Beleidsregel ACM beoordeling doelmatige kosten van niet-reguliere uitbreidingsinvesteringen

Begripsbepalingen Geen andere versie om mee te vergelijken [Regeling vervallen per 01-01-2026] In deze beleidsregel wordt verstaan onder: a. E-wet: de Elektriciteitswet 1998 ; b. de Minister: de Minister van Economische Zaken; c. de ACM: de Autoriteit Consument en Markt, genoemd in artikel 2, eerste lid, van de Instellingswet Autoriteit Consument en Markt ; d. aanleg of uitbreiding van het net: aanleg of uitbreiding van het net als bedoeld in artikel 1 van de Regeling melding aanleg- en uitbreidingsinvestering ; e. investering: een investering als bedoeld in artikel 20d van de E-wet en artikel 39e van de Gaswet of een investering waarvan de Minister op grond van artikel 20e van de E-wet of artikel 39f van de Gaswet heeft vastgesteld dat deze noodzakelijk is; f. kosten van een investering: het totaal van operationele kosten, afschrijvingslasten en vermogenskosten; g. operationele kosten: de geprognosticeerde jaarlijkse kosten die de netbeheerder na ingebruikneming van de investering verwacht te maken en die voortvloeien uit het gebruik, beheer en onderhoud van die investering; h. investeringsuitgaven: het totaal van uitgaven ter vorming of verkrijging van de investering, welke na realisatie van de investering door de netbeheerder worden geactiveerd; i. voornemen: het voornemen tot het doen van een investering, zoals bedoeld in artikelen 20a, tweede lid , en 20e, eerste lid, van de E-wet of artikelen 39b, tweede lid en 39f, eerste lid, van de Gaswet ; j. kennisgeving: bekendmaking aan de ACM dat een investering is gerealiseerd en geactiveerd; k. globale beoordeling: een beoordeling op de doelmatigheid van investeringen volgens de vierde afdeling; l. integrale beoordeling: een beoordeling op de doelmatigheid van investeringen volgens de vijfde afdeling; m. tarief- of inkomstenvoorstel: een voorstel als bedoeld in artikel 41b, eerste lid, van de E-wet , artikel 42d, eerste lid, van de E-wet , artikel 81b, eerste lid, van de Gaswet of artikel 82, derde lid, van de Gaswet ; n. overnamekosten: het totaal van de verwervingskosten, de aanpassingskosten en de operationele kosten zoals bedoeld in artikel 41b, eerste lid, onder g, van de E-wet of artikel 81b, eerste lid, onder f, van de Gaswet ; o. verwervingskosten: gemaakte kosten voor de verwerving van een bestaand net waarvoor nog niet eerder een netbeheerder was aangewezen door of met instemming van de Minister; p. aanpassingskosten: gemaakte kosten tot aanpassing van een verworven net waardoor aan de bij of krachtens de E-wet of Gaswet daaraan gestelde eisen wordt voldaan; q. overname-inkomsten: het totaal van de extra inkomsten die de netbeheerder krijgt als gevolg van de verwerving van een bestaand net waarvoor nog niet eerder een netbeheerder was aangewezen.

Kennisgeving Geen andere versie om mee te vergelijken [Regeling vervallen per 01-01-2026] a. De ACM stelt voor het doen van een kennisgeving een formulier met een invulinstructie beschikbaar. b. De ACM betrekt de doelmatige kosten van een investering met toepassing van artikel 10 bij de vaststelling van de tarieven of toegestane inkomsten in een volgend jaar, indien de kennisgeving voorafgaand aan of uiterlijk bij de indiening van het tarief- of inkomstenvoorstel aan de ACM is gedaan.

Criteria voor de doelmatigheidsbeoordeling Geen andere versie om mee te vergelijken [Regeling vervallen per 01-01-2026] De ACM beoordeelt, door toepassing van de artikelen 4 tot en met 8 , de investeringsuitgaven als doelmatig, indien en voor zover: − het doel van de investering is gerealiseerd, en − voldoende aannemelijk en voldoende onderbouwd is dat de investeringsuitgaven bijdragen aan de realisatie van het doel zoals vastgelegd in het voornemen, het definitieve inpassingsplan, het noodzaakbesluit van de Minister of een soortgelijk document.

