ECLI:NL:RBROT:2017:9680

vonnis RECHTBANK ROTTERDAM Team haven en handel zaaknummer / rolnummer: C/10/520223 / HA ZA 17-134 Vonnis van 29 november 2017 in de zaak van de vennootschap naar vreemd recht INSTALSHIP STEELWORKS SRL , gevestigd te Galati, Roemenië eiseres, advocaat mr. F.J. Van Eeckhoutte te Heelsum, tegen 1. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid SPIE NEDERLAND B.V. , gevestigd te Breda, gedaagde, advocaat mr. D.C.M.H. Vielvoye te Eindhoven, 2. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid MULTIFLEXX B.V. , gevestigd te Rotterdam, gedaagde, advocaat mr. P.N. Malanczuk te Rotterdam. Partijen zullen hierna Instalship en Spie c.s. genoemd worden. Gedaagden zullen daarnaast afzonderlijk als Spie en MultiFlexx worden aangeduid. 1 De procedure 1.1. Het verloop van de procedure blijkt uit: het vonnis in incident van 2 november 2016 van de rechtbank Zeeland-West-Brabant, en de daarin genoemde stukken; de conclusie van antwoord van de zijde van MultiFlexx; de brief van 3 mei 2017 van de rechtbank, waarbij partijen zijn opgeroepen voor een comparitie van partijen; het proces-verbaal van comparitie, gehouden op 29 juni 2017; de brief van mr. Malanczuk van 28 juli 2017 met opmerkingen bij het proces-verbaal van comparitie; de brief van mr. Vielvoye van 31 juli 2017; de brief van mr. Van Eeckhoutte van 1 augustus 2017; de brief van 3 augustus 2017 van mr. Malanczuk. de akte wijziging/vermindering van eis van 16 augustus 2017 van Instalship. 1.2. Ten slotte is vonnis bepaald. 2 De feiten 2.1. Instalship is een in Roemenië gevestigde aannemer, die beschikt over een aantal vakbekwame werknemers, welke kunnen worden uitgeleend voor projecten in onder andere Nederland. 2.2. Spie is een technisch dienstverlener voor het ontwerp, de uitvoering, de exploitatie en het onderhoud van netwerksystemen en energie-, infrastructuele,- industriële- en gebouwinstallaties. Heerema Vlissingen B.V. (hierna: Heerema) is één van de opdrachtgevers van Spie. 2.3. MultiFlexx is een onderneming die adviseert en begeleidt in het proces rond de inzet van flexibel personeel. 2.4. Op 1 juni 2015 zijn Instalship en MultiFlexx een overeenkomst aangegaan (overgelegd als productie 4 bij dagvaarding; hierna: de overeenkomst) op basis waarvan MultiFlexx bepaalde administratieve diensten verleende ten behoeve van de opdrachtrelatie tussen Instalship en Spie. In de overeenkomst is onder andere het volgende opgenomen. ‘[…] Article 7 Confidentiality The parties undertake to each other to maintain the confidentiality of all that they learn during the course of this agreement about the business and/or business operations of the other party. In the event of breach of the duty of confidentiality the party in breach must pay the other party an immediately due penalty of € 10.000,00 per breach and also € 1.000 per day that it remains in breach without further notification or notice of default and without prejudice to the right to demand full compensation […] Article 10 Choice of law/jurisdiction 1. This agreement is subject to Dutch law […]’ 2.5. Spie en Instalship zijn een samenwerkingsovereenkomst aangegaan welke wordt bevestigd bij brief van 15 juli 2015 van Spie aan Instalship (overgelegd als productie 5 bij dagvaarding; hierna: de samenwerkingsovereenkomst), op grond waarvan Instalship aan Spie gekwalificeerde werknemers zou leveren voor projecten in Nederland, waaronder een project bij Heerema. 2.6. Tussen Spie en Instalship is op 20 augustus 2015 overeenstemming bereikt over de tussen hen geldende uurtarieven van de ter beschikking te stellen werknemers. 