Regeling registratie en aanlevering kostprijzen zorgproducten medisch-specialistische zorg

1. Deze regeling is van toepassing op instellingen die medisch specialistische zorg verlenen of doen verlenen, waaronder in het kader van deze regeling de navolgende categorieën van instellingen worden verstaan:
a. algemene ziekenhuizen;
b. universitaire medische centra;
c. zelfstandige behandelcentra;
d. instellingen voor revalidatiezorg;
e. categorale instellingen voor long/astmazorg;
f. huisartsenlaboratoria;
g. trombosediensten;
h. productiesamenwerkingsverbanden;
i. klinisch genetische centra, voor zo ver deze geen deel uitmaken van een universitair medisch centrum.
2. Deze regeling is niet van toepassing op:
a. categorale instellingen voor epilepsiezorg;
b. radiotherapeutische centra;
c. dialysecentra;
d. audiologische centra;
e. instellingen die geriatrische revalidatiezorg leveren en die niet behoren tot een van de instellingscategorieën genoemd in het eerste lid.

In deze regeling wordt, tenzij anders bepaald, verstaan onder:
Academische zorg: Het uitvoeren van topreferente zorg en innovatieve zorg, en de ontwikkeling van nieuwe vormen van diagnostiek en behandeling. De omschrijving van academische zorg is opgenomen in onderdeel B van de bijlage bij het Besluit beschikbaarheidbijdrage WMG (Stb. 2012, 396).
Accountant: Een accountant als bedoeld in artikel 393 van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek.
Add-ons: Overige zorgproducten, uitgedrukt in zorgactiviteiten, behorend bij een dbc-zorgproduct. Alleen zorg op de Intensive Care (IC) alsmede een limitatief aantal dure en weesgeneesmiddelen zijn gedefinieerd als een add-on. Binnen de overige zorgproducten vallen add-ons onder de categorie ‘Supplementaire producten’.
Beschikbaarheidbijdrage: Bijdrage als genoemd in artikel 56a Wmg.
BBAZ: Beschikbaarheidbijdrage academische zorg.
Dbc-zorgproduct: Een dbc-zorgproduct is een declarabele prestatie die is afgeleid uit een subtraject en zorgactiviteiten via door de NZa vastgestelde beslisbomen. Een subtraject dat voldoet aan de voorwaarden met betrekking tot de afleiding ervan, leidt, in combinatie met het zorgprofiel, tot een declarabel dbc-zorgproduct.
Dbc-zorgproductcode: Het unieke nummer van een dbc-zorgproduct dat bestaat uit negen posities, te weten dbc-zorgproductgroepcode (zes posities) en een code voor het specifieke dbc-zorgproduct binnen de dbc-zorgproductgroep (drie posities).
Directe kosten: Alle kosten die worden gemaakt door de organisatieonderdelen die direct betrokken zijn bij het leveren van een zorgprestatie aan een patiënt. Het betreft derhalve de kosten die in het primaire zorgproces ontstaan, ofwel in de organisatiedelen die in direct contact met de patiënt staan.
Gedeelde dbc-zorgproducten Gedeelde zorgproducten worden geleverd door zowel de ontvangers van de BBAZ als de overige instellingen voor medisch specialistische zorg. De tarieven van deze dbc-zorgproducten zijn gebaseerd op kostengegevens van zowel ontvangers als niet ontvangers van de BBAZ. Er is sprake van gedeelde dbc-zorgproducten als 5% of meer van het totaal geleverd wordt door niet ontvangers. Een lijst van gedeelde zorgproducten is opgenomen als bijlage bij de beleidsregel BBAZ.
Gereguleerd segment: Het geheel van prestaties waarvoor de NZa maximumtarieven als bedoeld in artikel 50, eerste lid, onderdeel c, Wmg, vaststelt.
Incidentele baten / lasten: Buitengewone baten en lasten welke incidenteel voorkomen. Als incidentele baten en lasten worden aangemerkt de baten en lasten die niet uit de gewone bedrijfsuitvoering van de instelling voortvloeien. Dit geldt ook voor baten en lasten welke aan een ander boekjaar moeten worden toegerekend.
Indirecte kosten: De kosten die worden gemaakt door organisatieonderdelen die ondersteunend of voorwaardenscheppend zijn ten behoeve van het primaire proces en die niet direct in contact met de patiënt staan of de kosten die niet direct zijn toe te wijzen aan de levering van een prestatie of verrichting aan een patiënt.
Kostencategorie: Een specifieke aanduiding van (clusters van) bepaalde kosten.
Kostendrager: Een eenheid waaraan kosten worden toegerekend. Over het algemeen betreft dit zorgactiviteiten. Dit kunnen door de NZa vastgestelde zorgactiviteiten zijn, maar ook zorgactiviteiten die door een instelling zelf aangemaakt zijn.