Doel van een investering Geen andere versie om mee te vergelijken [Regeling vervallen per 01-01-2026] a. De ACM stelt bij de doelmatigheidsbeoordeling vast of het doel van een investering is gerealiseerd zoals vastgelegd in het voornemen, het definitieve inpassingsplan, het noodzaakbesluit van de Minister of een soortgelijk document. b. Indien het doel van een investering niet is gerealiseerd, beoordeelt de ACM de kosten van de investering als niet doelmatig. c. Indien het doel van een investering gedeeltelijk is gerealiseerd, beoordeelt de ACM ten hoogste de kosten die samenhangen met het gedeelte van de investeringsuitgaven dat heeft bijgedragen aan het gerealiseerde gedeelte van het doel als doelmatig. d. Indien het doel van een investering geheel of gedeeltelijk is gerealiseerd, zet de ACM de beoordeling van de doelmatigheid voort volgens de vierde of vijfde afdeling.

Globale of integrale beoordeling Geen andere versie om mee te vergelijken [Regeling vervallen per 01-01-2026] a. De ACM beoordeelt de in artikel 3 genoemde criteria door middel van een integrale of globale beoordeling. b. De ACM bepaalt de doelmatige kosten van een investering door toepassing van een integrale beoordeling van de investeringsuitgaven, tenzij de ACM oordeelt dat een globale beoordeling volstaat. c. Bij de afweging welke beoordeling gebruikt wordt, houdt de ACM onder meer rekening met de omvang van de investering en met de vraag of en wanneer de investering in de reguleringssystematiek op doelmatigheid wordt beoordeeld, bijvoorbeeld op basis van een benchmarkonderzoek voor de landelijke netbeheerders of door maatstafregulering bij de regionale netbeheerders.

Investeringsuitgaven in overeenstemming met begrote investeringsuitgaven Geen andere versie om mee te vergelijken [Regeling vervallen per 01-01-2026] a. De ACM stelt vast of de investeringsuitgaven in overeenstemming zijn met de begrote investeringsuitgaven ten tijde van het voornemen, het definitieve inpassingsplan, het noodzaakbesluit van de Minister of een soortgelijk document. b. Indien de investeringsuitgaven niet afwijken van de begrote investeringsuitgaven, neemt de ACM de investeringsuitgaven als basis voor de bepaling van de doelmatige kosten. c. Indien de investeringsuitgaven afwijken van de begrote investeringsuitgaven bepaalt de ACM of dit aanleiding geeft om een onderzoek naar deze afwijking in te stellen. Indien de ACM hier geen aanleiding in ziet, neemt zij de investeringsuitgaven als basis voor de bepaling voor de doelmatige kosten. Indien de ACM wel een onderzoek naar de afwijking instelt en voor zover uit dit onderzoek blijkt dat de afwijkingen van de begroting verklaarbaar en aanvaardbaar zijn, neemt de ACM de investeringsuitgaven als basis voor de bepaling van de doelmatige kosten. Indien en voor zover uit het onderzoek niet blijkt dat de afwijkingen van de begroting verklaarbaar en aanvaardbaar zijn, neemt de ACM de begrote investeringsuitgaven, tot een maximum van de gerealiseerde investeringsuitgaven, als basis voor de bepaling van de doelmatige kosten die zij in aanmerking neemt bij het vaststellen van de transporttarieven of toegestane inkomsten. d. Als onderdeel van het onderzoek als bedoeld onder c, kan de ACM besluiten om over te gaan tot een integrale beoordeling zoals bedoeld in de vijfde afdeling.

