ECLI:NL:RBOBR:2015:3318

RECHTBANK OOST-BRABANT Zittingsplaats 's-Hertogenbosch Bestuursrecht zaaknummer: SHE 15/517 SHE 15/522 SHE 15/562 SHE 15/567 proces-verbaal van de mondelinge uitspraak van de meervoudige kamer van 2 juni 2015 in de zaak tussen [eiser 1], [eiser 2], [eiser 3] en [eiser 4] te [woonplaats], eisers (gemachtigde: mr. F.H. Damen), en het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Reusel-De Mierden, verweerder (gemachtigden: mr. ing. A.P.J. Timmermans, T. Kluijtmans en R. van Kroonenburg). Als derde-partij heeft aan het geding deelgenomen: Windpark Laarakkerdijk B.V., te Rotterdam, gemachtigde: ir. F.P. de Jong.

Bij besluit van 5 juni 2014 (het primaire besluit) heeft verweerder aan de derde partij een omgevingsvergunning beperkte milieutoets verleend voor het oprichten en in werking hebben van 5 windturbines aan de Laarakkerdijk in Reusel. Bij besluit van 13 januari 2015 (het bestreden besluit) heeft verweerder de hiertegen gerichte afzonderlijke bezwaarschriften van eisers ongegrond verklaard. Eisers hebben tegen het bestreden besluit op 16 februari 2015 afzonderlijk beroep ingesteld. Verweerder heeft een verweerschrift ingediend. Het onderzoek ter zitting heeft plaatsgevonden op 2 juni 2015. Eisers, met uitzondering van [eiser 2], zijn verschenen, bijgestaan door mr. P.R. Botman in plaats van hun gemachtigde. Verweerder heeft zich laten vertegenwoordigen door zijn gemachtigden. Derde-partij heeft zich laten vertegenwoordigen door haar gemachtigde. Na afloop van de zitting heeft de rechtbank onmiddellijk uitspraak gedaan.

