Rechtspraak Rechtbank Noord-Nederland 2017-12-07
ECLI:NL:RBNNE:2017:4685
vonnis RECHTBANK NOORD-NEDERLAND Afdeling privaatrecht Locatie Leeuwarden zaaknummer / rolnummer: C/17/157997 / KG ZA 17-298 Vonnis in kort geding van 7 december 2017 in de zaak van 1. de vereniging met volledige rechtsbevoegdheid EUROPEES ARABISCH STAMBOEK VOOR SHAGYAPAARDEN, SPORTPAARDEN EN SPORTPONY'S , gevestigd te Heerenveen, 2. [eiser] wonende te [woonplaats 2] , eisers, advocaat: mr. H.G. Ruis te Meppel, tegen de besloten vennootschap [gedaagde] , gevestigd te [woonplaats 2] , gedaagde, advocaat: mr. J.J. Gevers te Assen. Partijen zullen hierna afzonderlijk EASP, [eiser] en [gedaagde] genoemd worden en eisers tezamen EASP c.s. 1 De procedure 1.1. Het verloop van de procedure blijkt uit: de dagvaarding, inclusief producties, van 15 november 2017 van de zijde van EASP c.s.; de door partijen voorafgaand aan de mondelinge behandeling ingebrachte (aanvullende) producties; de mondelinge behandeling op 23 november 2017, ter gelegenheid waarvan partijen hun stellingen en verweren aan de hand van pleitnota's nader hebben toegelicht. 1.2. Ten slotte is vonnis bepaald. 2 De feiten 2.1. EASP heeft ten doel het bevorderen en stimuleren van en het voorlichten over de fokkerij en inschrijving van Shagya paarden en pony’s. EASP houdt in dat kader een stamboek bij. [eiser] is voorzitter van EASP. 2.2. [gedaagde] is een uitgeverij die zich toelegt op berichtgeving over paarden. Zij geeft in dat kader onder andere ‘De Paardenkrant’ uit en exploiteert onder andere de website ‘horses.nl’. 2.3. Begin februari 2015 werd de Shetland pony [de pony] (hierna te noemen: [de pony] ) aangeboden via veilingsite BVA Auctions als gevolg van het faillissement van stalhouderij [stalhouder] . Voordat [de pony] geveild kon worden, moest zij eerst worden gechipt en worden voorzien van een paspoort. De veiling werd gehouden in opdracht van curator mr. J. Siebenga-Moggré (hierna te noemen: de curator). Een dierenarts werd in dat kader gevraagd een chip in [de pony] aan te brengen en een paspoort voor haar aan te vragen. Op basis van de door de dierenarts aangeleverde gegevens, waaronder de leeftijd van [de pony] (vijf jaren), heeft EASP destijds in 2015 desgevraagd een paspoort voor [de pony] afgegeven. Vervolgens bleek op de veiling dat [de pony] in een heel slechte lichamelijke conditie verkeerde en aanzienlijk ouder was dan de leeftijd van vijf jaren. Kort na de veiling is [de pony] geëuthanaseerd. Een en ander heeft destijds tot de nodige persaandacht geleid. 2.4. Kort na bovenstaand voorval heeft de hoofdredacteur van de website horses.nl, de heer [Naam redacteur] (hierna te noemen: [Naam redacteur] ), [eiser] gebeld met de vraag wie de dierenarts in kwestie precies was die het paspoort voor [de pony] had aangevraagd. Hierop heeft [eiser] geen antwoord gegeven. 2.5. Op 25 februari 2015 heeft [gedaagde] op de door haar geëxploiteerde website horses.nl een column van [Naam redacteur] onder de titel 'Het heilige reisdocument ' (hierna te noemen: column 2015) geplaatst. In deze column staat onder andere het volgende: 'Zo pietluttig als officials bij controle elk onnozel detail besnuffelen, zo lukraak worden de officiële identificatie- en registratiebewijzen de paardenwereld in geslingerd. Het staat zeker niet vast dat de organisatoren van de faillissementsveiling van Stalhouderij [stalhouder] en een dienstdoende chipper iets met elkaar hebben afgesproken, maar er hangt wel degelijk een verdacht luchtje aan de manier waarop hyperlink verwijderd (de onderstreping behelst een zogenoemde link, toevoeging van de voorzieningenrechter) . Het EASP (...) verstrekte kort voor de veiling bij de pony [de pony] een paspoort nadat een dierenarts er een chip in had gedrukt. Deze dierenarts had geen oog voor de misvormde hoeven en de pijn die deze pony moet hebben gehad en hij stelde de leeftijd vast op vijf jaar. Terwijl het gebit en de betrokkenen van stal [stalhouder] toch echt de waarheid vertellen: minstens tien jaar ouder. De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat z geleden schade tegen behoorlijk bewijs van kwijting te voldoen de somma van € 2.500,00, althans zodanig bedrag als de voorzieningenrechter bij wege van voorschot passend zal oordelen; V. [gedaagde] veroordeelt in de kosten van het geding, waaronder begrepen de nakosten van het exploot van betekening en het nasalaris advocaat in verband daarmee. 