ECLI:NL:RBROT:2024:5133

vonnis RECHTBANK ROTTERDAM Team handel en haven zaaknummer / rolnummer: C/10/677448 / KG ZA 24-341 Vonnis in kort geding van 10 mei 2024 in de zaak van SCANDINAVIAN OIL SERVICES B.V., gevestigd te Sliedrecht, eiseres, advocaat mrs. K. Ripken en M.A. Krieger te Den Haag, tegen MS AMLIN INSURANCE SE, gevestigd te Brussel (België), gedaagde, advocaat mr. P.E. Bloemendal te Arnhem. Partijen worden hierna Scandinavian en Amlin genoemd.

1.1. Het dossier bestaat uit de volgende stukken: de dagvaarding van 22 april 2024, met producties 1 tot en met 15; de conclusie van antwoord, met producties 1 tot en met 28; de voorwaardelijke vermindering van eis; de pleitnota van Scandinavian; de pleitnota van Amlin. 1.2. De mondelinge behandeling heeft op 1 mei 2024 plaatsgevonden.

2.1. Scandinavian is een gespecialiseerde producent, leverancier en samensteller van additieven voor de olie-industrie. 2.2. Amlin is een verzekeraar die haar verzekeringsovereenkomsten uitsluitend sluit door tussenkomst van tussenpersonen. 2.3. Via assurantietussenpersoon Mutsaerts B.V. (hierna: ‘Mutsaerts’) en assurantiemakelaar Intramar Insurances (hierna: ‘Intramar’) heeft Scandinavian met Amlin een aansprakelijkheidsverzekering gesloten. In de verzekeringspolis voor het jaar 2023 is, voor zover van belang, het volgende opgenomen: “Business of assured: Producing, trading, adding and transporting chemicals for the oil industry. Type of insurance(s): General Liability including Employer’s Liability and Environmental Liability. Limit(s) of indemnity: EUR 10,000,000.00 per claim, with a maximum of twice the limit of indemnity per insurance period. EUR 250,000.00 per claim, with a maximum of twice the limit of indemnity per insurance period for contamination and /or overflow of tanks and/or of tank trucks.” 2.4. In de algemene voorwaarden die van toepassing zijn op de aansprakelijkheidsverzekering is, voor zover nu van belang, het volgende opgenomen: “Artikel 1 Begripsomschrijvingen en of toelichting (..) 1.6 Schade (..) 1.6.2 Zaakschade (..) 1.6.2.2 Als zaakschade wordt tevens beschouwd het verontreinigd of vuil worden van zaken of het zich daarop of daarin bevinden van vreemde stoffen. (..) Artikel 3 Omvang van de dekking 3.1 Aansprakelijkheid 3.1.1 Verzekerd is de aansprakelijkheid van verzekerde voor door derden geleden schade in verband met handelen of nalaten in de verzekerde hoedanigheid, zulks met inachtneming van de in de polis van toepassing verklaarde voorwaarden en rubrieken. (..) 3.4 Extra vergoedingen Verzekeraars vergoeden zonodig boven het verzekerde bedrag per aanspraak of per verzekeringsjaar de hierna genoemde kosten: (..) 3.4.2 De kosten van verweer, waaronder worden verstaan alle door of met toestemming van verzekeraars gemaakte kosten van verweer en rechtsbijstand, ook al gaat het om ongegronde aanspraken of om een strafvervolging. (..) Artikel 5 Schade 5.1 Verplichtingen bij schade (..) 5.1.3 Verzekerde is verplicht zijn volle medewerking te verlenen en alles na te laten wat de belangen van verzekeraars zou kunnen schaden. Hij is verplicht zich te onthouden van het erkennen van aansprakelijkheid. (..) 