ECLI:NL:RBZWB:2025:8503

RECHTBANK ZEELAND-WEST-BRABANT Zittingsplaats: Breda Bestuursrecht zaaknummer: BRE 25/2419 WAJONG uitspraak van 3 december 2025 van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen [eiseres] , uit [plaats] , eiseres, (gemachtigde: mr. M. Gadiot), en de Raad van bestuur van het Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen (UWV; kantoor Breda), verweerder, (gemachtigde: mr. N. Regragui). Inleiding 1. Deze uitspraak gaat over de afwijzing van de aanvraag van eiseres om een uitkering op grond van de Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten (Wajong). Eiseres is het niet eens met deze afwijzing. Zij voert daartoe een aantal beroepsgronden aan. Aan de hand van deze beroepsgronden beoordeelt de rechtbank of het UWV terecht heeft geweigerd een Wajonguitkering toe te kennen. 1.1. De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat het UWV dat terecht geweigerd heeft. Eiseres krijgt dus geen gelijk en het beroep is ongegrond. Hierna legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit heeft. 1.2 Onder 2 staan de feiten en omstandigheden die van belang zijn. Onder 3 staat het procesverloop in deze zaak. Onder 4 en 5 staan het wettelijk kader en de grondslag van het bestreden besluit. Onder 6 en 7 volgt een weergave van het medisch en arbeidskundig onderzoek. Onder 8 en 9 staan de standpunten van eiseres en het UWV. De beoordeling door de rechtbank volgt vanaf 10. Daarbij gaat de rechtbank in op de volgende vragen: heeft eiseres arbeidsvermogen en zo niet, is het ontbreken van arbeidsvermogen duurzaam. Aan het eind staat de beslissing van de rechtbank en de gevolgen daarvan.

2. Eiseres, geboren op [geboortedag] 2005, heeft een aanvraag gedaan voor een Wajong-uitkering. 2.1 Met het besluit van 5 januari 2024 (primair besluit) heeft het UWV geweigerd om een Wajonguitkering toe te kennen. Aan eiseres is meegedeeld dat zij geen arbeidsvermogen heeft, maar dat het UWV verwacht dat zij in de toekomst mogelijk wel arbeidsvermogen kan ontwikkelen. 2.1. Met het bestreden besluit van 4 april 2025 op het bezwaar van eiseres is het UWV bij dat besluit tot weigering een Wajonguitkering toe te kennen, gebleven.

3. Eiseres heeft beroep ingesteld tegen het bestreden besluit. Het UWV heeft op het beroep gereageerd met een verweerschrift. 3.1 De rechtbank heeft het beroep op 19 november 2025 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: de gemachtigde van eiseres, de moeder van eiseres [persoon 1] en de gemachtigde van het UWV.

Wettelijk kader 4. De voor de beoordeling van het beroep belangrijke wet- en regelgeving is te vinden in de bijlage bij deze uitspraak. Grondslag van het bestreden besluit 5. Aan het bestreden besluit ligt een medisch en een arbeidskundig onderzoek ten grondslag. Medisch onderzoek 6.1 UWV-arts [persoon 2] heeft eiseres, tezamen met arbeidsdeskundige [deskundige 1] , gezien op het spreekuur, haar psychisch onderzocht en dossieronderzoek verricht. Hij heeft daarbij kennis genomen van medische informatie van orthopedagoog [deskundige 2] ( [praktijk] ) van 13 december 2018 en 30 april 2018 en van verpleegkundig specialist [deskundige 3] / orthopedagoog [deskundige 4] van 14 augustus 2023. De arts heeft gerapporteerd dat uit de stukken blijkt dat eiseres al sinds jonge leeftijd klachten heeft die kunnen passen bij ASS type 2 (wezenlijke ondersteuning vereist), maar dat die niet altijd goed behandeld zijn. Volgens de UWV-arts is nog niet alles geprobeerd aan behandeling en begeleiding. Er is nog niet gekeken naar de mogelijkheden voor beschut werk of een indicatie banenafspraak. Volgens de UWV-arts is er nu geen arbeidsvermogen. Het dag- en nachtritme van eiseres is volledig verstoord, waardoor zij niet in staat is om op tijd te komen. Eiseres heeft dus geen werknemersvaardigheden. Ook is niet te verwachten dat zij 1 uur een taak kan verrichten of in staat is om 5 dagen per week 4 uur te werken. Onderzocht zou moeten worden of dat voor een goede, passende beschutte werkplaats ook zou moeten gelden. Er kunnen nog interventies plaatsvinden. Daardoor is geen sprake van een medische eindsituatie of duurzaamheid. 6.2 De verzekeringsarts b&b ( [persoon 3] ) heeft eiseres gezien tijdens een spreekuurcontact en dossieronderzoek verricht. De verzekeringsarts b&b heeft gerapporteerd dat eiseres bekend is met een ontwikkelingsstoornis, ASS en beperkte cognitie (TIQ 77-86). Vanwege de ontwikkelingsstoornis is sprake van een stoornis in de mentale functies. Eiseres heeft beperkingen in het ondernemen van activiteiten in groepsverband, structureren van de dag, omgaan met stress en mentale eisen en nieuwe dingen, in communiceren, eigen gevoelens uiten en hanteren van conflicten. Vanwege de aandoening is sprake van prikkel-gevoeligheid. Eiseres heeft moeite om een dagplanning te maken. Ze schijnt verbaal sterk te zijn, maar praat niet veel en geeft korte antwoorden. Bij overprikkeling kan eiseres boos worden of huilen. Eiseres is beperkt voor overwerk, avond/nachtdienst of onregelmatige werkuren en voor zware mentale of fysieke inspanning. Volgens de verzekeringsarts b&b kan eiseres, gelet op het compendium, 1 uur aaneengesloten werken. Zij heeft namelijk geen problemen bij het uitvoeren van dagelijkse routinehandelingen, zoals douchen, tandenpoetsen en aankleden maar ook huishoudelijke taken. Getoetst aan de standaard Duurbelastbaarheid in Arbeid is eiseres 4 uur per dag (2 keer 2 uur) belastbaar. Vanwege de prikkelgevoeligheid die past bij de ontwikkelingsstoornis, is sprake van een stoornis in de energiehuishouding. Uit de primaire rapportage blijkt dat eiseres lang slaapt, maar er is niet gebleken dat zij overdag moet slapen. De verzekeringsarts b&b concludeert in overleg met arbeidsdeskundige b&b [deskundige 5] dat eiseres niet over basale werknemersvaardigheden beschikt, vanwege de problemen in het zelfstandig ondernemen van werkzaamheden en functioneren buitenshuis. De beperkingen van eiseres zijn echter niet duurzaam. Weliswaar hebben de beperkingen van de ASS en de cognitie invloed op het arbeidsvermogen, maar die staan de ontwikkeling van vaardigheden en bekwaamheden niet in de weg. Er is geen sprake van een progressieve aandoening of stabiel ziektebeeld zonder behandelmogelijkheden. Er is ook geen sprake van een aandoening waarbij geen enkele toename van bekwaamheden of verdere ontwikkeling mag worden verwacht. Hoewel ASS en een beperkte cognitie ontwikkelingsstoornissen zijn, kunnen bekwaamheden en verdere ontwikkeling worden verkregen door inzetten van therapie, wat ook wordt bevestigd in de medische informatie. Uit de informatie van de huisarts van 6 juni 2018 blijkt dat de diagnose ASS in 2017 is gesteld maar dat die diagnose niet erkend werd. In 2023 werd de diagnose bevestigd met advies voor psycho-educatie en begeleiding. Ook werd geadviseerd om eiseres door te verwijzen naar een gespecialiseerde praktijk voor autisme voor volwassenen. Gebleken is dat deze adviezen nog niet opgevolgd zijn en nog ingezet kunnen worden. Psycho-educatie richt zich op het leren wat autisme is en hoe ermee om te gaan maar ook op de persoonlijke ontwikkeling in ruime zin. Daarnaast zal eiseres met professionele begeleiding gericht op zelfstandigheid beter kunnen functioneren en meer zelfvertrouwen krijgen, waardoor de belastbaarheid zal toenemen. Door de persoonlijke ontwikkeling zal eiseres kunnen structureren, met nieuwe dingen kunnen omgaan, adequater gevoelens kunnen uiten en omgaan met conflicten en zal het zelfstandig ondernemen van activiteiten toenemen, factoren die invloed hebben op de zelfstandigheid. Hierdoor is niet uit te sluiten dat eiseres zelfstandig werkzaamheden zal kunnen ondernemen en buitenshuis beter kan functioneren door persoonlijke ontwikkeling. Arbeidskundig onderzoek 7.1 Arbeidsdeskundige [deskundige 1] heeft gerapporteerd dat eiseres niet over basale werknemersvaardigheden beschikt, omdat zij niet in staat is afspraken met een werkgever na te komen. Zij is op dit moment onvoldoende in staat om structureel/duurzaam voldoende en flexibel in te spelen/anticiperen op de noodzakelijke aanwezigheid op een werkplek. Bij de aanwezigheid/uitvoering van taken in een arbeidssituatie is eiseres nog niet in staat om afspraken met de werkgever structureel en duurzaam na te komen. Angst en spanningen zijn vooralsnog dermate blokkerend waardoor zij school, werk en sociale interactie zal vermijden. Dit geeft vooralsnog problemen in het structureel zelfstandig ondernemen van werkzaamheden en het bieden van continuïteit in een reguliere dan wel beschutte werkomgeving. Het ontbreken van arbeidsvermogen is echter niet duurzaam, omdat nog verdere ontwikkeling wordt verwacht en mogelijk is. Eiseres is eerst aangewezen op deskundige interventie en ondersteuning voor een verbetering in het omgaan met angst, spanning en sociale interacties. De arbeidsdeskundige heeft dan ook geen taak kunnen vinden. Het huidige functioneren en benodigde ondersteuning van eiseres sluiten nu nog niet aan op de eisen van het structureel en consistent kunnen uitvoeren van een taak binnen een arbeidsorganisatie. 7.2 De arbeidsdeskundige b&b ( [deskundige 5] ) heeft gerapporteerd dat ook zij van mening is dat eiseres niet over basale werknemersvaardigheden beschikt, omdat zij problemen heeft in het zelfstandig ondernemen van werkzaamheden en in het functioneren buitenshuis. Het zelfstandig starten van activiteiten en taken oppakken kost eiseres moeite, waardoor zij vanuit zichzelf weinig tot geen initiatief neemt. In de thuisomgeving verricht zij wel taken, maar met de nodige tegenzin. Soms doet eiseres dat uit zichzelf, soms moet dat gevraagd worden. Zonder dwang is het voor eiseres lastig om ergens heen te gaan. Ook heeft zij problemen in interacties en het aangaan van relaties. Dat maakt dat eiseres problemen heeft met het zelfstandig en structureel uitvoeren van een taak en geen afspraken met een werkgever kan nakomen. Standpunt het UWV 8.1 Gelet op de conclusies van de verzekeringsarts b&b stelt het UWV dat het ontbreken van arbeidsvermogen niet duurzaam is, omdat ontwikkeling van het arbeidsvermogen in de toekomst mogelijk is middels het inzetten van therapie. Er is geadviseerd voor psycho-educatie en begeleiding, en om eiseres door te verwijzen naar een gespecialiseerde praktijk voor autisme voor volwassenen.

