ECLI:NL:RVS:2018:3493

201800851/1/A1. Datum uitspraak: 24 oktober 2018 AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK Uitspraak op het hoger beroep van: [appellant], tegen de uitspraak van de rechtbank Gelderland van 18 december 2017 in zaak nr. 16/4787 in het geding tussen: [appellant] en het college van burgemeester en wethouders van Nijmegen.

Bij besluit van 9 juni 2015 heeft het college het door [appellant] gedane verzoek om handhavend op te treden tegen onder meer Grieks specialiteitenrestaurant Corfu, gevestigd op het perceel Waalkade 49 te Nijmegen, afgewezen. Bij besluit van 7 januari 2016 heeft het college het door [appellant] daartegen gemaakte bezwaar gegrond verklaard, het besluit van 9 juni 2015 herroepen en beslist dat de Omgevingsdienst Regio Nijmegen het handhavingsverzoek opnieuw in behandeling dient te nemen. Bij uitspraak van 14 april 2016 in zaak nummer 16/460 heeft de rechtbank Gelderland het door [appellant] daartegen ingestelde beroep gegrond verklaard en het besluit van 7 januari 2016 vernietigd, voor zover daarbij is nagelaten te beslissen op het verzoek om handhaving. Bij besluit van 4 mei 2016 heeft het college aan Corfu een last onder dwangsom opgelegd. Bij afzonderlijk besluit van 27 juni 2016 heeft het college het bezwaar van [appellant] tegen het besluit van 9 juni 2015 opnieuw gegrond verklaard. Bij uitspraak van 18 december 2017 heeft de rechtbank het door [appellant] tegen de besluiten van 4 mei 2016 en 27 juni 2016, door de rechtbank en ook hierna tezamen aangeduid als het tweede besluit op bezwaar, ingestelde beroep gegrond verklaard en het tweede besluit op bezwaar vernietigd. Deze uitspraak is aangehecht. [appellant] heeft incidenteel hoger beroep ingesteld. Bij besluit van 18 mei 2018 heeft het college aan Corfu opnieuw een last onder dwangsom opgelegd. Bij besluit van 26 juli 2018 heeft het college aan Corfu wederom een last onder dwangsom opgelegd. Bij besluit, verzonden op 31 juli 2018, heeft het college het door [appellant] tegen het besluit van 18 mei 2018 gemaakte bezwaar niet-ontvankelijk verklaard. [appellant] heeft naar aanleiding van de besluiten van 18 mei, 26 juli en 31 juli 2018 nadere stukken ingediend. De Afdeling heeft de zaak ter zitting behandeld op 6 september 2018, waar [appellant], bijgestaan door mr. J.E. van Gilst, advocaat te Wageningen, en [gemachtigde], en het college, vertegenwoordigd door mr. S.G. Blasweiler, advocaat te Ede, en R.G.A.M. Nicolasen, zijn verschenen.