Kostprijs: De kosten in verband met het verrichten van bepaalde zorgactiviteiten of zorgproducten waarbij de toerekening plaatsvindt conform het kostprijsmodel als beschreven in de beleidsregel ‘Kostprijsmodel zorgproducten medisch-specialistische zorg’.
Labelsystematiek: De labelsystematiek bestaat uit zeven te onderscheiden patiëntgebonden labels. Per label zijn variabelen bepaald die van toepassing kunnen zijn op een patiënt; valt een patiënt onder een van deze labels, dan is sprake van een topreferente patiënt.
Onderlinge dienstverlening: Het leveren van zorg als (onderdeel van een) dbc-zorgproduct door één of meerdere instellingen of medisch specialisten (niet zijnde de hoofdbehandelaar) op verzoek van de hoofdbehandelaar.
Overige zorgproducten (ozp): De los declarabele prestaties binnen de medisch-specialistische zorg, niet zijnde dbc-zorgproducten.
Referentie kostprijs: De landelijk gemiddelde kostprijzen van de dbc-zorgproducten die gekoppeld zijn aan de topreferente subtrajecten. In de referentie kostprijs zijn de kostprijzen van de huidige ontvangers van de BBAZ meegewogen.
Specialist: Medisch specialist die als zodanig is ingeschreven bij de Registratiecommissie Geneeskundig Specialisten van de KNMG.
Specialist in loondienst: De specialist die op basis van een arbeidsovereenkomst werkzaam is bij een instelling voor medisch-specialistische zorg.
Specialist niet in loondienst: De specialist die op basis van een mondelinge of schriftelijke overeenkomst, niet zijnde een arbeidsovereenkomst, werkzaamheden in verband met het leveren van medisch-specialistische zorg verricht in opdracht van of namens een instelling voor medisch-specialistische zorg.
Topreferente patiënt: Patiënt die topreferente zorg ontvangt.
Topreferente zorg: Zeer specialistische patiëntenzorg die: • gepaard gaat met bijzondere diagnostiek en behandeling waarvoor geen doorverwijzing meer mogelijk is;
• een infrastructuur vereist waarbinnen vele disciplines op het hoogste deskundigheidsniveau samenwerken; en
• is gekoppeld aan fundamenteel patiëntgericht onderzoek.
• gepaard gaat met bijzondere diagnostiek en behandeling waarvoor geen doorverwijzing meer mogelijk is;
• een infrastructuur vereist waarbinnen vele disciplines op het hoogste deskundigheidsniveau samenwerken; en
• is gekoppeld aan fundamenteel patiëntgericht onderzoek.
Totale zorgproductie: De totale zorgproductie van een zorginstelling bestaande uit alle gedeclareerde zorgproducten binnen zowel het gereguleerde als het vrije segment binnen een bepaalde periode.
Unieke dbc-zorgproducten Unieke zorgproducten worden vrijwel uitsluitend geleverd door de huidige ontvangers van de BBAZ. De tarieven van de dbc-zorgproducten zijn in zeer overwegende mate gebaseerd op kostengegevens van de huidige BBAZ-ontvangers en dekken daarmee gemiddeld genomen de (academische zorg) kosten voldoende. Er is sprake van unieke dbc-zorgproducten als minstens 95% van het totaal geleverd wordt door ontvangers van de BBAZ.
Variabel deel BBAZ (topreferente zorg, (TRF)): Deel van de beschikbaarheidbijdrage dat de meerkosten van de behandelde academische patiënten dekt.
Vaste deel BBAZ (Onderzoek en Innovatie, (O&I)): Deel van de beschikbaarheidbijdrage dat de kosten dekt voor het in stand houden van de kennis en infrastructuur voor het continu kunnen leveren van topreferente zorg.
Vrij segment: Het geheel van prestaties waarvoor vrije tarieven als bedoeld in artikel 50, eerste lid, onderdeel a, Wmg, gelden.
Zorgactiviteit: De zorgactiviteiten zijn de bouwstenen van het dbc-zorgproduct en vormen gezamenlijk het profiel van een dbc-zorgproduct. Ze bepalen in combinatie met het geregistreerde subtraject welke prestatie is geleverd en welke dbc-zorgproduct kan worden gedeclareerd. Daarnaast vormt de onderverdeling in zorgactiviteiten de basis voor overige zorgproducten.
Zorgproduct: Een aanduiding van prestaties binnen de medisch specialistisch zorg. Zorgproducten zijn onderverdeeld in dbc-zorgproducten en overige zorgproducten.
Zorgprofiel: Alle geregistreerde zorgactiviteiten binnen een dbc-zorgproduct.
Zwevende verrichting: Zorgactiviteiten die uitgevoerd zijn, maar die niet gekoppeld zijn aan een dbc-zorgproduct.

