Overeenkomst inzake de bevordering, de beschikbaarstelling en het gebruik van het GALILEO- en het GPS-satellietnavigatiesysteem en verwante toepassingen

1. Het doel van deze overeenkomst is een raamwerk te creëren voor samenwerking tussen de partijen bij de bevordering, de beschikbaarstelling en het gebruik van Galileo- en GPS-navigatie- en -tijdsbepalingssignalen en -diensten, diensten met toegevoegde waarde, augmentaties en goederen voor wereldwijde navigatie en tijdsbepaling. De partijen zijn voornemens op de hierbij bepaalde wijze samen te werken, zowel onderling als in multilaterale fora, teneinde het gebruik van deze signalen, diensten en apparatuur voor vreedzame civiele, commerciële en wetenschappelijke doeleinden te bevorderen en te vereenvoudigen, op een wijze die verenigbaar is met en bevorderlijk voor de wederzijdse veiligheid. Deze overeenkomst is bedoeld ter aanvulling en bevordering van reeds van kracht zijnde of in de toekomst nog tussen de partijen te sluiten overeenkomsten met betrekking tot het ontwerp en de realisatie van civiele satellietnavigatie- en -tijdsbepalingssignalen en -diensten, augmentaties of diensten met toegevoegde waarde.
2. Deze overeenkomst vormt in generlei opzicht een vervanging, wijziging of afwijking van normen, procedures, regels, voorschriften en aanbevolen praktijken die door de ICAO of de IMO zijn vastgesteld. De partijen bevestigen hun voornemen om bij hun optreden de samenhang met het regelgevingskader en de procedures van deze organisaties te bewaren.
3. Deze overeenkomst doet in generlei opzicht afbreuk aan de rechten en plichten die voor de partijen voortvloeien uit de Overeenkomst van Marrakesh tot oprichting van de Wereldhandelsorganisatie (hierna „de WTO-regelingen” genoemd).

