ECLI:NL:RBROT:2025:13330

[ter beschikking gestelde] (de ter beschikking gestelde), geboren te [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1986, verblijvende in een instelling, bij de rechtbank bekend, raadsman mr. J.Y. Taekema, advocaat te ’s-Gravenhage. 1Inleiding Bij arrest van het gerechtshof Den Haag van 16 oktober 2019 is de terbeschikkingstelling van [ter beschikking gestelde] gelast en is zijn verpleging van overheidswege (dwangverpleging) bevolen. De terbeschikkingstelling is gelast ter zake van doodslag en poging tot afpersing. De termijn van de terbeschikkingstelling is aangevangen op 23 oktober 2021. Bij beslissing van deze rechtbank van 14 november 2023 is de terbeschikkingstelling laatstelijk verlengd met twee jaar.

De rechtbank heeft op 2 september 2025 van het openbaar ministerie een vordering ontvangen tot verlenging van de terbeschikkingstelling. De vereiste stukken zijn bijgevoegd dan wel toegezonden. De vordering is op de openbare terechtzitting van 23 oktober 2025 behandeld. De officier van justitie mr. J. Wooldrik, de ter beschikking gestelde, bijgestaan door zijn raadsman, en als deskundigen [deskundige 1] , werkzaam als GZ-psycholoog bij de instelling, en [deskundige 2] , werkzaam als klinisch psycholoog bij de instelling, zijn gehoord. 3Adviezen Advies instelling De instelling adviseert in het rapport, gedateerd 25 augustus 2025, de terbeschikkingstelling te verlengen met twee jaar. De ter beschikking gestelde is gediagnosticeerd met schizofrenie. Met intensieve externe sturing en controle is het risico goed te hanteren. De laatste tijd is duidelijk geworden dat de intensiteit van het toezicht omlaag kan en wordt het risico in de klinische setting ingeschat als laag-matig. Dit heeft te maken met toegenomen motivatie voor abstinentie, het opbouwen van beschermende factoren en het verbleken van psychiatrische symptomen. Uit zorg is het risico hoog vanwege het gevaar op negatieve beïnvloeding door antisociale netwerken, het gevaar op terugval in middelengebruik en het ontbreken van beschermende factoren zoals, huisvesting, werk en sociale steun. De ter beschikking gestelde boekt progressie. Hij is eenmaal teruggevallen in middelengebruik en is hiermee op constructieve wijze aan de slag met zijn behandelaar. Buiten dit incident is hij sinds november 2024 abstinent van middelen en is de samenwerking sterk verbeterd. De ter beschikking gestelde gaat actief gesprekken aan over eigen coping, kwetsbare onderwerpen en doet zichtbaar zijn best om een blijvende verandering te bewerkstelligen. In overleg met de ter beschikking gestelde, zijn moeder en het behandelteam is besloten om de regio [plaats] te mijden, in verband met angst voor de nabestaanden van het slachtoffer. Nu de ter beschikking gestelde onbegeleid verlof heeft zal de focus liggen op werk zoeken buiten de kliniek. Het behandelteam is van mening dat, als dit zonder incidenten zal verlopen, de resocialisatiefase in een half jaar tot een jaar aan zou kunnen vangen. De ter beschikking gestelde zal aangemeld worden bij een FPA. Ook als dit pad heel soepel verloopt, zal er zeker nog twee jaar nodig zijn voor de maatregel voorwaardelijk beëindigd kan worden. Advies psychiater [psychiater] adviseert in het rapport, gedateerd 25 juli 2025, de terbeschikkingstelling te verlengen met twee jaar. Er is sprake van schizofrenie en een stoornis in cannabisgebruik. Niet classificerend maar wel relevant is bovendien sprake van enig cognitief verval bij de stoornis schizofrenie, en van de neiging tot vermijding. Het risico in de huidige situatie is laag, hetgeen kan oplopen tot (matig tot) hoog bij beëindiging van de maatregel nu. Het is van belang dat de ter beschikking gestelde abstinent blijft van middelen. Er dient aandacht te zijn voor de balans tussen draagkracht en draaglast, en de ter beschikking gestelde dient voldoende steun, structuur en regelmaat te ervaren. Gewaakt dient te worden voor overschatting en overvraging. Het is van belang de resocialisatie zorgvuldig en stapsgewijs vorm te geven en steeds te blijven toetsen hoe de ter beschikking gestelde blijft functioneren onder toenemende druk en verantwoordelijkheid. De ter beschikking gestelde zal, zo is de bedoeling, binnenkort beginnen met onbegeleid verlof. Zijn vrijheden zullen stapsgewijs uitgebreid worden alvorens sprake kan zijn van transmuraal verlof en een eventuele verhuizing naar een FPA. Vanuit daar moet voldoende tijd besteed worden aan het vormgeven van een veilig en stevig uitstroomkader. Hiervoor is twee jaar zeker nodig. Advies psycholoog [psycholoog] adviseert in het rapport, gedateerd 29 juli 2025, de termijn van de terbeschikkingstelling te verlengen met twee jaar. Bij het abrupt wegvallen van tbs-kader of een situatie van ontoereikende zorg en begeleiding wordt de kans op recidive op korte termijn ingeschat als matig en op langere termijn als matig tot hoog. Van belang zijn verder monitoring (via vroegsignalering) en controle van medicatietrouw, abstinentie van middelen en begeleiding en coaching bij een terugkeer in de samenleving waar het vinden van een zinvolle dagbesteding/betaald werk, het opbouwen van een sociaal netwerk en een stabiele, veilige woonsituatie belangrijke beschermende factoren zijn. Op basis van de positieve lijn, de toegenomen stabiliteit in het toestandsbeeld, de medicatietrouw en abstinentie van middelen, maar ook de constructieve samenwerking en het positieve verloop van de begeleide verloven, valt goed te verantwoorden dat de ter beschikking gestelde toe is aan – en klaar is voor – een vervolgstap in de behandeling in de vorm van onbegeleid verlof. Het belang van een geleidelijke uitbreiding van die verloven, ook om de ter beschikking gestelde niet te overvragen en hem niet teveel onder druk te zetten, geeft echter geen aanleiding om te denken dat de kans groot is dat er over een jaar al gronden zijn om de verpleging voorwaardelijk te beëindigen. Aldus wordt geadviseerd om de terbeschikkingstelling met 2 jaar te verlengen, waarbij wordt opgemerkt dat, mits de positieve ontwikkeling zich voortzet, zeker niet uitgesloten kan worden dat er over 2 jaar wel gronden zijn om de verpleging voorwaardelijk te beëindigen. Op de terechtzitting gegeven adviezen De deskundige [deskundige 1] heeft het verlengingsadvies op de terechtzitting toegelicht. Zij heeft onder meer – zakelijk weergegeven – verklaard dat de ter beschikking gestelde de afgelopen jaren heel hard en met succes heeft gewerkt. Hij is medicatietrouw en abstinent van middelen, met een uitzondering in juli 2025. De ter beschikking gestelde zet zich in voor therapie en hij werkt aan het omgaan met spanning en emoties. Er wordt nu toegewerkt naar steeds meer zelfstandigheid buiten de kliniek (semi-onbegeleid verlof is inmiddels aangevraagd) en er is al zicht op werk. 4Standpunt van partijen Standpunt van de officier van justitie De officier van justitie heeft geconcludeerd tot verlenging van de termijn van de terbeschikkingstelling met twee jaar. Standpunt van de ter beschikking gestelde De ter beschikking gestelde en de raadsman hebben zich niet verzet tegen verlenging van de termijn van de terbeschikkingstelling.