Inleiding 1.    [appellant] heeft te kennen gegeven dat zijn hoger beroep is beperkt tot Grieks specialiteitenrestaurant Corfu. 2.    [appellant] woont in het appartement [locatie 1] te Nijmegen. Op de begane grond van het appartementencomplex waarvan het appartement van [appellant] deel uitmaakt, is een aantal horecagelegenheden gevestigd, waaronder Corfu. [appellant] heeft het college verzocht handhavend op te treden tegen Corfu vanwege geur- en geluidsoverlast in zijn appartement.     Bij besluit van 4 mei 2016 heeft het college aan Corfu een last onder dwangsom opgelegd vanwege de geur- en geluidsoverlast die werd veroorzaakt door de afzuiginstallaties van Corfu. De last zag op het aanpassen van de afzuiginstallatie in die zin, dat de uitblaas op een hoger punt gebracht moest worden, zodat geen bakdampen meer in de bovengelegen woning zouden worden verspreid. Voorts zag de last erop dat de bij Corfu aanwezige installaties en toestellen dienden te voldoen aan de geluidswaarden die zijn neergelegd in tabel 2.17a van het Activiteitenbesluit milieubeheer (hierna: het Activiteitenbesluit).     [appellant] heeft beroep ingesteld omdat met het besluit van 4 mei 2016 volgens hem het beoogde doel, het beëindigen van de geur- en geluidsoverlast in zijn appartement, niet kan worden bereikt, zodat dit besluit geen adequate reactie op zijn handhavingsverzoek is. Het college stelde zich op het standpunt dat Corfu aan de lastgeving in het besluit van 4 mei 2016 heeft voldaan en dat er geen grondslag voor verder handhavend optreden meer bestaat. 3.    De rechtbank heeft op grond van het rapport van de Omgevingsdienst Regio Arnhem van 2 september 2016 vastgesteld dat in het appartement van [appellant] sprake is van onaanvaardbare geurhinder, ondanks dat Corfu naar aanleiding van de last onder dwangsom de uitblaas van de afzuiginstallatie heeft verhoogd en daarmee onbetwist voldoet aan artikel 3:103, eerste lid, onder a, van de Activiteitenregeling milieubeheer (hierna: de Activiteitenregeling). Hiertegen zou het college volgens de rechtbank kunnen optreden door het stellen van maatwerkvoorschriften, zoals bedoeld in artikel 2.7a, vierde lid, van het Activiteitenbesluit, in samenhang met artikel 3.103, vierde lid, van de Activiteitenregeling. De rechtbank heeft geoordeeld dat het tweede besluit op bezwaar niet zorgvuldig is voorbereid, aangezien het college de mogelijkheid van deze bevoegdheidsgrondslag niet heeft onderzocht. Omdat er specifieke grondslagen zijn om geurhinder terug te brengen tot een aanvaardbaar niveau, is volgens de rechtbank niet aan de orde of een handhavingsgrondslag is gelegen in artikel 7:22 van het Bouwbesluit. Of sprake is van geluidshinder is volgens de rechtbank niet voldoende onderzocht, zodat het besluit ook op dat onderdeel niet zorgvuldig is voorbereid. Om die redenen heeft de rechtbank het tweede besluit op bezwaar vernietigd. Het incidenteel hoger beroep 4.    [appellant] betoogt dat de rechtbank heeft miskend dat handhaving op grond van artikel 7.22 van het Bouwbesluit tot de mogelijkheden behoort. Hij voert hiertoe aan dat het door hem gedane handhavingsverzoek ziet op handhavend optreden ter beëindiging van de door hem ondervonden geuroverlast en niet op het stellen van maatwerkvoorschriften. Volgens hem had het college moeten onderzoeken of het handhavend had kunnen optreden op grond van bovengenoemde bepaling. 4.1.    Artikel 7.22 van het Bouwbesluit luidt: "Onverminderd het bij of krachtens dit besluit of de Wet milieubeheer bepaalde is het verboden in, op of aan een bouwwerk of op een open erf of terrein voorwerpen of stoffen te plaatsen, te werpen of te hebben, handelingen te verrichten of na te laten of werktuigen te gebruiken, waardoor: a. op voor de omgeving hinderlijke of schadelijke wijze rook, roet, walm of stof wordt verspreid; b. overlast wordt of kan worden veroorzaakt voor de gebruikers van het bouwwerk, het open erf of terrein; c. op voor de omgeving hinderlijke of schadelijke wijze stank, stof of vocht of irriterend materiaal wordt verspreid of overlast wordt veroorzaakt door geluid en trilling, elektrische trilling daaronder begrepen, of door schadelijk of hinderlijk gedierte, dan wel door verontreiniging van het bouwwerk, open erf of terrein, of d. instortings-, omval- of ander gevaar wordt veroorzaakt." 