Voor de toepassing van deze overeenkomst gelden de volgende definities:
a. „augmentatie”: civiele mechanismen die de gebruikers van satellietnavigatie- en -tijdsbepalingssignalen extra informatie bieden naast de informatie die afkomstig is van de voornaamste in gebruik zijnde constellatie(s), en aanvullende afstand/pseudo-afstandinput of correcties of verbeteringen op bestaande pseudo-afstandinput. Deze mechanismen stellen de gebruikers in staat de prestaties te verhogen, zoals een betere nauwkeurigheid, beschikbaarheid, integriteit en betrouwbaarheid;
b. „civiele satellietnavigatie- en -tijdsbepalingsdienst”: de civiele navigatie- en tijdsbepalingsdienst met behulp van satellieten, met inbegrip van de beveiligde gouvernementele dienst;
c. „aanbieder van een civiele satellietnavigatie- en -tijdsbepalingsdienst”: elke overheid of andere entiteit die een civiele satellietnavigatie- of -tijdsbepalingsdienst aanbiedt;
d. “civiele satellietnavigatie- en tijdsbepalingssignalen”: de door GPS of Galileo geleverde civiele satellietgebaseerde navigatie- en tijdsbepalingssignalen, met inbegrip van de signalen van de beveiligde gouvernementele dienst;
e. „aanbieder van civiele satellietnavigatie- en -tijdsbepalingssignalen”: elke overheid of andere entiteit die GPS- en/of Galileo-signalen of augmentaties aanbiedt;
f. „geclassificeerde informatie”: officiële informatie die in het belang van de landsverdediging of de buitenlandse betrekkingen van de partijen beschermd moet worden en conform de geldende wettelijke en bestuursrechtelijke voorschriften geclassificeerd is;
g. „Galileo”: een voor civiele doeleinden bestemd en onder civiele controle staand autonoom Europees civiel systeem voor wereldwijde navigatie en tijdsbepaling met behulp van satellieten, dat ontwikkeld is door de Europese Gemeenschap, haar lidstaten, het Europees Ruimteagentschap en andere entiteiten. Galileo omvat een open dienst en een of meer andere diensten zoals een reddingsdienst, een commerciële dienst en een beveiligde gouvernementele dienst, zoals PRS (Public Regulated Service), alsmede eventuele augmentaties die door de Europese Gemeenschap, haar lidstaten of andere entiteiten worden aangeboden;
h. „apparatuur voor wereldwijde navigatie en tijdsbepaling”, alle eindgebruikersapparatuur voor civiel gebruik, bestemd om satellietnavigatie- of -tijdsbepalingssignalen te verzenden, ontvangen of verwerken, om een dienst met toegevoegde waarde aan te bieden, of met een augmentatie te werken;
i. „GNSS”: wereldwijd satellietnavigatiesysteem;
j. „GPS”: de standaardplaatsbepalingsdienst (SPS) van het Global Positioning System, een open dienst (of toekomstige civiele diensten) die door de regering van de Verenigde Staten voor civiele toepassingen beschikbaar wordt gesteld. GPS wordt momenteel door de Verenigde Staten beschikbaar gesteld in het kader van de uitoefening van de overheidstaak, aangezien het noch op commerciële basis, noch in concurrentie met een of meer aanbieders van diensten wordt aangeboden. GPS omvat alle eventuele augmentaties of verbeteringen op de dienst die rechtstreeks door de regering van de Verenigde Staten worden aangeboden;
k. „intellectuele eigendom”: intellectuele eigendom in de zin van artikel 2 van het Verdrag tot oprichting van de Wereldorganisatie voor intellectuele eigendom, gedaan te Stockholm op 14 juli 1967;
l. „interoperabiliteit op gebruikersniveau”: een situatie waarin een gecombineerde systeemontvanger die een samenstel van verschillende GPS- of Galileo-satellieten ziet, plaatsbepalings-, navigatie- of tijdsbepalingsoplossingen op gebruikersniveau kan bereiken die ten minste gelijkwaardig zijn aan die welke haalbaar zijn met slechts een van beide systemen;
m. „maatregel”: een wet, voorschrift, regel, procedure, besluit, bestuursdaad of soortgelijke bindende handeling van de partijen op nationaal of supranationaal niveau;
n. „militaire satellietnavigatie- en -tijdsbepalingsdienst”: een door een van de partijen aangeboden satellietnavigatie- en -tijdsbepalingsdienst die specifiek bestemd is om aan de eisen van de strijdkrachten te voldoen;
o. „frequentiecompatibiliteit”: de garantie dat het ene systeem geen storing veroorzaakt die de autonome dienst van het andere systeem op onaanvaardbare wijze aantast;
p. „beveiligde gouvernementele dienst”: een door een van de partijen aangeboden satellietnavigatie- en -tijdsbepalingsdienst met beperkte toegankelijkheid die specifiek bestemd is om aan de eisen van geautoriseerde gouvernementele gebruikers te voldoen;
q. „dienst met toegevoegde waarde”: een downstream-dienst of -toepassing, met uitsluiting van augmentaties, waarbij civiele satellietnavigatie- en -tijdsbepalingssignalen of -diensten worden gebruikt op zodanige wijze dat zij aanvullend nut of voordeel voor de gebruiker opleveren.

Tenzij anders bepaald heeft deze overeenkomst betrekking op alle door de partijen getroffen maatregelen met betrekking tot civiele satellietnavigatie- en -tijdsbepalingssignalen en aanbieders daarvan, civiele satellietnavigatie- en -tijdsbepalingsdiensten en aanbieders daarvan, augmentaties, diensten met toegevoegde waarde en aanbieders van diensten met toegevoegde waarde, en goederen voor wereldwijde navigatie en tijdsbepaling.
De beschikbaarstelling van militaire satellietnavigatie en -tijdsbepalingsdiensten valt buiten het bestek van deze overeenkomst, behalve voor wat betreft het bepaalde in artikel 4 met betrekking tot frequentiecompatibiliteit, in artikel 11 en in de bijlage bij deze overeenkomst.
De beveiligde gouvernementele diensten vallen buiten het bestek van de artikelen 5 en 6, artikel 8, lid 2, en artikel 10, lid 3.