Op grond van de adviezen van de instelling, de deskundigen en wat verder naar voren is gekomen op de terechtzitting is de rechtbank van oordeel dat: - er nog steeds sprake is van een gebrekkige ontwikkeling en/of ziekelijke stoornis van de geestvermogens van de ter beschikking gestelde; - de veiligheid van anderen dan wel de algemene veiligheid van personen eist dat de termijn van de terbeschikkingstelling met twee jaar wordt verlengd. Uitgangspunt is dat de terbeschikkingstelling verlengd dient te worden met een termijn van twee jaar wanneer aannemelijk is geworden dat de behandeling en resocialisatie van de terbeschikkinggestelde in het bestaande juridisch kader meer tijd in beslag zal nemen dan de tijd die resteert bij een verlenging van de terbeschikkingstelling met een termijn van een jaar. De rechtbank ziet in de zaak van de ter beschikking gestelde geen aanleiding om van dit uitgangspunt af te wijken en is evenmin van oordeel dat de voortgang van de behandeling en resocialisatie een rechterlijke toetsing na een jaar noodzakelijk maakt. De ter beschikking gestelde bevindt zich in de klinische fase van de behandeling. Er moeten nog verschillende stappen worden gezet en dit zal zeker meer tijd in beslag nemen dan een jaar. Het is belangrijk dat ruim de tijd wordt genomen om te monitoren hoe het gaat en om de ter beschikking gestelde daarin te begeleiden. Gelet op de positieve ontwikkeling die de ter beschikking gestelde heeft laten zien, spreekt de rechtbank de hoop en de verwachting uit dat de ter beschikking gestelde de lijn die hij heeft ingezet, zal doorzetten.

De rechtbank: verlengt de termijn van de terbeschikkingstelling met 2 (twee) jaar. Deze beslissing is genomen door mr. L. Feraaune, voorzitter, en mrs. G.P. van de Beek en L.J.M. Janssen, rechters, in tegenwoordigheid van mr. L.C. Suiker, griffier en uitgesproken op de openbare terechtzitting. Tegen deze beslissing kan het openbaar ministerie binnen veertien dagen na de uitspraak en de ter beschikking gestelde binnen veertien dagen na betekening daarvan beroep instellen bij het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden.