ECLI:NL:RBOVE:2022:1282

RECHTBANK OVERIJSSEL Team Strafrecht Meervoudige kamer Zittingsplaats Zwolle Parketnummer: 84.180656-21 (P) Datum vonnis: 9 mei 2022 Vonnis op tegenspraak in de zaak van de officier van justitie tegen: [verdachte] , geboren op [geboortedatum] 1975 in [geboorteplaats] , wonende aan [adres 1] . 1Het onderzoek op de terechtzitting Dit vonnis is gewezen naar aanleiding van het onderzoek op de openbare terechtzittingen van 22 april 2022 en 25 april 2022. De rechtbank heeft kennis genomen van de vordering van de officieren van justitie mr. A.M. Ruige en mr. C.V. van Overbeeke van wat door verdachte en zijn raadsman mr. T.G.M. Houben, advocaat in Amsterdam, naar voren is gebracht. 2De tenlastelegging De verdenking komt er, kort en zakelijk weergegeven, op neer dat verdachte op 7 juli 2021 in de gemeente Amsterdam samen met anderen opzettelijk ruim 19 miljoen sigaretten voorhanden heeft gehad zonder dat daarover accijns werd betaald. Voluit luidt de tenlastelegging aan verdachte, dat: hij op of omstreeks 7 juli 2021 in de gemeente Amsterdam, althans in Nederland, tezamen en in vereniging met één of meer anderen, althans alleen, opzettelijk (een) grote hoeveelheid accijnsgoed(eren), in elk geval (ongeveer) 19.559.200 sigaretten, voorhanden heeft/hebben gehad, terwijl die sigaretten niet overeenkomstig de bepalingen van de Wet op de Accijns in de heffing waren betrokken. 3De voorvragen De rechtbank heeft vastgesteld dat de dagvaarding geldig is, dat zij bevoegd is tot kennisneming van deze zaak, dat de officier van justitie ontvankelijk is in de vervolging en dat er geen redenen zijn voor schorsing van de vervolging. 4De bewijsmotivering 4.1 Inleidende opmerkingen Op 13 juni 2021 ontving de FIOD Rotterdam van de Turkse autoriteiten informatie over de vermoedelijke smokkel van sigaretten in de containers FSCU9735232 en CBHU8007174. De bestemming van deze containers was Nederland. De containers werden vanuit Turkije naar Hamburg verscheept en kwamen daar op 21 juni 2021 aan. Op verzoek van de FIOD Rotterdam hebben de Duitse autoriteiten de containers in Hamburg gecontroleerd. De Duitse autoriteiten hebben medegedeeld dat beide containers geladen waren met sigaretten. De containers zijn daarna van Hamburg naar Rotterdam verscheept. Op 29 juni 2021 zijn de containers in de haven van Rotterdam aangekomen. De containers zijn vervolgens op 7 juli 2021 met vrachtwagens vervoerd naar de loods aan de [adres 2] . Omstreeks 13:10 uur werden de containers tegen voornoemde loods gezet, voor de zogenoemde docks, om te kunnen worden gelost. De FIOD heeft uiteindelijk omstreeks 14:23 uur de loods en het bijbehorende terrein betreden. Er zijn in totaal zeven personen als verdachte aangehouden. De strafzaken tegen de twee vrachtwagenchauffeurs zijn voorwaardelijk geseponeerd. 4.2 Het standpunt van de officier van justitie De officier van justitie acht – overeenkomstig een overgelegd schriftelijk requisitoir – het ten laste gelegde medeplegen van het opzettelijk voorhanden hebben van de onveraccijnsde sigaretten wettig en overtuigend te bewijzen. 4.3 Het standpunt van de verdediging De raadsman heeft een pleitnotitie overgelegd en daarin kort samengevat bepleit dat verdachte van het ten laste gelegde moet worden vrijgesproken. 4.4

De rechtbank komt op grond van de volgende redengevende feiten en omstandigheden, die in de bewijsmiddelen zijn vervat en waarop de bewezenverklaring steunt, tot een bewezenverklaring van het ten laste gelegde.

De aangetroffen onveraccijnsde sigaretten Sigaretten zijn aan te merken als accijnsgoederen in de zin van artikel 1 van de Wet op de accijns (hierna: de Wet), omdat het tabaksproducten zijn. Dit brengt met zich dat op grond van de Wet accijns is verschuldigd voor de uitslag tot verbruik van zulke accijnsgoederen. Onder uitslag tot verbruik wordt onder meer verstaan het voorhanden hebben van een accijnsgoed buiten een accijnsschorsingsregeling wanneer over dat goed geen accijns is geheven overeenkomstig de toepasselijke bepalingen van het Unierecht en de nationale wetgeving. Indien dit aan de orde is, wordt op grond van artikel 51 lid 1 onder b van de Wet accijns geheven van de persoon die de accijnsgoederen voorhanden heeft en enig ander persoon die bij het voorhanden hebben ervan is betrokken. De opsporingsambtenaren van de Belastingdienst/FIOD hebben het pand aan de [adres 2] op 7 juli 2021 omstreeks 14:45 uur betreden. Bij het betreden van het pand heeft de hulpofficier van justitie [verbalisant] een sterke tabakslucht geroken. Hij heeft gezien dat de twee containers FSCU9735232 en CBHU8007174 met geopende deuren tegen het laadperron stonden. Ook heeft hij een aantal dozen zien staan met het opschrift ‘Rone cigarettes’. De verbalisant [verbalisant] heeft ter plaatse foto’s gemaakt. Uit deze foto’s blijkt dat een groot aantal dozen reeds was gelost. Een aantal van deze dozen was geopend. Toen verbalisant [verbalisant] uit een van die dozen een slof sigaretten had gepakt en deze had geopend, zag hij dat er pakjes sigaretten in zaten die niet waren voorzien van Nederlandse accijnszegels en derhalve niet in de heffing van accijns waren betrokken. De inhoud van de containers FSCU9735232 en CBHU8007174 bestond geheel uit dozen met zulke pakjes sigaretten. Uit een telling van de pakjes sigaretten blijkt dat het ging om in totaal 19.559.400 sigaretten. Het accijnsnadeel betreft € 4.757.824,--. De rechtbank stelt op basis van het voorgaande vast dat de 19.559.400 sigaretten, die op 7 juli 2021 in de loods aan de [adres 2] zijn aangetroffen, niet overeenkomstig de bepalingen van de Wet in de heffing waren betrokken. Het medeplegen van opzettelijk voorhanden hebben van de onveraccijnsde sigaretten De verbodsbepaling Op grond van artikel 5 lid 1 onder b van de Wet is het niet toegestaan om accijnsgoederen voorhanden te hebben die niet overeenkomstig de bepalingen van de Wet in de heffing zijn betrokken. Van een zodanig voorhanden hebben is sprake als een persoon de feitelijke beschikkingsmacht heeft over zulke onveraccijnsde goederen. Dit is het geval als de persoon de hoedanigheid van de goederen kent, de daadwerkelijke toegang heeft tot die goederen en weet of redelijkerwijze moet weten dat de goederen niet overeenkomstig de bepalingen van de Wet op de accijns in Nederland in de heffing zijn betrokken. De aanhouding van verdachte(n) Verdachte is op 7 juli 2021 omstreeks 14:10 uur in een Suzuki (met kenteken [kenteken] ) samen [medeverdachte 1] op het terrein van de loods aan de [adres 2] gearriveerd. De opsporingsambtenaren hebben waargenomen dat verdachte de loods, alwaar de containerdeuren waren geopend, is binnengaan. Verdachte betreft een van de personen die op 7 juli 2021 in de loods als verdachte is aangehouden. Een opsporingsambtenaar heeft gezien dat verdachte vóór zijn aanhouding in de loods bezig was met het uitladen van dozen met sigaretten uit de containers. Naast verdachte zijn ook [medeverdachte 2] , [medeverdachte 3] , [medeverdachte 4] en [medeverdachte 1] als verdachten aangehouden. [medeverdachte 1] heeft op 6 september 2021 bij de politie verklaard dat hij verdachte op 7 juli 2021 had meegenomen om laminaat te helpen lossen. De WhatsApp-gesprekken In de eerdergenoemde Suzuki is een Huawei-telefoon, met