Rechtspraak Parket bij de Hoge Raad 2023-09-08

ECLI:NL:PHR:2023:772

Civiel recht 50,018 tokens

van het bestreden arrest zorgvuldiger hadden kunnen worden geformuleerd. Mijns inziens is echter duidelijk dat het hof zijn oordeel dat [eiser] als bestuurder van Login aansprakelijk is jegens Waste Products heeft gebaseerd op onrechtmatige daad. In rov. 4.43. heeft het hof vooropgesteld dat Login is tekortgeschoten ten opzichte van Waste Products door schending van de exclusiviteitsverplichting. De context waarin het hof [eiser] als bestuurder aansprakelijk heeft geacht is dus onmiskenbaar de contractuele verhouding tussen Login en Waste Products en niet de wijze waarop Login als bestuurder (en [eiser] als indirect bestuurder) van Waste Products heeft gehandeld. Waste Products kan als buitenstaander tegen [eiser] als bestuurder van hun contractuele wederpartij alleen ageren op grond van onrechtmatige daad en dat heeft het hof ook onmiskenbaar tot uitgangspunt genomen. De door [eiser] aangedragen grondslag van art. 2:9 in verbinding met art. 2:11 BW speelt hier dus geen rol. Ook blijkt uit niets dat het hof heeft gemeend dat [eiser] ten opzichte van Waste Products aansprakelijk is wegens ‘eigen gedragingen’, los van zijn rol als bestuurder van Login. De terloopse woorden “Als (…) deelnemer aan de joint venture” in de tweede zin van rov. 4.45. wijzen niet erop dat het hof iets anders heeft bedoeld. De desbetreffende zin, die wat slordig is geformuleerd, heeft in het licht van rov. 4.44. klaarblijkelijk betrekking op het handelen van [eiser] als bestuurder en dus als vertegenwoordiger van Login, de contractuele wederpartij van Waste Products: “Omdat [eiser] [als bestuurder en dus vertegenwoordiger van Login, AG] geen toestemming verkreeg van WP c.s. om een SRTC voor BWaste te ontwikkelen en hij – buiten medeweten van WP c.s. om – toch een samenwerking met BWaste is aangegaan en een SRTC ten behoeve van haar is gaan ontwikkelen, heeft [eiser] [dat wil zeggen: Login, AG] WP rechtstreeks beconcurreerd. Als bestuurder van Login en deelnemer aan de joint venture (WP) kan [eiser] – die alle correspondentie en gesprekken met BWaste overwegend zelf heeft gevoerd [namens Login, AG] – daarvan persoonlijk een ernstig verwijt worden gemaakt.” Een ongelukkige formulering is geen cassatiegrond. 3.53 Tegen deze achtergrond behoeft een groot deel van onderdeel 4 geen inhoudelijke bespreking. De klachten in randnummers 4.6. tot en met 4.8. van de procesinleiding nemen alle tot uitgangspunt dat het hof [eiser] aansprakelijk heeft gehouden voor ‘eigen gedragingen’ die [eiser] niet als bestuurder van Login heeft verricht. De klachten in randnummers 4.9. tot en met 4.13. nemen alle tot uitgangspunt dat aan het oordeel dat [eiser] aansprakelijk is art. 2:9 BW (in verbinding met art. 2:11 BW) ten grondslag ligt. Gelet op het voorgaande missen deze klachten feitelijke grondslag en falen zij. 3.54 De klachten in randnummers 4.4. en 4.5. van de procesinleiding resteren. Randnummer 4.4. stelt de door de hof gehanteerde maatstaven voor bestuurdersaansprakelijkheid aan de orde. Voor zover het hof heeft geoordeeld dat [eiser] op grond van art. 6:162 BW in zijn hoedanigheid van bestuurder van Login aansprakelijk is voor de schade van Waste Products wegens de schending door Login van het exclusiviteitsbeding en het aldus concurreren met Waste Products, geeft dat oordeel blijk van een onjuiste rechtsopvatting, aldus [eiser] . Het hof heeft eraan voorbijgezien dat voor dergelijke aansprakelijkheid onvoldoende is dat de bestuurder wist of behoorde te begrijpen dat de schuldeiser van de vennootschap door het handelen van de vennootschap schade zou lijden dan wel dat als gevolg van die wanprestatie concurrentie door de vennootschap zou plaatsvinden met de schuldeiser. In de door het hof genoemde gevalstypen is – vanwege de hoge drempel die geldt voor bestuurdersaansprakelijkheid – in ieder geval steeds ook vereist dat voor de bestuurder voorzienbaar is dat de vennootschap geen verhaal zou kunnen bieden voor de als gevolg van de wanprestatie voor de schuldeiser opgetreden schade, zo wordt geklaagd. 