Het UWV hanteert bij de beoordeling van de duurzaamheid van het ontbreken van arbeidsvermogen een beoordelingskader, dat is opgenomen in Bijlage 1 van het Compendium. Volgens het beoordelingskader spreekt de verzekeringsarts zich uit over de ontwikkeling van de mogelijkheden van betrokkene, uitgaande van de medische situatie zoals die is op het moment waarop de beoordeling betrekking heeft. In het beoordelingskader is een stappenplan opgenomen voor het onderzoek van de verzekeringsarts en arbeidsdeskundige naar de vraag of bij een betrokkene al dan niet sprake is van het duurzaam ontbreken van arbeidsvermogen. Als de verzekeringsarts volgens het stappenplan niet zelfstandig over het duurzaam ontbreken van arbeidsvermogen kan besluiten, spreken verzekeringsarts en arbeidsdeskundige zich gezamenlijk uit over de te verwachten ontwikkeling van betrokkene, en of die al dan niet tot arbeidsvermogen kan leiden. 10.7 Naar het oordeel van de rechtbank heeft de verzekeringsarts b&b afdoende gemotiveerd dat er op de beoordelingsdatum 14 mei 2023 geen sprake was van een situatie waarin het uitgesloten was dat de mogelijkheden tot arbeidsparticipatie van eiseres zich nog zouden ontwikkelen. De rechtbank betrekt daarbij de informatie van verpleegkundig specialist [deskundige 3] en orthopedagoog [deskundige 4] van 27 juli 2023 waarin psycho-educatie wordt geadviseerd en geadviseerd wordt eiseres door te verwijzen naar een gespecialiseerde praktijk voor autisme voor volwassenen. Psycho-educatie werd ook al eerder in 2018 geadviseerd door neuropsycholoog [deskundige 6] en systeemtherapeut [deskundige 7] . Niet is gebleken (uit medische stukken) dat eiseres die behandeling en professionele begeleiding heeft of heeft gehad, dan wel dat zij niet in staat is om behandeling of begeleiding te volgen. Eiseres heeft gesteld dat [zorgverlener] is geprobeerd, maar dat dat heeft geleid tot een traumatische ervaring tijdens het kennismakingsgesprek. Behalve dat eiseres hiervan geen (objectief medisch) stuk heeft overgelegd, is niet gebleken dat geprobeerd is bij een andere psychiater (van [zorgverlener] ) behandeling op te starten. Evenmin is gebleken dat eiseres vanwege haar aandoeningen niet in staat is behandeling te volgen. Cliëntondersteuner [clientondersteuner] ( [zorgorganisatie] ) heeft in de brief van 10 juni 2025, die eiseres heeft overgelegd, gesteld dat het volgens haar erg moeilijk dan wel onmogelijk zal zijn om tot een vorm van betaalde arbeid te komen. De rechtbank stelt vast dat deze informatie ziet op de situatie na de datum in geding. Bovendien lijkt ook [clientondersteuner] er van uit te gaan dat er nog behandeling/ begeleiding en verbetering van de belastbaarheid en klachten van eiseres mogelijk is. In de brief staat vermeld dat zij eiseres heeft gewezen op de mogelijkheid van begeleiding op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning om haar vaardigheden te vergroten en van behandeling op grond van de Zorgverzekeringswet om de angsten te verkleinen. De rechtbank komt dan ook tot de slotsom dat niet is gebleken dat de inschatting van de verzekeringsarts b&b over de duurzaamheid en zijn conclusie dat het ontbreken van arbeidsvermogen bij eiseres vooralsnog niet duurzaam is, niet juist zijn. Het besluit van het UWV, waarbij aan eiseres om die reden een Wajonguitkering is geweigerd, houdt dan ook stand. Met het vorenstaande is niet gezegd dat de rechtbank geen oog heeft voor de ernst van de beperkingen van eiseres. Alleen kan de rechtbank niet voorbijgaan aan de wettelijke vereisten die gelden voor een Wajong-uitkering. Die eisen zijn nu eenmaal zeer streng. Het UWV heeft voldoende gemotiveerd dat eiseres, ondanks haar beperkingen niet aan die strenge eisen voldoet, omdat (nog) geen sprake is van de situatie dat is uitgesloten dat op termijn arbeidsvermogen zal kunnen ontstaan.

11. Het beroep is ongegrond. Omdat het beroep ongegrond wordt verklaard krijgt eiseres geen proceskostenvergoeding. Ook krijgt zij het griffierecht niet vergoed.

De rechtbank verklaart het beroep ongegrond. Deze uitspraak is gedaan door mr. R.J.H. van der Linden, rechter, in aanwezigheid van mr. H.D. Sebel griffier, op 3 december 2025 en openbaar gemaakt door middel van geanonimiseerde publicatie op www.rechtspraak.nl. griffier rechter Afschrift verzonden aan partijen op: Informatie over hoger beroep Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Centrale Raad van Beroep waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Digitaal hoger beroep instellen kan via “Formulieren en inloggen” op www.rechtspraak.nl. Hoger beroep instellen kan eventueel ook nog steeds door verzending van een brief aan de Centrale Raad van beroep, Postbus 16002, 3500 DA Utrecht. Bijlage: Wettelijk kader Wajong Artikel 1a:1, eerste lid Jonggehandicapte in de zin van dit hoofdstuk en de daarop berustende bepalingen is de ingezetene die: op de dag waarop hij achttien jaar wordt als rechtstreeks en objectief medisch vast te stellen gevolg van ziekte, gebrek, zwangerschap of bevalling duurzaam geen mogelijkheden tot arbeidsparticipatie heeft; na de in onderdeel a bedoelde dag als rechtstreeks en objectief medisch vast te stellen gevolg van ziekte, gebrek, zwangerschap of bevalling duurzaam geen mogelijkheden tot arbeidsparticipatie heeft en in het jaar, onmiddellijk voorafgaand aan de dag waarop dit is ingetreden, gedurende ten minste zes maanden studerende was. Artikel 1a:1, tweede lid De ingezetene die op de dag, bedoeld in het eerste lid, onderdeel a of b, beperkingen ondervindt als gevolg van ziekte, gebrek, zwangerschap of bevalling, maar op grond van het eerste lid niet aangemerkt wordt als jonggehandicapte, wordt alsnog jonggehandicapte in de zin van dit hoofdstuk en de daarop berustende bepalingen, indien hij binnen vijf jaar na die dag duurzaam geen mogelijkheden tot arbeidsparticipatie heeft, indien dit voortkomt uit dezelfde oorzaak als die op grond waarvan hij beperkingen als gevolg van ziekte, gebrek, zwangerschap of bevalling ondervond, op de dag, bedoeld in onderdeel a of b. Artikel 1a:1, vierde lid Onder duurzaam geen mogelijkheden tot arbeidsparticipatie hebben in dit hoofdstuk en de daarop berustende bepalingen wordt verstaan de situatie waarin de mogelijkheden tot arbeidsparticipatie zich niet kunnen ontwikkelen. Artikel 1a:1, zesde lid

Artikel 1a:1, achtste lid Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur kunnen met betrekking tot het eerste, vierde en zesde lid nadere regels worden gesteld. Bedoelde algemene maatregel van bestuur is het Schattingsbesluit arbeidsongeschiktheidswetten (het Schattingsbesluit). Schattingsbesluit Artikel 1a, eerste lid Betrokkene heeft geen mogelijkheden tot arbeidsparticipatie als bedoeld in de artikelen 1a:1, eerste lid, 2:4, eerste lid, en 3:8a, eerste lid, van de Wajong, indien hij: geen taak kan uitvoeren in een arbeidsorganisatie; niet over basale werknemersvaardigheden beschikt; niet aaneengesloten kan werken gedurende ten minste een periode van een uur; of niet ten minste vier uur per dag belastbaar is, tenzij hij ten minste twee uur per dag belastbaar is en in staat is per uur ten minste een bedrag te verdienen dat gelijk is aan het minimumloon per uur. Artikel 1a, tweede lid Een taak als bedoeld in het eerste lid, onderdeel a, is de kleinste eenheid van een functie en bestaat uit één of meerdere handelingen. In het compendium is een stappenplan opgenomen bij de beoordeling voor de duurzaamheid. Het stappenplan bestaat uit 3 stappen Stap 1 - voor de verzekeringsarts De verzekeringsarts stelt vast of er sprake is van een progressief ziektebeeld. Als het antwoord bevestigend is, ontbreekt het arbeidsvermogen duurzaam. De beoordeling is afgerond. Stap 2 - voor de verzekeringsarts De verzekeringsarts stelt vast of de situatie van cliënt aan beide volgende voorwaarden voldoet: - er is sprake van een stabiel ziektebeeld zonder behandelmogelijkheden;- - de aandoening is zodanig ernstig dat geen enkele toename van bekwaamheden mag worden verwacht. Als aan deze beide voorwaarden wordt voldaan, ontbreekt het arbeidsvermogen duurzaam. De beoordeling is afgerond. Stap 3 - voor de verzekeringsarts en de arbeidsdeskundige samen: De verzekeringsarts en de arbeidsdeskundige stellen in gezamenlijk overleg vast of het ontbreken van arbeidsvermogen van de cliënt duurzaam is. Zij betrekken daarbij ten minste de volgende aspecten in onderlinge samenhang: -het al dan niet ontbreken van mogelijkheden ter verbetering van de belastbaarheid; -het al dan niet ontbreken van mogelijkheden tot verdere ontwikkeling; -het al dan niet ontbreken van mogelijkheden tot toename van bekwaamheden. Op grond van hun gezamenlijk overleg concluderen de verzekeringsarts en de arbeidsdeskundige of het arbeidsvermogen al dan niet duurzaam ontbreekt. De beoordeling is afgerond. Zie bijvoorbeeld de uitspraak van de CRvB van 26 februari 2025 (ECLI:NL:CRVB:2025:294) bijvoorbeeld de uitspraken van de CRvB van 26 maart 2025 (ECLI:NL:CRVB:2025:462) en 9 april 2025 (ECLI:NL:CRVB:2025:569)

RECHTBANK ZEELAND-WEST-BRABANT Zittingsplaats: Breda Bestuursrecht zaaknummer: BRE 25/2419 WAJONG uitspraak van 3 december 2025 van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen [eiseres] , uit [plaats] , eiseres, (gemachtigde: mr. M. Gadiot), en de Raad van bestuur van het Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen (UWV; kantoor Breda), verweerder, (gemachtigde: mr. N. Regragui). Inleiding 1. Deze uitspraak gaat over de afwijzing van de aanvraag van eiseres om een uitkering op grond van de Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten (Wajong). Eiseres is het niet eens met deze afwijzing. Zij voert daartoe een aantal beroepsgronden aan. Aan de hand van deze beroepsgronden beoordeelt de rechtbank of het UWV terecht heeft geweigerd een Wajonguitkering toe te kennen. 1.1. De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat het UWV dat terecht geweigerd heeft. Eiseres krijgt dus geen gelijk en het beroep is ongegrond. Hierna legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit heeft. 1.2 Onder 2 staan de feiten en omstandigheden die van belang zijn. Onder 3 staat het procesverloop in deze zaak. Onder 4 en 5 staan het wettelijk kader en de grondslag van het bestreden besluit. Onder 6 en 7 volgt een weergave van het medisch en arbeidskundig onderzoek. Onder 8 en 9 staan de standpunten van eiseres en het UWV. De beoordeling door de rechtbank volgt vanaf 10. Daarbij gaat de rechtbank in op de volgende vragen: heeft eiseres arbeidsvermogen en zo niet, is het ontbreken van arbeidsvermogen duurzaam. Aan het eind staat de beslissing van de rechtbank en de gevolgen daarvan.