het telefoonnummer [telefoonnummer 1] , aangetroffen. Deze telefoon is van [medeverdachte 1] . Uit onderzoek is gebleken dat verdachte met zijn telefoonnummer, [telefoonnummer 2] , in de telefoon van [medeverdachte 1] stond opgeslagen. Uit een WhatsApp-conversatie tussen verdachte en [medeverdachte 1] van 9 maart 2021 blijkt dat [medeverdachte 1] het volgende heeft geschreven: ‘Weet jij nog een klant voor sigaretten?’, waarop verdachte heeft geantwoord: ‘Ga ff vragen wat kost het’. [medeverdachte 1] heeft daarna laten weten: ‘GT 40.000 sloffen 15 euro per slof originele’, waarna verdachte heeft gevraagd: ‘Dus je zoekt iemand voor alles of ook gewoon los’. [medeverdachte 1] heeft vervolgens geschreven: ‘Alles. Anders kosten ze 25 euro’. Verdachte geeft daarop te kennen: ‘Ga vragen hoor je morgenmiddag’. Verder heeft [medeverdachte 1] op 6 juli 2021 aan verdachte geschreven dat ‘ze morgen kunnen leveren’. Verdachte heeft daarop onder meer te kennen gegeven: ‘hoop niet al te laat morgen’. Het is de opsporingsambtenaar [naam] opgevallen dat zich in de lading onveraccijnsde sigaretten die op 7 juli 2021 in de loods is aangetroffen, ook sigaretten van het merk GT bevonden. De door [medeverdachte 2] ter terechtzitting afgelegde verklaring [medeverdachte 2] heeft op 22 april 2022 ter terechtzitting verklaard dat hij wist dat er een container met illegale sigaretten bij de loods aan de genoemde loods zou aankomen. Bij het lossen van de vracht van de containers is hij geholpen door onder andere verdachte, [medeverdachte 3] , [medeverdachte 4] en [medeverdachte 1] . Deze personen, die op 7 juli 2021 in de loods aanwezig waren, hebben (mede) op verzoek van [medeverdachte 2] geholpen met het lossen van de containers. De door verdachte ter terechtzitting afgelegde verklaring Verdachte heeft op 22 april 2022 ter terechtzitting verklaard dat hij op 7 juli 2021 in de loods aanwezig was om te helpen met het lossen van laminaat(hulpstukjes). [medeverdachte 1] had hem de dag ervoor gevraagd of hij daarmee wilde helpen. Omdat verdachte in het verleden vaker met politie en/of justitie in aanraking is geweest, had hij nog aan [medeverdachte 1] gevraagd ‘of er geen raar luchtje aan zou zitten’. Er bleek echter wel een luchtje aan de vracht te zitten, want verdachte heeft verklaard dat hij in de loods een walm van tabak heeft geroken. Van het merk Rone had verdachte echter nog nooit gehoord. De feitelijke beschikkingsmacht Verdachte en zijn mededaders hebben (aanvankelijk) verklaard dat zij in de veronderstelling verkeerden dat (een van) de containers (deels) geladen was/waren met (onder meer) laminaat en/of dat zij niet wisten dat het ging om onveraccijnsde sigaretten. De rechtbank stelt vast dat uit beide containers enkel dozen met onveraccijnsde sigaretten zijn gelost. Voorts hing er een sterke tabakslucht in de loods, waren de dozen voorzien van het opschrift ‘Rone king size cigarettes’ en was een aantal dozen geopend, waardoor het niet anders kan zijn dan dat de personen die de dozen hebben getild, moeten hebben gezien dat er sloffen met sigaretten in de dozen zaten. Daarbij komt dat het een feit van algemene bekendheid is dat dozen met laminaat veel zwaarder zijn dan dozen met sigaretten. Op het moment dat een doos wordt opgetild, weet de tiller dat het geen laminaat betreft. Verdachte en zijn mededaders hebben dozen getild, moeten zich hebben gerealiseerd dat het geen laminaat betrof, konden aan de omschrijving op de dozen zien dat het sigaretten betrof en hebben zich desondanks niet van het lossen van de dozen met sigaretten gedistantieerd. De rechtbank gelooft de verklaring van verdachte, voor zover die inhoudt dat hij zich van geen kwaad bewust was nu het slechts zou gaan om het lossen van laminaat(hulpstukjes), niet.

De rechtbank: bewezenverklaring - verklaart bewezen dat verdachte het ten laste gelegde heeft begaan, zoals hierboven omschreven; - verklaart niet bewezen wat aan verdachte meer of anders is ten laste gelegd en spreekt hem daarvan vrij; strafbaarheid feit - verklaart het bewezen verklaarde strafbaar; - verklaart dat het bewezen verklaarde het volgende strafbare feit oplevert: het misdrijf: medeplegen van het opzettelijk overtreden van een in artikel 5 van de Wet op de accijns opgenomen verbod; strafbaarheid verdachte - verklaart verdachte strafbaar voor het bewezen verklaarde; straf - veroordeelt de verdachte tot een taakstraf, bestaande uit het verrichten van onbetaalde arbeid voor de duur van 240 (tweehonderdveertig) uren; - beveelt, voor het geval dat de verdachte de taakstraf niet naar behoren verricht, dat vervangende hechtenis zal worden toegepast voor de duur van 120 (honderdtwintig) dagen; - beveelt dat de tijd die verdachte vóór de tenuitvoerlegging van deze uitspraak in verzekering en in voorlopige hechtenis heeft doorgebracht, bij de uitvoering van de taakstraf in mindering wordt gebracht naar de maatstaf van twee uren per dag inverzekeringstelling en voorlopige hechtenis. Dit vonnis is gewezen door mr. M.B. Werkhoven, voorzitter, en mr. M. Melaard en mr. ing. M.S. de Waard, rechters, in tegenwoordigheid van E. Bauhuis en mr. N. Klunder, griffiers, en is in het openbaar uitgesproken op 9 mei 2022. Buiten staat De eerste griffier en mr. Werkhoven zijn niet in de gelegenheid dit vonnis mede te ondertekenen. Indien hierna wordt verwezen naar documenten/dossierpagina’s, zijn dit documenten of (de doorgenummerde) pagina’s uit het dossier van de FIOD/Belastingdienst, Harc-team Amsterdam, genaamd Gelligaer, met onderzoeksnummer 70392. Er wordt steeds verwezen naar documenten/bladzijden van een in de wettelijke vorm, door daartoe bevoegde personen, opgemaakt proces-verbaal, tenzij hieronder anders wordt vermeld. Pagina’s 543 tot en met 545 (IBN-05-01). Pagina’s 266 tot en met 289 (AMB-005 en daarbij behorende bijlagen) en pagina’s 725 en 726 (DOC-057 en DOC-058). Pagina’s 543 tot en met 545 (IBN-05-01). Pagina’s 259 tot en met 261 (AMB-001). Pagina’s 393 en 394 (AMB-014). Pagina 26, de negende tot en met de éénentwintigste regel (Zaaksproces-verbaal). HR 2 december 2008, ECLI:NL:HR:2008:BD3699 en Gerechtshof ’s-Hertogenbosch 13 maart 2018, ECLI:NL:GHSHE:2018:1054. Pagina’s 523 tot en met 527 (OBS-001). Pagina’s 79 tot en met 81 (VD-04-01). Pagina’s 54 tot en met 56 (VD-01-01), pagina’s 88 tot en met 90 (VD-05-01), pagina’s 97 tot en met 99 (VD-06-01) en pagina’s 109 tot en met 111 (VD-07-01). Pagina 243, de derde alinea (V-007-03). Pagina 447, de vierde en de laatste alinea (AMB-033) en pagina’s 534 tot en met 536 (IBN-02-01). Pagina 239 (V-007-03). Pagina 191, de derde alinea (V-004-03), en pagina 450, de laatste alinea (AMB-033). Pagina 457 (AMB-036). Pagina 458, de alinea onder ‘datum WhatsApp-berichten 6 juli 2021 (AMB-036) en pagina 724 (DOC-056). Het proces-verbaal van de in het openbaar gehouden terechtzitting op 22 april 2022. Het proces-verbaal van de in het openbaar gehouden terechtzitting op 22 april 2022.

