ECLI:NL:RVS:2024:4273

202404355/1/A2. Datum uitspraak: 23 oktober 2024 AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK Uitspraak in het geding tussen: [appellant], wonend in [woonplaats], appellant, en het college van beroep voor de examens van Tilburg University (hierna: het college), verweerder.

Bij beslissing van 12 april 2024 heeft de examencommissie van Tilburg School of Economics and Management (hierna: de examencommissie) geconcludeerd dat [appellant] plagiaat heeft gepleegd bij zijn proposal voor de thesis van de masteropleiding Finance (hierna: de thesis proposal). De examencommissie heeft daarom de thesis proposal ongeldig verklaard en bepaalt dat [appellant] vanaf het eerste semester van het studiejaar 2024/2025 weer een nieuwe thesis proposal mag schrijven. Bij beslissing van 3 juli 2024 heeft het college het administratief beroep van [appellant] tegen de beslissing van 12 april 2024 ongegrond verklaard. Tegen dit besluit heeft [appellant] beroep ingesteld. Het college heeft een verweerschrift ingediend. De Afdeling heeft de zaak op een zitting behandeld op 10 september 2024, waar [appellant], vertegenwoordigd door mr. R.J.C. Bindels, en het college, vertegenwoordigd door mr. J. Heffels, mr. G. Soijer-Pepping en mr. L. Maas zijn verschenen.

Inleiding 1.       De voor deze zaak relevante wet- en regelgeving zijn opgenomen in de bijlage, die deel uitmaakt van deze uitspraak. 2.       [appellant] volgt sinds 1 september 2023 de masteropleiding Finance aan de Tilburg School of Economics and Management. Onderdeel van deze masteropleiding is het schrijven van een master thesis. Voordat een student hiermee kan beginnen, moet hij eerst een "go" krijgen van de scriptiecoördinator op zijn thesis proposal. In de thesis proposal geeft de student een toelichting op het door hem gekozen onderwerp, de door hem geformuleerde onderzoeksvraag en de voorgestelde onderzoeksmethode van zijn master thesis. [appellant] hoeft voor het behalen van zijn masterdiploma alleen nog zijn master thesis met een positief resultaat af te ronden. 3.       [appellant] heeft op 1 maart 2024 zijn thesis proposal ingeleverd. Op 19 maart 2024 heeft de scriptiecoördinator bij de examencommissie melding gemaakt van een vermoeden van fraude. Hierop heeft de examencommissie nader onderzoek gedaan, waarbij zij ook een plagiaatscan heeft uitgevoerd. Uit de plagiaatscan is gebleken dat de thesis proposal van [appellant] voor 55% overlap vertoont met andere bronnen, waarvan 43% afkomstig is van een door een andere student ingeleverde opdracht bij het vak Academic Competences Finance in het studiejaar 2022/2023. Naar aanleiding hiervan heeft de examencommissie [appellant] gehoord. [appellant] heeft geen verklaring kunnen geven voor de door de examencommissie geconstateerde onregelmatigheden. Na de hoorzitting heeft de examencommissie nader onderzoek gedaan en een deskundige van Tilburg University om advies gevraagd. De examencommissie heeft geconcludeerd dat [appellant] zich schuldig heeft gemaakt aan plagiaat, omdat hij gegevens, teksten, redeneringen en/of gedachten van anderen heeft overgenomen zonder correcte bronvermelding. Hierdoor is het volgens de examencommissie niet meer mogelijk om een juist oordeel te vormen over kennis, inzicht en vaardigheden van [appellant] voor dit vak. Om die reden heeft de examencommissie besloten de thesis proposal ongeldig te verklaren en [appellant] niet in de gelegenheid te stellen om de master thesis nog dit semester te herkansen. [appellant] moet een geheel nieuwe master thesis, inclusief thesis proposal, met een ander onderwerp schrijven. Hij mag hiermee in het eerste semester van het studiejaar 2024/2025 beginnen. Administratief beroep 4.       