ECLI:NL:CRVB:2000:ZB8743

98/6435 NABW

98/6468 NABW

98/6469 NABW

U I T S P R A A K

in de gedingen tussen:

A, wonende te B, appellante,

en

het College van burgemeester en wethouders van de gemeente Zwolle, gedaagde.

I. ONTSTAAN EN LOOP VAN DE GEDINGEN

Bij brief van 14 augustus 1998 heeft gedaagde een tweetal door mr G.G.A.J.

Adang, advocaat te Utrecht, bij de gemeente Zwolle ingediende bezwaarschriften

ter behandeling als beroepschriften met toepassing van artikel 6:15 van de

Algemene wet bestuursrecht (Awb) aan de Raad doen toekomen. De beroepschriften

zijn gericht tegen besluiten die gedaagde op 29 juni 1998 met betrekking tot

de toepassing van de Algemene bijstandswet (Abw) ten aanzien van appellante

heeft genomen.

Gedaagde heeft een verweerschrift ingediend.

De gedingen zijn gevoegd behandeld ter zitting van 14 december 1999, waar

appellante zich heeft doen vertegenwoordigen door mr J.Th. van Rossum,

advocaat te Utrecht, en gedaagde door J.B. Inklaar, werkzaam bij de gemeente Zwolle.

II. MOTIVERING

Aan appellante, geboren in 1961 en van Poolse nationaliteit, is bij besluit

van 30 september 1994 bijzondere bijstand voor inrichtingskosten in de vorm

van een renteloze lening toegekend tot een bedrag van f 6.000,--. De aflossing

van die lening is ingaande 1 november 1994 vastgesteld op f 10,-- per maand,

te vervallen per de eerste van iedere maand.

De bij besluit van 10 maart 1995 aan appellante toegekende uitkering ingevolge

de Algemene Bijstandswet (ABW) is wegens werkaanvaarding beëindigd. Vervolgens

is opnieuw algemene bijstand aan appellante toegekend op grond van de Algemene

bijstandswet (Abw).

Bij besluit van 29 mei 1998 is andermaal bijzondere bijstand toegekend aan

appellante tot een bedrag van f 1.477,97 in de vorm van een renteloze lening.

De toekenning van deze zogeheten overbruggingsuitkering voor de kosten van

levensonderhoud hield verband met een besluit van de raad van de gemeente

Zwolle om bijstandsuitkeringen niet meer aan het begin maar op de laatste dag

van iedere maand uit te betalen.

Bij besluiten van 29 juni 1998 heeft gedaagde:

a) de aan appellante toegekende Abw-uitkering beëindigd met ingang van 1 juli

1998 op grond van de artikelen 7 (oud) en 12 (oud) van de Abw;

b) een bedrag van f 1.988,34 van appellante teruggevorderd en een bedrag van f

94,06 met de haar toekomende vakantie-uitkering verrekend wegens te veel

ontvangen bijstand over de periode van 28 mei 1998 tot 1 juli 1998;

c) de verstrekte leningen voor inrichtingskosten en voor de kosten van

levensonderhoud van appellante teruggevorderd, en de hoogte van de termijnen

ter aflossing van de vordering sub b en de leningen bepaald op f 100,-- per

maand. Daaraan is toegevoegd dat zonder nadere waarschuwing tot

dwanginvordering van het verschuldigde bedrag zal worden overgegaan, indien

appellante in gebreke blijft de genoemde termijnen te betalen.

Appellante kan zich blijkens hetgeen namens haar in beroep is aangevoerd niet

met die besluiten verenigen. Aan de Raad is verzocht om zich onbevoegd te

verklaren en subsidiair om de bestreden besluiten te vernietigen.

De Raad stelt allereerst vast dat appellante geen vreemdeling is als bedoeld

in artikel 7, tweede lid, (oud) van de Abw. Verder is van belang dat de

korpschef van de regio IJsselland laatstelijk voor het tijdstip van

bekendmaking van de bestreden besluiten ten aanzien van haar een verklaring

heeft afgegeven, inhoudende dat op haar het bepaalde in artikel 12 van de Abw

niet van toepassing is en dat zij per 28 mei 1998 niet langer met instemming

van de Nederlandse overheid in Nederland verblijft.

