ECLI:NL:RBNNE:2018:2635

RECHTBANK NOORD-NEDERLAND Afdeling Privaatrecht Locatie Assen zaak-/rolnummer: 6552243 \ CV EXPL 17-8636 vonnis van de kantonrechter van 10 juli 2018 in de zaak van de besloten vennootschap Beequip B.V., hierna te noemen: Beequip, gevestigd te Rotterdam, eisende partij, gemachtigde: mr. N.T.M. Verhoeven, tegen De besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid Noord Auto B.V., hierna te noemen: Noord Auto, gevestigd te 9403 VN Assen, Nijverheidsweg 4, gedaagde partij, gemachtigde: mr. R.P. van Boven.

1.1 Het verloop van de procedure blijkt uit: - het tussenvonnis in het incident van 3 januari 2018; - de conclusie van repliek van Beequip van 27 februari 2018; - de conclusie van dupliek van Noord Auto van 24 april 2018. 1.2 Ten slotte is vonnis bepaald waarvan de datum nader is vastgesteld op vandaag. De vaststaande feiten 2.1 De kantonrechter gaat uit van de volgende feiten, die vaststaan omdat ze niet of niet voldoende zijn betwist en/of blijken uit de in zoverre onweersproken gelaten inhoud van de overgelegde producties. 2.2 Beequip is een leasemaatschappij die duurzame bedrijfsmiddelen financiert. Beequip heeft met Noord Auto twee leaseovereenkomsten gesloten. De leaseovereenkomsten betreffen (i) een Renault vrachtwagen GVW, type T35 2.3 DCI, chassisnummer VF6V]U8Z455565286 met kenteken [XX-XXX-X] met [T Opbouw] en (ii) een Schafter wiellader, type 4580T met chassisnummer [***]. De leaseovereenkomsten zijn te kwalificeren als huurkoop. In art. 6.2 van de leaseovereenkomsten zijn de Algemene Voorwaarden Financial Lease 2016/1 van toepassing verklaard. Dit artikel vermeldt verder: "Door ondertekening van deze leaseovereenkomst verklaart lessee deze te hebben ontvangen, daarvan kennis te hebben genomen en akkoord te gaan met toepasselijkheid daarvan.". Artikel 9 (Vervroegde opeisbaarheid) lid 1 sub m van de Algemene Voorwaarden luidt: "In het geval: de Lessee enige betalingsverplichting jegens Lessor uit hoofde van een overeenkomst tussen Lessee en Lessor niet nakomt en/of een overeenkomst tussen Lessee en Lessor en/of derde partijen om enige reden met onmiddellijke ingang kan worden beëindigd; heeft dit te gelden als een toerekenbare tekortkoming in de nakoming door de Lessee van haar verplichtingen en heeft Lessor het recht om de Leaseovereenkomst door een schriftelijke verklaring aan Lessee met onmiddellijke ingang te ontbinden en het Object terstond weer tot zich te nemen, alles onverminderd de rechten die de wet en de Leaseovereenkomst aan Lessor toekennen bij niet-nakoming door Lessee.". 2.3 Omdat de btw over de leasetermijnen pas later door Noord Auto fiscaal kan worden teruggevorderd, heeft Noord Auto aan Beequip gevraagd de betreffende btw door middel van een kortlopende geldlening voor te financieren. Daartoe zijn twee voorfinancierings-overeenkomsten gesloten. Op de overeengekomen vervaldag diende Noord Auto een bedrag van € 12.132,54 respectievelijk € 18.423,04 aan Beequip terug te betalen. 2.4 Noord Auto is door Beequip uit hoofde van de voorfinancieringsovereenkomsten in gebreke gesteld bij brief van 9 december 2016. In de brief wordt gerefereerd aan vier facturen: VF000671, VF000578, VF000967 en VF000968. Het bedrag dat Beequip op dat moment te vorderen had bedroeg (in hoofdsom) € 31.516,26, bestaande uit de voorgefinancierde btw en behandelingskosten. Op 12 december 2016 heeft Noord Auto € 10.500,00 betaald en op 21 december 2018 heeft Noord Auto € 14.595,00 betaald. Aldus bleef een bedrag van € 6.421,26 onbetaald. Telefonisch overleg en e-mails tussen partijen hierover hebben niet tot een oplossing geleid. 