1. Instellingen richten hun administratie op een zodanige wijze in dat daaruit kan worden afgeleid:
• alle aan de levering van zorgprestaties verbonden en toegerekende kosten, onderscheiden naar het vrije respectievelijk gereguleerde segment;
• de toedeling van deze kosten aan kostendragers, waarbij
• deze totale kosten aansluiten op de kosten in de jaarrekening;
• een volledige en controleerbare registratie van gehanteerde kostendragers die aansluiten bij het totaal aantal kostendragers welke gekoppeld zijn aan de zorgproducten.
2. Instellingen hanteren kostendragers die aan een jaarrekening (boekjaar) toegewezen kunnen worden.
3. Bij het uitvoeren van kostprijsberekeningen hanteren instellingen een bestendige en gedocumenteerde gedragslijn.
4. Instellingen wijzen kosten zoveel als mogelijk direct toe aan afdelingen.
5. Kosten die niet rechtstreeks zijn toe te wijzen aan afdelingen (indirecte kosten) worden met gebruikmaking van de verdeelsleutels in onderstaande tabel verdeeld over afdelingen:
[tabel]
1 FTE is inclusief personeel niet in loondienst (pnil).
2 M2 kunnen worden gewogen op basis van de laatste editie van de Bouwkostennota van het College bouw zorginstellingen (2010).
3 Opsomming zorgactiviteiten ‘Verpleegdagen’: 190031, 190032, 190033, 190038, 190150, 190151, 190152, 190157, 190158, 190200, 190208, 190218, 231901, 231902.
4 ZPK staat voor zorgprofielklasse.
Voor indirecte kosten die niet in bovenstaande tabel zijn opgenomen worden de volgende uitgangspunten gehanteerd:
• Voor personeelskosten wordt een ‘formatiesleutel’ gebruikt;
• Voor gebouwgebonden kosten wordt de verdeelsleutel ‘(gewogen) m2’ gebruikt;
• Voor kosten gerelateerd aan de inkoop, het vervoer, de opslag of verwerking van materiaal wordt de verdeelsleutel ‘materiële kosten’ gebruikt;
• Voor kosten gerelateerd aan het verblijf van de patiënt wordt de verdeelsleutel ‘Verpleegdagen (zie opsomming ‘zorgactiviteiten ‘Verpleegdagen’/ Dagverpleging (ZPK 2)’ gebruikt.
6. Instellingen baseren verdelingen en toewijzingen van kosten aan kostendragers op causale relaties.
7. Voor het toewijzen van honorariumkosten aan kostendragers gebruiken instellingen een tijdsleutel; bij voorkeur een eigen tijdsleutel en wanneer deze niet beschikbaar is, wordt gebruik gemaakt van de landelijk vastgestelde normtijd.
8. Het is niet toegestaan om het NZa-tarief te gebruiken voor het verdelen van kosten over kostendragers.