2. Eiseres, geboren op [geboortedag] 2005, heeft een aanvraag gedaan voor een Wajong-uitkering. 2.1 Met het besluit van 5 januari 2024 (primair besluit) heeft het UWV geweigerd om een Wajonguitkering toe te kennen. Aan eiseres is meegedeeld dat zij geen arbeidsvermogen heeft, maar dat het UWV verwacht dat zij in de toekomst mogelijk wel arbeidsvermogen kan ontwikkelen. 2.1. Met het bestreden besluit van 4 april 2025 op het bezwaar van eiseres is het UWV bij dat besluit tot weigering een Wajonguitkering toe te kennen, gebleven.

3. Eiseres heeft beroep ingesteld tegen het bestreden besluit. Het UWV heeft op het beroep gereageerd met een verweerschrift. 3.1 De rechtbank heeft het beroep op 19 november 2025 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: de gemachtigde van eiseres, de moeder van eiseres [persoon 1] en de gemachtigde van het UWV.

Wettelijk kader 4. De voor de beoordeling van het beroep belangrijke wet- en regelgeving is te vinden in de bijlage bij deze uitspraak. Grondslag van het bestreden besluit 5. Aan het bestreden besluit ligt een medisch en een arbeidskundig onderzoek ten grondslag. Medisch onderzoek 6.1 UWV-arts [persoon 2] heeft eiseres, tezamen met arbeidsdeskundige [deskundige 1] , gezien op het spreekuur, haar psychisch onderzocht en dossieronderzoek verricht. Hij heeft daarbij kennis genomen van medische informatie van orthopedagoog [deskundige 2] ( [praktijk] ) van 13 december 2018 en 30 april 2018 en van verpleegkundig specialist [deskundige 3] / orthopedagoog [deskundige 4] van 14 augustus 2023. De arts heeft gerapporteerd dat uit de stukken blijkt dat eiseres al sinds jonge leeftijd klachten heeft die kunnen passen bij ASS type 2 (wezenlijke ondersteuning vereist), maar dat die niet altijd goed behandeld zijn. Volgens de UWV-arts is nog niet alles geprobeerd aan behandeling en begeleiding. Er is nog niet gekeken naar de mogelijkheden voor beschut werk of een indicatie banenafspraak. Volgens de UWV-arts is er nu geen arbeidsvermogen. Het dag- en nachtritme van eiseres is volledig verstoord, waardoor zij niet in staat is om op tijd te komen. Eiseres heeft dus geen werknemersvaardigheden. Ook is niet te verwachten dat zij 1 uur een taak kan verrichten of in staat is om 5 dagen per week 4 uur te werken. Onderzocht zou moeten worden of dat voor een goede, passende beschutte werkplaats ook zou moeten gelden. Er kunnen nog interventies plaatsvinden. Daardoor is geen sprake van een medische eindsituatie of duurzaamheid. 6.2 De verzekeringsarts b&b ( [persoon 3] ) heeft eiseres gezien tijdens een spreekuurcontact en dossieronderzoek verricht. De verzekeringsarts b&b heeft gerapporteerd dat eiseres bekend is met een ontwikkelingsstoornis, ASS en beperkte cognitie (TIQ 77-86). Vanwege de ontwikkelingsstoornis is sprake van een stoornis in de mentale functies. Eiseres heeft beperkingen in het ondernemen van activiteiten in groepsverband, structureren van de dag, omgaan met stress en mentale eisen en nieuwe dingen, in communiceren, eigen gevoelens uiten en hanteren van conflicten. Vanwege de aandoening is sprake van prikkel-gevoeligheid. Eiseres heeft moeite om een dagplanning te maken. Ze schijnt verbaal sterk te zijn, maar praat niet veel en geeft korte antwoorden. Bij overprikkeling kan eiseres boos worden of huilen. Eiseres is beperkt voor overwerk, avond/nachtdienst of onregelmatige werkuren en voor zware mentale of fysieke inspanning. Volgens de verzekeringsarts b&b kan eiseres, gelet op het compendium, 1 uur aaneengesloten werken. Zij heeft namelijk geen problemen bij het uitvoeren van dagelijkse routinehandelingen, zoals douchen, tandenpoetsen en aankleden maar ook huishoudelijke taken. Getoetst aan de standaard Duurbelastbaarheid in Arbeid is eiseres 4 uur per dag (2 keer 2 uur) belastbaar. Vanwege de prikkelgevoeligheid die past bij de ontwikkelingsstoornis, is sprake van een stoornis in de energiehuishouding. Uit de primaire rapportage blijkt dat eiseres lang slaapt, maar er is niet gebleken dat zij overdag moet slapen. De verzekeringsarts b&b concludeert in overleg met arbeidsdeskundige b&b [deskundige 5] dat eiseres niet over basale werknemersvaardigheden beschikt, vanwege de problemen in het zelfstandig ondernemen van werkzaamheden en functioneren buitenshuis. De beperkingen van eiseres zijn echter niet duurzaam. Weliswaar hebben de beperkingen van de ASS en de cognitie invloed op het arbeidsvermogen, maar die staan de ontwikkeling van vaardigheden en bekwaamheden niet in de weg. Er is geen sprake van een progressieve aandoening of stabiel ziektebeeld zonder behandelmogelijkheden. Er is ook geen sprake van een aandoening waarbij geen enkele toename van bekwaamheden of verdere ontwikkeling mag worden verwacht. Hoewel ASS en een beperkte cognitie ontwikkelingsstoornissen zijn, kunnen bekwaamheden en verdere ontwikkeling worden verkregen door inzetten van therapie, wat ook wordt bevestigd in de medische informatie. Uit de informatie van de huisarts van 6 juni 2018 blijkt dat de diagnose ASS in 2017 is gesteld maar dat die diagnose niet erkend werd. In 2023 werd de diagnose bevestigd met advies voor psycho-educatie en begeleiding. Ook werd geadviseerd om eiseres door te verwijzen naar een gespecialiseerde praktijk voor autisme voor volwassenen. Gebleken is dat deze adviezen nog niet opgevolgd zijn en nog ingezet kunnen worden. Psycho-educatie richt zich op het leren wat autisme is en hoe ermee om te gaan maar ook op de persoonlijke ontwikkeling in ruime zin. Daarnaast zal eiseres met professionele begeleiding gericht op zelfstandigheid beter kunnen functioneren en meer zelfvertrouwen krijgen, waardoor de belastbaarheid zal toenemen. Door de persoonlijke ontwikkeling zal eiseres kunnen structureren, met nieuwe dingen kunnen omgaan, adequater gevoelens kunnen uiten en omgaan met conflicten en zal het zelfstandig ondernemen van activiteiten toenemen, factoren die invloed hebben op de zelfstandigheid. Hierdoor is niet uit te sluiten dat eiseres zelfstandig werkzaamheden zal kunnen ondernemen en buitenshuis beter kan functioneren door persoonlijke ontwikkeling. Arbeidskundig onderzoek 7.1 Arbeidsdeskundige [deskundige 1] heeft gerapporteerd dat eiseres niet over basale werknemersvaardigheden beschikt, omdat zij niet in staat is afspraken met een werkgever na te komen. Zij is op dit moment onvoldoende in staat om structureel/duurzaam voldoende en flexibel in te spelen/anticiperen op de noodzakelijke aanwezigheid op een werkplek. Bij de aanwezigheid/uitvoering van taken in een arbeidssituatie is eiseres nog niet in staat om afspraken met de werkgever structureel en duurzaam na te komen. Angst en spanningen zijn vooralsnog dermate blokkerend waardoor zij school, werk en sociale interactie zal vermijden. Dit geeft vooralsnog problemen in het structureel zelfstandig ondernemen van werkzaamheden en het bieden van continuïteit in een reguliere dan wel beschutte werkomgeving. Het ontbreken van arbeidsvermogen is echter niet duurzaam, omdat nog verdere ontwikkeling wordt verwacht en mogelijk is. Eiseres is eerst aangewezen op deskundige interventie en ondersteuning voor een verbetering in het omgaan met angst, spanning en sociale interacties. De arbeidsdeskundige heeft dan ook geen taak kunnen vinden. Het huidige functioneren en benodigde ondersteuning van eiseres sluiten nu nog niet aan op de eisen van het structureel en consistent kunnen uitvoeren van een taak binnen een arbeidsorganisatie. 7.2 De arbeidsdeskundige b&b ( [deskundige 5] ) heeft gerapporteerd dat ook zij van mening is dat eiseres niet over basale werknemersvaardigheden beschikt, omdat zij problemen heeft in het zelfstandig ondernemen van werkzaamheden en in het functioneren buitenshuis. Het zelfstandig starten van activiteiten en taken oppakken kost eiseres moeite, waardoor zij vanuit zichzelf weinig tot geen initiatief neemt. In de thuisomgeving verricht zij wel taken, maar met de nodige tegenzin. Soms doet eiseres dat uit zichzelf, soms moet dat gevraagd worden. Zonder dwang is het voor eiseres lastig om ergens heen te gaan. Ook heeft zij problemen in interacties en het aangaan van relaties. Dat maakt dat eiseres problemen heeft met het zelfstandig en structureel uitvoeren van een taak en geen afspraken met een werkgever kan nakomen. Standpunt het UWV 8.1 Gelet op de conclusies van de verzekeringsarts b&b stelt het UWV dat het ontbreken van arbeidsvermogen niet duurzaam is, omdat ontwikkeling van het arbeidsvermogen in de toekomst mogelijk is middels het inzetten van therapie. Er is geadviseerd voor psycho-educatie en begeleiding, en om eiseres door te verwijzen naar een gespecialiseerde praktijk voor autisme voor volwassenen.