Het college heeft het administratief beroep van [appellant] ongegrond verklaard. Het college heeft daarbij overwogen dat [appellant] op de zitting heeft bevestigd dat hij een deel van zijn thesis proposal heeft overgenomen van eerder werk van een andere student, zonder correcte bronvermelding. Het college volgt [appellant] niet in zijn betoog dat bij een thesis proposal geen sprake kan zijn van fraude. De master thesis is een onderwijseenheid waaraan een tentamen is verbonden in de zin van artikel 7.3 van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek. De thesis proposal is volgens het college op grond van artikel 2, onder 21, van de Regels en Richtlijnen TiSEM 2023/2024 (hierna: de regels en richtlijnen) aan te merken als een toetsonderdeel van het tentamen. In de thesis proposal moet de student toelichten waarom de onderzoeksvraag economisch relevant is en in welke mate het onderzoek innovatief is ten opzichte van wat al bekend is in de literatuur. De beoordeling van de thesis proposal bepaalt of de student door mag gaan met het schrijven van de master thesis, de zogeheten "go/no-go". De thesis proposal ondergaat daarom een inhoudelijke beoordeling waarbij het kennen en kunnen van de student wordt getoetst. Dit betekent dat deze constatering valt onder de reikwijdte van fraude als bedoeld in artikel 19, eerste lid, van de regels en richtlijnen. Anders dan [appellant] aanvoert, volgt uit het document ‘Format and content of the thesis proposal’ daarnaast niet dat hij geen bronvermelding hoefde op te nemen bij de thesis proposal. Uit bovengenoemd document volgt volgens het college dat de student de huidige staat van de literatuur moet weergeven met enkele, toonaangevende bronnen. Het is met andere woorden niet nodig om voor dit onderdeel meer bronnen te noemen. Dit betekent niet dat [appellant] bij het aanhalen van bronnen een correcte bronvermelding achterwege mag laten. Het college heeft de sanctie bovendien ook niet onredelijk geacht. Op grond van artikel 21, vierde lid, aanhef en onder c, van de regels en richtlijnen wordt in beginsel een ‘wachtsemester’ gehanteerd bij fraude in de master thesis. Dit zou inhouden dat [appellant] pas in september 2025 zou mogen beginnen met het opnieuw schrijven van de thesis proposal. Omdat het plagiaat al in een vroeg stadium is ontdekt, heeft de examencommissie de sanctie beperkt en mag [appellant] al in het eerste semester van het nieuwe studiejaar (september 2024) opnieuw beginnen. De studievertraging die hij daarmee oploopt is niet onredelijk lang. De examencommissie heeft terecht meer waarde gehecht aan het belang om plagiaat te bestrijden en de waarborging van de kwaliteit van het onderwijs, dan aan het belang van de individuele student om studievertraging te voorkomen.

5.       Het college heeft in zijn beslissing de door [appellant] aangevoerde gronden gemotiveerd weerlegd en goed navolgbaar uiteengezet waarom de examencommissie deze sanctie aan [appellant] kon opleggen. In wat [appellant] in beroep heeft aangevoerd ziet de Afdeling geen aanknopingspunten voor een ander oordeel. De Afdeling licht dit hieronder nader toe. Is de thesis proposal een tentamenonderdeel? 6.       Ook in beroep voert [appellant] aan dat de thesis proposal niet meer is dan een verzoek om de master thesis over een bepaald onderwerp te mogen schrijven. De thesis proposal wordt niet inhoudelijk beoordeeld door een examinator en er wordt geen plagiaatscan uitgevoerd. Hieruit volgt dat de thesis proposal niet kan worden aangemerkt als tentamenonderdeel en dat zijn handelen niet valt onder de reikwijdte van artikel 19 van de regels en richtlijnen, aldus [appellant]. 6.1.    In het document ‘Format and content of the thesis proposal’ is uiteengezet aan welke eisen de thesis proposal moet voldoen. Zo moet de student aangeven in welke categorie de thesis proposal valt, mag de proposal niet langer zijn dan vier pagina’s en moet de student het onderwerp van de thesis toelichten aan de hand van vijf deelonderwerpen: onderzoeksvraag, literatuuronderzoek, onderzoeksplan, beschikbare bronnen en bronvermelding. Studenten hebben via de digitale leeromgeving (Canvas) en op een informatiebijeenkomst hierover informatie gekregen. Op de zitting heeft het college nader toegelicht dat de thesis proposal wordt beoordeeld door de scriptiecoördinator, die is aangewezen als examinator. 6.2.    