3.55 De klacht, een zuivere rechtsklacht, mist feitelijke grondslag voor zover zij erop berust dat het hof heeft geoordeeld of tot uitgangspunt heeft genomen dat voor de aanwezigheid van een persoonlijk ernstig verwijt voldoende is dat de bestuurder wist of behoorde te begrijpen dat de schuldeiser van de vennootschap door het handelen van de vennootschap schade zou lijden dan wel dat als gevolg van die wanprestatie concurrentie door de vennootschap zou plaatsvinden met de schuldeiser. Dat heeft het hof niet geoordeeld en klaarblijkelijk ook niet tot uitgangspunt genomen. Het hof heeft, zo blijkt uit de laatste zin van rov. 4.44., (in ieder geval) tot uitgangspunt genomen dat in het algemeen als noodzakelijke voorwaarde voor het kunnen aannemen van een ernstig verwijt geldt dat de bestuurder wist of behoorde te begrijpen dat de schuldeiser van de vennootschap door zijn handelen schade zou lijden. Uit niets blijkt dat het hof heeft gemeend dat dit laatste een voldoende voorwaarde is, laat staan dat zou volstaan dat als gevolg van de wanprestatie concurrentie door de vennootschap zou plaatsvinden. In de een-na-laatste zin van rov. 4.44. heeft het hof immers ook overwogen dat het antwoord op de vraag of de bestuurder persoonlijk een ernstig verwijt kan worden gemaakt afhankelijk is van de aard en ernst van de normschending en de overige omstandigheden van het geval. In rov. 4.45. heeft het hof hieraan toepassing gegeven. 3.56 De klacht in randnummer 4.4. van de procesinleiding faalt ook voor het overige, gelet op het volgende. 3.57 Buiten kijf staat, zoals het hof in rov. 4.44. van het bestreden arrest heeft vooropgesteld, dat wanneer een vennootschap ten opzichte van een derde wanprestatie pleegt of onrechtmatig handelt onder omstandigheden ook de bestuurder van die vennootschap aansprakelijk kan zijn voor de schade van die derde en dat daarvoor is vereist dat de bestuurder persoonlijk een ernstig verwijt kan worden gemaakt. Anders dan [eiser] betoogt, is voor aansprakelijkheid van een bestuurder jegens een contractuele wederpartij van de vennootschap – de term ‘schuldeiser’ is hier wat dubbelzinnig – echter niet zonder meer vereist dat voor de bestuurder voorzienbaar was dat de vennootschap geen verhaal zou kunnen bieden voor de als gevolg van de wanprestatie van de vennootschap opgetreden schade. Hier is het arrest Ontvanger/ […] van belang, dat een nadere uitwerking en ‘uitbouw’ bevat van de zogenoemde Beklamel-aansprakelijkheid, die [eiser] op het oog heeft. Het gaat hierbij om het ‘typische’ geval van benadeling van een schuldeiser van een vennootschap door het onbetaald en onverhaalbaar blijven van diens vordering. Uw Raad heeft in dat verband in Ontvanger/ […] onder meer overwogen dat een bestuurder die heeft bewerkstelligd of toegelaten dat de vennootschap haar wettelijke of contractuele verplichtingen niet nakomt een ernstig verwijt kan worden gemaakt als komt vast te staan dat de bestuurder wist of redelijkerwijze had behoren te begrijpen dat de door hem bewerkstelligde of toegelaten handelwijze van de vennootschap tot gevolg zou hebben dat deze haar verplichtingen niet zou nakomen en geen verhaal zou bieden voor de als gevolg daarvan optredende schade. Uw Raad heeft in Ontvanger/ […] echter óók overwogen – en dat is hier van belang – dat zich ook andere omstandigheden kunnen voordoen op grond waarvan een ernstig persoonlijk verwijt kan worden aangenomen.