2.7. Op of omstreeks 2 september 2015 hebben zeven werknemers ( [oud-werknemer Instalship] , [oud-werknemer Instalship] , [oud-werknemer Instalship] , [oud-werknemer Instalship] , [oud-werknemer Instalship] , [oud-werknemer Instalship] en [oud-werknemer Instalship] ) (hierna: de zeven werknemers) van Instalship hun ontslag ingediend. De in opmaak en inhoud gelijkluidende ontslagbrieven zijn ondertekend op 17, 2 Anderzijds strekt artikel 7 ertoe dat Spie en/of MultiFlexx zonder toestemming van Instalship geen relatie met werknemers van Instalship aangaan, en dus o.a. niet zonder toestemming van Instalship werknemers van Instalship aanbieden om bij hen of bij een ander bedrijf in dienst te treden en/of geen werknemers van Instalship in dienst nemen of bij een ander bedrijf in dienst laten treden. Daarnaast strekt artikel 7 van de overeenkomst ertoe dat Spie en MultiFlexx alle administratieve, fiscale en persoonsgegevens van de werknemers van Instalship alleen ten behoeve van de administratieve diensten voor Instalship aanwenden en dus niet aan derden verstrekken. 4.1.3. In de loop van september zijn de zeven werknemers bij het Portugese Régie - Empresa de Trabalho Temporário, Lda (hierna: Régie) in dienst getreden, althans gaan werken. Vervolgens zijn zij verder gaan werken in het project bij Heerema. 4.1.4. Spie heeft de zeven werknemers buiten medeweten - en dus zonder toestemming - van Instalship aangeboden of laten aanbieden om bij een ander bedrijf in dienst te treden en hen bij dat andere bedrijf in dienst laten treden, hetgeen in strijd is met (de strekking van) artikel 7 van de overeenkomst. 4.1.5. De indiensttreding van de zeven werknemers bij Régie is gepaard gegaan met de verstrekking door MultiFlexx en/of Spie aan Régie van administratieve, fiscale en persoonsgegevens van die werknemers, zonder toestemming van Instalship. 4.1.6. Als gevolg van hun handelen (zoals hiervoor in 4.1.2 tot en met 4.1.5 samengevat) hebben Spie en/of MultiFlexx in of omstreeks september 2015 artikel 7 van de overeenkomst minstens twee keer overtreden. Uit hoofde van dat artikel zijn zij aansprakelijk voor vergoeding aan Instalship van de contractueel vastgestelde schadevergoeding van € 20.000,-. Daarnaast zijn Spie en/of MultiFlexx aan Instalship verschuldigd de contractueel vastgestelde schadevergoeding van € 1.000,- per dag zolang Spie en/of MultiFlexx een directe relatie met werknemers van Instalship hebben onderhouden, althans voor de duur dat zij bezig zijn geweest om de zeven werknemers bij Régie in dienst te laten treden. 4.1.7. De rechtbank oordeelt dat een beroep op nakoming van de overeenkomst jegens Spie niet kan slagen nu deze daar geen partij bij is. Ter comparitie heeft Instalship nog aangevoerd dat er een gelijkluidende, mondelinge, overeenkomst met Spie was. Het had op de weg van Instalship gelegen die door Spie betwiste stelling nader te onderbouwen, temeer nu de overeenkomst ziet op de levering van administratieve diensten, wat niet overeenkomt met hetgeen partijen overigens hebben gesteld ten aanzien van de relatie tussen Spie en Instalship. Nu die onderbouwing ontbreekt, dient ervan te worden uitgegaan dat er geen overeenkomst tussen Instalship en Spie, gelijkluidend aan de overeenkomst, tot stand is gekomen. II 4.1.8. Instalship stelt voorts dat Spie toerekenbaar tekort is geschoten in de nakoming van haar contractuele verplichtingen jegens Instalship, althans dat zij jegens Instalship onrechtmatig heeft gehandeld, althans ongerechtvaardigd is verrijkt, door Instalship ‘per direct de facto van het Heerema-project te halen’, terwijl zowel op 1 juni 2015 als op 15 juli 2015 tussen partijen was afgesproken dat Instalship haar diensten zou verlenen voor haar klant Spie in verschillende projecten, waaronder het Heerema-project. 4.1.9. Daarnaast is Spie toerekenbaar tekortgeschoten in de nakoming van haar contractuele verplichtingen jegens Instalship, althans heeft zij jegens Instalship onrechtmatig gehandeld althans is zij ongerechtvaardigd verrijkt, door zonder gegronde reden en zonder toestemming van Instalship de zeven werknemers van Instalship aan te bieden of op haar voorspraak aan te laten bieden om bij een ander bedrijf in dienst te treden en/of die werknemers in dienst te nemen of bij een ander bedrijf in dienst te laten treden. 4.1.10. De rechtbank overweegt dat uit randnummer 43 en het petitum van de dagvaarding zou kunne Op grond van artikel 4 lid 1 onder b Rome I-Vo is derhalve Roemeens recht op de samenwerkingsovereenkomst van toepassing, nu Instalship haar gewone verblijfplaats in de zin van dit artikel in Roemenië heeft en omstandigheden gesteld noch gebleken zijn waaruit moet volgen dat de samenwerkingsovereenkomst niettemin nauwer is verbonden met Nederland (art. 4 lid 3 Rome I-Vo). 4.3.3. Over het recht dat van toepassing is op het geschil tussen Instalship en Spie, voor zover dit geschil betrekking heeft op een onrechtmatige daad, overweegt de rechtbank als volgt. Het terzake toepasselijke recht dient gevonden te worden aan de hand van de Verordening (EG) nr. 864/2007 van het Europees Parlement en de Raad van 11 juli 2007 betreffende het recht dat van toepassing is op niet-contractuele verbintenissen (hierna: Rome II-Vo). Het gaat daarbij onder meer om het recht dat van toepassing is op de vraag of een partij onrechtmatig heeft gehandeld en op de vraag van de omvang van de schade als gevolg hiervan (art. 15 Rome II-Vo). Een rechtskeuze in de zin van artikel 14 Rome II-Vo is gesteld noch gebleken. Het toepasselijk recht dient derhalve gevonden de worden aan de hand van artikel 4 Rome II-Vo. De uitzonderingssituatie van het tweede lid van dit artikel doet zich hier niet voor, aangezien partij niet in hetzelfde land gewone verblijfplaats hebben. Aan de orde is dus vervolgens de vraag in welk land Instalship haar beweerdelijke schade heeft geleden in de zin van artikel 4 lid 1 Rome II-Vo als gevolg van de beweerdelijke onrechtmatige daad van Spie. Het moet hier gaan om directe schade. Het beweerdelijk onrechtmatig handelen van Spie jegens Instalship bestaat er - kort samengevat - uit dat Spie de zeven werknemers van Instalship ertoe heeft bewogen bij een ander in dienst te treden. Als de directe schade voor Instalship als gevolg van dit onrechtmatig handelen van Spie moet dan ook worden aangemerkt het mislopen door Instalship van inkomsten wegens het niet langer in haar dienst uitvoeren door deze zeven werknemers van hun werkzaamheden bij Heerema. Nu Instalship - blijkens de als productie 12 bij dagvaarding overgelegde facturen - deze inkomsten in Roemenië ontving, is het recht van Roemenië van toepassing. 4.3.4. Over het recht dat van toepassing is op het geschil tussen Instalship en Spie, voor zover dit geschil betrekking heeft op een ongerechtvaardigde verrijking, overweegt de rechtbank als volgt. Het terzake toepasselijke recht dient ook hier gevonden te worden aan de hand van Rome II-Vo. Op grond van artikel 10 lid 1 Rome II-Vo wordt de niet-contractuele verbintenis die voortvloeit uit ongerechtvaardigde verrijking en die tevens verband houdt met een bestaande nauw met die ongerechtvaardigde verrijking samenhangende betrekking tussen partijen, zoals een overeenkomst, beheerst door het recht dat op die betrekking van toepassing is. Instalship baseert de ongerechtvaardigde verrijking (onder andere) op het van het Heerema-project halen van Instalship, terwijl de plaatsing van Instalship-medewerkers op dat project door de samenwerkingsovereenkomst wordt bestreken. Op die overeenkomst is in beginsel, zie 4.3.2, Roemeens recht van toepassing zodat dat recht op de gestelde ongerechtvaardigde verrijking van toepassing is. 4.4. Roemeens recht is dus - tenzij door partijen een andere rechtskeuze is uitgebracht - van toepassing op de rechtsverhouding betreffende eventuele aansprakelijkheid van Spie jegens Instalship uit de samenwerkingsovereenkomst, uit onrechtmatige daad en uit ongerechtvaardigde verrijking. Nederlands recht is van toepassing op de rechtsverhouding betreffende eventuele aansprakelijkheid van Multiflexx jegens Instalship uit de overeenkomst. 4.5. Partijen hebben zich nog niet uitgelaten over de vraag of zij een rechtskeuze hebben uitgebracht of wensen uit te brengen ten aanzien van het geschil. De rechtbank zal Instalship en Spie de gelegenheid bieden die rechtskeuze (alsnog) uit te brengen en de zaak daartoe naar de rol verwijz