1. Dit artikel is van toepassing op GPS en Galileo, zoals gedefinieerd, en, voor zover het frequentiecompatibiliteit betreft, op alle satellietnavigatie- en -tijdsbepalingsdiensten.
2. De partijen komen overeen dat GPS en Galileo frequentiecompatibel dienen te zijn. Dit lid is lokaal niet van toepassing op gebieden waar militaire operaties plaatsvinden. Voor civiele doeleinden bestemde signalen worden door de partijen niet onnodig verstoord of aangetast.
3. De partijen komen bovendien overeen dat GPS en Galileo zo veel mogelijk interoperabel dienen te zijn voor niet-militaire gebruikers. Teneinde deze interoperabiliteit mogelijk te maken en het gecombineerd gebruik van beide systemen te bevorderen, komen de partijen overeen hun geodetische referentieframes zo veel mogelijk in overeenstemming te brengen met het International Terrestrial Reference System. De partijen komen voorts overeen de tijd-offset tussen het Galileo- en het GPS-systeem met de navigatieberichten van hun respectieve diensten mee te zenden, zoals beschreven in het document „GPS/Galileo Time Offset Preliminary Interface Definition”, waarnaar in de bijlage wordt verwezen.
4. De partijen komen overeen dat de uit hoofde van artikel 13 opgerichte werkgroep voor frequentiecompatibiliteit en interoperabiliteit de reeds aangevangen werkzaamheden zal voortzetten teneinde onder meer het volgende te bereiken:
a. behoud van de frequentiecompatibiliteit bij de modernisering of evolutie van elk van beide systemen (de partijen dienen de frequentiecompatibiliteit van Galileo en GPS III nader te onderzoeken);
b. verbetering van de signaalbeschikbaarheid en -betrouwbaarheid door middel van complementaire systeemarchitecturen waarvan alle gebruikers wereldwijd profiteren;
c. interoperabiliteit op het niveau van de niet-militaire gebruiker.
5. Teneinde de frequentiecompatibiliteit en de interoperabiliteit van niet-militaire diensten te garanderen, zorgen de partijen ervoor dat hun augmentaties in overeenstemming zijn met de eisen van de ICAO, IMO en ITU waaraan de partijen gebonden zijn en met alle andere eisen die de partijen wederzijds aanvaardbaar achten.
6. Deze overeenkomst vormt in generlei opzicht een vervanging, wijziging of afwijking van normen, procedures, regels, voorschriften en aanbevolen praktijken die door de ITU zijn vastgesteld. De partijen bevestigen hun voornemen om bij hun optreden de samenhang met het regelgevingskader en de procedures van deze organisatie te bewaren.

De partijen komen overeen elkaar te raadplegen alvorens eventuele maatregelen te treffen:
1. waarbij direct of indirect (zoals via een regionale organisatie) ontwerp- of prestatienormen, certificeringseisen, licentievoorwaarden, technische voorschriften of soortgelijke eisen ten aanzien van civiele satellietnavigatie- en -tijdsbepalingssignalen of -diensten, augmentaties, diensten met toegevoegde waarde, apparatuur voor wereldwijde navigatie en tijdsbepaling, aanbieders van civiele satellietnavigatie- en -tijdsbepalingssignalen en -diensten, of aanbieders van diensten met toegevoegde waarde worden vastgesteld; of
2. die als direct of indirect effect hebben dat het gebruik van specifieke satellietnavigatie- en -tijdsbepalingssignalen of -diensten, diensten met toegevoegde waarde, augmentaties, of apparatuur voor wereldwijde navigatie of tijdsbepaling op hun respectieve grondgebied wordt voorgeschreven (tenzij een dergelijk voorgeschreven gebruik uitdrukkelijk wordt toegestaan door de ICAO of IMO).

1. De partijen bevestigen dat zij ten aanzien van de handel in goederen en diensten met betrekking tot civiele satellietnavigatie- en -tijdsbepalingssignalen, augmentaties en diensten met toegevoegde waarde een niet-discriminerende benadering volgen.
2. De partijen bevestigen dat maatregelen ten aanzien van goederen en diensten in verband met civiele satellietnavigatie- en -tijdsbepalingssignalen of -diensten, augmentaties en diensten met toegevoegde waarde niet worden gebruikt als een verhulde beperking of een onnodige belemmering van de internationale handel.
3. De uit hoofde van artikel 13 opgerichte werkgroep voor handel en civiele toepassingen buigt zich onder meer over non-discriminatie en andere voor de handel relevante kwesties in verband met civiele satellietnavigatie- en -tijdsbepalingssignalen of -diensten, augmentaties, diensten met toegevoegde waarde en goederen voor wereldwijde navigatie en tijdsbepaling, met inbegrip van de mogelijkheden voor aanvullende afspraken in bilateraal of multilateraal verband.