Procesverloop

Binnen het parket bij de Hoge Raad en in de literatuur wordt ook onderkend dat de in Ontvanger/ […] beschreven gevallen niet alomvattend zijn en dat de uiteindelijke norm die van ‘persoonlijk ernstig verwijt’ is. 3.58 [eiser] erkent in zijn schriftelijke toelichting dat een persoonlijk ernstig verwijt “formeel” ook kan worden gegrond op andere omstandigheden dan de in Ontvanger/ […] bedoelde wetenschap van benadeling (en naar ik begrijp: voorzienbaarheid van de onverhaalbaarheid van de schade), maar merkt op dat “deze lijn in de rechtspraak niet nader [is] uitgekristalliseerd.” Dit laatste argument is van beperkte relevantie. Het gaat hier – als altijd bij de onrechtmatige daad – om materie die inherent een sterk casuïstisch karakter heeft en zich niet uitputtend laat ‘vangen’ in harde (sub)regels. De rechter heeft mijns inziens ruimte nodig om recht te doen aan de feiten en omstandigheden van het geval, waarbij geldt dat de rechter zal moeten kunnen uitleggen waarom de verweten gedragingen persoonlijk ernstig verwijtbaar zijn, wat impliceert dat de rechter zal moeten kunnen uitleggen waarom de bestuurder had moeten begrijpen dat hij zich zonder meer van de desbetreffende gedragingen had moeten onthouden. Dergelijke gevallen kunnen zich nu eenmaal in allerlei vormen voordoen. Voor zover in dit verband al kan worden gesproken van ‘uitgekristalliseerd zijn’ is dat het product van de rechtspraak en geen daaraan voorafgaande omstandigheid. Als bepaalde gedragingen van een bestuurder buiten de in Ontvanger/ […] geregelde gevallen met voldoende evidentie als persoonlijk ernstig verwijtbaar kunnen worden aangemerkt, kan bestuurdersaansprakelijkheid op grond van onrechtmatige daad bestaan. 3.59 Hoe is het bestreden arrest tegen deze achtergrond te begrijpen? Ik stel voorop dat de opmerking in randnummer 52 van de schriftelijke toelichting van [eiser] , inhoudende dat de benadering van het hof meebrengt dat “vrijwel iedere schadeveroorzakende handeling van een vennootschap persoonlijke aansprakelijkheid van diens bestuurder [zou] opleveren” een karikatuur vormt van wat het hof in rov. 4.43. tot en met 4.45. heeft overwogen en geoordeeld. ‘Persoonlijk ernstig verwijt’ betreft een open maatstaf die de ruimte geeft om de (door het hof vastgestelde) feiten te laten spreken en dat is wat het hof in rov. 4.45. heeft gedaan. Dat het hof dat met een korte motivering heeft kunnen doen, is veelzeggend. Het oordeel van het hof in rov. 4.45. komt erop neer [eiser] als bestuurder van Login heimelijk heeft bewerkstelligd dat een joint venture waarin Login deelnam in strijd met contractuele verplichtingen werd beconcurreerd als gevolg van een samenwerking tussen Login en een derde, BWaste, waardoor die joint venture “haar voorsprong op de ontwikkeling van deze nieuwe tool [de SRTC; “tool” is in het origineel als enige gecursiveerd, A-G] verloor en haar marktpositie werd aangetast.” Het handelen van [eiser] riekt, met andere woorden, naar kwade trouw (en dat is toch heel iets anders dan, bijvoorbeeld, een goed bedoelde maar desalniettemin onverstandige keuze in het zicht van faillissement, of iets dergelijks). Het hof heeft gemeend dat [eiser] als bestuurder van Login persoonlijk ernstig verwijtbaar heeft gehandeld door de belangen van de joint venture waarin Login deelnam, Waste Products, op deze wijze aan te tasten. De vraag of Login verhaal zou bieden en wat [eiser] in dat verband moest begrijpen, verdwijnt dan naar de achtergrond. Het hof is in het licht hiervan mijns inziens niet uitgegaan van een onjuiste rechtsopvatting door niet in te gaan op de vraag wat [eiser] moest voorzien met betrekking tot de mogelijkheid om de opgetreden schade op Login te verhalen. 