2.5 Bij brief van 16 januari 2017 heeft de ingeschakelde deurwaarder Noord Auto gesommeerd tot betaling uiterlijk 21 januari 2017 van voornoemd bedrag van € 6.421,26 vermeerderd met rente en incassokosten, totaal voor € 7.624,81. In een e-mail van 17 januari 2017 antwoordt Noord Auto: "Hallo, hierbij willen wij graag reageren op deze boevestreek!!! (…) De twee objecten staan vanaf vandaag ter beschikking aan Beequip. Wij gaan de lease termijnen niet meer betalen. (…)". Betaling van de leasetermijnen door middel van automatische incasso is desondanks voortgezet tot de hierna vermelde teruggave van de leaseobjecten. 2.6 Op 22 maart 2017 heeft de deurwaarder een brief gedateerd 22 maart 2017 van Beequip aan Noord Auto betekend. Door middel van deze brief ontbindt Beequip met een beroep op art. 9 lid 1 van de Algemene Voorwaarden de beide leaseovereenkomsten en kondigt zij terugname van de leaseobjecten aan. Na verlof van 18 maart 2017 tot het leggen van conservatoir beslag zijn de beide objecten op of omstreeks 24 maart 2017 - in overleg tussen de gemachtigden van partijen - via de deurwaarder aan Beequip afgegeven. Met een beroep op NJ 2016, 91 heeft Noord Auto op haar beurt de leaseovereenkomsten ontbonden. 2.7 De leaseobjecten zijn door middel van een veiling bij Euro Auctions op 18 en 19 mei 2017 verkocht voor € 37.207,50 inclusief btw respectievelijk € 39.325,00 inclusief btw. De vordering en het verweer, samengevat en zakelijk weergegeven 3.1 Beequip vordert de veroordeling van Noord Auto bij vonnis, uitvoerbaar bij voorraad: 1. tot betaling aan Beequip van een bedrag van € 96.791,46, te vermeerderen met de wettelijke rente ex artikel 6:119a BW over een bedrag van € 95.437,96 vanaf 25 mei 2017, zulks tot aan de dag der algehele voldoening; 2. in de beslagkosten (beslag tot afgifte en conservatoir beslag); 3. in de kosten van deze procedure, het salaris van de advocaat van Beequip daaronder begrepen, alsook in de nakosten. 3.2 Beequip baseert zich voor haar vordering op de vaststaande feiten en stelt daartoe nog het volgende. Ondanks de (herhaalde) sommatie van Beequip heeft Noord Auto het opeisbare en verschuldigde bedrag niet betaald en is daarmee in verzuim komen te verkeren. Behalve het openstaande restant van de voorfinancieringsovereenkomsten stond ook een leasetermijn van € 1.189,00 over de maand september 2016 open. Ondanks telefonisch overleg en een schriftelijke toelichting per e-mail was Noord Auto niet bereid het restantbedrag te betalen. Daarbij heeft Noord Auto aangegeven de betalingen van de leasetermijnen te gaan staken. Op grond van art. 6:83 aanhef en onder c BW treedt ook met deze mededeling het verzuim van Noord Auto in. Op grond van het voorgaande heeft Beequip er geen enkel vertrouwen meer in gehad dat de leaseovereenkomsten op normale wijze zouden kunnen worden voortgezet en dat Noord Auto de verplichtingen jegens Beequip zou (blijven) nakomen. Beequip heeft dan ook (i) de leaseovereenkomsten ontbonden, (ii) de Objecten teruggenomen en (iii) betaling gevorderd van al hetgeen Noord Auto uit hoofde van de leaseovereenkomsten en de voorfinancieringsovereenkomsten aan Beequip verschuldigd is. De Algemene Voorwaarden zijn van toepassing verklaard. Op grond van art. 9 lid 1 sub m daarvan kan Beequip de leaseovereenkomsten ontbinden wanneer Noord Auto tekortschiet ter zake van de voorfinancieringsovereenkomsten. Voorts is er sprake van samenhangende overeenkomsten zodat de lotsverbondenheid van de overeenkomsten meebrengt dat de leaseovereenkomsten dienden te eindigen. Bij terugname bleek voorts dat Noord Auto Beequip onjuiste informatie heeft verschaft over de leaseobjecten. Deze bleken minder waard te zijn dan vermeld. Daardoor is de opbrengst lager dan mocht worden verwacht. De directeur van Noord Auto speelt hierin een kwalijke rol. Beequip is - plat gezegd - door Noord Auto belazerd.