Het UWV hanteert bij de beoordeling van de duurzaamheid van het ontbreken van arbeidsvermogen een beoordelingskader, dat is opgenomen in Bijlage 1 van het Compendium. Volgens het beoordelingskader spreekt de verzekeringsarts zich uit over de ontwikkeling van de mogelijkheden van betrokkene, uitgaande van de medische situatie zoals die is op het moment waarop de beoordeling betrekking heeft. In het beoordelingskader is een stappenplan opgenomen voor het onderzoek van de verzekeringsarts en arbeidsdeskundige naar de vraag of bij een betrokkene al dan niet sprake is van het duurzaam ontbreken van arbeidsvermogen. Als de verzekeringsarts volgens het stappenplan niet zelfstandig over het duurzaam ontbreken van arbeidsvermogen kan besluiten, spreken verzekeringsarts en arbeidsdeskundige zich gezamenlijk uit over de te verwachten ontwikkeling van betrokkene, en of die al dan niet tot arbeidsvermogen kan leiden. 10.7 Naar het oordeel van de rechtbank heeft de verzekeringsarts b&b afdoende gemotiveerd dat er op de beoordelingsdatum 14 mei 2023 geen sprake was van een situatie waarin het uitgesloten was dat de mogelijkheden tot arbeidsparticipatie van eiseres zich nog zouden ontwikkelen. De rechtbank betrekt daarbij de informatie van verpleegkundig specialist [deskundige 3] en orthopedagoog [deskundige 4] van 27 juli 2023 waarin psycho-educatie wordt geadviseerd en geadviseerd wordt eiseres door te verwijzen naar een gespecialiseerde praktijk voor autisme voor volwassenen. Psycho-educatie werd ook al eerder in 2018 geadviseerd door neuropsycholoog [deskundige 6] en systeemtherapeut [deskundige 7] . Niet is gebleken (uit medische stukken) dat eiseres die behandeling en professionele begeleiding heeft of heeft gehad, dan wel dat zij niet in staat is om behandeling of begeleiding te volgen. Eiseres heeft gesteld dat [zorgverlener] is geprobeerd, maar dat dat heeft geleid tot een traumatische ervaring tijdens het kennismakingsgesprek. Behalve dat eiseres hiervan geen (objectief medisch) stuk heeft overgelegd, is niet gebleken dat geprobeerd is bij een andere psychiater (van [zorgverlener] ) behandeling op te starten. Evenmin is gebleken dat eiseres vanwege haar aandoeningen niet in staat is behandeling te volgen. Cliëntondersteuner [clientondersteuner] ( [zorgorganisatie] ) heeft in de brief van 10 juni 2025, die eiseres heeft overgelegd, gesteld dat het volgens haar erg moeilijk dan wel onmogelijk zal zijn om tot een vorm van betaalde arbeid te komen. De rechtbank stelt vast dat deze informatie ziet op de situatie na de datum in geding. Bovendien lijkt ook [clientondersteuner] er van uit te gaan dat er nog behandeling/ begeleiding en verbetering van de belastbaarheid en klachten van eiseres mogelijk is. In de brief staat vermeld dat zij eiseres heeft gewezen op de mogelijkheid van begeleiding op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning om haar vaardigheden te vergroten en van behandeling op grond van de Zorgverzekeringswet om de angsten te verkleinen. De rechtbank komt dan ook tot de slotsom dat niet is gebleken dat de inschatting van de verzekeringsarts b&b over de duurzaamheid en zijn conclusie dat het ontbreken van arbeidsvermogen bij eiseres vooralsnog niet duurzaam is, niet juist zijn. Het besluit van het UWV, waarbij aan eiseres om die reden een Wajonguitkering is geweigerd, houdt dan ook stand. Met het vorenstaande is niet gezegd dat de rechtbank geen oog heeft voor de ernst van de beperkingen van eiseres. Alleen kan de rechtbank niet voorbijgaan aan de wettelijke vereisten die gelden voor een Wajong-uitkering. Die eisen zijn nu eenmaal zeer streng. Het UWV heeft voldoende gemotiveerd dat eiseres, ondanks haar beperkingen niet aan die strenge eisen voldoet, omdat (nog) geen sprake is van de situatie dat is uitgesloten dat op termijn arbeidsvermogen zal kunnen ontstaan.

11. Het beroep is ongegrond. Omdat het beroep ongegrond wordt verklaard krijgt eiseres geen proceskostenvergoeding. Ook krijgt zij het griffierecht niet vergoed.

De rechtbank verklaart het beroep ongegrond. Deze uitspraak is gedaan door mr. R.J.H. van der Linden, rechter, in aanwezigheid van mr. H.D. Sebel griffier, op 3 december 2025 en openbaar gemaakt door middel van geanonimiseerde publicatie op www.rechtspraak.nl. griffier rechter Afschrift verzonden aan partijen op: Informatie over hoger beroep Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Centrale Raad van Beroep waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Digitaal hoger beroep instellen kan via “Formulieren en inloggen” op www.rechtspraak.nl. Hoger beroep instellen kan eventueel ook nog steeds door verzending van een brief aan de Centrale Raad van beroep, Postbus 16002, 3500 DA Utrecht. Bijlage: Wettelijk kader Wajong Artikel 1a:1, eerste lid Jonggehandicapte in de zin van dit hoofdstuk en de daarop berustende bepalingen is de ingezetene die: op de dag waarop hij achttien jaar wordt als rechtstreeks en objectief medisch vast te stellen gevolg van ziekte, gebrek, zwangerschap of bevalling duurzaam geen mogelijkheden tot arbeidsparticipatie heeft; na de in onderdeel a bedoelde dag als rechtstreeks en objectief medisch vast te stellen gevolg van ziekte, gebrek, zwangerschap of bevalling duurzaam geen mogelijkheden tot arbeidsparticipatie heeft en in het jaar, onmiddellijk voorafgaand aan de dag waarop dit is ingetreden, gedurende ten minste zes maanden studerende was. Artikel 1a:1, tweede lid De ingezetene die op de dag, bedoeld in het eerste lid, onderdeel a of b, beperkingen ondervindt als gevolg van ziekte, gebrek, zwangerschap of bevalling, maar op grond van het eerste lid niet aangemerkt wordt als jonggehandicapte, wordt alsnog jonggehandicapte in de zin van dit hoofdstuk en de daarop berustende bepalingen, indien hij binnen vijf jaar na die dag duurzaam geen mogelijkheden tot arbeidsparticipatie heeft, indien dit voortkomt uit dezelfde oorzaak als die op grond waarvan hij beperkingen als gevolg van ziekte, gebrek, zwangerschap of bevalling ondervond, op de dag, bedoeld in onderdeel a of b. Artikel 1a:1, vierde lid Onder duurzaam geen mogelijkheden tot arbeidsparticipatie hebben in dit hoofdstuk en de daarop berustende bepalingen wordt verstaan de situatie waarin de mogelijkheden tot arbeidsparticipatie zich niet kunnen ontwikkelen. Artikel 1a:1, zesde lid

Artikel 1a:1, achtste lid Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur kunnen met betrekking tot het eerste, vierde en zesde lid nadere regels worden gesteld. Bedoelde algemene maatregel van bestuur is het Schattingsbesluit arbeidsongeschiktheidswetten (het Schattingsbesluit). Schattingsbesluit Artikel 1a, eerste lid Betrokkene heeft geen mogelijkheden tot arbeidsparticipatie als bedoeld in de artikelen 1a:1, eerste lid, 2:4, eerste lid, en 3:8a, eerste lid, van de Wajong, indien hij: geen taak kan uitvoeren in een arbeidsorganisatie; niet over basale werknemersvaardigheden beschikt; niet aaneengesloten kan werken gedurende ten minste een periode van een uur; of niet ten minste vier uur per dag belastbaar is, tenzij hij ten minste twee uur per dag belastbaar is en in staat is per uur ten minste een bedrag te verdienen dat gelijk is aan het minimumloon per uur. Artikel 1a, tweede lid Een taak als bedoeld in het eerste lid, onderdeel a, is de kleinste eenheid van een functie en bestaat uit één of meerdere handelingen. In het compendium is een stappenplan opgenomen bij de beoordeling voor de duurzaamheid. Het stappenplan bestaat uit 3 stappen Stap 1 - voor de verzekeringsarts De verzekeringsarts stelt vast of er sprake is van een progressief ziektebeeld. Als het antwoord bevestigend is, ontbreekt het arbeidsvermogen duurzaam. De beoordeling is afgerond. Stap 2 - voor de verzekeringsarts De verzekeringsarts stelt vast of de situatie van cliënt aan beide volgende voorwaarden voldoet: - er is sprake van een stabiel ziektebeeld zonder behandelmogelijkheden;- - de aandoening is zodanig ernstig dat geen enkele toename van bekwaamheden mag worden verwacht. Als aan deze beide voorwaarden wordt voldaan, ontbreekt het arbeidsvermogen duurzaam. De beoordeling is afgerond. Stap 3 - voor de verzekeringsarts en de arbeidsdeskundige samen: De verzekeringsarts en de arbeidsdeskundige stellen in gezamenlijk overleg vast of het ontbreken van arbeidsvermogen van de cliënt duurzaam is. Zij betrekken daarbij ten minste de volgende aspecten in onderlinge samenhang: -het al dan niet ontbreken van mogelijkheden ter verbetering van de belastbaarheid; -het al dan niet ontbreken van mogelijkheden tot verdere ontwikkeling; -het al dan niet ontbreken van mogelijkheden tot toename van bekwaamheden. Op grond van hun gezamenlijk overleg concluderen de verzekeringsarts en de arbeidsdeskundige of het arbeidsvermogen al dan niet duurzaam ontbreekt. De beoordeling is afgerond. Zie bijvoorbeeld de uitspraak van de CRvB van 26 februari 2025 (ECLI:NL:CRVB:2025:294) bijvoorbeeld de uitspraken van de CRvB van 26 maart 2025 (ECLI:NL:CRVB:2025:462) en 9 april 2025 (ECLI:NL:CRVB:2025:569)

RECHTBANK ZEELAND-WEST-BRABANT Zittingsplaats: Breda Bestuursrecht zaaknummer: BRE 25/2419 WAJONG uitspraak van 3 december 2025 van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen [eiseres] , uit [plaats] , eiseres, (gemachtigde: mr. M. Gadiot), en de Raad van bestuur van het Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen (UWV; kantoor Breda), verweerder, (gemachtigde: mr. N. Regragui). Inleiding 1. Deze uitspraak gaat over de afwijzing van de aanvraag van eiseres om een uitkering op grond van de Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten (Wajong). Eiseres is het niet eens met deze afwijzing. Zij voert daartoe een aantal beroepsgronden aan. Aan de hand van deze beroepsgronden beoordeelt de rechtbank of het UWV terecht heeft geweigerd een Wajonguitkering toe te kennen. 1.1. De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat het UWV dat terecht geweigerd heeft. Eiseres krijgt dus geen gelijk en het beroep is ongegrond. Hierna legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit heeft. 1.2 Onder 2 staan de feiten en omstandigheden die van belang zijn. Onder 3 staat het procesverloop in deze zaak. Onder 4 en 5 staan het wettelijk kader en de grondslag van het bestreden besluit. Onder 6 en 7 volgt een weergave van het medisch en arbeidskundig onderzoek. Onder 8 en 9 staan de standpunten van eiseres en het UWV. De beoordeling door de rechtbank volgt vanaf 10. Daarbij gaat de rechtbank in op de volgende vragen: heeft eiseres arbeidsvermogen en zo niet, is het ontbreken van arbeidsvermogen duurzaam. Aan het eind staat de beslissing van de rechtbank en de gevolgen daarvan.