1. Instellingen dragen er zorg voor dat documentatie over de uitvoering van de berekening en over de gemaakte onderliggende keuzes beschikbaar en controleerbaar is voor zowel de accountant als de NZa gedurende een periode van twee jaar gerekend vanaf de datum van aanlevering van de gegevens aan de NZa, een en ander op de wijze als beschreven in artikel 6.
2. De documentatie bedoeld in het vorige lid betreft in ieder geval:
• De toepassing van de principes zoals opgenomen in onderhavige regeling;
• De gemaakte keuzes in de kostprijsberekening (waaronder de ratoberekening van indirecte kosten naar directe kosten per zorgproduct);
• De gehanteerde principes in de kostprijsberekening en de wijze waarop de principes zijn ingevuld;
• Gemaakte correctieboekingen in productie, kosten of opbrengsten.

1. In de kostencategorie ‘Opbrengsten: overige opbrengsten’ genoemd in artikel 6, lid 5, worden de volgende opbrengstenstromen opgenomen:
• Rijksbijdrage Werkplaatsfunctie
• Rijksbijdrage Onderzoek en Onderwijs
• Overige opleidingen voor zover uit externe geldstroom gefinancierd
• Onderlinge dienstverlening (medisch/productie)
• Niet patiëntenzorg gebonden opbrengsten (huur, rente, dienstverlening aan derden, parkeeropbrengsten, etc)
• Door derden betaald (wetenschappelijk) onderzoek waar geen productie tegenover staat
• Doorbelaste diensten aan medische specialisten niet in loondienst
• Overige subsidies
• Incidentele baten/lasten
2. De opbrengstenstromen worden, voor zover mogelijk, toegerekend op basis van causale relaties. In het geval dat deze opbrengstenstromen niet zijn toe te rekenen op basis van causale relaties worden zij naar rato van directe en indirecte kosten (na aftrek van patiëntgebonden materiële kosten) toegerekend aan alle zorgproducten.
3. Instellingen rekenen alle kosten en opbrengsten, met uitzondering van de opbrengsten beschikbaarheidbijdrage academisch zorg – variabel deel, op het niveau van de kostencategorieën genoemd in artikel 6, zesde lid, toe aan kostendragers. De wijze van toerekenen van de opbrengsten beschikbaarheidbijdrage academische zorg – variabel deel is vastgelegd in artikel 7.
4. Bij de toerekening van kosten aan kostendragers zorgen instellingen voor een aansluiting van de totale kosten op de jaarrekening.
5. De kostprijzen van zorgproducten komen tot stand door de kostprijs per kostendrager te vermenigvuldigen met het gemiddelde aantal keren dat deze per zorgproduct voorkomt. Zwevende verrichtingen die geen onderdeel zijn van een zorgproduct worden hierbij uitgesloten.
6. Voor de kostendragers hanteren instellingen een afgebakend jaar t. Voor de toerekening aan de declarabele dbc-zorgproducten geopend in jaar t-1 en gesloten in jaar t geldt dat de kostprijs van de kostendrager in jaar t-1 gelijk is aan die in jaar t.