4. De kantonrechter overweegt het navolgende. Noord Auto heeft aangevoerd, met een beroep op de uitspraak van de Hoge Raad van 29 januari 2016 (ECLI:NL:HR:2016:152, NJ 2016, 91), dat de leaseovereenkomsten door haar ontbindingsverklaring geacht moeten worden te zijn ontbonden, ook al zou de kantonrechter oordelen dat de door Beequip ingeroepen ontbinding niet gerechtvaardigd was. Aangezien Beequip op dit verweer niet meer is teruggekomen, zal de kantonrechter dit standpunt van Noord Auto als vaststaand aannemen. 5. Voorts heeft Noord Auto onderbouwd aangevoerd dat de leasetermijn van september 2016 was betaald en dat er dus geen achterstand was in de leasetermijnen (zie de afboeking van 26 september 2016, productie 3 bij conclusie van antwoord). Uit deze productie 3 volgt tevens dat ook de termijnen van januari, februari en maart 2017 zijn voldaan. Ook op deze verweren is Beequip niet meer teruggekomen zodat de kantonrechter als vaststaand aanneemt dat er geen achterstand was in de leasetermijnen. 6. Beequip heeft bij brief 22 maart 2017, waarin zij de leaseovereenkomsten ontbindt, onder meer verwezen naar de mededeling van Noord Auto in januari 2017 dat deze de betaling van de leasetermijnen zou staken. Inmiddels had Beequip echter kunnen vaststellen dat de automatische incasso van de leasetermijnen gewoon was voortgezet. Er wordt immers in deze brief nog steeds slechts één achterstallige termijn gevorderd van september 2016. In deze mededeling kan dus geen rechtvaardiging van de ontbinding zijn gelegen. 7. Beequip heeft in deze procedure nog naar voren gebracht dat de waarde van de objecten lager bleek te zijn doordat Noord Auto daarover onjuiste informatie heeft verschaft. De kantonrechter overweegt allereerst dat Beequip haar standpunt onvoldoende heeft onderbouwd. Voor wat betreft de Renault blijkt uit niets dat in de factuur twee keer een bedrag voor een opbouw zit. In dit verband merkt de kantonrechter op dat Beequip heeft aangeboden te bewijzen dat [T Opbouw] tweemaal een opbouw aan DriebunderMX heeft geleverd. Ten eerste wordt dit niet door Noord Auto betwist, en ten tweede blijkt daarmee nog niet dat ook tweemaal een opbouw aan Beequip is gefactureerd. Voor wat betreft het bouwjaar van de wiellader kan voorshands worden aangenomen dat in de overeenkomst een onjuist bouwjaar is vermeld maar niet is aannemelijk gemaakt dat de wiellader daardoor minder heeft opgebracht of dat Noord Auto de intentie heeft gehad Beequip te misleiden. Wat hiervan verder ook zij, Beequip heeft een en ander niet aan de ontbinding van de leaseovereenkomsten ten grondslag gelegd, zodat ook daar geen rechtvaardiging kan zijn gelegen. 8.1 De enige reden voor de ontbinding van de leaese-overeenkomsten is dan gelegen in de discussie tussen partijen over de verschuldigde btw van € 5.161,19. In dit verband heeft Noord Auto aangevoerd dat deze discussie geen ontbinding van de leaseovereenkomsten met deze gevolgen - een beweerdelijke schade van € 96.791,46 - rechtvaardigt. De kantonrechter overweegt het volgende. 