2. Eiseres, geboren op [geboortedag] 2005, heeft een aanvraag gedaan voor een Wajong-uitkering. 2.1 Met het besluit van 5 januari 2024 (primair besluit) heeft het UWV geweigerd om een Wajonguitkering toe te kennen. Aan eiseres is meegedeeld dat zij geen arbeidsvermogen heeft, maar dat het UWV verwacht dat zij in de toekomst mogelijk wel arbeidsvermogen kan ontwikkelen. 2.1. Met het bestreden besluit van 4 april 2025 op het bezwaar van eiseres is het UWV bij dat besluit tot weigering een Wajonguitkering toe te kennen, gebleven.

3. Eiseres heeft beroep ingesteld tegen het bestreden besluit. Het UWV heeft op het beroep gereageerd met een verweerschrift. 3.1 De rechtbank heeft het beroep op 19 november 2025 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: de gemachtigde van eiseres, de moeder van eiseres [persoon 1] en de gemachtigde van het UWV.

Wettelijk kader 4. De voor de beoordeling van het beroep belangrijke wet- en regelgeving is te vinden in de bijlage bij deze uitspraak. Grondslag van het bestreden besluit 5. Aan het bestreden besluit ligt een medisch en een arbeidskundig onderzoek ten grondslag. Medisch onderzoek 6.1 UWV-arts [persoon 2] heeft eiseres, tezamen met arbeidsdeskundige [deskundige 1] , gezien op het spreekuur, haar psychisch onderzocht en dossieronderzoek verricht. Hij heeft daarbij kennis genomen van medische informatie van orthopedagoog [deskundige 2] ( [praktijk] ) van 13 december 2018 en 30 april 2018 en van verpleegkundig specialist [deskundige 3] / orthopedagoog [deskundige 4] van 14 augustus 2023. De arts heeft gerapporteerd dat uit de stukken blijkt dat eiseres al sinds jonge leeftijd klachten heeft die kunnen passen bij ASS type 2 (wezenlijke ondersteuning vereist), maar dat die niet altijd goed behandeld zijn. Volgens de UWV-arts is nog niet alles geprobeerd aan behandeling en begeleiding. Er is nog niet gekeken naar de mogelijkheden voor beschut werk of een indicatie banenafspraak. Volgens de UWV-arts is er nu geen arbeidsvermogen. Het dag- en nachtritme van eiseres is volledig verstoord, waardoor zij niet in staat is om op tijd te komen. Eiseres heeft dus geen werknemersvaardigheden. Ook is niet te verwachten dat zij 1 uur een taak kan verrichten of in staat is om 5 dagen per week 4 uur te werken. Onderzocht zou moeten worden of dat voor een goede, passende beschutte werkplaats ook zou moeten gelden. Er kunnen nog interventies plaatsvinden. Daardoor is geen sprake van een medische eindsituatie of duurzaamheid. 6.2 De verzekeringsarts b&b ( [persoon 3] ) heeft eiseres gezien tijdens een spreekuurcontact en dossieronderzoek verricht. De verzekeringsarts b&b heeft gerapporteerd dat eiseres bekend is met een ontwikkelingsstoornis, ASS en beperkte cognitie (TIQ 77-86). Vanwege de ontwikkelingsstoornis is sprake van een stoornis in de mentale functies. Eiseres heeft beperkingen in het ondernemen van activiteiten in groepsverband, structureren van de dag, omgaan met stress en mentale eisen en nieuwe dingen, in communiceren, eigen gevoelens uiten en hanteren van conflicten. Vanwege de aandoening is sprake van prikkel-gevoeligheid. Eiseres heeft moeite om een dagplanning te maken. Ze schijnt verbaal sterk te zijn, maar praat niet veel en geeft korte antwoorden. Bij overprikkeling kan eiseres boos worden of huilen. Eiseres is beperkt voor overwerk, avond/nachtdienst of onregelmatige werkuren en voor zware mentale of fysieke inspanning. Volgens de verzekeringsarts b&b kan eiseres, gelet op het compendium, 1 uur aaneengesloten werken. Zij heeft namelijk geen problemen bij het uitvoeren van dagelijkse routinehandelingen, zoals douchen, tandenpoetsen en aankleden maar ook huishoudelijke taken. Getoetst aan de standaard Duurbelastbaarheid in Arbeid is eiseres 4 uur per dag (2 keer 2 uur) belastbaar. Vanwege de prikkelgevoeligheid die past bij de ontwikkelingsstoornis, is sprake van een stoornis in de energiehuishouding. Uit de primaire rapportage blijkt dat eiseres lang slaapt, maar er is niet gebleken dat zij overdag moet slapen. De verzekeringsarts b&b concludeert in overleg met arbeidsdeskundige b&b [deskundige 5] dat eiseres niet over basale werknemersvaardigheden beschikt, vanwege de problemen in het zelfstandig ondernemen van werkzaamheden en functioneren buitenshuis. De beperkingen van eiseres zijn echter niet duurzaam. Weliswaar hebben de beperkingen van de ASS en de cognitie invloed op het arbeidsvermogen, maar die staan de ontwikkeling van vaardigheden en bekwaamheden niet in de weg. Er is geen sprake van een progressieve aandoening of stabiel ziektebeeld zonder behandelmogelijkheden. Er is ook geen sprake van een aandoening waarbij geen enkele toename van bekwaamheden of verdere ontwikkeling mag worden verwacht. Hoewel ASS en een beperkte cognitie ontwikkelingsstoornissen zijn, kunnen bekwaamheden en verdere ontwikkeling worden verkregen door inzetten van therapie, wat ook wordt bevestigd in de medische informatie. Uit de informatie van de huisarts van 6 juni 2018 blijkt dat de diagnose ASS in 2017 is gesteld maar dat die diagnose niet erkend werd. In 2023 werd de diagnose bevestigd met advies voor psycho-educatie en begeleiding. Ook werd geadviseerd om eiseres door te verwijzen naar een gespecialiseerde praktijk voor autisme voor volwassenen. Gebleken is dat deze adviezen nog niet opgevolgd zijn en nog ingezet kunnen worden. Psycho-educatie richt zich op het leren wat autisme is en hoe ermee om te gaan maar ook op de persoonlijke ontwikkeling in ruime zin. Daarnaast zal eiseres met professionele begeleiding gericht op zelfstandigheid beter kunnen functioneren en meer zelfvertrouwen krijgen, waardoor de belastbaarheid zal toenemen. Door de persoonlijke ontwikkeling zal eiseres kunnen structureren, met nieuwe dingen kunnen omgaan, adequater gevoelens kunnen uiten en omgaan met conflicten en zal het zelfstandig ondernemen van activiteiten toenemen, factoren die invloed hebben op de zelfstandigheid. Hierdoor is niet uit te sluiten dat eiseres zelfstandig werkzaamheden zal kunnen ondernemen en buitenshuis beter kan functioneren door persoonlijke ontwikkeling. Arbeidskundig onderzoek 7.1 Arbeidsdeskundige [deskundige 1] heeft gerapporteerd dat eiseres niet over basale werknemersvaardigheden beschikt, omdat zij niet in staat is afspraken met een werkgever na te komen. Zij is op dit moment onvoldoende in staat om structureel/duurzaam voldoende en flexibel in te spelen/anticiperen op de noodzakelijke aanwezigheid op een werkplek. Bij de aanwezigheid/uitvoering van taken in een arbeidssituatie is eiseres nog niet in staat om afspraken met de werkgever structureel en duurzaam na te komen. Angst en spanningen zijn vooralsnog dermate blokkerend waardoor zij school, werk en sociale interactie zal vermijden. Dit geeft vooralsnog problemen in het structureel zelfstandig ondernemen van werkzaamheden en het bieden van continuïteit in een reguliere dan wel beschutte werkomgeving. Het ontbreken van arbeidsvermogen is echter niet duurzaam, omdat nog verdere ontwikkeling wordt verwacht en mogelijk is. Eiseres is eerst aangewezen op deskundige interventie en ondersteuning voor een verbetering in het omgaan met angst, spanning en sociale interacties. De arbeidsdeskundige heeft dan ook geen taak kunnen vinden. Het huidige functioneren en benodigde ondersteuning van eiseres sluiten nu nog niet aan op de eisen van het structureel en consistent kunnen uitvoeren van een taak binnen een arbeidsorganisatie. 7.2 De arbeidsdeskundige b&b ( [deskundige 5] ) heeft gerapporteerd dat ook zij van mening is dat eiseres niet over basale werknemersvaardigheden beschikt, omdat zij problemen heeft in het zelfstandig ondernemen van werkzaamheden en in het functioneren buitenshuis. Het zelfstandig starten van activiteiten en taken oppakken kost eiseres moeite, waardoor zij vanuit zichzelf weinig tot geen initiatief neemt. In de thuisomgeving verricht zij wel taken, maar met de nodige tegenzin. Soms doet eiseres dat uit zichzelf, soms moet dat gevraagd worden. Zonder dwang is het voor eiseres lastig om ergens heen te gaan. Ook heeft zij problemen in interacties en het aangaan van relaties. Dat maakt dat eiseres problemen heeft met het zelfstandig en structureel uitvoeren van een taak en geen afspraken met een werkgever kan nakomen. Standpunt het UWV 8.1 Gelet op de conclusies van de verzekeringsarts b&b stelt het UWV dat het ontbreken van arbeidsvermogen niet duurzaam is, omdat ontwikkeling van het arbeidsvermogen in de toekomst mogelijk is middels het inzetten van therapie. Er is geadviseerd voor psycho-educatie en begeleiding, en om eiseres door te verwijzen naar een gespecialiseerde praktijk voor autisme voor volwassenen.