1. Tenzij om redenen van nationale veiligheid stellen de partijen geen beperkingen aan het gebruik van of de toegang tot plaatsbepalings-, navigatie- en tijdsbepalingsinformatie van hun respectieve open diensten voor eindgebruikers, ook niet voor augmentatie. Deze bepaling belet niet dat voor de toegang tot dergelijke informatie voor andere entiteiten, zoals fabrikanten van satellietnavigatie- en -tijdsbepalingsapparatuur niet-discriminerende commerciële regelingen kunnen worden getroffen.
2. De partijen streven ernaar de voor reddingsdiensten bestemde signalen beschikbaar te stellen met het vereiste niveau van veiligheid, als bepaald door de bevoegde internationale lichamen.

1. Behoudens eventuele uitvoerbeperkingen komen de partijen overeen op niet-discriminerende basis de nodige informatie openbaar te maken over hun respectieve niet-versleutelde civiele satellietnavigatie- en -tijdsbepalingssignalen en augmentaties teneinde degenen die van deze signalen gebruik wensen te maken, apparatuur wensen te vervaardigen die van deze signalen gebruikmaakt of diensten met toegevoegde waarde wensen aan te bieden waarbij van deze signalen gebruik wordt gemaakt gelijke kansen te bieden. Dergelijke informatie strekt zich uit, maar beperkt zich niet tot de signaalspecificaties, waaronder elementen zoals de minimumgebruiksvoorwaarden, de frequentiekenmerken en de structuur van navigatieberichten.
2. Voor zover een der partijen civiele satellietnavigatie- en -tijdsbepalingssignalen of -diensten, augmentaties of diensten met toegevoegde waarde voor civiele gebruikers aanbiedt die versleuteld zijn of andere kenmerken vertonen die de aanbieder van wereldwijde navigatiediensten in staat stelt anderen de toegang hiertoe te ontzeggen, verschaft deze partij, behoudens eventuele uitvoerbeperkingen, fabrikanten van wereldwijde navigatie- en -tijdsbepalingsapparatuur of aanbieders van augmentatie of van diensten met toegevoegde waarde op niet-discriminerende basis de informatie die nodig is om deze versleuteling of andere kenmerken in hun apparatuur op te nemen via licentiëring van de noodzakelijke informatie of andere methoden tegen marktprijzen.

Deze overeenkomst heeft in generlei opzicht invloed op de intellectuele-eigendomsrechten met betrekking tot wereldwijde satellietnavigatie- en -tijdsbepalingssignalen, -diensten of goederen.

1. De partijen streven ernaar navigatie- en -tijdsbepalingssignalen in open dienst beschikbaar te stellen zonder directe kosten voor eindgebruik of augmentatie in rekening te brengen.
2. Voor zover een partij een stelsel van vergoedingen wenst op te zetten voor gebruikers in de internationale luchtvaart of de beveiliging van mensenlevens op zee, doet zij dit op een wijze die verenigbaar is met de eisen van de ICAO en IMO.
3. De partijen raadplegen elkaar waar nodig over hun vergoedingenbeleid. De partijen moedigen aan dat uitvoerbare maatregelen worden getroffen om de transparantie en de toerekenbaarheid van de kosten die gemaakt worden bij de beschikbaarstelling van hun diensten te garanderen.