Gelet op de eerdergenoemde door verdachte verzonden en beantwoorde WhatsApp-berichten, waarin is gesproken over niet-reguliere prijzen voor sigaretten en waarna verdachte – op uitnodiging van [medeverdachte 1] – van Alkmaar naar Amsterdam is afgereisd om aldaar in een loods te helpen met het lossen van de containers, in samenhang bezien met hetgeen de verbalisanten hebben verklaard en de verklaring van verdachte dat hij in de loods een walm van tabak heeft geroken, had verdachte redelijkerwijze moeten weten dat het gedurende het uitladen van de dozen om sigaretten ging. De aanwezigheid van verdachte en zijn mededaders in (de omgeving van) de loods was derhalve gericht op het lossen van de dozen (met sigaretten) uit de containers. Verdachte en zijn mededaders hadden daarbij gezamenlijk de daadwerkelijke toegang tot en de beschikking over de in Nederland niet-veraccijnsde goederen. De rechtbank is op basis van het voorgaande dan ook van oordeel dat verdachte en zijn mededaders feitelijk de beschikkingsmacht hebben gehad over de 19.559.400 onveraccijnsde sigaretten en deze aldus in strijd met artikel 5 van de Wet voorhanden hebben gehad. Het (voorwaardelijk) opzet De vraag die de rechtbank vervolgens moet beantwoorden is of verdachte het in artikel 5 van de Wet genoemde verbod opzettelijk heeft overtreden. De rechtbank is van oordeel dat dit het geval is. Verdachte heeft met zijn handelen, ook al was zijn aanwezigheid in de loods en zijn hulp bij het lossen van korte duur, tenminste bewust de aanmerkelijke kans aanvaard dat de te lossen goederen van beide containers onveraccijnsde sigaretten betroffen. In die zin heeft verdachte ten aanzien van alle aangetroffen onveraccijnsde sigaretten gehandeld met het voor een bewezenverklaring vereiste (voorwaardelijke) opzet. Voor deze vaststelling is niet vereist dat verdachte daadwerkelijk een doos met sigaretten heeft opgetild of dat hij wist welke wettelijke bepaling(en) precies werd(en) overtreden. De deelnemingsvorm De mate van betrokkenheid van verdachte bij het voorhanden hebben van die onveraccijnsde sigaretten is naar het oordeel van de rechtbank voldoende voor het oordeel dat hij als medepleger kan worden aangemerkt. Immers, gezien het voorgaande is tussen verdachte en zijn mededaders sprake geweest van een nauwe en bewuste samenwerking die in de kern bestond uit een gezamenlijke uitvoering. Verdachte heeft daarbij een materiële bijdrage geleverd die van voldoende gewicht was, omdat de containers met de onveraccijnsde sigaretten (mede) met de hulp van verdachte in de loods in Amsterdam zijn gelost. 4.5 De bewezenverklaring De rechtbank acht op grond van de opgegeven bewijsmiddelen, waarin zijn vervat de redengevende feiten en omstandigheden waarop de bewezenverklaring steunt, wettig en overtuigend bewezen dat verdachte het ten laste gelegde feit heeft begaan, met dien verstande dat: hij op 7 juli 2021 in de gemeente Amsterdam tezamen en in vereniging met anderen opzettelijk 19.559.200 sigaretten voorhanden heeft gehad, terwijl die sigaretten niet overeenkomstig de bepalingen van de Wet op de Accijns in de heffing waren betrokken. De rechtbank acht niet bewezen wat aan verdachte meer of anders is ten laste gelegd, zodat zij hem daarvan zal vrijspreken. De in de tenlastelegging voorkomende taal- en/of schrijffouten zijn verbeterd in de bewezenverklaring. Verdachte is daardoor niet geschaad in de verdediging. 