8.2 Noord Auto heeft aangevoerd dat zij nooit de facturen heeft ontvangen voor de btw. De kantonrechter verwijst naar de ingebrekestelling bij brief van 9 december 2016 (zie 2.4 vaststaande feiten). In de brief wordt gerefereerd aan vier facturen: VF000671, VF000578, VF000967 en VF000968. Uit niets blijkt dat Noord Auto daartegen heeft geprotesteerd omdat zij de facturen niet zou hebben ontvangen. Dat had wel van haar mogen worden verwacht. De kantonrechter gaat er daarom vanuit dat Noord Auto de facturen wel heeft ontvangen. De kantonrechter verwerpt dit verweer van Noord Auto. Ten overvloede wordt opgemerkt dat de facturen (nogmaals) bij conclusie van repliek zijn overgelegd (productie 24) zodat Noord Auto daarmee de btw kan terugvragen bij de Belastingdienst. De slotsom is dat Noord Auto toerekenbaar is tekort geschoten met betrekking tot haar verplichtingen uit hoofde van de voorfinancieringsovereenkomsten. 8.3 Beequip stelt dat er sprake is van samenhangende overeenkomsten zodat de verbondenheid meebrengt dat Beequip bevoegd was ook de leaseovereenkomsten te ontbinden. Noord Auto heeft dit bestreden en aangevoerd dat sprake is van vier verschillende overeenkomsten en dat vermeend tekortschieten in de voorfinancieringsovereenkomst geen gevolgen heeft voor de leaseovereenkomsten. De kantonrechter overweegt dat de samenhang tussen de overeenkomsten blijkt uit het feit dat de overeenkomsten zijn gesloten tussen dezelfde partijen op hetzelfde moment en deze dezelfde lease-objecten betreffen. De voorfinancieringsovereenkomsten betreffen echter enkel de btw en niet de financiering en het gebruik van de objecten als zodanig. De bedoeling van partijen was dan ook dat de leaseovereenkomsten zouden blijven doorlopen, ook nadat de voorfinancierings-overeenkomsten waren geëxpireerd (na terugbetaling van de geldlening). Aldus kan niet een zodanige lotsverbondenheid worden aangenomen dat een tekortschieten in de voorfinancieringsovereenkomst ertoe moet leiden dat ook de leaseovereenkomsten beëindigd c.q. ontbonden moeten worden. De kantonrechter verwerpt dit standpunt van Beequip. 8.4 Beequip heeft daarnaast een beroep gedaan op art. 9 lid 1 sub m van de Algemene Voorwaarden (zie 2.2 vaststaande feiten). Noord Auto heeft de vernietiging van de Algemene Voorwaarden ingeroepen. Enerzijds omdat haar niet een redelijke mogelijkheid is geboden daarvan kennis te nemen en anderzijds omdat deze onredelijke bezwarend zijn. Verder heeft Noord Auto een beroep gedaan op de derogerende werking van de redelijkheid en billijkheid als bedoeld in art. 6:248 lid 2 BW. De kantonrechter verwijst naar art. 6.2 van de leaseovereenkomsten dat over de Algemene Voorwaarden vermeldt: "Door ondertekening van deze leaseovereenkomst verklaart lessee deze te hebben ontvangen, daarvan kennis te hebben genomen en akkoord te gaan met toepasselijkheid daarvan.". Dit kan worden beschouwd als een onderhandse akte als bedoeld in art. 157 lid 2 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering die tussen partijen als dwingend bewijs geldt. Op basis hiervan dient te worden aangenomen, behoudens tegenbewijs, dat Noord Auto een exemplaar van de Algemene Voorwaarden heeft ontvangen. Aan tegenbewijs komt de kantonrechter evenwel niet toe op grond van het navolgende. 