Investeringsuitgaven in overeenstemming met contrabegroting Geen andere versie om mee te vergelijken [Regeling vervallen per 01-01-2026] a. De ACM onderzoekt of de kosten van een investering doelmatig zijn door beoordeling van de investeringsuitgaven. De gerealiseerde investeringsuitgaven zijn daarbij het uitgangspunt. b. De ACM zal voor dit onderzoek een contrabegroting op laten stellen. Deze contrabegroting kan zowel de gehele investering betreffen als beperkt blijven tot één of meer onderdelen (kostenposten) daarvan, en wordt als basis genomen voor de bepaling van de doelmatige kosten. c. De ACM zal voor de gehele investering of per kostenpost de contrabegroting met de investeringsuitgaven van de netbeheerder vergelijken. Als er verschillen optreden tussen de kosten (voor de gehele investering of per kostenpost) in de contrabegroting en de kosten (voor de gehele investering of per kostenpost) in de investeringsuitgaven, zal de ACM beoordelen of de uitgaven die horen bij dit verschil doelmatig zijn. d. Het onderzoek als bedoeld onder a, kan mede inhouden dat per kostenpost wordt beoordeeld of de uitgave van die kostenpost bijdraagt aan de realisatie van het doel zoals vastgelegd in het voornemen, het definitieve inpassingsplan, het noodzaakbesluit van de Minister of een soortgelijk document. e. Het onderzoek als bedoeld onder a, kan mede inhouden een toets of de investering is gerealiseerd met toepassing van een deugdelijke externe aanbestedingsprocedure. f. Indien een investering volledig of voor een deel is gerealiseerd zonder gebruik te maken van een externe aanbestedingsprocedure als bedoeld onder e, kan de ACM onderzoeken op welke gronden dat is gebeurd en welke interne procedures de netbeheerder in dat geval heeft toegepast om de doelmatigheid van de investeringsuitgaven te waarborgen.

Beoordeling activeringen na ingebruikname Geen andere versie om mee te vergelijken [Regeling vervallen per 01-01-2026] a. Indien activeringen na ingebruikname op het moment van de kennisgeving conform artikel 2 al geactiveerd zijn, geeft de netbeheerder deze activeringen aan en worden deze overeenkomstig artikel 6 of 7 op doelmatigheid beoordeeld. b. Indien componenten van een investering pas geactiveerd worden na de kennisgeving conform artikel 2 , geldt het volgende: c. De netbeheerder zal bij de kennisgeving conform artikel 2 aangeven welke activeringen na ingebruikname nodig zijn, welk doel deze dienen en hoe hoog de verwachte uitgaven zijn. De ACM zal vervolgens controleren of laten controleren of deze schatting realistisch is en voldoende aannemelijk is dat deze uitgaven doelmatig zullen zijn. d. Indien de schatting realistisch is, voldoende aannemelijk is dat deze uitgaven doelmatig zullen zijn, en de gerealiseerde uitgaven behorende bij deze geschatte activeringen na ingebruikname niet hoger zijn dan de schatting, zal de ACM de gerealiseerde uitgaven van deze activeringen, na ingebruikname, verwerken in de tarieven of toegestane inkomsten conform artikel 10 . e. Indien de schatting niet realistisch is of de verwachting is dat deze uitgaven niet doelmatig zullen zijn, zal de ACM de schatting laten aanpassen. Als de gerealiseerde uitgaven behorende bij deze geschatte activeringen na ingebruikname niet hoger zijn dan de aangepaste schatting, zal de ACM de gerealiseerde uitgaven van deze activeringen, na ingebruikname, verwerken in de tarieven of toegestane inkomsten conform artikel 10 . f. Indien de gerealiseerde uitgaven behorende bij deze geschatte activeringen na ingebruikname hoger zijn dan de schatting bedoeld in sub d of e, toont de netbeheerder aan waarom de hogere uitgaven gerechtvaardigd zijn. De ACM kan onderzoeken of de afwijkingen doelmatig zijn. Indien de ACM beoordeelt dat deze hogere uitgaven van activeringen, na ingebruikname, doelmatig zijn, zal de ACM deze verwerken in de tarieven of toegestane inkomsten conform artikel 10 . g. Lid a t/m f zijn niet van toepassing op eventueel te betalen claims van of op derden, waaronder schadevergoedingen en disputen, die samenhangen met de gerealiseerde uitbreidingsinvestering. Nadat de netbeheerder deze claims heeft betaald zal de ACM de uitgaven behorende bij deze claims in de tarieven of toegestane inkomsten verwerken conform artikel 10 .