4.2.    Zoals de Afdeling eerder heeft overwogen, onder meer in de uitspraak van 12 november 2014, ECLI:NL:RVS:2014:4032, is artikel 7.22 van het Bouwbesluit, gelet op de nota van toelichting (Stb. 2011, 416, blz. 342-343), een restbepaling die door het bevoegd gezag kan worden toegepast indien het naar zijn oordeel noodzakelijk is om op te treden tegen het gebruik van een bouwwerk, open erf of terrein vanwege gevaarzetting, dreigende aantasting van de volksgezondheid of overmatige hinder en meer specifieke bepalingen geen soelaas bieden.     Gezien het door het college ingenomen standpunt dat de geurhinder in het appartement van [appellant], ook na het verhogen van de uitblaas van de afzuiginstallatie van Corfu op grond van artikel 3:103, eerste lid, aanhef en onder a, van de Activiteitenregeling en het stellen van maatwerkvoorschriften, onaanvaardbaar is, en hem verder geen specifieke bepalingen ter beschikking stonden om handhavend op te treden tegen Corfu, had het college ten tijde van het nemen van het tweede besluit op bezwaar moeten onderzoeken of het handhavend kon optreden op grond van overtreding van artikel 7.22 van het Bouwbesluit. De rechtbank heeft dit, door te overwegen dat artikel 2.7a, vierde lid, van het Activiteitenbesluit, in samenhang met artikel 3.103, vierde lid, van de Activiteitenregeling, een grondslag voor handhavend optreden kan zijn, niet onderkend. Het stellen van maatwerkvoorschriften, zoals bedoeld in de genoemde bepalingen, is geen vorm van handhavend optreden. Nog daargelaten of maatwerkvoorschriften op grond van genoemde bepalingen kunnen worden gesteld, laat het stellen van die voorschriften onverlet dat overtreding van artikel 7.22 van het Bouwbesluit een grondslag vormt om handhavend op te treden tegen onaanvaardbare geuroverlast afkomstig van Corfu.     Het betoog slaagt. 5.    Het betoog van [appellant] dat de rechtbank heeft miskend dat het college de aan Corfu gerichte last onder dwangsom tevens aan zijn rechtsopvolgers had moeten opleggen, faalt. Hoewel het college op grond van artikel 5:18 van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht kan bepalen dat een last onder dwangsom mede geldt jegens de rechtsopvolger van degene aan wie de last is opgelegd alsmede jegens iedere verdere rechtsopvolger, is het, gelet op de redactie van deze bepaling, hiertoe niet verplicht, ook niet op grond van enige andere wettelijke bepaling. De rechtbank heeft in dit betoog terecht geen aanleiding gezien voor vernietiging van het tweede besluit op bezwaar. De besluiten van 18 mei 2018, 26 juli 2018 en 31 juli 2018 6.    [appellant] komt tevens op tegen het besluit van 26 juli 2018, waarbij aan Corfu een last onder dwangsom is opgelegd. Deze last heeft betrekking op een overtreding van aan Corfu opgelegde maatwerkvoorschriften met betrekking tot het onderhoud van de ontgeuringsinstallatie. [appellant] komt ook op tegen het besluit van 31 juli 2018, waarbij het college zijn bezwaar tegen het besluit van 18 mei 2018 niet-ontvankelijk heeft verklaard.

De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State: I.    verklaart het incidenteel hoger beroep gegrond; II.    veroordeelt het college van burgemeester en wethouders van Nijmegen tot vergoeding van bij [appellant] in verband met de behandeling van het hoger beroep opgekomen proceskosten tot een bedrag van € 1.049,17 (zegge: duizendnegenenveertig euro en zeventien cent), waarvan € 1.002,00 is toe te rekenen aan door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand. Aldus vastgesteld door mr. H. Troostwijk, voorzitter, en mr. E. Steendijk en mr. A.J.C. de Moor-van Vugt, leden, in tegenwoordigheid van mr. D.A.B. Montagne, griffier. w.g. Troostwijk    w.g. Montagne voorzitter    griffier Uitgesproken in het openbaar op 24 oktober 2018 374-860.