5.3 Schaderegeling Verzekeraars belasten zich met de regeling en vaststelling van de schade. Zij hebben het recht benadeelde derden rechtstreeks schadeloos te stellen en met hen schikkingen te treffen. Bestaat de vergoeding van schade uit periodieke uitkeringen en is de waarde daarvan met inachtneming van andere uitkeringen hoger dan het verzekerde bedrag, dan wordt de duur of de hoogte van die uitkeringen, naar de keuze van verzekerde, naar evenredigheid verminderd. Aanspraken van benadeelde derden tot vergoeding van personenschade zullen worden behandeld en afgewikkeld met inachtneming van het bepaalde in artikel 7:954 BW.(..)” 2.5. Scandinavian zou op 27 oktober 2023 in opdracht van Neste Corporation (hierna: ‘Neste’) een container met additief [nummer] pompen in een terminaltank gevuld met diesel. De door Scandinavian ingeschakelde chauffeur heeft echter per abuis een container met een ander additief (Hydradd M62) gekoppeld en in de terminaltank gepompt. De renewable diesel (1032 Mton) in de terminaltank is hierdoor onbruikbaar geworden. Vanuit de tank is renewable diesel met M62 in een motortankschip geladen. 2.6. Neste heeft Scandinavian op 9 november 2023 aansprakelijk gesteld voor de schade die zij als gevolg van de vermenging heeft geleden. Neste heeft daarbij de schade begroot op 1 tot 3 miljoen euro. 2.7. Intramar heeft de schade op 13 november 2023 namens Scandinavian gemeld bij Amlin. Daarbij heeft zij ook verzocht een expert te benoemen. Op dezelfde dag heeft Amlin een expert benoemd, [naam]. Hij heeft op 16 november 2023 een rapport uitgebracht. Volgens hem is er sprake van contaminatie en bedraagt de schade minimaal € 500.000,-. 2.8. Amlin heeft het rapport van [naam] doorgestuurd naar Intramar en heeft daarbij een beroep gedaan op de sublimiet voor contaminatie van € 250.000,-. Voormeld bedrag heeft Amlin op 20 februari 2024 uitgekeerd aan Scandinavian. Daarna heeft Amlin haar dossier gesloten. Scandinavian heeft het uitgekeerde bedrag nog niet aan Neste betaald.

3.1. Scandinavian vordert – na vermindering van eis – om bij vonnis: I. Amlin te veroordelen tot nakoming van de verplichtingen uit de verzekeringsovereenkomst, op straffe van een onmiddellijk en zonder verdere formaliteiten opeisbare dwangsom van € 100.000,- per dag en gebeurtenis, waarop Amlin dekking weigert te verlenen, met een maximum van € 5.000.000,-; II. Amlin te verbieden – in de context van deze omstandigheden – de contaminatieclausule tegen Scandinavian in te roepen, op straffe van een dwangsom van € 500.000,- per keer, dat zij deze schriftelijk of mondeling tegen Scandinavian inroept; III. Amlin te gebieden Scandinavian in het geschil met Neste c.s. dekking te verlenen onder de algemene dekkingslimiet van de verzekeringspolis ten bedrage van 10 miljoen euro, op straffe van een dwangsom van € 500.000,- per dag; IV. Amlin te veroordelen in de werkelijke kosten van het geding, bij wijze van voorschot te begroten op € 25.000,- (p.m.); V. althans om ten aanzien van het gevorderde onder I t/m IV een zodanige beslissing te nemen als U E.A. Voorzieningenrechter redelijk acht. 3.2. Scandinavian legt aan haar vorderingen ten grondslag dat Amlin haar dossier moet heropenen en de schadeclaim van Scandinavian nader en behoorlijk moet afwikkelen. Er is namelijk geen sprake van contaminatie, maar van zaakschade, veroorzaakt in het kader van de normale bedrijfsvoering van Scandinavian, waardoor de geleden schade volledig gedekt dient te worden en Amlin geen beroep kan doen op de sublimiet. 3.3. Amlin bepleit gemotiveerd afwijzing van de vorderingen, met veroordeling van Scandinavian in de proceskosten, te vermeerderen met de wettelijke rente.