1. De partijen werken met elkaar samen om adequate frequentiebestemmingen voor satellietnavigatie- en tijdsbepalingssignalen te promoten, de frequentiecompatibiliteit van elkaars signalen bij het spectrumgebruik te garanderen, al het mogelijke te doen om elkaars signalen te beschermen tegen storingen veroorzaakt door emissies van radiofrequente signalen van andere systemen en het geharmoniseerd gebruik van het spectrum op wereldwijde basis, met name in ITU-verband, te stimuleren. De partijen werken met elkaar samen bij de opsporing van storingsbronnen en de vaststelling van passende vervolgmaatregelen.
2. De partijen zijn voornemens vijandig gebruik van satellietnavigatie- en -tijdsbepalingsdiensten te voorkomen, zij het met handhaving van de diensten buiten de gebieden waar vijandelijkheden plaatsvinden. Daartoe worden hun respectieve satellietnavigatie- en -tijdsbepalingssignalen in overeenstemming gebracht met de criteria voor de verenigbaarheid met de nationale veiligheid, als beschreven in de documenten met de titels „National Security Compatibility Compliance for GPS and Galileo Signals in the 1559–1610 MHz Band, Part 1, Part 2 and Part 3” (hierna „de documenten inzake criteria, aannames en methodologie” genoemd), waarnaar wordt verwezen in de bijlage, met behulp van de methodologie en de aannames die in de documenten inzake criteria, aannames en methodologie zijn opgenomen.
3. De partijen komen overeen dat de in de bijlage bij deze overeenkomst gespecificeerde signaalstructuur aan de criteria voor de verenigbaarheid met de nationale veiligheid voldoen welke zijn beschreven in de documenten inzake criteria, aannames en methodologie.
4. Om de kwaliteit en de veiligheid van de diensten op peil te houden en gestaag te verbeteren, dienen de systemen doeltreffend te kunnen worden aangepast aan onverwachte veranderingen in de technologie, de gebruikersbehoeften en de spectrumomgeving. De partijen zijn voornemens te streven naar de modernisering en ontwikkeling van hun respectieve systemen met behoud van de veiligheid en de marktvoordelen van compatibele en interoperabele gemeenschappelijke signalen voor civiele toepassingen.
5. De partijen informeren en raadplegen elkaar over de implementatie van in de bijlage gespecificeerde basissignaalstructuren. De ene partij stelt de andere partij langs diplomatieke kanalen schriftelijk in kennis van haar wens om in de toekomst de in de bijlage gespecificeerde en overeengekomen basissignaalstructuur te wijzigen of uit te breiden.
6. Tenzij een partij binnen drie maanden na ontvangst van de in lid 5 bedoelde kennisgeving laat weten twijfels te hebben ten aanzien van de verenigbaarheid met de nationale veiligheid, als bedoeld in de documenten inzake criteria, aannames en methodologie, of ten aanzien van de frequentiecompatibiliteit, verzet deze zich niet tegen de vaststelling en implementatie van de in de kennisgeving gespecificeerde alternatieve signaalstructuur. Indien een partij binnen die termijn laat weten twijfels te hebben ten aanzien van de verenigbaarheid met de nationale veiligheid of de frequentiecompatibiliteit, voeren de partijen onmiddellijk overleg teneinde na te gaan of de alternatieve signaalstructuren in overeenstemming zijn met de criteria voor de verenigbaarheid met de nationale veiligheid die zijn beschreven in de documenten inzake criteria, aannames en methodologie en met de criteria voor de frequentiecompatibiliteit, waarbij zij zich voor de beoordeling hiervan baseren op de desbetreffende, in de bijlage bedoelde documenten inzake aannames en methodologie.
7. De partijen komen overeen gebruik te maken van de gemeenschappelijke basismodulatie voor de open dienst van Galileo en het signaal voor civiel gebruik van het toekomstige GPS III (standaardplaatsbepalingsdienst) als beschreven in de bijlage. De partijen werken onafgebroken samen om die modulatie voor hun respectieve systemen te optimaliseren. Indien de ene partij in het kader van de in de leden 5 en 6 beschreven procedure haar modulatie voor de open dienst van Galileo of het signaal voor civiel gebruik van het toekomstige GPS III wijzigt of uitbreidt, is de andere partij niet gehouden haar eigen modulatie eveneens te wijzigen of uit te breiden.
8. De partijen komen overeen in het kader van de uit hoofde van artikel 13, lid 2, onder d), opgerichte werkgroep voor beveiligingsvraagstukken studie te maken van de middelen voor de bescherming van de beveiligde gouvernementele dienst in het licht van de verenigbaarheid met de nationale veiligheid.

