ECLI:NL:HR:2026:282

ECLI:NL:HR:2026:282 text/xml public 2026-02-20T16:22:39 2026-02-19 Raad voor de Rechtspraak nl Hoge Raad 2026-02-20 24/00616 Uitspraak Cassatie NL Bestuursrecht; Belastingrecht In cassatie op : ECLI:NL:GHSHE:2024:167 Rechtspraak.nl NDFR Nieuws 2026/277 Viditax (FutD) 2026022010 http://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:HR:2026:282 text/html public 2026-02-19T16:02:30 2026-02-20 Raad voor de Rechtspraak nl ECLI:NL:HR:2026:282 Hoge Raad , 20-02-2026 / 24/00616 Accijns; art. 51, lid 1, aanhef en letter b, Wet op de accijns; art. 8, lid 1, letter b, Richtlijn 2008/118/EG; het zich buiten een schorsingsregeling bevinden van accijnsgoederen waarvan niet eerder accijns is geheven; aanwijzing belastingplichtige; uitleg van het begrip betrokken; enkele omstandigheid dat een persoon ter plaatse aanwezig is, volstaat niet voor betrokken zijn bij voorhanden hebben van accijnsgoederen. HOGE RAAD DER NEDERLANDEN BELASTINGKAMER Nummer 24/00616 Datum 20 februari 2026 ARREST in de zaak van [X] (hierna: belanghebbende) tegen de STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN op het beroep in cassatie tegen de uitspraak van het Gerechtshof 's-Hertogenbosch van 17 januari 2024, nr. 22/01323 , op het hoger beroep van belanghebbende tegen een uitspraak van de Rechtbank Zeeland-West-Brabant (nr. BRE 20/5532) betreffende een aan belanghebbende opgelegde naheffingsaanslag in de accijns. 1 Geding in cassatie Belanghebbende, vertegenwoordigd door V. Vitanov, heeft tegen de uitspraak van het Hof beroep in cassatie ingesteld. Het beroepschrift in cassatie is aan dit arrest gehecht en maakt daarvan deel uit. De Staatssecretaris, vertegenwoordigd door [P], heeft een verweerschrift ingediend. 2 Uitgangspunten in cassatie 2.1 Naar aanleiding van een onderzoek naar het in Nederland voorhanden hebben van tabaksproducten die niet overeenkomstig de Wet op de accijns (hierna: de Wet) in de heffing zijn betrokken, is de Belastingdienst/FIOD op 4 juni 2018 een in Nederland gelegen loods binnengevallen. Deze loods was niet een accijnsgoederenplaats als bedoeld in artikel 1a, lid 1, letter b, van de Wet. In de loods bevonden zich dozen die na opening ervan door medewerkers van de Belastingdienst/FIOD sigaretten bleken te bevatten in verpakkingen met opdruk van diverse merken. De verpakkingen waren niet voorzien van het in Nederland vereiste accijnszegel. In totaal zijn 15.479.950 stuks sigaretten aangetroffen. 2.2 Bij de inval heeft de Belastingdienst/FIOD in de loods belanghebbende en een andere persoon aangetroffen. Belanghebbende en deze persoon zijn ter plaatse aangehouden door een hulpofficier van Justitie van de Belastingdienst/FIOD vanwege vermoedelijke betrokkenheid bij het opzettelijk overtreden van het in artikel 5, lid 1, letter b, van de Wet opgenomen verbod om accijnsgoederen voorhanden te hebben die niet volgens de bepalingen van de Wet in de heffing zijn betrokken (artikel 97 van de Wet). Beiden zijn daarover door de Belastingdienst/FIOD verhoord. De bevindingen van het onderzoek zijn vastgelegd in een op 14 juni 2018 gesloten proces-verbaal van de Belastingdienst/FIOD. 2.3 De Inspecteur heeft naar aanleiding van de bevindingen van de Belastingdienst/FIOD ter zake van de op 4 juni 2018 in de loods aangetroffen sigaretten aan belanghebbende een naheffingsaanslag in de accijns opgelegd naar een bedrag van € 2.925.404. 2.4 Voor het Hof was in geschil of die naheffingsaanslag terecht aan belanghebbende is opgelegd. Het Hof heeft vastgesteld dat belanghebbende op 4 juni 2018 is aangetroffen in een loods met sigaretten, die niet waren voorzien van accijnszegels. Er was dus voor die sigaretten geen accijns geheven overeenkomstig de toepasselijke bepalingen van het Unierecht en de nationale wetgeving. Daarmee is belanghebbende, aldus het Hof, in elk geval betrokken bij het voorhanden hebben van sigaretten door een ander dan belanghebbende. Het Hof heeft om die reden in het midden gelaten of belanghebbende zelf de sigaretten voorhanden had. Dat belanghebbende niet wist dat er sigaretten