Beoordeling overnamekosten Geen andere versie om mee te vergelijken [Regeling vervallen per 01-01-2026] a. De ACM beoordeelt de doelmatigheid van de overnamekosten door toepassing van een globale beoordeling, zoals bedoeld in de vierde afdeling, voor zover de ACM de volgende stukken uiterlijk bij het voorstel voor de tarieven als bedoeld in artikel 41b, eerste lid, van de E-wet en artikel 81b, eerste lid, van de Gaswet heeft ontvangen van de netbeheerder: − een overzicht van de overgenomen netten die binnen 12 maanden voorafgaand aan de maand van het tariefvoorstel in gebruik zijn genomen en waarvan de investeringen zijn gerealiseerd en geactiveerd, inclusief het aantal nieuwe afnemers per tariefcategorie; − een onderbouwing van de totstandkoming van de overnameprijs per overgenomen net, waarbij de uitspraak van een bevoegde rechter in het kader van het Besluit waardevaststelling netten voor elektriciteit en voor gastransport ook volstaat; − een toelichting op de overnamekosten per overgenomen net die gemaakt zijn met onderscheid naar de verwervingskosten, de aanpassingskosten en de operationele kosten; − een toelichting op de overname-inkomsten per overgenomen net die de netbeheerder zal krijgen uit hoofde van de overname van netten waar nog geen netbeheerder voor was aangewezen; − een voorstel tot correctie van de totale inkomsten uit hoofde van de overname van netten waar nog geen netbeheerder voor was aangewezen; − documenten ter onderbouwing van dit voorstel. b. De ACM beoordeelt of de netbeheerder de doelmatigheid van de overnamekosten voldoende heeft onderbouwd en of hij voldoende aannemelijk heeft gemaakt dat deze kosten voorvloeien uit de overname van het net. Indien de ACM dat noodzakelijk acht, kan zij de netbeheerder vragen om een beknopt rapport van een onafhankelijke partij waaruit blijkt dat de overnamekosten doelmatig zijn en/of om een verklaring van een accountant dat de kosten die worden vermeld daadwerkelijk zijn gemaakt.

Doelmatige kosten verwerken in tarieven of inkomsten Geen andere versie om mee te vergelijken [Regeling vervallen per 01-01-2026] a. Indien en voor zover de kosten van de investering op grond van de beoordeling als bedoeld in artikel 6 , artikel 7 , artikel 8 of artikel 9 van deze beleidsregel, als doelmatige kosten van de investering worden aangemerkt, neemt de ACM deze doelmatige kosten in aanmerking bij het vaststellen van de jaarlijkse transporttarieven of toegestane inkomsten. b. Indien en voor zover de ACM de kosten als bedoeld onder a als niet doelmatig beoordeelt, neemt zij deze kosten niet in aanmerking bij het vaststellen van de tarieven of toegestane inkomsten. c. Indien de kennisgeving van een investering tijdig is gedaan, maar de doelmatigheid van de gerealiseerde investeringsuitgaven tijdens de vaststelling van de tarieven of toegestane inkomsten nog niet bekend is, wordt voor deze kostenposten de gerealiseerde investeringsuitgaven in de tarieven of toegestane inkomsten verwerkt, zonder eventuele aftrek van inefficiënte kosten. Indien de ACM op een later moment vaststelt dat deze kostenposten geheel of gedeeltelijk niet doelmatig waren, wordt het verschil tussen de gerealiseerde investeringsuitgaven en het deel dat als doelmatig is beoordeeld in een volgend jaar bij het vaststellen van de transporttarieven of toegestane inkomsten gecorrigeerd.

Inwerkingtreding Geen andere versie om mee te vergelijken [Regeling vervallen per 01-01-2026] a. Dit besluit treedt in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van de Staatscourant waarin het wordt geplaatst. b. Deze beleidsregel wordt met toelichting in de Staatscourant geplaatst.

Citeertitel Geen andere versie om mee te vergelijken [Regeling vervallen per 01-01-2026] Deze beleidsregel wordt aangehaald als: Beleidsregel ACM beoordeling doelmatige kosten van niet-reguliere uitbreidingsinvesteringen.