8.5 Gesteld dat de Algemene Voorwaarden van toepassing zijn, dan zal dat niet leiden tot toewijzing van de vordering van Beequip. Art. 6:233 BW luidt, voor zover hier van belang: "Een beding in algemene voorwaarden is vernietigbaar a. indien het, gelet op de aard en de overige inhoud van de overeenkomst, de wijze waarop de voorwaarden zijn tot stand gekomen, de wederzijds kenbare belangen van partijen en de overige omstandigheden van het geval, onredelijk bezwarend is voor de wederpartij; (…)". Gesteld noch gebleken is dat het beding in art. 9 lid 1 sub m van de Algemene Voorwaarden een kernbeding is of dat daar apart over is onderhandeld. Evenmin is gesteld of gebleken dat Noord Auto zich van het beding bewust is geweest. Het beding wijkt ten nadele van Noord Auto af van regelend recht omdat zij Beequip de mogelijkheid biedt een overeenkomst te ontbinden zonder dat sprake is van een tekortkoming in die overeenkomst. Naar het oordeel van de kantonrechter is het rechtsgevolg van art. 9 lid 1 sub m van de Algemene Voorwaarden van Beequip in de omstandigheden van het geval onredelijk bezwarend voor Noord Auto. Die omstandigheden zijn dat een meningsverschil tussen partijen over € 5.161,19 uit hoofde van de voorfinancieringsovereenkomsten zou leiden tot een schadevergoedingsplicht van Noord Auto van bijna € 97.000,00 (inclusief boete) uit hoofde van de leaseovereenkomsten die tot dan toe door Noord Auto werden nagekomen. Daarbij speelt mee dat Beequip als eigenaar al een zekerheidsrecht had op de geleasede objecten.

De kantonrechter: vernietigt art. 9 lid 1 sub m van de Algemene Voorwaarden Financial Lease - versie 2016/01 van Beequip; veroordeelt Noord Auto om aan Beequip te betalen € 6.623,93, te vermeerderen met de wettelijke handelsrente ex art. 6:119a BW over voormeld bedrag vanaf 25 mei 2017 tot aan de dag van de algehele betaling; veroordeelt Noord Auto in de kosten van deze procedure aan de zijde van Beequip gevallen, tot op heden begroot op € 80,42 voor de dagvaarding, € 476,00 voor het griffierecht en € 500,00 voor het salaris van de gemachtigde van Beequip, alsmede in de nakosten van € 100,00 (maximum kanton); verklaart dit vonnis tot zover uitvoerbaar bij voorraad; wijst af het meer of anders gevorderde. Dit vonnis is gewezen door de kantonrechter mr. G.J.J. Smits en in het openbaar uitgesproken op 10 juli 2018. typ/conc: 552 / GJJS coll:

Beequip begroot haar vordering op de volgende wijze: Lease Renault Leasetermijnen € 52.097,70 Kosten terugneming € 500,00 Vertragingsrente (15-4-2017 t/m 24-5-2017) € 456,75 Verdere vertragingsrente en kosten p.m. Lease Schaffer Leasetermijnen € 79.169,00 Kosten terugneming € 500,00 Vertragingsrente (15-4-2017 t/m 24-5-2017) € 694,08 Verdere vertragingsrente en kosten p.m. BTW voorfinanciering (hoofdsom) € 5.161,17 Financieringskosten (EQ300209) € 722,91 Financieringskosten (EQ300288) € 537,18 Vertragingsrente (1-1-2017 t/m 24-5-2017) € 202,67 Verdere vertragingsrente en kosten p.m. Boete Beequip vordert, conform artikel 11.4 van de toepasselijke algemene voorwaarden, een boete gelijk aan 25% van de hetgeen Beequip - als hierboven aangegeven heeft te vorderen. De boete wordt (vooralsnog) bepaald op: € 20.000,00 Subtotaal € 160.041,46 + p.m. Netto opbrengst Objecten Renault € 30.750,00 -/- Schaffer € 32.500,00 -/- Totaal te vorderen € 96.791,46 + p.m. 3.3 Noord Auto heeft verweer gevoerd en geconcludeerd tot afwijzing van de vorderingen van Beequip. Daartoe heeft zij het volgende aangevoerd. 