Het UWV hanteert bij de beoordeling van de duurzaamheid van het ontbreken van arbeidsvermogen een beoordelingskader, dat is opgenomen in Bijlage 1 van het Compendium. Volgens het beoordelingskader spreekt de verzekeringsarts zich uit over de ontwikkeling van de mogelijkheden van betrokkene, uitgaande van de medische situatie zoals die is op het moment waarop de beoordeling betrekking heeft. In het beoordelingskader is een stappenplan opgenomen voor het onderzoek van de verzekeringsarts en arbeidsdeskundige naar de vraag of bij een betrokkene al dan niet sprake is van het duurzaam ontbreken van arbeidsvermogen. Als de verzekeringsarts volgens het stappenplan niet zelfstandig over het duurzaam ontbreken van arbeidsvermogen kan besluiten, spreken verzekeringsarts en arbeidsdeskundige zich gezamenlijk uit over de te verwachten ontwikkeling van betrokkene, en of die al dan niet tot arbeidsvermogen kan leiden. 10.7 Naar het oordeel van de rechtbank heeft de verzekeringsarts b&b afdoende gemotiveerd dat er op de beoordelingsdatum 14 mei 2023 geen sprake was van een situatie waarin het uitgesloten was dat de mogelijkheden tot arbeidsparticipatie van eiseres zich nog zouden ontwikkelen. De rechtbank betrekt daarbij de informatie van verpleegkundig specialist [deskundige 3] en orthopedagoog [deskundige 4] van 27 juli 2023 waarin psycho-educatie wordt geadviseerd en geadviseerd wordt eiseres door te verwijzen naar een gespecialiseerde praktijk voor autisme voor volwassenen. Psycho-educatie werd ook al eerder in 2018 geadviseerd door neuropsycholoog [deskundige 6] en systeemtherapeut [deskundige 7] . Niet is gebleken (uit medische stukken) dat eiseres die behandeling en professionele begeleiding heeft of heeft gehad, dan wel dat zij niet in staat is om behandeling of begeleiding te volgen. Eiseres heeft gesteld dat [zorgverlener] is geprobeerd, maar dat dat heeft geleid tot een traumatische ervaring tijdens het kennismakingsgesprek. Behalve dat eiseres hiervan geen (objectief medisch) stuk heeft overgelegd, is niet gebleken dat geprobeerd is bij een andere psychiater (van [zorgverlener] ) behandeling op te starten. Evenmin is gebleken dat eiseres vanwege haar aandoeningen niet in staat is behandeling te volgen. Cliëntondersteuner [clientondersteuner] ( [zorgorganisatie] ) heeft in de brief van 10 juni 2025, die eiseres heeft overgelegd, gesteld dat het volgens haar erg moeilijk dan wel onmogelijk zal zijn om tot een vorm van betaalde arbeid te komen. De rechtbank stelt vast dat deze informatie ziet op de situatie na de datum in geding. Bovendien lijkt ook [clientondersteuner] er van uit te gaan dat er nog behandeling/ begeleiding en verbetering van de belastbaarheid en klachten van eiseres mogelijk is. In de brief staat vermeld dat zij eiseres heeft gewezen op de mogelijkheid van begeleiding op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning om haar vaardigheden te vergroten en van behandeling op grond van de Zorgverzekeringswet om de angsten te verkleinen. De rechtbank komt dan ook tot de slotsom dat niet is gebleken dat de inschatting van de verzekeringsarts b&b over de duurzaamheid en zijn conclusie dat het ontbreken van arbeidsvermogen bij eiseres vooralsnog niet duurzaam is, niet juist zijn. Het besluit van het UWV, waarbij aan eiseres om die reden een Wajonguitkering is geweigerd, houdt dan ook stand. Met het vorenstaande is niet gezegd dat de rechtbank geen oog heeft voor de ernst van de beperkingen van eiseres. Alleen kan de rechtbank niet voorbijgaan aan de wettelijke vereisten die gelden voor een Wajong-uitkering. Die eisen zijn nu eenmaal zeer streng. Het UWV heeft voldoende gemotiveerd dat eiseres, ondanks haar beperkingen niet aan die strenge eisen voldoet, omdat (nog) geen sprake is van de situatie dat is uitgesloten dat op termijn arbeidsvermogen zal kunnen ontstaan.

11. Het beroep is ongegrond. Omdat het beroep ongegrond wordt verklaard krijgt eiseres geen proceskostenvergoeding. Ook krijgt zij het griffierecht niet vergoed.

De rechtbank verklaart het beroep ongegrond. Deze uitspraak is gedaan door mr. R.J.H. van der Linden, rechter, in aanwezigheid van mr. H.D. Sebel griffier, op 3 december 2025 en openbaar gemaakt door middel van geanonimiseerde publicatie op www.rechtspraak.nl. griffier rechter Afschrift verzonden aan partijen op: Informatie over hoger beroep Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Centrale Raad van Beroep waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Digitaal hoger beroep instellen kan via “Formulieren en inloggen” op www.rechtspraak.nl. Hoger beroep instellen kan eventueel ook nog steeds door verzending van een brief aan de Centrale Raad van beroep, Postbus 16002, 3500 DA Utrecht. Bijlage: Wettelijk kader Wajong Artikel 1a:1, eerste lid Jonggehandicapte in de zin van dit hoofdstuk en de daarop berustende bepalingen is de ingezetene die: op de dag waarop hij achttien jaar wordt als rechtstreeks en objectief medisch vast te stellen gevolg van ziekte, gebrek, zwangerschap of bevalling duurzaam geen mogelijkheden tot arbeidsparticipatie heeft; na de in onderdeel a bedoelde dag als rechtstreeks en objectief medisch vast te stellen gevolg van ziekte, gebrek, zwangerschap of bevalling duurzaam geen mogelijkheden tot arbeidsparticipatie heeft en in het jaar, onmiddellijk voorafgaand aan de dag waarop dit is ingetreden, gedurende ten minste zes maanden studerende was. Artikel 1a:1, tweede lid De ingezetene die op de dag, bedoeld in het eerste lid, onderdeel a of b, beperkingen ondervindt als gevolg van ziekte, gebrek, zwangerschap of bevalling, maar op grond van het eerste lid niet aangemerkt wordt als jonggehandicapte, wordt alsnog jonggehandicapte in de zin van dit hoofdstuk en de daarop berustende bepalingen, indien hij binnen vijf jaar na die dag duurzaam geen mogelijkheden tot arbeidsparticipatie heeft, indien dit voortkomt uit dezelfde oorzaak als die op grond waarvan hij beperkingen als gevolg van ziekte, gebrek, zwangerschap of bevalling ondervond, op de dag, bedoeld in onderdeel a of b. Artikel 1a:1, vierde lid Onder duurzaam geen mogelijkheden tot arbeidsparticipatie hebben in dit hoofdstuk en de daarop berustende bepalingen wordt verstaan de situatie waarin de mogelijkheden tot arbeidsparticipatie zich niet kunnen ontwikkelen. Artikel 1a:1, zesde lid

Artikel 1a:1, achtste lid Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur kunnen met betrekking tot het eerste, vierde en zesde lid nadere regels worden gesteld. Bedoelde algemene maatregel van bestuur is het Schattingsbesluit arbeidsongeschiktheidswetten (het Schattingsbesluit). Schattingsbesluit Artikel 1a, eerste lid Betrokkene heeft geen mogelijkheden tot arbeidsparticipatie als bedoeld in de artikelen 1a:1, eerste lid, 2:4, eerste lid, en 3:8a, eerste lid, van de Wajong, indien hij: geen taak kan uitvoeren in een arbeidsorganisatie; niet over basale werknemersvaardigheden beschikt; niet aaneengesloten kan werken gedurende ten minste een periode van een uur; of niet ten minste vier uur per dag belastbaar is, tenzij hij ten minste twee uur per dag belastbaar is en in staat is per uur ten minste een bedrag te verdienen dat gelijk is aan het minimumloon per uur. Artikel 1a, tweede lid Een taak als bedoeld in het eerste lid, onderdeel a, is de kleinste eenheid van een functie en bestaat uit één of meerdere handelingen. In het compendium is een stappenplan opgenomen bij de beoordeling voor de duurzaamheid. Het stappenplan bestaat uit 3 stappen Stap 1 - voor de verzekeringsarts De verzekeringsarts stelt vast of er sprake is van een progressief ziektebeeld. Als het antwoord bevestigend is, ontbreekt het arbeidsvermogen duurzaam. De beoordeling is afgerond. Stap 2 - voor de verzekeringsarts De verzekeringsarts stelt vast of de situatie van cliënt aan beide volgende voorwaarden voldoet: - er is sprake van een stabiel ziektebeeld zonder behandelmogelijkheden;- - de aandoening is zodanig ernstig dat geen enkele toename van bekwaamheden mag worden verwacht. Als aan deze beide voorwaarden wordt voldaan, ontbreekt het arbeidsvermogen duurzaam. De beoordeling is afgerond. Stap 3 - voor de verzekeringsarts en de arbeidsdeskundige samen: De verzekeringsarts en de arbeidsdeskundige stellen in gezamenlijk overleg vast of het ontbreken van arbeidsvermogen van de cliënt duurzaam is. Zij betrekken daarbij ten minste de volgende aspecten in onderlinge samenhang: -het al dan niet ontbreken van mogelijkheden ter verbetering van de belastbaarheid; -het al dan niet ontbreken van mogelijkheden tot verdere ontwikkeling; -het al dan niet ontbreken van mogelijkheden tot toename van bekwaamheden. Op grond van hun gezamenlijk overleg concluderen de verzekeringsarts en de arbeidsdeskundige of het arbeidsvermogen al dan niet duurzaam ontbreekt. De beoordeling is afgerond. Zie bijvoorbeeld de uitspraak van de CRvB van 26 februari 2025 (ECLI:NL:CRVB:2025:294) bijvoorbeeld de uitspraken van de CRvB van 26 maart 2025 (ECLI:NL:CRVB:2025:462) en 9 april 2025 (ECLI:NL:CRVB:2025:569)