1. Instellingen berekenen van alle declarabele zorgproducten afzonderlijk kostprijzen. Het totaal van de aan de zorgproducten toegerekende kosten plus de kosten van zwevende verrichtingen moet gelijk zijn aan het totaal van de kosten welke aan alle kostendragers zijn toegerekend.
2. Instellingen leveren jaarlijks hun kostprijzen aan van de (gesloten) dbc-zorgproducten en overige zorgproducten binnen het gereguleerde segment waarvoor een tarief in rekening is of had kunnen worden gebracht.
3. In aanvulling op het bepaalde in het tweede lid geldt voor algemene ziekenhuizen en universitaire medische centra dat zij jaarlijks ook hun kostprijzen aanleveren van de (gesloten) dbc-zorgproducten in het vrije segment waarvoor een tarief in rekening is of had kunnen worden gebracht.
4. Instellingen leveren uiterlijk op 1 september van jaar t+1 hun kostprijzen aan over jaar t op basis van het werkelijk gerealiseerde volume (in kostendragers) in jaar t. In afwijking van het bepaalde in de vorige zin geldt dat universitaire medische centra uiterlijk op 1 oktober van jaar t+1 hun kostprijzen over jaar t aanleveren.
5. Instellingen maken voor deze aanlevering gebruik van een aanleversjabloon dat als bijlage 2 deel uitmaakt van deze regeling.
6. Instellingen leveren bovengenoemde kostprijzen aan uitgesplitst naar zorgproducten en onderverdeeld in de volgende kostencategorieën:
• Personeelskosten: MSB
• Personeelskosten: Medisch specialisten (loondienst)
• Personeelskosten: Overig
• Materiële kosten: Kunst- en hulpmiddelen, implantaten
• Materiële kosten: Overig
• Gebouwgebonden kosten
• Medische en overige inventaris
• Opbrengsten: beschikbaarheidbijdrage medische vervolgopleidingen (mvo)
• Opbrengsten: beschikbaarheidbijdrage academisch zorg – variabel deel (TRF)
• Opbrengsten: overige beschikbaarheidbijdrage(n)
• Opbrengsten: overige opbrengsten
• Kosten voor zorg uitgevoerd door derden (voor zorg die geheel of deels wordt uitbesteed)
• Totale directe kosten
• Totale indirecte kosten
De som van de kostencategorieën totale directe kosten en totale indirecte kosten is gelijk aan de som van alle overige kostencategorieën.
7. De kosten voor add-on geneesmiddelen worden per ZI-nummer aangeleverd op een apart tabblad in het aanleversjabloon dat als bijlage 2 aan deze regeling is gehecht. Het betreft hier alleen de materiële kosten van de geneesmiddelen. Toedienings- en bereidingskosten worden niet aan de kostprijzen van add-ons toegerekend. Laatstgenoemde kosten worden opgenomen in de kostprijzen van de dbc-zorgproducten.
8. Instellingen dragen er zorg voor dat een accountant de juistheid van de op grond van dit artikel verstrekte gegevens en inlichtingen bevestigt. De gegevens worden door de accountant gecontroleerd aan de hand van de onderzoeksvragen zoals geformuleerd in Bijlage 1. Dit betreft een COS-4400N onderzoek. De accountant levert een rapport van feitelijke bevindingen op.
9. Instellingen dragen er zorg voor dat de in de aanlevering gebruikte aantallen, op een door hen zelf te bepalen peilmoment, voor een accountant dan wel de NZa te vergelijken zijn met de aantallen volgens het registratiesysteem dat instellingen gebruiken voor het registreren van de productie.