3.60 Ik benadruk dat randnummer 4.4. van de procesinleiding slechts de hiervoor in randnummer 3.54 beschreven zuivere rechtsklacht bevat en niet een motiveringsklacht en/of ‘gemengde klacht’ met betrekking tot de vraag of de feiten en omstandigheden die het hof in de afweging heeft betrokken tezamen voldoende gewicht in de schaal leggen – mijns inziens overigens wel – om een persoonlijk ernstig verwijt aan te nemen. 3.61 In randnummer 4.5. klaagt [eiser] dat het oordeel van het hof (in rov. 4.44. en 4.45.) onvoldoende begrijpelijk is gemotiveerd, omdat (i) Waste Products – op wie ter zake de stelplicht en bewijslast rust – niet heeft aangevoerd, laat staan onderbouwd, dat [eiser] wist of behoorde te begrijpen dat Waste Products schade zou lijden als gevolg van de schending van het exclusiviteitsbeding, (ii) Waste Products evenmin heeft aangevoerd dat voor [eiser] voorzienbaar was dat Login niet meer aan haar verplichtingen zou kunnen voldoen en ook geen verhaal zou kunnen bieden voor de als gevolg daarvan voor Waste Products opgetreden schade en (iii) het hof niet kenbaar heeft getoetst of voor [eiser] voorzienbaar was dat Login voor de (eventuele) schade als gevolg van de schending van het exclusiviteitsbeding geen verhaal zou bieden. Dat aan dat vereiste is voldaan, ligt bovendien geenszins voor de hand en laat zich niet afleiden uit het feit dat Login in september 2018 op eigen aangifte failliet is verklaard. Login was een goedlopend bedrijf. Het faillissement is ingetreden als gevolg van de gelegde beslagen en met name het aangezegde leveringsverbod als gevolg waarvan de onderneming van Login in november 2017 en vooral na augustus 2018 werd stilgelegd, zo betoogt [eiser] . 3.62 Voor zover de klacht tot uitgangspunt neemt dat in een geval als dit is vereist dat voor de bestuurder voorzienbaar was dat de vennootschap geen verhaal zou kunnen bieden voor de als gevolg van de wanprestatie opgetreden schade stuit zij af op wat ik ten aanzien van de voorgaande klacht heb uiteengezet. De met (ii) en (iii) aangeduide argumenten kunnen dus buiten beschouwing blijven. Blijft over het argument onder (i) dat Waste Products – op wie ter zake de stelplicht en bewijslast rust – niet heeft aangevoerd, laat staan onderbouwd, dat [eiser] wist of behoorde te begrijpen dat Waste Products schade zou lijden als gevolg van de schending van het exclusiviteitsbeding, dat het hof in cassatie onbestreden als voorwaarde voor het aannemen van een ernstig verwijt heeft gehanteerd (zie randnummer 3.55 hiervoor). Dit argument overtuigt mij niet. In de aard van de verweten gedraging – heimelijk bewerkstelligen dat een joint venture waarin de vennootschap deelneemt in strijd met contractuele verplichtingen wordt beconcurreerd als gevolg van een samenwerking tussen de vennootschap en een derde – ligt besloten dat de joint venture wordt benadeeld en dat degene die die gedraging verricht dat moet begrijpen. Overigens ligt in wat Waste Products c.s. naar voren hebben gebracht wel degelijk besloten dat [eiser] wist of behoorde te begrijpen dat Waste Products schade zou lijden als gevolg van de schending van het exclusiviteitsbeding. Het hof heeft daarvan begrijpelijkerwijs geen onderbouwing verlangd. De klacht faalt dus ook in zoverre. 3.63 De slotsom is dat de klachten van onderdeel 4 falen, zodat het onderdeel niet tot cassatie kan leiden. Onderdeel 5: ten laste van Login gelegde beslagen 3.64 Onderdeel 5 ziet op de ten laste van Login gelegde beslagen. Het onderdeel correspondeert in belangrijke mate met onderdeel 4 in het cassatiemiddel van de faillissementscurator van Login in de zaak 22/04059, dat mijns inziens niet slaagt, zoals ik in mijn conclusie van vandaag in die zaak uiteenzet. In zoverre falen ook de klachten van onderdeel 5 in deze zaak. Volledigheidshalve herhaal ik hier, met minimale verschillen waar nodig, wat ik in de andere zaak over de desbetreffende klachten opmerk. 3.65 In randnummer 5.1. van de procesinleiding somt [eiser] op wat het hof aan dat oordeel ten grondslag heeft gelegd. Elementen daaruit zullen hierna aan de orde komen. 3.66 Randnummer 5.2. bevat een voortbouwklacht.