3.4 Beequip heeft de geleasede objecten ingekocht bij DriebunderMX B.V. op basis van de facturen voor de transportwagen met opbouw en de wiellader. Deze twee facturen hadden als btw-componenten € 14.595,00 en € 10.500,00. In de kern komt het erop neer dat DriebunderMX de transportwagen en de wiellader verkocht en leverde aan Beequip, die op haar beurt de zaken krachtens huurkoop (financial lease) aan Noord Auto ter beschikking stelde. Noord Auto heeft voor teruggave van de btw bij de Belastingdienst facturen nodig van Beequip waaruit het exacte btw bedrag blijkt. Aangezien Noord Auto geen facturen van Beequip voor de omzetbelasting ontving, ging Noord Auto ervan uit dat de btw-bedragen die stonden vermeld op de facturen van DriebunderMX van toepassing waren. De bedragen ad € 10.500,00 en € 14.595,00 heeft Noord Auto voldaan. Beequip heeft Noord Auto destijds niet kunnen uitleggen waarom hogere btw-bedragen bij financial lease (dus uiteindelijk ook koop) moesten worden betaald dan de btw-bedragen die zagen op de aankooptransactie. Inmiddels heeft een fiscalist aan Noord Auto een toelichting verstrekt en nu is het Noord Auto duidelijk geworden dat de btw-bedragen kunnen afwijken omdat er btw wordt gerekend over de rentecomponent die de leasemaatschappij via de leasetermijnen in rekening brengt, zelfs als het gaat om huurkoop. Noord Auto erkent dat zij - na ontvangst van facturen voor € 5.161,19 - moet betalen uit hoofde van de btw-financieringsovereenkomsten. Dit misverstand heeft uiteindelijk gemaakt dat Beequip de twee leaseovereenkomsten heeft ontbonden. Op het moment van ontbinding van de leaseovereenkomsten was er geen achterstand inzake de betaling van de leasetermijnen; de leasetermijn van september 2016 was wel degelijk betaald. Duidelijk is dat de e-mail van 17 januari 2017 in emotie is geschreven. De leasetermijnen zijn na 17 januari 2017 ook gewoon betaald. Er was geen sprake van toerekenbaar tekortschieten van Noord Auto. Bovendien had Beequip als eigenaar van de objecten zekerheid voor de nakoming van de overeenkomst. Het financieel belang van de overeenkomsten was in totaal € 175.590,26. Er was sprake van een verschil van inzicht over de btw van € 5.161,19. In plaats van daarvoor te dagvaarden, is de ontbinding van de leaseovereenkomsten ingeroepen, bewaring van de objecten gevraagd en zijn de objecten geveild met een totale beweerdelijke schade van € 96.791,46. Gesteld al dat er sprake is geweest van wanprestatie, dan rechtvaardigt deze niet de ontbinding met deze gevolgen. Om dit achteraf toch nog te rechtvaardigen, gaat Beequip in de dagvaarding over tot stemmingmakerij met het kennelijke doel om Noord Auto, althans haar bestuurder de heer [GE], in een kwaad daglicht te plaatsen. Noord Auto roept de vernietiging van de Algemene Voorwaarden in, nu zij niet in de gelegenheid is gesteld daarvan tijdig kennis te nemen.