Zowel Galileo- als de toekomstige generaties van GPS-satellieten voorzien in een wereldwijde opsporings- en reddingsdienst. De partijen komen overeen dat deze diensten frequentiecompatibel en in zo groot mogelijk mate interoperabel op gebruikersniveau voor niet-militaire gebruikers dienen te zijn. De partijen werken waar nodig samen bij aangelegenheden betreffende de wereldwijde opsporings- en reddingsdiensten van Galileo en de toekomstige generatie van GPS-satellieten binnen de COSPAS-SARSAT-Raad of op elk ander wederzijds aanvaardbaar forum.

1. De partijen richten werkgroepen op met betrekking tot wederzijds overeen te komen aangelegenheden. In elke werkgroep zijn de desbetreffende bevoegde autoriteiten van de partijen vertegenwoordigd. Derde partijen kunnen enkel aan werkgroepen deelnemen indien beide partijen daarmee instemmen.
2. Uit hoofde van lid 1 worden de volgende werkgroepen opgericht:
a. een werkgroep voor frequentiecompatibiliteit en interoperabiliteit van civiele satellietnavigatie- en -tijdsbepalingsdiensten;
b. een werkgroep voor handel en civiele toepassingen;
c. een werkgroep voor de bevordering van de samenwerking bij het ontwerp en de ontwikkeling van de volgende generatie civiele satellietnavigatie- en -tijdsbepalingssystemen;
d. Een werkgroep voor beveiligingsvraagstukken in verband met GPS en Galileo, met inbegrip van de informatie-uitwisseling over mogelijke toepassingen voor de beveiligde gouvernementele diensten en de interactie tussen de respectieve signalen daarvan. Deze groep buigt zich tevens over de vaststelling van de bijzonderheden van de kennisgevings- en overlegprocedure als bedoeld in artikel 11, evenals over mogelijke interfaces.
3. De partijen kunnen elke uit hoofde van lid 1 opgerichte werkgroep desgewenst een taakomschrijving meegeven.
4. Op elke uitwisseling van informatie, apparatuur, technologie of andere gegevens (met inbegrip van geclassificeerde), alsmede op de verlening van diensten uit hoofde van deze overeenkomst zijn alle vigerende wettelijke en bestuursrechtelijke voorschriften, met inbegrip van uitvoerbeperkingen en –voorschriften, van toepassing. Dergelijke uitgewisselde informatie, apparatuur, technologie of andere gegevens mogen enkel worden gebruikt voor de doeleinden van deze overeenkomst en mogen niet worden overgedragen of gebruikt door derde landen, ondernemingen, personen, organisaties of regeringen zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de partij die deze oorspronkelijk heeft verstrekt.
5. De partijen komen overeen om, met inachtneming van de toepasselijke wettelijke en bestuursrechtelijke maatregelen en het officiële regeringsbeleid, eventuele verzoeken om toestemming voor de uitvoer van goederen, informatie of technologie en andere gegevens die bestemd zijn voor de ontwikkeling en implementatie van Galileo of GPS zo spoedig mogelijk af te handelen.
6. Geclassificeerde informatie met betrekking tot de uitvoering van deze overeenkomst mag binnen de werkgroepen of anderszins enkel worden uitgewisseld overeenkomstig de voorwaarden van punt 2 van de bijlage bij deze overeenkomst.
7. De partijen komen zo vaak als nodig, doch in principe eenmaal per jaar, bijeen om de behoefte aan werkgroepen te bepalen, de taakomschrijving van de werkgroepen vast te stellen of aan te passen en de door de werkgroepen gemaakte voortgang te evalueren.

De partijen zijn voornemens besprekingen te voeren over een vervolgovereenkomst met betrekking tot eventuele samenwerking tussen hun respectieve onafhankelijk gefinancierde en geëxploiteerde civiele satellietnavigatie- en -tijdsbepalingssystemen voor een periode die ingaat zodra Galileo aanvankelijk operationeel is geworden. De partijen zijn voornemens bij deze besprekingen de diverse coördinatiemogelijkheden te verkennen, zoals de aanwijzing met wederzijdse instemming van een interface-raad op hoog niveau die een- of tweemaal per jaar bijeenkomt om beleidskwesties en toekomstplannen te bespreken, van een klein GPS-Galileo-secretariaat voor de uitwisseling van interface-gegevens en de dagelijkse coördinatie, alsmede van verbindingsfunctionarissen.