1. Voor het vaste deel van de BBAZ geldt dat kosten en opbrengsten niet te relateren zijn aan individuele patiëntenzorg. De kosten die horen bij het vaste deel van de BBAZ zijn afgebakend in de beleidsregel BBAZ. De kosten en opbrengsten voor het vaste deel van de BBAZ worden daarom uitgesloten in het proces van de kostprijsberekening. Door zowel de kosten als de opbrengsten uit te sluiten, worden de kostprijzen van de dbc-zorgproducten niet geraakt door het vaste deel van de BBAZ. Onder het vaste deel worden de opbrengsten bedoeld die maximaal in jaar t zijn verantwoord, maar niet hoger kunnen zijn dan de verleende beschikbaarheidbijdrage voor jaar t.
2. De hoogte van het variabel deel is de hoogte van het verantwoorde totale BBAZ-bedrag (met een maximum tot de verleende subsidie BBAZ) volgens de beleidsregel BBAZ minus het bedrag berekend onder lid 1.
3. Het variabele deel van de BBAZ wordt uitsluitend toegerekend aan de kostprijzen van dbc-zorgproducten die geraakt worden door de labelsystematiek, welke is beschreven in de beleidsregel BBAZ. In de beleidsregel BBAZ is bepaald dat het variabele deel van de BBAZ niet bedoeld is voor ‘unieke’ zorgproducten. In de kostprijs berekening volgen we deze lijn. Dit betekent dus dat het variabele deel van de BBAZ alleen wordt toegerekend aan de ‘gedeelde dbc-zorgproducten’.
4. Het totale bedrag aan variabele BBAZ wordt verdeeld over de in het vorige lid genoemde subtrajecten door te wegen met de kostprijs van de dbc-zorgproducten minus de materiële kosten, exclusief de opbrengsten van het variabele deel van de BBAZ.
5. Het berekende bedrag in lid 5 per dbc-zorgproduct wordt vervolgens gedeeld door de daadwerkelijke casemix in jaar t. Dit bedrag is de berekende variabele BBAZ opbrengst per dbc-zorgproduct.

1. Instellingen kunnen op grond van artikel 4, vijfde tot en met zevende lid, van de beleidsregel ‘Kostprijsmodel zorgproducten medisch-specialistische zorg’, bij de NZa een verzoek indienen om ontheffing van de verplichtingen genoemd in de artikelen 4 tot en met 7.
2. Een verzoek waarin een instelling aangeeft dat het relatieve aandeel van het gereguleerde segment kleiner is dan 10% van haar totale gedeclareerde omzet in jaar t, wordt – gemotiveerd en voorzien van een cijfermatige onderbouwing conform het format opgenomen in bijlage 3 – ingediend bij de NZa vóór 1 augustus jaar t+1.
3. Voor algemene ziekenhuizen en universitaire medische centra geldt dat een verzoek tot ontheffing slechts kan worden aangevraagd, in het geval dat de omzet in het gereguleerde segment (van de dbc-zorgproducten en de overige zorgproducten) en in het vrije segment (uitsluitend de dbc-zorgproducten) tezamen kleiner is dan 10% van de totale gedeclareerde omzet in jaar t.
4. Instellingen die ontheffing hebben gekregen over jaar t-1 hoeven geen nieuw ontheffingsverzoek in te dienen voor de kostprijsaanlevering over jaar t en latere jaren. De toegekende ontheffing heeft een structureel karakter, tenzij het op bovengenoemde wijze berekende aandeel van het gereguleerd segment van de instelling voor jaar t groter is geworden dan 10%. In dat geval vervalt de ontheffing en is de instelling verplicht om overeenkomstig deze regeling kostprijzen over jaar t en volgende jaren aan te leveren overeenkomstig het bepaalde in deze regeling. De instelling is zelf verantwoordelijk om jaarlijks te beoordelen of een eerder verleende ontheffing nog steeds van toepassing is.

Gelijktijdig met de inwerkingtreding van deze regeling wordt de regeling ‘Registratie en aanlevering kostprijzen zorgproducten medisch-specialistische zorg’, met kenmerk NR/REG-2032, ingetrokken.

De regeling 'Registratie en aanlevering kostprijzen zorgproducten medisch-specialistische zorg', met kenmerk NR/REG-2032, blijft van toepassing op aangelegenheden die onder de werkingssfeer van die regeling vielen en betrekking hebben op de periode waarvoor die regeling gold.

Deze regeling treedt in werking met ingang van 1 juli 2021. Ingevolge artikel 20, tweede lid, onderdeel a, van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg) zal deze regeling in de Staatscourant worden geplaatst.
Indien de Staatscourant waarin de regeling wordt geplaatst, wordt uitgegeven na 1 juli 2021, treedt de regeling in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van de Staatscourant waarin de regeling wordt geplaatst.
Deze regeling kan worden aangehaald als ‘Regeling registratie en aanlevering kostprijzen zorgproducten medisch-specialistische zorg’.