4.1. Scandinavian stelt een spoedeisend belang bij haar vorderingen te hebben, omdat Neste onlangs officieel een claim van 1,7 miljoen euro heeft ingediend bij Scandinavian. Het is noodzakelijk dat er spoedig duidelijkheid komt of Amlin de schaderegeling (weer) ter hand moet nemen. Met deze stelling heeft Scandinavian het spoedeisend belang voldoende aannemelijk gemaakt. 4.2. In dit kort geding dient te worden beoordeeld of de in deze zaak aannemelijk te achten omstandigheden een ordemaatregel vereisen dan wel of de vorderingen van Scandinavian in een bodemprocedure een zodanige kans van slagen hebben dat het gerechtvaardigd is op de toewijzing daarvan vooruit te lopen door het treffen van voorzieningen zoals deze zijn gevorderd. Het navolgende omvat dan ook niet meer dan een voorlopig oordeel over het geschil tussen partijen. 4.3. Amlin heeft niet bestreden dat Scandinavian aansprakelijk is jegens Neste wegens het onder 2.5 beschreven evenement en dat dit gedekt is onder 1.6.2.2 van de polisvoorwaarden. Amlin heeft € 250.000,- uitgekeerd aan Scandinavian. Scandinavian vordert nakoming van de verzekeringsovereenkomst. Het uitgangspunt is echter dat Amlin geen verplichtingen onder de polis meer heeft en dat er dus niets meer valt na te komen, indien en zodra het maximaal onder de polis uit te keren bedrag daadwerkelijk is uitgekeerd. Dat is volgens Amlin in deze zaak gebeurd. Het geschil ziet daarom louter op de vraag of de sublimiet van € 250.000,- voor contamination van toepassing is op het onder 2.5 beschreven evenement. Scandinavian meent dat dat niet zo is en dat de algemene dekkingslimiet van 10 miljoen euro heeft te gelden. 4.4. Voor een bevel tot heropening van de schaderegeling zoals Scandinavian onder I vordert is nodig dat de voorzieningenrechter voorshands van oordeel is dat Amlin de verzekeringsovereenkomst met het doen van de uitkering niet ten volle is nagekomen. Daarvoor is noodzakelijk dat de uitleg die Scandinavian geeft aan het begrip contaminatie zeer aannemelijk is, zodat de bodemrechter zal oordelen dat de sublimiet niet toepasselijk is, dat daardoor dus niet vast staat dat Amlin aan haar verplichtingen onder de polis heeft voldaan en (een deel van) de vorderingen van Scandinavian toewijsbaar is. 4.5. Scandinavian stelt dat het enkele samenvoegen van twee vloeistoffen in de branche waar Scandinavian actief is, niet als contaminatie wordt gezien. De kern van haar bezigheid is juist dat zij de ene vloeistof, het additief, samenvoegt met de andere, bijvoorbeeld de brandstof. In de petrochemische additievenbranche wordt onder contaminatie een specifiek soort vermenging verstaan, te weten dat een stof wordt verontreinigd met een andere stof die nog in de tank(auto) of leiding zit, omdat die tank(auto) of leiding niet goed gereinigd is. Amlin stelt zich op het standpunt dat sprake is van contaminatie als twee of meer stoffen onbedoeld met elkaar vermengd worden; dat is de algemeen gebruikelijke betekenis en van een bijzondere betekenis in de branche is Amlin niet op de hoogte en was zij dat ook niet bij het sluiten van de verzekering. Intramar heeft daarover destijds niets medegedeeld of gevraagd. Het onder 2.5 bedoelde evenement is dus een geval van contaminatie. 4.6. De voorzieningenrechter is van oordeel dat de betekenis van het woord contaminatie (de Nederlandse tekst is volgens de polisvoorwaarden leidend) in normaal spraakgebruik de betekenis is die Amlin daaraan geeft. Meerdere bij dit dossier betrokken personen c.q. organisaties, waaronder de door Amlin ingeschakelde expert en de door Scandinavian zelf ingeschakelde tussenpersonen, zijn, gelet op hun woordgebruik, kennelijk van mening dat bij het onder 2.5 bedoelde evenement sprake is van contaminatie. Dat Scandinavian er gerechtvaardigd op mocht vertrouwen dat in deze polis aan dit begrip de door haar bedoelde, meer specifieke, betekenis toekwam kan op dit moment niet worden vastgesteld. In tegendeel, de thans beschikbare stukken geven daarvoor geen enkel aanknopingspunt. In dat verband is van belang dat Amlin alleen rekening hoefde te houden met een dergelijke afwijkende betekenis als Intramar, die immers namens Scandinavian met Amlin onderhandelde, vragen had gesteld of mededelingen had gedaan waaruit Amlin kon opmaken dat