in de loods lagen en ook niet wist dat daarvoor geen accijns was voldaan, is, anders dan belanghebbende betoogt, niet relevant. Belanghebbende is in wezen risicoaansprakelijk voor het voorhanden hebben door een ander dan hijzelf voor de accijns die is verschuldigd voor onveraccijnsde goederen, aldus nog steeds het Hof. 3 Beoordeling van de middelen 3.1 De middelen zijn gericht tegen de hiervoor in 2.4 weergegeven oordelen van het Hof. Zij betogen onder meer dat het Hof ten onrechte heeft geoordeeld dat belanghebbende in elk geval betrokken is geweest bij het voorhanden hebben van die sigaretten. Die betrokkenheid kan, aldus het middel, niet automatisch worden gegrond op het feit dat belanghebbende in de loods aanwezig was. 3.2.1 Met betrekking tot de middelen in zoverre wordt het volgende vooropgesteld. In deze zaak is niet in geschil geweest dat ter zake van de hiervoor in 2.1 bedoelde sigaretten accijns verschuldigd is geworden op grond van artikel 2, lid 1, letter b, van de Wet, te weten wegens het voorhanden hebben van de sigaretten buiten een accijnsschorsingsregeling terwijl over die sigaretten geen accijns is geheven overeenkomstig de toepasselijke bepalingen van het Unierecht en de nationale wetgeving. 3.2.2 Bij verschuldigdheid van accijns op grond van artikel 2, lid 1, letter b, van de Wet wijst artikel 51, lid 1, letter b, van de Wet als belastingplichtige aan zowel “de persoon die de accijnsgoederen voorhanden heeft” als “enig ander persoon die bij het voorhanden hebben betrokken is”. Met deze wetsbepaling is uitvoering gegeven aan hetgeen artikel 8, lid 1, letter b, van Richtlijn 2008/118/EG (oud) voorschrijft. De middelen betogen in wezen dat het Hof de zinsnede “bij het voorhanden hebben ervan betrokken is” in artikel 51, lid 1, letter b, van de Wet te ruim heeft uitgelegd door te oordelen dat de omstandigheid dat een persoon die wordt aangetroffen in een opslagloods bij een partij sigaretten die niet zijn voorzien van de vereiste accijnszegels, volstaat om van die persoon de verschuldigde accijns te heffen. 3.3 De middelen worden in zoverre terecht voorgesteld. Voor het aannemen van betrokkenheid bij het voorhanden hebben van accijnsgoederen in de zin van artikel 51, lid 1, letter b, van de Wet volstaat niet de vaststelling dat de desbetreffende persoon is aangetroffen op een locatie waar een of meer accijnsgoederen zich buiten een accijnsschorsingsregeling bevinden en over welke accijnsgoederen geen accijns is geheven overeenkomstig de toepasselijke bepalingen van het Unierecht en de nationale wetgeving. De opvatting dat deze persoon vanwege zijn aanwezigheid een risicoaansprakelijkheid voor de heffing van accijns draagt, vindt geen steun in het Unierecht. Risicoaansprakelijkheid voor de heffing van accijns heeft het Hof van Justitie van de Europese Unie alleen aangenomen voor de natuurlijke of rechtspersoon die een vergunning heeft om bij de bedrijfsuitoefening accijnsgoederen te produceren, te verwerken, voorhanden te hebben, te ontvangen en te verzenden en die berust op deelname aan een economische activiteit. De hiervoor in 2.4 weergegeven andersluidende oordelen van het Hof geven dan ook blijk van een onjuiste rechtsopvatting. 3.4 De middelen kunnen echter niet tot cassatie leiden. De stukken van het geding laten geen andere conclusie toe dan dat de hiervoor in 2.1 bedoelde loods werd gebruikt voor de tijdelijke opslag van buiten een accijnsschorsingsregeling vervaardigde sigaretten en dat de verpakkingen van de aldaar opgeslagen sigaretten niet waren voorzien van het in Nederland vereiste accijnszegel en dat in die loods dozen sigaretten na lossing ervan uit een voertuig in de loods werden gesorteerd en op pallets gestapeld met het oog op verder vervoer en distributie. De stukken van het geding laten ook geen andere conclusie toe dan dat belanghebbende in het kader hiervan de opdracht had aangenomen, van de persoon die op 4 juni 2018 ter plaatse de fysieke beschikkingsmacht over de sigaretten had, om die dag in de loods tegen vergoeding dozen te sjouwen en op pallets te stapelen.