Naar het oordeel van de Afdeling moet de thesis proposal worden aangemerkt als een tentamenonderdeel waarop artikel 19 van de regels en richtlijnen van toepassing is. Aan de hand van de vijf voorgeschreven deelonderwerpen beoordeelt de examinator de kennis, het inzicht en de vaardigheden van de student om de onderzoeksvraag te formuleren en het researchplan op te stellen. Afhankelijk van dit oordeel krijgt de student een "go" of een (voorlopige) "no-go". Bij een "go" mag de student beginnen met het daadwerkelijk schrijven van de master thesis. Bij een "no-go" krijgt de student twee weken de tijd om de thesis proposal aan te passen. Als ook de aangepaste thesis proposal niet resulteert in een "go", dan mag de student dat studiejaar niet beginnen met het schrijven van de master thesis. Dit betekent dat de thesis proposal onlosmakelijk is verbonden met de master thesis. Gelet op de door de opleiding verstrekte informatie en de vereiste inhoud van de thesis proposal, had het voor [appellant] ook evident moeten zijn dat de door hem ingediende thesis proposal inhoudelijk zou worden beoordeeld. 6.3.    Het college heeft op de zitting daarnaast toegelicht dat het inderdaad niet gebruikelijk is dat met anti-plagiaatsoftware een plagiaatscan wordt uitgevoerd bij een thesis proposal. Dit komt omdat de tekst van de thesis proposal vaak wordt herhaald in de eerste hoofdstukken van de uiteindelijke master thesis. De master thesis wordt wel altijd door de plagiaatscanner gehaald. Het scannen van de thesis proposal zou daarom betekenen dat de master thesis een hoge plagiaatscore krijgt vanwege de overeenkomsten met de eerder gescande thesis proposal. De thesis proposal wordt daarom handmatig op plagiaat gecontroleerd. Deze handmatige controle was voor de examencommissie aanleiding om toch een plagiaatscan uit te voeren. Naar het oordeel van de Afdeling staat het de examencommissie vrij om dit te doen, gelet op het belang van de waarborging van de kwaliteit van het onderwijs. Aan deze handelwijze kan niet de conclusie worden verbonden dat de thesis proposal niet inhoudelijk wordt beoordeeld en geen onderdeel is van het tentamen. 6.4.    Het betoog slaagt niet. Was een bronvermelding verplicht? 7.       [appellant] stelt zich op het standpunt dat uit het document ‘Format and content of the thesis proposal’ volgt dat hij in zijn thesis proposal kon volstaan met enkele bronnen en dat geen uitputtende bronnenlijst was vereist. 7.1.    In de thesis proposal moet de student in het tweede hoofdstuk uiteenzetten hoe in de literatuur wordt gedacht over het onderwerp van de master thesis. Bij dit onderdeel is het document ‘Format and content of the thesis proposal’ opgenomen dat de student niet 100 wetenschappelijke artikelen hoeft te noemen, maar dat hij kan volstaan met een verwijzing naar vijf artikelen, zolang deze vijf maar (zeer) relevant zijn voor het onderwerp van de master thesis. Dit betekent dus niet dat [appellant] deze richtlijn zo mocht opvatten dat hij verder niet aan bronvermelding hoefde te doen. Dit blijkt ook uit het laatste hoofdstuk waarin de student alle bronnen moet vermelden die hij heeft gebruikt in de thesis proposal. Het betoog slaagt niet. Is de sanctie buitenproportioneel? 8.       [appellant] stelt zich op het standpunt dat de sanctie niet evenredig is. Hij is een hardwerkende en gemotiveerde student. Hij erkent dat hij teksten, redeneringen en/of gedachten heeft overgenomen van een andere student zonder correcte bronvermelding, maar dat er geen sprake is van opzet of verwijtbaar handelen. Door de sanctie loopt hij studievertraging op en kan hij niet in het studiejaar 2023/2024 afstuderen. 8.1.    Naar het oordeel van de Afdeling is de opgelegde sanctie niet onevenredig. Hoewel het gevolg van deze sanctie is dat [appellant] niet op het door hem gewenste moment kan afstuderen, heeft de examencommissie hiermee bij het bepalen van de sanctie voldoende rekening gehouden door de sanctie te matigen en bovendien een speciale voorziening voor [appellant] te treffen. [appellant] mocht daarom, buiten het reguliere programma om, al in september 2024 opnieuw beginnen aan zijn master thesis in plaats van pas in september 2025. Dit betekent dat hij feitelijk beter af is dan studenten die een "no-go" hebben gekregen op hun thesis proposal of van wie de master thesis met een onvoldoende is beoordeeld. Deze studenten mogen pas in januari 2025 opnieuw beginnen. In wat [appellant] heeft aangevoerd ziet de Afdeling geen aanleiding voor het oordeel dat de examencommissie de sanctie nog verder had moeten matigen. Het college heeft terecht meer waarde toegekend aan het belang om fraude te bestrijden en daarmee de kwaliteit van het onderwijs te waarborgen, dan het individuele belang van [appellant] om op het door hem gewenste moment af te studeren. 8.2.    Het betoog slaagt niet.