5De strafbaarheid van het bewezen verklaarde Het bewezen verklaarde is strafbaar gesteld in de artikelen 5 en 97 van de Wet op de accijns en artikel 47 van het Wetboek van Strafrecht (Sr). Er zijn geen feiten of omstandigheden aannemelijk geworden die de strafbaarheid van het feit uitsluiten. Het bewezen verklaarde levert op: het misdrijf: medeplegen van het opzettelijk overtreden van een in artikel 5 van de Wet op de accijns opgenomen verbod. 6De strafbaarheid van verdachte Er zijn geen feiten of omstandigheden aannemelijk geworden die de strafbaarheid van verdachte uitsluiten. De rechtbank oordeelt daarom dat verdachte strafbaar is voor het bewezen verklaarde feit. 7De op te leggen straf of maatregel 7.1 De vordering van de officier van justitie De officier van justitie heeft gevorderd dat verdachte wordt veroordeeld tot een onvoorwaardelijke gevangenisstraf van zes maanden met aftrek van het voorarrest. 7.2 Het standpunt van de verdediging De raadsman heeft geen strafmaatverweer gevoerd. 7.3 De gronden voor een straf of maatregel Bij de strafoplegging houdt de rechtbank rekening met de aard en de ernst van het gepleegde feit, de omstandigheden waaronder dit is begaan en de persoon van verdachte, zoals die uit het dossier en tijdens de behandeling ter terechtzitting naar voren zijn gekomen. De rechtbank acht daarbij in het bijzonder het volgende van belang. De aard en de ernst van het gepleegde feit Verdachte heeft zich samen met anderen schuldig gemaakt aan het opzettelijk voorhanden hebben van een grote hoeveelheid onveraccijnsde sigaretten. De illegale handel in sigaretten verstoort de reguliere markt voor tabakswaren en werkt ontwrichtend op de economische ordening en het fiscale systeem van het land. Illegale sigaretten worden doorgaans verkocht voor een prijs die ver beneden de reguliere prijs voor zulke producten ligt. Enerzijds wordt hiermee de accijnsverplichting voor aanzienlijke bedragen ontdoken, anderzijds brengt de illegale handel in accijnsgoederen oneerlijke concurrentie met zich ten opzichte van bonafide handelaren en bedrijven die wel voldoen aan hun verplichtingen in het kader van de accijnsheffingen. In deze strafzaak is de Nederlandse staat door het niet-betalen van de accijns op de sigaretten voor een bedrag van € 4.757.824,-- benadeeld. Het handelen van verdachte en zijn mededaders heeft ook een negatieve invloed op het anti-rookbeleid van de Nederlandse overheid. De overheid ontmoedigt, met het oog op de algemene volksgezondheid, actief het roken van tabak. Ten behoeve van dat beleid maakt de overheid gebruik van prijsverhogingen, op basis van heffingen en belastingen. Met de handel in illegale sigaretten wordt dit beleid ondermijnd. Bovendien geldt dat de productie- en handelsketen ten aanzien van illegale rookwaren niet traceerbaar is, hetgeen eveneens ongunstig is voor het beleid in het kader van de volksgezondheid. Bij de aanwezigheid van extra gevaarlijke stoffen in de illegale rookwaar is het onmogelijk de producent van die rookwaar te achterhalen. De persoon van verdachte Uit het strafblad van verdachte van 28 maart 2022 volgt dat hij in het verleden diverse malen met politie en/of justitie in aanraking is geweest. Voorts heeft de rechtbank acht geslagen op wat verdachte ter terechtzitting over zijn persoonlijke omstandigheden heeft verklaard. Verdachte staat onder bewind. Hij heeft ADHD en hij krijgt in een vrijwillig kader begeleiding van GGZ. Verdachte kampt wegens een arbeidsongeval met lichamelijke klachten. Hij is begonnen met de opleiding Sociaalpedagogische hulpverlening (SPH).