Scandinavian van die afwijkende betekenis uitging. Als dat niet zo is, en daarop lijkt het sterk, dan mocht Scandinavian er niet op vertrouwen dat het woord contaminatie in de polis die afwijkende betekenis had. Dat Amlin op de hoogte was van de bezigheden van Scandinavian doet daaraan niet af; dit was immers een algemene aansprakelijkheidspolis. Als die betekenis niet is besproken tussen Intramar en Amlin terwijl Scandinavian het wel met Intramar en/of Mutsaerts had besproken zijn die tussenpersonen mogelijk tekortgeschoten, maar dat valt Amlin niet aan te rekenen. Het ligt daarom niet voor de hand dat de uitleg die Scandinavian geeft aan het begrip contaminatie de juiste is. 4.7. Voorshands is ook niet aannemelijk dat een bodemrechter tot het oordeel zal komen dat een beroep van Amlin op de algemeen gebruikelijke betekenis van contaminatie in dit geval naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is. Het gaat immers om een zakelijke algemene aansprakelijkheidspolis, bij het sluiten waarvan Scandinavian werd bijgestaan door een ter zake kundige tussenpersoon en makelaar. Verder valt niet in te zien dat de polis geen enkele zinvolle betekenis heeft en is de sublimiet van € 250.000,- niet zeer laag, ook niet ten opzichte van de thans beschikbare, blijkbaar zeer onzekere, inschattingen van het door Scandinavian aan Neste te vergoeden bedrag. De hoge drempel van art. 6:248 lid 2 BW zal dus vermoedelijk niet gehaald worden. In deze situatie is het onder II gevorderde niet toewijsbaar. 4.8. Verder is voorshands niet te verwachten dat de bodemrechter oordeelt dat de sluiting van het dossier door Amlin onjuist is en Amlin daardoor verplicht is om de schaderegeling opnieuw ter hand te nemen, zoals gevorderd wordt onder I. Wat betreft het in acht nemen van de sublimiet bij de uitkering vloeit dat voort uit het voorgaande. Dat is voldaan aan een aantal belangrijke andere verplichtingen dan het doen van een uitkering staat vast. Niet in geschil is immers dat Amlin de schademelding van Scandinavian zeer spoedig heeft opgepakt en op korte termijn een expert heeft ingeschakeld. Deze expert heeft een inschatting gemaakt van de schade. 4.9. Voor zover het gaat om naleving van artikel 5.3 van de algemene voorwaarden en Scandinavian met haar vordering onder I daarop mede het oog heeft, geldt dat de omstandigheid dat Amlin het recht heeft de schade rechtstreeks met derden te regelen, niet wil zeggen dat zij daartoe verplicht is. Op de vaststelling en regeling van de schade is hiervoor al ingegaan. 4.10. Daarbij komt dat de omvang van de schade, althans de omvang van de schadevergoeding waarvoor Neste Scandinavian kan aanspreken, nog niet vast staat. Uit de toelichting van Scandinavian ter zitting maakt de voorzieningenrechter op dat zij van mening is dat de schade voor een aanzienlijk deel te wijten is aan eigen nalatigheid van Neste. De geëigende weg is dat Scandinavian een regeling treft met Neste of – als overleg niet mogelijk is – tegen Neste procedeert over de aansprakelijkheid voor de schadeveroorzakende gebeurtenis. De omstandigheid dat zij dat liever niet doet omdat zij de reflatie met Neste goed wil houden volstaat niet als basis voor onderhavige vordering. Als vast staat dat de schade waarvoor Scandinavian jegens Neste aansprakelijk is groter is dan € 250.000,- kan Scandinavian Amlin in een bodemprocedure aanspreken voor een additionele schadevergoeding, in welk geval zij zal hebben te bewijzen dat de sublimiet uit de verzekeringsovereenkomst niet toereikend en niet toepasselijk is.

De voorzieningenrechter 5.1. wijst de vorderingen af, 5.2. veroordeelt Scandinavian in de proceskosten van € 1.940,00, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe; als Scandinavian niet tijdig aan de veroordelingen voldoet en het vonnis daarna wordt betekend, dan moet Scandinavian € 90,00 extra betalen, plus de kosten van betekening, 5.3. veroordeelt Scandinavian in de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 Burgerlijk Wetboek over de proceskosten als deze niet binnen veertien dagen na aanschrijving zijn voldaan, 5.4. verklaart dit vonnis wat betreft de kostenveroordeling uitvoerbaar bij voorraad. Dit vonnis is gewezen door mr. P.F.G.T. Hofmeijer-Rutten en in het openbaar uitgesproken op 10 mei 2024.3608/106