ECLI:NL:HR:2026:282 text/xml public 2026-03-18T11:50:11 2026-02-19 Raad voor de Rechtspraak nl Hoge Raad 2026-02-20 24/00616 Uitspraak Cassatie NL Bestuursrecht; Belastingrecht In cassatie op : ECLI:NL:GHSHE:2024:167 Rechtspraak.nl NDFR Nieuws 2026/277 Viditax (FutD) 2026022010 V-N Vandaag 2026/331 FutD 2026-0309 V-N 2026/10.19 met annotatie van Redactie 2026/0368 met annotatie van mr. G.J. van Slooten NLF 2026/0368 met annotatie van mr. G.J. van Slooten Douanerechtspraak 2026/29 NJB 2026/550 NTFR 2026/486 met annotatie van Redactie http://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:HR:2026:282 text/html public 2026-02-19T16:02:30 2026-02-20 Raad voor de Rechtspraak nl ECLI:NL:HR:2026:282 Hoge Raad , 20-02-2026 / 24/00616 Accijns; art. 51, lid 1, aanhef en letter b, Wet op de accijns; art. 8, lid 1, letter b, Richtlijn 2008/118/EG; het zich buiten een schorsingsregeling bevinden van accijnsgoederen waarvan niet eerder accijns is geheven; aanwijzing belastingplichtige; uitleg van het begrip betrokken; enkele omstandigheid dat een persoon ter plaatse aanwezig is, volstaat niet voor betrokken zijn bij voorhanden hebben van accijnsgoederen. HOGE RAAD DER NEDERLANDEN BELASTINGKAMER Nummer 24/00616 Datum 20 februari 2026 ARREST in de zaak van [X] (hierna: belanghebbende) tegen de STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN op het beroep in cassatie tegen de uitspraak van het Gerechtshof 's-Hertogenbosch van 17 januari 2024, nr. 22/01323 , op het hoger beroep van belanghebbende tegen een uitspraak van de Rechtbank Zeeland-West-Brabant (nr. BRE 20/5532) betreffende een aan belanghebbende opgelegde naheffingsaanslag in de accijns. 1 Geding in cassatie Belanghebbende, vertegenwoordigd door V. Vitanov, heeft tegen de uitspraak van het Hof beroep in cassatie ingesteld. Het beroepschrift in cassatie is aan dit arrest gehecht en maakt daarvan deel uit. De Staatssecretaris, vertegenwoordigd door [P], heeft een verweerschrift ingediend. 2 Uitgangspunten in cassatie 2.1 Naar aanleiding van een onderzoek naar het in Nederland voorhanden hebben van tabaksproducten die niet overeenkomstig de Wet op de accijns (hierna: de Wet) in de heffing zijn betrokken, is de Belastingdienst/FIOD op 4 juni 2018 een in Nederland gelegen loods binnengevallen. Deze loods was niet een accijnsgoederenplaats als bedoeld in artikel 1a, lid 1, letter b, van de Wet. In de loods bevonden zich dozen die na opening ervan door medewerkers van de Belastingdienst/FIOD sigaretten bleken te bevatten in verpakkingen met opdruk van diverse merken. De verpakkingen waren niet voorzien van het in Nederland vereiste accijnszegel. In totaal zijn 15.479.950 stuks sigaretten aangetroffen. 2.2 Bij de inval heeft de Belastingdienst/FIOD in de loods belanghebbende en een andere persoon aangetroffen. Belanghebbende en deze persoon zijn ter plaatse aangehouden door een hulpofficier van Justitie van de Belastingdienst/FIOD vanwege vermoedelijke betrokkenheid bij het opzettelijk overtreden van het in artikel 5, lid 1, letter b, van de Wet opgenomen verbod om accijnsgoederen voorhanden te hebben die niet volgens de bepalingen van de Wet in de heffing zijn betrokken (artikel 97 van de Wet). Beiden zijn daarover door de Belastingdienst/FIOD verhoord. De bevindingen van het onderzoek zijn vastgelegd in een op 14 juni 2018 gesloten proces-verbaal van de Belastingdienst/FIOD. 2.3 De Inspecteur heeft naar aanleiding van de bevindingen van de Belastingdienst/FIOD ter zake van de op 4 juni 2018 in de loods aangetroffen sigaretten aan belanghebbende een naheffingsaanslag in de accijns opgelegd naar een bedrag van € 2.925.404. 