Teneinde de doelstellingen van deze overeenkomst te bevorderen en te realiseren werken de partijen waar nodig samen bij aangelegenheden van wederzijds belang in verband met civiele satellietnavigatie- en -tijdsbepalingssignalen en -systemen, diensten met toegevoegde waarde en goederen voor wereldwijde navigatie en tijdsbepaling binnen de ICAO, ITU, IMO, WTO en andere relevante organisaties en fora.

Elke partij draagt zelf de kosten die zij maakt in verband met de uitoefening van haar taken in het kader van deze overeenkomst. De uit deze overeenkomst voortvloeiende verplichtingen voor elke partij gelden onder voorbehoud van de beschikbaarheid van voldoende middelen.

1. Eventuele geschillen die ontstaan op grond van of in verband met de voorwaarden, interpretatie of toepassing van deze overeenkomst worden opgelost door middel van overleg.
2. Vertegenwoordigers van de Raad van de Europese Unie en de Europese Commissie enerzijds en van de Verenigde Staten anderzijds komen wanneer nodig bijeen voor de in lid 1, artikel 5, artikel 10, lid 3, en artikel 11, leden 5 en 6, bedoelde vormen van overleg.
3. Deze overeenkomst doet in generlei opzicht afbreuk aan het recht van de partijen om een beroep te doen op de geschillenregeling in het kader van de WTO-regelingen.

In deze overeenkomst wordt onder “de partijen” verstaan de Europese Gemeenschap of haar lidstaten of de Europese Gemeenschap en haar lid-staten, op hun respectieve bevoegdheidsterreinen, enerzijds en de Verenigde Staten anderzijds.

1. De partijen zijn verantwoordelijk voor niet-nakoming van verplichtingen uit hoofde van deze overeenkomst.
2. Indien onduidelijk is of een uit deze overeenkomst voortvloeiende verplichting onder de bevoegdheid van de Europese Gemeenschap of die van haar lidstaten valt, verstrekken de Europese Gemeenschap en haar lidstaten op verzoek van de Verenigde Staten hierover de nodige informatie. Indien deze informatie niet op redelijke termijn wordt verstrekt of indien tegenstrijdige informatie wordt gegeven, zijn de Europese Gemeenschap en haar lidstaten hiervoor hoofdelijk aansprakelijk.

1. Deze overeenkomst treedt in werking op de dag waarop de Europese Gemeenschap en haar lidstaten en de Verenigde Staten de depositaris per diplomatieke nota ervan in kennis hebben gesteld dat hun respectieve interne procedures voor de inwerkingtreding zijn voltooid.
2. Deze overeenkomst staat open voor toetreding door staten die na de datum van ondertekening door de partijen lidstaat van de Europese Unie zijn geworden.
3. Onverminderd lid 1 komen de partijen overeen deze overeenkomst voorlopig toe te passen vanaf de eerste dag van de maand volgende op de datum waarop de partijen elkaar in kennis hebben gesteld van de voltooiing van de daartoe vereiste procedures.
4. De Europese Gemeenschap treedt op als depositaris van deze overeenkomst.
5. Deze overeenkomst wordt gesloten voor de duur van tien jaar. Uiterlijk drie maanden voor het verstrijken van de oorspronkelijke looptijd van tien jaar stellen de partijen elkaar in kennis van hun eventuele voornemen om de overeenkomst met vijf jaar te verlengen. Daarna wordt zij stilzwijgend met telkens vijf jaar verlengd, tenzij de Europese Gemeenschap en haar lidstaten enerzijds of de Verenigde Staten anderzijds de depositaris uiterlijk drie maanden voor het einde van elke volgende periode van vijf jaar schriftelijk in kennis stellen van hun voornemen om de overeenkomst niet meer te verlengen.
6. Deze overeenkomst kan enkel met instemming van beide partijen worden gewijzigd. Voor elke wijziging van deze overeenkomst is de goedkeuring van de partijen overeenkomstig hun respectieve interne procedures vereist.
7. De partijen evalueren de toepassing van deze overeenkomst in 2008, waarna zij kunnen overwegen de overeenkomst overeenkomstig de procedure van lid 6 te wijzigen.
8. Deze overeenkomst kan te allen tijde schriftelijk worden opgezegd met inachtneming van een opzeggingstermijn van twaalf maanden.