1. De rechtbank geeft hiervoor de volgende motivering. 2.1 Op 21 januari 2014 heeft de derde partij een omgevingsvergunning beperkte milieutoets aangevraagd voor het oprichten en in werking hebben van een windturbinepark aan de Laarakkerdijk te Reusel. Het project bestaat uit 5 windturbines met een gezamenlijk vermogen van minder dan 15 MW. De windturbines worden geplaatst in het buitengebied van de gemeente Reusel-De Mierden, in een noord-zuidopstelling, parallel aan de Belgische grens over een lengte van circa 1900 meter, waarbij de onderlinge afstand ca. 480 meter bedraagt. Voor het project is al eerder, op 13 november 2009, vrijstelling (als bedoeld in artikel 19, eerste lid, van de Wet op de Ruimtelijke Ordening) en bouwvergunning verleend aan Eneco. In deze zaak heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (Afdeling) op 10 oktober 2012 een einduitspraak gedaan (ECLI:NL:RVS:2012:BX9720). 2.2 Eisers zijn woonachtig in de omgeving van het windturbinepark en hebben allen zicht op de windturbines. 2.3 In een straal van 15 km rondom de geplande windturbines liggen drie Natura 2000-gebieden. In Nederland is dit het Natura 2000-gebied Kempenland-West. In België liggen het met toepassing van de Habitatrichtlijn aangewezen Natura 2000-gebied “Vennen, heiden en moerassen rond Turnhout”, met daarbinnen de vanwege de in Richtlijn 79/409/EEG van de Raad van de Europese Gemeenschappen (Vogelrichtlijn) aangewezen speciale beschermingszones “Arendonk, Merksplas, Oud-Turnhout, Ravels en Turnhout”, en het Natura 2000-gebied “Valleigebied van de Kleine Nete met brongebieden, moerassen en heiden” met daarbinnen de vanwege de Vogelrichtlijn aangewezen speciale beschermingszones “De Zegge” en “De Ronde Put”. 3. De rechtbank is van oordeel dat de Crisis en herstelwet (Chw) van toepassing is ingevolge artikel 1.1, eerste lid, aanhef en onder a, van de Chw juncto artikel 1.2 van bijlage I van deze wet. Dit heeft de Afdeling in de tussenuitspraak van 6 juni 2012 (ECLI:NL:RVS:2012:BW7640) reeds geoordeeld en in hetgeen eisers naar voren hebben gebracht ziet de rechtbank geen reden om van dit expliciete oordeel af te wijken. De rechtbank neemt hierbij in aanmerking dat de Chw op dit onderdeel nadien inhoudelijk niet is gewijzigd. 4. Eisers hebben pas inhoudelijke beroepsgronden ingediend na afloop van de beroepstermijn. Dit is in strijd met artikel 1.6a van de Chw. Verweerder heeft in het bestreden besluit, in strijd met artikel 11 van het Besluit uitvoering Crisis- en herstelwet, eisers niet gewezen op de verplichting om de beroepsgronden binnen de beroepstermijn in te dienen. Daarom kan het verzuim van eisers hen niet worden tegengeworpen. Dat al eerder in een procedure is geoordeeld dat de Chw van toepassing is op dit project, leidt niet tot een ander oordeel. 5.1 Eisers voeren, kort samengevat, de volgende beroepsgronden aan:  er had een milieueffectrapport moeten worden opgesteld. Eisers betwisten dat het gebruik en de aanleg van de windturbines niet of slechts incidenteel tot slachtoffers onder vogels en vleermuizen kunnen leiden. Verweerder motiveert niet waarom sprake zou zijn van een barrièrewerking en waaruit deze dan zou blijken;  verweerder erkent dat verstoring van vogelsoorten kan optreden. Dit betekent dat er een vergunningplicht geldt op grond van artikel 19d, eerste lid, van de Natuurbeschermingswet 1998 (Nbw 1998). Verweerder motiveert niet waarom een verstoring zou kunnen worden opgevangen door foerageergebieden en slaapplaatsen in de omgeving;  de in opdracht van verweerder uitgevoerde onderzoeken ten behoeve van de beoordeling of een milieueffectrapport nodig is, zijn onjuist, althans onvolledig. Er is bijvoorbeeld geen onderzoek gedaan naar vogelsoorten in het gebied en broedplaatsen. Het is bovendien opmerkelijk dat het rapport duidelijk afwijkt van een eerder uitgebracht rapport terwijl er – voor zover eisers bekend – geen nader onderzoek heeft plaatsgevonden. Er heeft nog steeds geen onderzoek plaatsgevonden ten westen van de windmolens. Ter nadere motivering van hun standpunt wijzen eisers op een rapport van het Vlaamse Agentschap voor Natuur en Bos van 22 januari 2015. 5.2 Het Nederlandse Natura 2000-gebied wordt beschermd door de Natuurbeschermingswet 1998 (Nbw 1998). Deze wet biedt geen bescherming aan de twee Belgische Natura 2000-gebieden. Dit neemt echter niet weg dat deze gebieden bescherming genieten onder de Europese Vogelrichtlijn en de Habitatrichtlijn. 5.3 Ingevolge artikel 8:69a van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) vernietigt de bestuursrechter een besluit niet op de grond dat het in strijd is met een geschreven of ongeschreven rechtsregel of algemeen rechtsbeginsel, indien deze regel of dit beginsel kennelijk niet strekt tot bescherming van de belangen van degene die zich daarop beroept. Blijkens de geschiedenis en totstandkoming van de Wet aanpassing bestuursprocesrecht (Kamerstukken II, 2009/10, 32 450, nr. 3, blz. 18-20) heeft de wetgever met artikel 8:69a van de Awb de eis willen stellen dat er een verband moet bestaan tussen een beroepsgrond en het belang waarin de eisende partij door het bestreden besluit dreigt te worden geschaad. De bestuursrechter mag een besluit niet vernietigen wegens schending van een rechtsregel die kennelijk niet strekt tot bescherming van het belang van de eisende partij. In een uitspraak van 13 mei 2015 (ECLI:NL:RVS:2015:1505) heeft de Afdeling onderzocht of het Natura 2000-gebied "De Zouweboezem" deel uitmaakt van de directe leefomgeving van de appellanten en anderen die beroep hadden ingesteld en geoordeeld dat dit niet het geval was. De Afdeling oordeelde vervolgens dat er geen duidelijke verwevenheid bestaat tussen de individuele belangen van de appellanten bij het behoud van een goede kwaliteit van hun directe leefomgeving en het algemene belang dat de Nbw 1998 beoogt te beschermen, zodat moet worden geoordeeld dat de betrokken normen van de Nbw 1998 kennelijk niet strekken tot bescherming van de belangen van de appellanten. 5.4 Gelet op het in rechtsoverweging 5.3 geschetste kader ziet de rechtbank zich voor de vraag gesteld of de drie genoemde Natura 2000-gebieden deel uitmaken van de directe leefomgeving van eisers. De rechtbank is van oordeel dat dit niet het geval is gelet op de volgende omstandigheden:  het Nederlandse Natura 2000-gebied ligt op een aantal kilometers afstand van de woningen van eisers. Ook het Belgische Natura 2000-gebied “Valleigebied van de Kleine Nete met brongebieden, moerassen en heiden” ligt op enkele kilometers afstand van de woningen van eisers. Reeds hierom maken deze twee gebieden geen deel uit van de directe leefomgeving van eisers;  het meest dichtbij gelegen Natura 2000-gebied “Vennen, heiden en moerassen rond Turnhout” ligt op een afstand van meer dan 700 meter van de woningen van twee eisers die het dichtst bij dit natuurgebied wonen. De overige eisers wonen op een fors grotere afstand;  de twee woningen van eisers liggen aan de oostzijde van de Laarakkerdijk. Het zicht op het meest dichtbij gelegen Natura 2000-gebied ten westen van deze woningen wordt deels ontnomen door agrarische bedrijven gelegen aan de overzijde van de Laarakkerdijk. Het resterende uitzicht van deze eisers bestaat uit zicht op de bosrand van het Natura 2000-gebied;  het meest dichtbij gelegen Natura 2000-gebied wordt niet ontsloten door wegen naar de Laarakkerdijk. Het gebied kan slechts via een langere omweg worden bereikt. Weliswaar ligt er een zandpad over de percelen tussen de Laarakkerdijk en de Belgische grens, maar dit zandpad loopt niet door tot de Belgische grens. De Belgische grens kan slechts worden bereikt via een sloot en een weiland van een derde.