Procesverloop

Het slagen van (één van) de klachten uit onderdelen 1 tot en met 3 tast ook het oordeel van het hof in rov. 4.27., 4.28. en 4.49. aan, aldus [eiser] . De klacht slaagt niet, omdat onderdelen 1 tot en met 3 geen doel treffen. 3.67 [eiser] klaagt in randnummer 5.3. dat zonder nadere motivering niet valt in te zien waarom de conservatoire beslaglegging op ten minste de andere controllers dan de SRTCs alsmede op de aanverwante producten niet onrechtmatig is geweest. Het hof heeft zelf vastgesteld, aldus [eiser] , dat (i) de initiële zienswijze van Waste Products c.s. over de reikwijdte van het exclusiviteitsbeding, inhoudende dat ook bestaande controllers en daarbij behorende aanverwante producten hierdoor werden bestreken, onjuist is (rov. 4.17.), (ii) de verkoop en levering van bestaande controllers alsmede van aanverwante producten onder het exclusiviteitsbeding was toegestaan (rov. 4.10. tot en met 4.12. en 4.17.), (iii) Login, voor zover zij bestaande controllers en aanverwante producten heeft verkocht, niet is tekortgeschoten in de nakoming van de overeenkomst (rov. 4.17. en 4.27.) en (iv) de verkoop en levering van de proefserie controllers aan BWaste onder het exclusiviteitsbeding was toegestaan (rov. 4.10. en 4.15.). In het licht van die vaststellingen is zonder nadere toelichting, die ontbreekt, onbegrijpelijk om welke reden het beslag op de SRTCs, de andere controllers en de aanverwante producten desondanks rechtmatig was. De klacht in randnummer 5.4. is daaraan verwant. Zij houdt in dat voor zover het hof heeft geoordeeld dat de beslaglegging slechts betrekking heeft gehad op enkel aan de SRTC aanverwante producten en niet op andere aanverwante producten, het hof eraan voorbijziet dat een dergelijk onderscheid niet bestaat en door partijen ook niet is gemaakt. 3.68 De klachten falen. Waste Products c.s. hebben verlof gevraagd en gekregen om (i) conservatoir verhaalsbeslag te leggen onder derden (vier banken) en (ii) conservatoir beslag tot levering (“c.q. afgifte”) te leggen op bepaalde roerende zaken (rov. 4.26. van het bestreden arrest). Aan het onder (ii) bedoelde beslag hebben Waste Products c.s. ten grondslag gelegd, kort gezegd, dat Login doorging met leveringen aan BWaste die volgens Waste Products c.s. in strijd waren met het exclusiviteitsbeding in de overeenkomst. Het onder (ii) bedoelde conservatoir beslag is op 20 november 2017 gelegd (zie rov. 4.2. van het bestreden arrest). Het hof moest de schadevergoedingsvordering van Login en [eiser] wegens de volgens haar onrechtmatig gelegde beslagen beoordelen op basis van wat daaraan ten grondslag is gelegd. In eerste aanleg hebben Login en [eiser] in algemene zin aangevoerd, kort gezegd, dat de vorderingen van Waste Products c.s. zullen worden afgewezen en dat daarom de gelegde beslagen onrechtmatig zullen blijken. De rechtbank heeft dit betoog in rov. 4.14. van het eindvonnis gehonoreerd. In hoger beroep heeft de faillissementscurator van Login uiteengezet welke belangen gemoeid zijn met de ten laste van Login gelegde beslagen (zowel het derdenbeslag als het beslag op roerende zaken). [eiser] heeft – voor ik heb kunnen nagaan – op dit punt niets anders naar voren gebracht, al lag het op de weg van [eiser] om op dit punt vindplaatsen aan te dragen. Dat het hof moest responderen op een betoog van [eiser] dat (specifiek) het beslag ten laste van Login op bestaande controllers en daarbij behorende aanverwante producten onrechtmatig zou zijn omdat deze niet door het exclusiviteitsbeding worden bestreken, is mij niet gebleken. 