De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State: verklaart het beroep ongegrond. Aldus vastgesteld door mr. J.M. Willems, voorzitter, en mr. J.A.W. Scholten-Hinloopen en mr. J.M.L. Niederer, leden, in tegenwoordigheid van mr. P.A. de Vink, griffier. w.g. Willems voorzitter w.g. De Vink griffier Uitgesproken in het openbaar op 23 oktober 2024 154-1064   BIJLAGE   Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek Artikel 7.3, tweede en derde lid: […] 2. Een opleiding is een samenhangend geheel van onderwijseenheden, gericht op de verwezenlijking van welomschreven doelstellingen op het gebied van kennis, inzicht en vaardigheden waarover degene die de opleiding voltooit, dient te beschikken. Een onderwijseenheid kan betrekking hebben op de praktische voorbereiding op de beroepsuitoefening en op de beroepsuitoefening in verband met het onderwijs in een duale opleiding, voor zover deze activiteiten onder begeleiding van het instellingsbestuur plaatsvinden. 3. Aan elke opleiding is een examen verbonden. Aan elke onderwijseenheid is een tentamen verbonden. […] Regels en Richtlijnen TiSEM 2023/2024 Artikel 2 Begripsomschrijvingen In deze regels en richtlijnen wordt verstaan onder: […] 20. Tentamengelegenheid: een onderzoek naar de kennis, het inzicht en de vaardigheden van de student op het gebied van een onderdeel, alsmede de beoordeling van de resultaten van dat onderzoek. Een tentamen kan (digitaal) schriftelijk of mondeling worden afgenomen of bestaat uit een verzameling van praktische oefeningen. Een tentamen kan bestaan uit een aantal verschillende (tussen)toetsen, welke zowel op de universiteit (on campus) dan wel buiten de universiteit (off campus) kunnen worden afgenomen, online dan wel offline. Per academisch jaar worden in beginsel twee gelegenheden geboden om een vak af te ronden. 21. Toets: een deelonderzoek naar de kennis, het inzicht en de vaardigheden op het gebied van een onderdeel, alsmede de beoordeling van de resultaten van het deelonderzoek, zoals tussentoetsen, (groeps)opdrachten en presentaties. Ook het vakafsluitende (her)tentamen is een toets. Het geheel is een tentamengelegenheid en is de basis voor het eindcijfer. Een toets kan (digitaal) schriftelijk of mondeling worden afgenomen en bestaat uit een praktische oefening, welke zowel op de universiteit (on campus) dan wel buiten de universiteit (off campus) kunnen worden afgenomen, online dan wel offline. […] Artikel 19 Definitie fraude 1. Onder fraude wordt verstaan een handelen of nalaten daarvan door de examinandus dat tot gevolg heeft dat het vormen van een juist oordeel over zijn kennis, inzicht en vaardigheden geheel of gedeeltelijk onmogelijk wordt gemaakt. 2. In ieder geval worden de volgende gevallen als fraude aangemerkt: […] g. in een thesis, toets, tentamen of ander werkstuk gegevens, teksten, redeneringen of gedachten van anderen, van werk van een ander of uit eigen werk overnemen zonder correcte bronvermelding volgens de binnen de wetenschap algemeen aanvaarde regels. Hiervan is onder meer sprake als: - passages uit het werk van een ander nagenoeg woordelijk zijn overgenomen zonder correcte bronvermelding en zonder aanhalingstekens en/of passages uit het werk van een ander zijn geparafraseerd zonder dat is aangegeven dat het hier de opvatting of gedachtegang van een ander betreft en zonder bronvermelding; - uitgewerkte ideeën of vondsten van een ander worden gepresenteerd als eigen ideeën of vondsten; […] Artikel 21 Procedure en sancties bij fraude […] 4. In beginsel worden bij een eerste vergrijp de volgende maatregelen opgelegd: […] c. indien in een bachelor of in een master thesis fraude wordt geconstateerd, wordt de gehele desbetreffende thesis ongeldig verklaard, inclusief alle toetsen en/of toetsonderdelen. De thesis is niet voor herschrijving vatbaar en er dient een geheel nieuwe thesis te worden geschreven. In beginsel mag een student pas starten met het opnieuw schrijven van de thesis één heel semester nadat studenten die op hetzelfde moment zijn gestart met het schrijven van hun thesis als de student bij wie fraude is geconstateerd, en die de thesis niet hebben gehaald, opnieuw mogen beginnen.