Niet is onderbouwd dat eiseres vanwege haar beperkingen niet in staat is deze adviezen op te volgen. Er zijn geen medische stukken waaruit blijkt dat er bij eiseres sprake is van onvermogen om de voorgestelde behandeling te volgen. Het niet volgen van behandeling lijkt alleen te zijn ingegeven door het ontbreken van vertrouwen in het resultaat. 8.2 Met betrekking tot de brief van [zorgorganisatie] van 10 juni 2024, die eiseres in beroep heeft overgelegd, stelt het UWV dat de datum in geding 14 mei 2023 is en de periode erna niet relevant voor de huidige beoordeling. Standpunt eiseres 9.1 Eiseres heeft zich op het standpunt gesteld dat het ontbreken van arbeidsvermogen duurzaam is. 9.2 Eiseres heeft geen basale werknemersvaardigheden zoals het UWV ook stelt. Dit bevestigt dat eiseres niet in staat is om arbeid te verrichten. Taken in het huishouden doet eiseres alleen onder dwang van haar moeder. Dit is al jaren zo en zal niet veranderen. Daarnaast voert eiseres die taken uit in een bekende en vertrouwde omgeving en op momenten dat zij daartoe in staat is. 9.3 Uit de rapportage van het UWV blijkt dat eiseres niet goed kan omgaan met druk van buitenaf. Dit wijst erop dat eiseres niet in een professionele omgeving kan werken, hoe prikkelarm ook. Het algeheel uitvoeren van taken is een kwestie van dwingen en een vertrouwde omgeving zonder druk. Eiseres is snel overprikkeld door geluid of visuele stimuli. Zij kan daardoor niet 4 uur per dag werken of 1 uur aaneengesloten. Als eiseres overprikkeld raakt kan zij niet meer functioneren, waardoor zelfs een korte aaneengesloten werktijd niet mogelijk is. 9.4 Eiseres verwijst naar informatie van [zorgorganisatie] van 10 juni 2025. Het vermogen om arbeid te verrichten is blijkens die rapportage in de afgelopen twee jaar alleen maar afgenomen. Eiseres heeft een ASS niveau 2. Dit betekent dat zij ondersteuning nodig blijft hebben. Door de GGZ is bevestigd dat eiseres zwakbegaafd is, waardoor haar ontwikkelingsniveau niet bij haar leeftijd past en in werkelijkheid lager ligt. Autisme en zwakbegaafdheid zijn aangeboren en zullen niet verbeteren. Het ontwikkelen van arbeidsvermogen is dan ook onmogelijk. 9.5 Tot slot wijst eiseres op een brief van haar moeder. Hierin beschrijft zij hoe eiseres is getraumatiseerd door de deskundige van [zorgverlener] , waardoor de kans op ontwikkeling verloren is gegaan. Er is geen passend traject voor eiseres en er is te weinig rekening gehouden met haar beperkingen. Oordeel van de rechtbank 10.1 Omdat eiseres haar aanvraag na 1 januari 2015 heeft ingediend is de Wajong zoals die geldt na 1 januari 2015 van toepassing. De te beoordelen datum in dit geding is de 18e verjaardag van eiseres 14 mei 2023. 10.2 Recht op een Wajong-uitkering ontstaat pas indien de betrokkene duurzaam geen mogelijkheden tot arbeidsparticipatie (arbeidsvermogen) heeft. Het UWV moet daarom eerst beoordelen of eiseres voldoet aan tenminste een van de volgende voorwaarden: - eiseres kan geen taak uitvoeren in een arbeidsorganisatie - eiseres beschikt niet over basale werknemersvaardigheden - eiseres kan niet een uur aangesloten werken - eiseres is niet tenminste vier uur per dag belastbaar (dan wel twee uur per dag belastbaar en in staat het minimumloon te verdienen). Wordt aan tenminste een van de hiervoor genoemde voorwaarden voldaan dan ontbreekt arbeidsvermogen. Vervolgens moet het UWV dan beoordelen of deze situatie duurzaam is. Bij de beoordeling maakt het UWV gebruik van de Sociaal Medische Beoordeling Arbeidsvermogen (SMBA)-systematiek. Bij deze beoordeling staat de ‘International Classification of Functioning, Disability and Health’ centraal. Voor het toepassen van de SMBA-systematiek heeft het UWV het ‘Compendium Participatiewet’ vastgesteld. 1 uur aaneengesloten werken en 4 uur per dag belastbaar 10.3 In het Compendium is over het aspect van 1 uur werken beschreven dat dit aspect ziet op het zelfstandig functioneren van de betrokkene in relatie tot de continuïteit van het productieproces. Daarbij gaat het er uitsluitend om dat niet vaker dan 1 keer per uur een substantiële onderbreking van het productieproces noodzakelijk is om de betrokkene bij te sturen als gevolg van beperkingen in aandacht, geheugen of stemming. De noodzaak om iemand bij te sturen is er als hij zelf niet kan onderkennen dat hij op enig moment niet adequaat functioneert en/of zichzelf daarin niet kan corrigeren. Het is niet relevant of er tijdens de werkzaamheden toezicht moet worden uitgeoefend, ook al is dat permanent noodzakelijk. Het kunnen uitvoeren van dagelijkse routinehandelingen is een belangrijke aanwijzing dat iemand in staat is tenminste 1 uur aaneengesloten te werken. Het wijst er namelijk op dat iemand enerzijds in staat is iets te leren, zich een bepaalde routine eigen te maken en anderzijds dat hij dat kan zonder te zijn aangewezen op een interventie van anderen. In het Compendium is over de voorwaarde van 4 uur per dag werken vermeld dat het gaat om de vraag of betrokkene gedurende 4 uur per dag benutbare mogelijkheden heeft. Dat hoeft niet aaneengesloten te zijn. Bij deze beoordeling maakt de verzekeringsarts gebruik van de standaard ‘Duurbelastbaarheid in Arbeid’. De belangrijkste meetinstrumenten voor de beoordeling van de recuperatienoodzaak zijn het dagverhaal, de inhoud en constellatie van de medische gegevens en de perceptie en cognitie van het eigen onvermogen van cliënt. In aanmerking genomen de indicaties voor een beperkte duurbelastbaarheid zal dit het geval kunnen zijn bij aandoeningen met zeer ernstige energetische beperkingen of bij een zeer beperkte beschikbaarheid. Ook bij zeer ernstige energetische beperkingen is het niet de verwachting dat de belastbaarheid snel onder het niveau van 4 uur per dag komt te liggen. Het vaststellen van de duurbelastbaarheid is immers het ‘sluitstuk’ van de verzekeringsgeneeskundige beoordeling. De verzekeringsarts heeft al vastgesteld dat betrokkene benutbare mogelijkheden heeft en kan functioneren, rekening houdend met soms forse beperkingen. 10.4 Naar het oordeel van de rechtbank heeft de verzekeringsarts b&b afdoende toegelicht dat eiseres 1 uur aaneengesloten kan werken en 4 uur per dag belastbaar is. Eiseres kan de dagelijkse routinehandelingen zelf uitvoeren. Anders dan ter zitting namens eiseres naar voren is gebracht volgt uit de rapportages van zowel de arts als de verzekeringsarts b&b dat tijdens de spreekuren is aangegeven dat eiseres zelfstandig kan tanden poetsen en douchen, zonder dat daarop hoeft te worden gestuurd en dat ze ook zichzelf kan aankleden en dat ze ook huishoudelijke taken kan verrichten, al is dat met tegenzin. De verzekeringsarts b&b heeft hiervan mogen uitgaan. Daarnaast is niet gebleken van een recuperatienoodzaak overdag. Basale werknemersvaardigheden 10.5 Tussen partijen is niet in geschil dat eiseres op dit moment geen basale werknemers-vaardigheden heeft en daarom nu geen arbeidsvermogen. Partijen zijn verdeeld over de vraag of het ontbreken van arbeidsvermogen duurzaam is. Duurzaamheid 10.6

Niet is onderbouwd dat eiseres vanwege haar beperkingen niet in staat is deze adviezen op te volgen. Er zijn geen medische stukken waaruit blijkt dat er bij eiseres sprake is van onvermogen om de voorgestelde behandeling te volgen. Het niet volgen van behandeling lijkt alleen te zijn ingegeven door het ontbreken van vertrouwen in het resultaat. 8.2 Met betrekking tot de brief van [zorgorganisatie] van 10 juni 2024, die eiseres in beroep heeft overgelegd, stelt het UWV dat de datum in geding 14 mei 2023 is en de periode erna niet relevant voor de huidige beoordeling. Standpunt eiseres 9.1 Eiseres heeft zich op het standpunt gesteld dat het ontbreken van arbeidsvermogen duurzaam is. 9.2 Eiseres heeft geen basale werknemersvaardigheden zoals het UWV ook stelt. Dit bevestigt dat eiseres niet in staat is om arbeid te verrichten. Taken in het huishouden doet eiseres alleen onder dwang van haar moeder. Dit is al jaren zo en zal niet veranderen. Daarnaast voert eiseres die taken uit in een bekende en vertrouwde omgeving en op momenten dat zij daartoe in staat is. 9.3 Uit de rapportage van het UWV blijkt dat eiseres niet goed kan omgaan met druk van buitenaf. Dit wijst erop dat eiseres niet in een professionele omgeving kan werken, hoe prikkelarm ook. Het algeheel uitvoeren van taken is een kwestie van dwingen en een vertrouwde omgeving zonder druk. Eiseres is snel overprikkeld door geluid of visuele stimuli. Zij kan daardoor niet 4 uur per dag werken of 1 uur aaneengesloten. Als eiseres overprikkeld raakt kan zij niet meer functioneren, waardoor zelfs een korte aaneengesloten werktijd niet mogelijk is. 9.4 Eiseres verwijst naar informatie van [zorgorganisatie] van 10 juni 2025. Het vermogen om arbeid te verrichten is blijkens die rapportage in de afgelopen twee jaar alleen maar afgenomen. Eiseres heeft een ASS niveau 2. Dit betekent dat zij ondersteuning nodig blijft hebben. Door de GGZ is bevestigd dat eiseres zwakbegaafd is, waardoor haar ontwikkelingsniveau niet bij haar leeftijd past en in werkelijkheid lager ligt. Autisme en zwakbegaafdheid zijn aangeboren en zullen niet verbeteren. Het ontwikkelen van arbeidsvermogen is dan ook onmogelijk. 9.5 Tot slot wijst eiseres op een brief van haar moeder. Hierin beschrijft zij hoe eiseres is getraumatiseerd door de deskundige van [zorgverlener] , waardoor de kans op ontwikkeling verloren is gegaan. Er is geen passend traject voor eiseres en er is te weinig rekening gehouden met haar beperkingen. Oordeel van de rechtbank 10.1 Omdat eiseres haar aanvraag na 1 januari 2015 heeft ingediend is de Wajong zoals die geldt na 1 januari 2015 van toepassing. De te beoordelen datum in dit geding is de 18e verjaardag van eiseres 14 mei 2023. 10.2 Recht op een Wajong-uitkering ontstaat pas indien de betrokkene duurzaam geen mogelijkheden tot arbeidsparticipatie (arbeidsvermogen) heeft. Het UWV moet daarom eerst beoordelen of eiseres voldoet aan tenminste een van de volgende voorwaarden: - eiseres kan geen taak uitvoeren in een arbeidsorganisatie - eiseres beschikt niet over basale werknemersvaardigheden - eiseres kan niet een uur aangesloten werken - eiseres is niet tenminste vier uur per dag belastbaar (dan wel twee uur per dag belastbaar en in staat het minimumloon te verdienen). Wordt aan tenminste een van de hiervoor genoemde voorwaarden voldaan dan ontbreekt arbeidsvermogen. Vervolgens moet het UWV dan beoordelen of deze situatie duurzaam is. Bij de beoordeling maakt het UWV gebruik van de Sociaal Medische Beoordeling Arbeidsvermogen (SMBA)-systematiek. Bij deze beoordeling staat de ‘International Classification of Functioning, Disability and Health’ centraal. Voor het toepassen van de SMBA-systematiek heeft het UWV het ‘Compendium Participatiewet’ vastgesteld. 1 uur aaneengesloten werken en 4 uur per dag belastbaar 10.3 In het Compendium is over het aspect van 1 uur werken beschreven dat dit aspect ziet op het zelfstandig functioneren van de betrokkene in relatie tot de continuïteit van het productieproces. Daarbij gaat het er uitsluitend om dat niet vaker dan 1 keer per uur een substantiële onderbreking van het productieproces noodzakelijk is om de betrokkene bij te sturen als gevolg van beperkingen in aandacht, geheugen of stemming. De noodzaak om iemand bij te sturen is er als hij zelf niet kan onderkennen dat hij op enig moment niet adequaat functioneert en/of zichzelf daarin niet kan corrigeren. Het is niet relevant of er tijdens de werkzaamheden toezicht moet worden uitgeoefend, ook al is dat permanent noodzakelijk. Het kunnen uitvoeren van dagelijkse routinehandelingen is een belangrijke aanwijzing dat iemand in staat is tenminste 1 uur aaneengesloten te werken. Het wijst er namelijk op dat iemand enerzijds in staat is iets te leren, zich een bepaalde routine eigen te maken en anderzijds dat hij dat kan zonder te zijn aangewezen op een interventie van anderen. In het Compendium is over de voorwaarde van 4 uur per dag werken vermeld dat het gaat om de vraag of betrokkene gedurende 4 uur per dag benutbare mogelijkheden heeft. Dat hoeft niet aaneengesloten te zijn. Bij deze beoordeling maakt de verzekeringsarts gebruik van de standaard ‘Duurbelastbaarheid in Arbeid’. De belangrijkste meetinstrumenten voor de beoordeling van de recuperatienoodzaak zijn het dagverhaal, de inhoud en constellatie van de medische gegevens en de perceptie en cognitie van het eigen onvermogen van cliënt. In aanmerking genomen de indicaties voor een beperkte duurbelastbaarheid zal dit het geval kunnen zijn bij aandoeningen met zeer ernstige energetische beperkingen of bij een zeer beperkte beschikbaarheid. Ook bij zeer ernstige energetische beperkingen is het niet de verwachting dat de belastbaarheid snel onder het niveau van 4 uur per dag komt te liggen. Het vaststellen van de duurbelastbaarheid is immers het ‘sluitstuk’ van de verzekeringsgeneeskundige beoordeling. De verzekeringsarts heeft al vastgesteld dat betrokkene benutbare mogelijkheden heeft en kan functioneren, rekening houdend met soms forse beperkingen. 10.4 Naar het oordeel van de rechtbank heeft de verzekeringsarts b&b afdoende toegelicht dat eiseres 1 uur aaneengesloten kan werken en 4 uur per dag belastbaar is. Eiseres kan de dagelijkse routinehandelingen zelf uitvoeren. Anders dan ter zitting namens eiseres naar voren is gebracht volgt uit de rapportages van zowel de arts als de verzekeringsarts b&b dat tijdens de spreekuren is aangegeven dat eiseres zelfstandig kan tanden poetsen en douchen, zonder dat daarop hoeft te worden gestuurd en dat ze ook zichzelf kan aankleden en dat ze ook huishoudelijke taken kan verrichten, al is dat met tegenzin. De verzekeringsarts b&b heeft hiervan mogen uitgaan. Daarnaast is niet gebleken van een recuperatienoodzaak overdag. Basale werknemersvaardigheden 10.5 Tussen partijen is niet in geschil dat eiseres op dit moment geen basale werknemers-vaardigheden heeft en daarom nu geen arbeidsvermogen. Partijen zijn verdeeld over de vraag of het ontbreken van arbeidsvermogen duurzaam is. Duurzaamheid 10.6