3.69 Het verschil tussen onderdeel 5 in deze zaak en onderdeel 4 in de zaak 22/04059 tussen de faillissementscurator van Login en Waste Products c.s. is dat [eiser] rov. 4.49. van het bestreden arrest bij de klachten betrekt, waarin het hof heeft geoordeeld dat aangezien het de door Waste Products ten laste van Login gelegde beslagen en het laten herleven daarvan niet onrechtmatig heeft geoordeeld vanwege het verzuim van Login om de exclusiviteitsafspraak na te komen, reeds daarom geen steun kan worden gevonden voor de stelling van [eiser] dat het treffen van deze executiemaatregelen mede jegens [eiser] onrechtmatig zou zijn. 3.70 In randnummers 5.5. en 5.6. van de procesinleiding komt [eiser] hiertegen op. Voor zover het hof zou hebben geoordeeld dat de beoordeling van de rechtmatigheid van de beslagen in verhouding tot [eiser] niet relevant is, omdat de beslagmaatregelen jegens Login zijn genomen, is het oordeel van het hof onvoldoende (begrijpelijk) gemotiveerd, aldus [eiser] in randnummer 5.6. In ieder geval heeft het hof verzuimd in te gaan op het essentiële betoog van [eiser] dat de beslagen (ook) jegens hem wel onrechtmatig zijn. [eiser] heeft immers verschillende essentiële stellingen aangevoerd ter onderbouwing van het betoog dat de beslagen jegens hem onrechtmatig waren omdat zijn lot rechtstreeks was verbonden met het lot van Login, zodat een ten aanzien van Login gelegd beslag [eiser] wel degelijk regardeert. [eiser] heeft in dit verband aangevoerd dat: (i) [eiser] 81,15% van de aandelen in Login hield met een waarde van in totaal € 446.325,00; (ii) [eiser] voor zijn inkomsten geheel afhankelijk was van Login, zodat, wanneer Login failliet zou gaan, de primaire bron van inkomsten van [eiser] zou wegvallen en het aandelenkapitaal van [eiser] in Login van onwaarde zou worden; (iii) [eiser] met medeweten van Waste Products recentelijk grootschalig had geïnvesteerd in Login; en (iv) ook Waste products ermee bekend was dat het lot van [eiser] verbonden was aan het lot van Login. Voor zover het hof tot uitgangspunt heeft genomen dat voornoemde feiten en omstandigheden niet tot de conclusie kunnen leiden dat de beslagen (ook) jegens [eiser] onrechtmatig zijn, is dat oordeel onjuist, aldus [eiser] in randnummer 5.6. Zowel op zichzelf als in onderlinge samenhang bezien leiden vorenbedoelde door [eiser] ingenomen stellingen tot de conclusie dat de beslagen in ieder geval (ook) jegens [eiser] onrechtmatig zijn, althans kunnen zij tot die conclusie leiden, zo wordt betoogd. 3.71 De klachten falen. Het oordeel van het hof in rov. 4.49. dat nu de beslagen ten laste van Login niet onrechtmatig waren, deze ook niet onrechtmatig waren ten opzichte van [eiser] als aandeelhouder van Login is volkomen ‘logisch’ en behoefde geen nadere motivering. De stellingen (i)-(iv), die [eiser] opsomt, hoefde het hof niet te bespreken omdat zij geen essentiële stellingen zijn. In dit verband is van belang dat de vorderingen van [eiser] voor zover zij de ten laste van Login gelegde beslagen betreffen hoe dan ook afstuiten op het leerstuk van afgeleide schade, dat het hof (ook) heeft toegepast ten aanzien van de vorderingen van DBICS (als aandeelhouder van Waste Products) tegen [eiser] (zie randnummer 2.22 hiervoor). [eiser] kan, kort gezegd, als aandeelhouder van Login in beginsel niet ageren tegen diegenen die Login schade hebben berokkend. Dat [eiser] een groot deel van de aandelen in Login hield, zijn inkomen geheel afhankelijk was van Login en “het lot van [eiser] verbonden was aan het lot van Login” (en dat Waste Products dat alles wist) brengt niet anders mee. Die omstandigheden zijn in onze maatschappij immers niet bijzonder. Er zijn talloze kapitaalvennootschappen met één aandeelhouder of één grootaandeelhouder die financieel afhankelijk is van het inkomen uit en de waarde van de aandelen in de desbetreffende kapitaalvennootschap, terwijl anderen (zoals contractspartijen van de kapitaalvennootschap) dat weten. In het bekende arrest […] /ABP heeft Uw Raad juist ook voor die gevallen duidelijk gemaakt dat de aandeelhouder in beginsel geen eigen vordering toekomt tegen degenen die de kapitaalvennootschap schade berokkenen: “Er is geen grond om op dit punt onderscheid te maken tussen het geval van een vennootschap met een aantal aandeelhouders en dat van een vennootschap waarvan de aandelen in één hand zijn.