2.4 Voor het Hof was in geschil of die naheffingsaanslag terecht aan belanghebbende is opgelegd.Het Hof heeft vastgesteld dat belanghebbende op 4 juni 2018 is aangetroffen in een loods met sigaretten, die niet waren voorzien van accijnszegels. Er was dus voor die sigaretten geen accijns geheven overeenkomstig de toepasselijke bepalingen van het Unierecht en de nationale wetgeving. Daarmee is belanghebbende, aldus het Hof, in elk geval betrokken bij het voorhanden hebben van sigaretten door een ander dan belanghebbende. Het Hof heeft om die reden in het midden gelaten of belanghebbende zelf de sigaretten voorhanden had.Dat belanghebbende niet wist dat er sigaretten in de loods lagen en ook niet wist dat daarvoor geen accijns was voldaan, is, anders dan belanghebbende betoogt, niet relevant. Belanghebbende is in wezen risicoaansprakelijk voor het voorhanden hebben door een ander dan hijzelf voor de accijns die is verschuldigd voor onveraccijnsde goederen, aldus nog steeds het Hof. 3 Beoordeling van de middelen 3.1 De middelen zijn gericht tegen de hiervoor in 2.4 weergegeven oordelen van het Hof. Zij betogen onder meer dat het Hof ten onrechte heeft geoordeeld dat belanghebbende in elk geval betrokken is geweest bij het voorhanden hebben van die sigaretten. Die betrokkenheid kan, aldus het middel, niet automatisch worden gegrond op het feit dat belanghebbende in de loods aanwezig was. 3.2.1 Met betrekking tot de middelen in zoverre wordt het volgende vooropgesteld. In deze zaak is niet in geschil geweest dat ter zake van de hiervoor in 2.1 bedoelde sigaretten accijns verschuldigd is geworden op grond van artikel 2, lid 1, letter b, van de Wet, te weten wegens het voorhanden hebben van de sigaretten buiten een accijnsschorsingsregeling terwijl over die sigaretten geen accijns is geheven overeenkomstig de toepasselijke bepalingen van het Unierecht en de nationale wetgeving. 3.2.2 Bij verschuldigdheid van accijns op grond van artikel 2, lid 1, letter b, van de Wet wijst artikel 51, lid 1, letter b, van de Wet als belastingplichtige aan zowel “de persoon die de accijnsgoederen voorhanden heeft” als “enig ander persoon die bij het voorhanden hebben betrokken is”. Met deze wetsbepaling is uitvoering gegeven aan hetgeen artikel 8, lid 1, letter b, van Richtlijn 2008/118/EG (oud) voorschrijft.De middelen betogen in wezen dat het Hof de zinsnede “bij het voorhanden hebben ervan betrokken is” in artikel 51, lid 1, letter b, van de Wet te ruim heeft uitgelegd door te oordelen dat de omstandigheid dat een persoon die wordt aangetroffen in een opslagloods bij een partij sigaretten die niet zijn voorzien van de vereiste accijnszegels, volstaat om van die persoon de verschuldigde accijns te heffen. 3.3 De middelen worden in zoverre terecht voorgesteld. Voor het aannemen van betrokkenheid bij het voorhanden hebben van accijnsgoederen in de zin van artikel 51, lid 1, letter b, van de Wet volstaat niet de vaststelling dat de desbetreffende persoon is aangetroffen op een locatie waar een of meer accijnsgoederen zich buiten een accijnsschorsingsregeling bevinden en over welke accijnsgoederen geen accijns is geheven overeenkomstig de toepasselijke bepalingen van het Unierecht en de nationale wetgeving. De opvatting dat deze persoon vanwege zijn aanwezigheid een risicoaansprakelijkheid voor de heffing van accijns draagt, vindt geen steun in het Unierecht. Risicoaansprakelijkheid voor de heffing van accijns heeft het Hof van Justitie van de Europese Unie alleen aangenomen voor de natuurlijke of rechtspersoon die een vergunning heeft om bij de bedrijfsuitoefening accijnsgoederen te produceren, te verwerken, voorhanden te hebben, te ontvangen en te verzenden en die berust op deelname aan een economische activiteit. De hiervoor in 2.4 weergegeven andersluidende oordelen van het Hof geven dan ook blijk van een onjuiste rechtsopvatting. 3.4 De middelen kunnen echter niet tot cassatie leiden. De stukken van het geding laten geen andere conclusie toe dan dat de hiervoor in 2.1 bedoelde loods werd gebruikt voor de tijdelijke opslag van buiten een accijnsschorsingsregeling vervaardigde sigaretten en dat de verpakkingen van de aldaar opgeslagen sigaretten niet waren voorzien van het in Nederland vereiste accijnszegel en dat in die loods dozen sigaretten na lossing ervan uit een voertuig in de loods werden gesorteerd en op pallets gestapeld met het oog op verder vervoer en distributie.