Ten tijde van de bekendmaking van die besluiten was artikel 139 (oud) van de

Abw nog van kracht. Op grond van deze bepaling staat tegen de onderhavige

besluiten het rechtsmiddel van beroep bij de Raad open en niet dat van

bezwaar, zoals ten onrechte onder die besluiten is vermeld. Ook overigens ziet

de Raad geen beletselen voor een beoordeling van de besluiten ten gronde.

Met betrekking tot het nu te bespreken besluit a merkt de Raad op dat dit

besluit wegens strijd met de wet moet worden vernietigd, omdat dat besluit,

inhoudende beëindiging van de Abw-uitkering van appellante per 1 juli 1998,

gebaseerd is op bepalingen in de Abw die met ingang van die datum zijn vervallen.

Het staat gedaagde vrij om thans te bezien of de bepalingen van de Abw zoals

die luiden vanaf 1 juli 1998, een toereikende grondslag voor een beëindiging

van de uitkering van appellante kunnen vormen.

Gedaagde heeft het onder b vermelde terugvorderingsbesluit doen steunen op

artikel 81 van de Abw, waarbij kennelijk de toepassing van het eerste lid van

dat artikel voor ogen heeft gestaan. Hiervoor is echter een afzonderlijk

besluit vereist als omschreven in dat artikellid, dat voorafgaand dan wel

gelijktijdig met het besluit tot terugvordering kan worden genomen.

Ter zitting is desgevraagd door de gemachtigde van gedaagde bevestigd dat een

op artikel 69, derde lid, van de Abw steunend besluit met betrekking tot het

recht op algemene bijstand van appellante over het tijdvak van 28 mei 1998 tot

en met 30 juni 1998 ontbreekt. Dat brengt mee dat besluit b op een

ontoereikende grondslag berust en derhalve wegens strijd met artikel 3:46 van

de Awb voor vernietiging in aanmerking komt.

Het onder c vermelde terugvorderingsbesluit berust eveneens op artikel 81 van

de Abw. Het ziet in de eerste plaats op in 1994 onder vigeur van de ABW

verstrekte bijstand in de vorm van geldlening. Uit hetgeen de Raad in zijn

uitspraak van 27 juli 1999 heeft beslist met betrekking tot artikel XVI,

eerste lid, van de Wet boeten, maatregelen en terug- en invordering sociale

zekerheid (onder meer gepubliceerd in RSV 1999/255 en JABW 1999/132) volgt

echter dat een terugvorderingsbesluit dat ziet op onder vigeur van de ABW

verstrekte bijstand ten materiële beoordeeld moet worden aan de hand van de

bepalingen zoals die bij of krachtens de ABW hebben gegolden. Gelet op het

bepaalde in artikel 59, eerste lid, van de ABW (tekst sedert 1 augustus 1992)

vindt terugvordering van kosten van bijstand in de vorm van geldlening plaats,

indien de betrokkene de hieruit voortvloeiende verplichtingen niet of niet

behoorlijk nakomt. Ter zitting is desgevraagd bevestigd dat ten tijde hier van

belang aan deze voorwaarde niet werd voldaan.

Voorzover besluit c ziet op terugvordering van in juni 1998 onder vigeur van

de Abw verstrekte bijzondere bijstand in de vorm van een geldlening, is het

volgende van belang.

Anders dan gedaagde in het verweerschrift kennelijk veronderstelt, is een

besluit tot herziening of intrekking als bedoeld in artikel 69, derde lid, van

de Abw niet vereist als basis voor een besluit tot terugvordering van

leenbijstand. De wettelijke basis voor een besluit tot terugvordering van

leenbijstand ligt ook hier niet in artikel 81 van de Abw maar in een andere,

bijzondere bepaling die geschreven is voor de terugvordering van kosten van

bijstand verleend in de vorm van een geldlening.