Procesverloop

Ook is in dit verband niet van belang in hoeverre bij een vennootschap met slechts één aandeelhouder deze laatste tevens als (enig) directeur het doen en laten van de vennootschap beheerst.” Wel is er ruimte voor een uitzondering indien sprake is van een gedraging die specifiek onzorgvuldig is jegens de aandeelhouder, maar dat is hier niet aan de orde. 3.72 Omdat al zijn klachten falen, kan onderdeel 5 niet tot cassatie leiden. Onderdeel 6: leveringsverbod voor bestaande controllers, aanverwante producten en proefserie 3.73 Onderdeel 6 volgt een met dat van onderdeel 5 te vergelijken stramien. Het onderdeel correspondeert in belangrijke mate met onderdeel 5 in het cassatiemiddel van de faillissementscurator van Login in de zaak 22/04059, dat mijns inziens niet slaagt, zoals ik in mijn conclusie van vandaag in die zaak vermeld. In zoverre falen ook de klachten van onderdeel 6 in deze zaak. Daar hoef ik hier niet meer op in te gaan. 3.74 Waar het in onderdeel 6 per saldo nog om draait, is het oordeel in rov. 4.46. van het bestreden arrest dat het aanzeggen van het leveringsverbod Login en niet [eiser] raakte en niet onrechtmatig was. In randnummers 6.5. en 6.6. van de procesinleiding voert [eiser] in essentie dezelfde klachten aan als hiervoor in randnummer 3.70 met betrekking tot de ten laste van Login gelegde beslagen. Die klachten falen, zo heb ik hiervoor in randnummer 3.71 uiteengezet. 3.75 Onderdeel 6 kan dus ook niet tot cassatie leiden. Onderdeel 7: vorderingsgrondslag onbehandeld; miskenning devolutieve werking 3.76 Volgens de klacht in randnummer 7.1. heeft het hof ten onrechte niet beslist op de (meer) subsidiaire vordering van [eiser] tot vernietiging van de overeenkomst op grond van dwaling, voor zover daarin is bepaald dat aanverwante producten uitsluitend aan Waste Products mochten worden geleverd. Bij die vordering heeft [eiser] immers wel belang indien door het hof terecht tot uitgangspunt zou zijn genomen dat het exclusiviteitsbeding wel betrekking heeft op (SRTC-)aanverwante producten. De vernietiging van de overeenkomst, of ten minste het exclusiviteitsbeding, staat dan immers ook aan aansprakelijkheid van [eiser] in de weg, aldus [eiser] . In randnummer 7.2. klaagt [eiser] in het verlengde van dat betoog dat het hof eraan voorbij heeft gezien dat het die (meer) subsidiaire vordering op grond van de positieve zijde van de devolutieve werking had moeten beoordelen. De rechtbank is aan de beoordeling van deze vordering immers niet toegekomen wegens toewijzing van (een deel van) de primaire vorderingen van [eiser] . Het hof diende, bij afwijzing van de primaire vorderingen van [eiser] op grond van de door Waste Products c.s. voorgestelde principale grieven, immers de (meer) subsidiaire vordering van [eiser] vervolgens alsnog te beoordelen en daarop alsnog te beslissen, aldus [eiser] . 