Niet is onderbouwd dat eiseres vanwege haar beperkingen niet in staat is deze adviezen op te volgen. Er zijn geen medische stukken waaruit blijkt dat er bij eiseres sprake is van onvermogen om de voorgestelde behandeling te volgen. Het niet volgen van behandeling lijkt alleen te zijn ingegeven door het ontbreken van vertrouwen in het resultaat. 8.2 Met betrekking tot de brief van [zorgorganisatie] van 10 juni 2024, die eiseres in beroep heeft overgelegd, stelt het UWV dat de datum in geding 14 mei 2023 is en de periode erna niet relevant voor de huidige beoordeling. Standpunt eiseres 9.1 Eiseres heeft zich op het standpunt gesteld dat het ontbreken van arbeidsvermogen duurzaam is. 9.2 Eiseres heeft geen basale werknemersvaardigheden zoals het UWV ook stelt. Dit bevestigt dat eiseres niet in staat is om arbeid te verrichten. Taken in het huishouden doet eiseres alleen onder dwang van haar moeder. Dit is al jaren zo en zal niet veranderen. Daarnaast voert eiseres die taken uit in een bekende en vertrouwde omgeving en op momenten dat zij daartoe in staat is. 9.3 Uit de rapportage van het UWV blijkt dat eiseres niet goed kan omgaan met druk van buitenaf. Dit wijst erop dat eiseres niet in een professionele omgeving kan werken, hoe prikkelarm ook. Het algeheel uitvoeren van taken is een kwestie van dwingen en een vertrouwde omgeving zonder druk. Eiseres is snel overprikkeld door geluid of visuele stimuli. Zij kan daardoor niet 4 uur per dag werken of 1 uur aaneengesloten. Als eiseres overprikkeld raakt kan zij niet meer functioneren, waardoor zelfs een korte aaneengesloten werktijd niet mogelijk is. 9.4 Eiseres verwijst naar informatie van [zorgorganisatie] van 10 juni 2025. Het vermogen om arbeid te verrichten is blijkens die rapportage in de afgelopen twee jaar alleen maar afgenomen. Eiseres heeft een ASS niveau 2. Dit betekent dat zij ondersteuning nodig blijft hebben. Door de GGZ is bevestigd dat eiseres zwakbegaafd is, waardoor haar ontwikkelingsniveau niet bij haar leeftijd past en in werkelijkheid lager ligt. Autisme en zwakbegaafdheid zijn aangeboren en zullen niet verbeteren. Het ontwikkelen van arbeidsvermogen is dan ook onmogelijk. 9.5 Tot slot wijst eiseres op een brief van haar moeder. Hierin beschrijft zij hoe eiseres is getraumatiseerd door de deskundige van [zorgverlener] , waardoor de kans op ontwikkeling verloren is gegaan. Er is geen passend traject voor eiseres en er is te weinig rekening gehouden met haar beperkingen. Oordeel van de rechtbank 10.1 Omdat eiseres haar aanvraag na 1 januari 2015 heeft ingediend is de Wajong zoals die geldt na 1 januari 2015 van toepassing. De te beoordelen datum in dit geding is de 18e verjaardag van eiseres 14 mei 2023. 10.2 Recht op een Wajong-uitkering ontstaat pas indien de betrokkene duurzaam geen mogelijkheden tot arbeidsparticipatie (arbeidsvermogen) heeft. Het UWV moet daarom eerst beoordelen of eiseres voldoet aan tenminste een van de volgende voorwaarden: - eiseres kan geen taak uitvoeren in een arbeidsorganisatie - eiseres beschikt niet over basale werknemersvaardigheden - eiseres kan niet een uur aangesloten werken - eiseres is niet tenminste vier uur per dag belastbaar (dan wel twee uur per dag belastbaar en in staat het minimumloon te verdienen). Wordt aan tenminste een van de hiervoor genoemde voorwaarden voldaan dan ontbreekt arbeidsvermogen. Vervolgens moet het UWV dan beoordelen of deze situatie duurzaam is. Bij de beoordeling maakt het UWV gebruik van de Sociaal Medische Beoordeling Arbeidsvermogen (SMBA)-systematiek. Bij deze beoordeling staat de ‘International Classification of Functioning, Disability and Health’ centraal. Voor het toepassen van de SMBA-systematiek heeft het UWV het ‘Compendium Participatiewet’ vastgesteld. 1 uur aaneengesloten werken en 4 uur per dag belastbaar 10.3 In het Compendium is over het aspect van 1 uur werken beschreven dat dit aspect ziet op het zelfstandig functioneren van de betrokkene in relatie tot de continuïteit van het productieproces. Daarbij gaat het er uitsluitend om dat niet vaker dan 1 keer per uur een substantiële onderbreking van het productieproces noodzakelijk is om de betrokkene bij te sturen als gevolg van beperkingen in aandacht, geheugen of stemming. De noodzaak om iemand bij te sturen is er als hij zelf niet kan onderkennen dat hij op enig moment niet adequaat functioneert en/of zichzelf daarin niet kan corrigeren. Het is niet relevant of er tijdens de werkzaamheden toezicht moet worden uitgeoefend, ook al is dat permanent noodzakelijk. Het kunnen uitvoeren van dagelijkse routinehandelingen is een belangrijke aanwijzing dat iemand in staat is tenminste 1 uur aaneengesloten te werken. Het wijst er namelijk op dat iemand enerzijds in staat is iets te leren, zich een bepaalde routine eigen te maken en anderzijds dat hij dat kan zonder te zijn aangewezen op een interventie van anderen. In het Compendium is over de voorwaarde van 4 uur per dag werken vermeld dat het gaat om de vraag of betrokkene gedurende 4 uur per dag benutbare mogelijkheden heeft. Dat hoeft niet aaneengesloten te zijn. Bij deze beoordeling maakt de verzekeringsarts gebruik van de standaard ‘Duurbelastbaarheid in Arbeid’. De belangrijkste meetinstrumenten voor de beoordeling van de recuperatienoodzaak zijn het dagverhaal, de inhoud en constellatie van de medische gegevens en de perceptie en cognitie van het eigen onvermogen van cliënt. In aanmerking genomen de indicaties voor een beperkte duurbelastbaarheid zal dit het geval kunnen zijn bij aandoeningen met zeer ernstige energetische beperkingen of bij een zeer beperkte beschikbaarheid. Ook bij zeer ernstige energetische beperkingen is het niet de verwachting dat de belastbaarheid snel onder het niveau van 4 uur per dag komt te liggen. Het vaststellen van de duurbelastbaarheid is immers het ‘sluitstuk’ van de verzekeringsgeneeskundige beoordeling. De verzekeringsarts heeft al vastgesteld dat betrokkene benutbare mogelijkheden heeft en kan functioneren, rekening houdend met soms forse beperkingen. 10.4 Naar het oordeel van de rechtbank heeft de verzekeringsarts b&b afdoende toegelicht dat eiseres 1 uur aaneengesloten kan werken en 4 uur per dag belastbaar is. Eiseres kan de dagelijkse routinehandelingen zelf uitvoeren. Anders dan ter zitting namens eiseres naar voren is gebracht volgt uit de rapportages van zowel de arts als de verzekeringsarts b&b dat tijdens de spreekuren is aangegeven dat eiseres zelfstandig kan tanden poetsen en douchen, zonder dat daarop hoeft te worden gestuurd en dat ze ook zichzelf kan aankleden en dat ze ook huishoudelijke taken kan verrichten, al is dat met tegenzin. De verzekeringsarts b&b heeft hiervan mogen uitgaan. Daarnaast is niet gebleken van een recuperatienoodzaak overdag. Basale werknemersvaardigheden 10.5 Tussen partijen is niet in geschil dat eiseres op dit moment geen basale werknemers-vaardigheden heeft en daarom nu geen arbeidsvermogen. Partijen zijn verdeeld over de vraag of het ontbreken van arbeidsvermogen duurzaam is. Duurzaamheid 10.6