraagd. 2.2 Vast staat dat de mannen niet in overtreding waren van het kennelijk aldaar geldende alcoholverbod. Het blikje dat bij hen is aangetroffen, bevatte immers frisdrank. Dat kan voor de verbalisanten dan ook geen reden zijn geweest om eiser staande te houden en te vragen naar zijn identiteitsbewijs. Blijft over de verklaring van de verbalisanten dat zij een persoon zagen “die mogelijk leek op een persoon uit de briefing” en dat “vanuit de briefing bleek dat die te maken had met het vervoeren van xtc pillen”. In het proces-verbaal wordt echter niet nader gespecificeerd welke van deze drie personen mogelijk leek op de persoon uit de briefing, wat het signalement was en op grond waarvan de betreffende persoon voldeed aan dat signalement. Evenmin is een afzonderlijk proces-verbaal voorhanden waarin dit wel nader is geconcretiseerd. Het is dan ook onvoldoende duidelijk in welk kader en onder welke omstandigheden eiser is gevraagd zijn identiteitsbewijs te tonen. Het moet er daarom voor worden gehouden dat de controle op de identiteit van eiser heeft plaatsgevonden in het kader van de uitoefening van de bevoegdheid neergelegd in artikel 50, eerste lid, van de Vw. Aan de omstandigheid dat eiser met twee andere personen op een bankje zat in het Westerpark in Amsterdam, kan naar het oordeel van de rechtbank echter geen redelijk vermoeden van illegaal verblijf als bedoeld in voornoemd artikel worden ontleend. De beroepsgrond slaagt. 3. Ook eisers beroepsgrond dat hij op de verkeerde grondslag is opgehouden slaagt. Eiser is opgehouden op grond van artikel 50, tweede lid, van de Vw, maar verweerder heeft op de zitting erkend dat hij had moeten worden opgehouden op grond van het derde lid van dit artikel. Al tijdens dat strafrechtelijke traject voorafgaand aan de bewaring is immers geconstateerd dat hij onder de door hem opgegeven naam [eiser] , geboren op [geboortedatum] 1983, stond geregistreerd als ‘verwijderbaar’ in de systemen van de verweerder. 4. Eisers beroepsgrond dat ten onrechte geen gebruik is gemaakt van een beëdigde tolk bij het gehoor voorafgaand aan de bewaring slaagt eveneens. Op grond van artikel 28, eerste lid, van de Wet beëdigde tolken en vertalers (hierna: Wbtv) maakt verweerder in het vreemdelingenrecht uitsluitend gebruik van beëdigde tolken en vertalers. Op grond van het derde lid kan daarvan kan worden afgeweken indien wegens vereiste spoed geen beëdigde of vertaler tijdig beschikbaar is of indien het register voor de desbetreffende bron- of doeltaal dan wel bron- of doeltalen geen ingeschrevene bevat. Anders dan door verweerder in het proces-verbaal van overname en ophouding is vermeld is wel degelijk een beëdigde tolk Pulaar opgenomen in het register voor beëdigde tolken en vertalers. Verweerder heeft in strijd met artikel 28, vierde lid, van de Wbtv onvoldoende toegelicht waarom van deze tolk op dat moment geen gebruik kon worden gemaakt. Er is daarom sprake van een motiveringsgebrek. 5. Volgens vaste rechtspraak maken de hierboven genoemde gebreken de bewaring niet direct onrechtmatig, tenzij de daarmee gediende belangen niet in redelijke verhouding staan tot de ernst van het gebreken en de daardoor geschonden belangen. 6. De rechtbank is van oordeel dat die belangenafweging vanwege de opeenstapeling van gebreken uitvalt in het voordeel van eiser nu hij, met name door de onterechte staandehouding, daadwerkelijk in zijn belangen is geschaad. Het door verweerder gestelde belang bij overdracht van eiser aan Italië weegt daar niet tegen op. 7. Het beroep is reeds hierom gegrond. De overige beroepsgronden behoeven daarom geen verdere bespreking. De maatregel van bewaring is vanaf het moment van opleggen daarvan onrechtmatig. De rechtbank beveelt de opheffing van de maatregel van bewaring met ingang van 17 september 2021. 8. Op grond van artikel 106 van de Vw kan de rechtbank indien zij de opheffing van de maatregel van bewaring beveelt aan eiser een schadevergoeding ten laste van de Staat toekennen. De rechtbank acht gronden aanwezig om een schadevergoeding toe te kennen voor 18 dagen onrechtmatige (tenuitvoerlegging van de) vrijheidsontnemende maatregel van 1 x € 130,- (verblijf politiecel) en 17 x € 100,- (verblijf detentiecentrum) = € 1.830,-. 9. De rechtbank veroordeelt verweerder in de door eiser gemaakte proceskosten. Deze kosten stelt de rechtbank op grond van het Besluit proceskosten bestuursrecht voor de door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand vast op € 1.496,- (1 punt voor het indienen van het beroepschrift en 1 punt voor het verschijnen ter zitting met een waarde per punt van € 748,- en een wegingsfactor 1). Omdat aan eiser een toevoeging is verleend, moet verweerder de proceskostenvergoeding betalen aan de rechtsbijstandverlener.

De rechtbank: - verklaart het beroep gegrond; - beveelt de opheffing van de maatregel van bewaring met ingang van 17 september 2021; - veroordeelt de Staat der Nederlanden tot het betalen van een schadevergoeding aan eiser tot een bedrag van € 1.830,-, te betalen door de griffier en beveelt de tenuitvoerlegging van deze schadevergoeding; - veroordeelt verweerder in de proceskosten van eiser tot een bedrag van € 1.496,-. Deze uitspraak is gedaan door mr. A.K. Mireku, rechter, in aanwezigheid van D.P. van Middelkoop, griffier. De uitspraak is bekendgemaakt op 17 september 2021 Rechtsmiddel Tegen deze uitspraak kan hoger beroep worden ingesteld bij de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State binnen één week na de dag van bekendmaking. Zie bijvoorbeeld de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 18 september 2018, ECLI:NL:RVS:2018:3074.