3.77 De klachten falen. Ik stel voorop dat het Login is die, als partij bij de overeenkomst, een beroep op dwaling heeft gedaan. [eiser] bouwt daarop voort omdat de aan hem tegengeworpen bestuurdersaansprakelijkheid berust op schending van de overeenkomst door Login. De klachten missen gelet hierop feitelijke grondslag omdat het hof in rov. 4.39. heeft overwogen: “Ook de meer subsidiaire vordering waarin Login een verklaring voor recht vraagt dat de overeenkomst van 27 juli 2017 onder invloed van dwaling is tot stand gekomen en om de overeenkomst om die reden te vernietigen (vorderingen h en i), acht het hof niet toewijsbaar. Naar het oordeel van het hof heeft Login deze vordering onvoldoende toegelicht en met feiten en omstandigheden onderbouwd.” Natuurlijk hoefde het hof niet nog eens separaat in te gaan op de dienovereenkomstige vordering en het daarmee corresponderende betoog van [eiser] . Wel was het helderder geweest als het hof dit laatste uitdrukkelijk zou hebben overwogen, maar dat is geen cassatiegrond. 3.78 Onderdeel 7 kan dus evenmin tot cassatie leiden. Onderdeel 8: stellingen [eiser] over exclusiviteitsbeding, beslagen en leveringsverbod ook relevant bij beoordeling procedure jegens [eiser] 3.79 In randnummer 8.1. voert [eiser] nog het volgende aan. De gelijktijdige beslissing bij één arrest in twee zaken (Waste Products c.s. en Login enerzijds en Waste Products c.s. en [eiser] anderzijds) lijkt tot gevolg te hebben gehad dat het hof in rov. 4.3.-4.39. van het bestreden arrest bij de beoordeling van de vraag of het exclusiviteitsbeding is geschonden – en in het verlengde daarvan of de beslaglegging en het leveringsverbod onrechtmatig zijn geweest – enkel oog heeft gehad voor de door Waste Products c.s. en Login betrokken stellingen. Dat geldt temeer, omdat het kopje boven rov. 4.3. enkel heeft verwezen naar de procedure tussen Waste Products c.s. en Login (zaak 200.267.282). Voor zover het hof van oordeel zou zijn geweest dat bij de beoordeling van de in die rechtsoverwegingen beoordeelde onderwerpen in de procedure jegens [eiser] geen betekenis toekomt aan de stellingen van [eiser] , is het oordeel van het hof onjuist, althans onbegrijpelijk gemotiveerd. Het oordeel ten aanzien van de inhoud en de schending van het exclusiviteitsbeding door Login staat immers in rechtstreeks verband met en vormt de basis voor het oordeel van het hof over de persoonlijke aansprakelijkheid van [eiser] . Bovendien zijn de stellingen van [eiser] over die schending relevant voor de discussie omtrent de onrechtmatigheid jegens hem van de beslaglegging ten laste van Login en van de aanzegging van het leveringsverbod. De door [eiser] in die kaders betrokken stellingen – waarop [eiser] bij de hiervoor ontwikkelde klachten in de voetnoten heeft gewezen – had het hof daarom ook bij de beoordeling moeten betrekken. 3.80 Dit betoog kan niet slagen. Een algemene speculatie over de vraag of de rechter die over de feiten oordeelt wel (voldoende) oog heeft gehad over alles wat naar voren is gebracht, kan niet als cassatieklacht gelden. Dat het hof in het kopje boven rov. 4.3. enkel heeft verwezen naar de procedure tussen Waste Products c.s. en Login (zaak 200.267.282) is in dit verband onvoldoende. [eiser] heeft niet met bepaaldheid en precisie uiteengezet aan welke essentiële stellingen het hof geen kenbare aandacht heeft besteed. Feitelijke grondslag mist de klacht dat voor zover het hof van oordeel zou zijn geweest dat bij de beoordeling van de in die rechtsoverwegingen beoordeelde onderwerpen in de procedure jegens [eiser] geen betekenis toekomt aan de stellingen van [eiser] , dat oordeel onjuist is, althans onbegrijpelijk is gemotiveerd. Dat het hof dat van oordeel is geweest, blijkt niet uit het bestreden arrest. 3.81 Ook onderdeel 8 kan dus niet tot cassatie leiden.