3.2. [gedaagde] voert verweer, waarbij zij heeft geconcludeerd tot afwijzing van het gevorderde met veroordeling van EASP c.s. in de proceskosten bij vonnis uitvoerbaar bij voorraad. 3.3. Op de stellingen en verweren van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan. 4 Het geschil en de beoordeling daarvan Spoedeisend belang 4.1. Gelet op de aard van de vorderingen moet worden geoordeeld dat EASP c.s. een spoedeisend belang heeft bij haar gevraagde voorzieningen. Rectificatie 4.2. De voorzieningenrechter ziet zich voor de vraag gesteld of de meningsuiting van [gedaagde] door middel van column 2017 al dan niet wordt beschermd door het recht op vrije meningsuiting en, daarmee samenhangend, of [gedaagde] onrechtmatig jegens EASP c.s. heeft gehandeld. 4.2.1. EASP c.s. meent dat er sprake is van een onrechtmatige daad en voert in dat kader aan dat zij ten onrechte in verband is gebracht met paspoortenfraude. 4.2.2. [gedaagde] betwist dat er sprake is van een onrechtmatige daad en voert daartoe aan dat EASP c.s. destijds volledig op de hoogte was van het handelen van de dierenarts en het feit dat de dierenarts EASP c.s. onjuist had voorgelicht bij de afgifte door EASP c.s. van het paspoort, maar nimmer is opgetreden tegen de betreffende dierenarts en aan de dierenarts geen sancties heeft opgelegd. Om die reden kan gezegd worden dat door EASP c.s. fraude met paspoorten werd gefaciliteerd. Wanneer het EASP c.s. wel sancties zou hebben opgelegd had de betreffende dierenarts destijds bewezen frauduleuze praktijken niet kunnen voortzetten. De dierenarts heeft immers een paspoort uitgevende instantie nodig (zoals het EASP) die medewerking verleent anders kan de dierenarts geen paspoort verzorgen. 4.2.3. De voorzieningenrechter overweegt het navolgende. Het gaat in deze zaak om botsende rechten aan zijde van beide partijen. Enerzijds is er het recht om niet in de media beschuldigd te worden van wangedrag. Anderzijds is er het recht van vrijheid van meningsuiting, zoals onder andere neergelegd in artikel 10 lid 1 van het EVRM. Dit recht omvat de vrijheid een mening te koesteren en de vrijheid om inlichtingen of denkbeelden te ontvangen of te verstrekken, zonder inmenging van enig openbaar gezag. De uitoefening van deze vrijheid kan, gelet op het tweede lid van dit verdragsartikel, worden onderworpen aan bepaalde formaliteiten, voorwaarden, beperkingen of sancties, mits deze bij wet zijn voorzien en in een democratische samenleving noodzakelijk zijn in het belang van (onder meer) de bescherming van de goede naam of de rechten van anderen. 4.2.4. De voorzieningenrechter is van oordeel dat bij een botsing tussen bovenstaande rechten het antwoord op de vraag welk van deze beide rechten in het concrete geval zwaarder weegt moet worden gevonden door een afweging van alle ter zake dienende omstandigheden van het geval. Daarbij komt aan de positie van de pers bijzondere betekenis toe gelet op enerzijds de taak van de pers om informatie en ideeën van publiek belang te verspreiden en om zijn vitale rol van publieke waakhond te spelen, en anderzijds het recht van het publiek informatie en ideeën te ontvangen. Bij genoemde afweging geldt niet als uitgangspunt dat voorrang toekomt aan het door artikel 10 EVRM gewaarborgde recht op vrijheid van meningsuiting (zie ook HR 5 oktober 2012, ECLI:NL:HR:2012:Bw9230, NJ 2012/571). 4.2.5. Vast is komen te staan dat [gedaagde] EASP en haar voorzitter [eiser] middels column 2017 nadrukkelijk in verband heeft gebracht met fraude bij de uitgifte van paardenpaspoorten. Met EASP c.s. is de voorzieningenrechter van oordeel dat dit een ernstige beschuldiging is, di Bepaalde aspecten mogen dus wel worden uitvergroot in een column, maar moeten wel steun vinden in het beschikbare feitenmateriaal (zie ook Rechtbank Breda, 14 november 2003, ECLI:NL:RBBRE:2003:AN8129). De door [Naam redacteur] gedane suggestie dat [eiser] het deksel op een beerput houdt en de stelling dat de toezichthouder in Den Haag maar eens op zoek moet gaan naar het deksel van deze beerput, is in dit verband misleidend en onnodig grievend te noemen. 4.2.9. De conclusie op grond van het voorgaande is dat toewijzing van de vordering tot rectificatie op zowel de website horses.nl. als in de Paardenkrant geen ontoelaatbare inbreuk vormt op de vrijheid van meningsuiting van [gedaagde] . Anders dan gevorderd zal de termijn voor rectificatie gesteld worden op veertien dagen na betekening van het vonnis. Ook met betrekking tot de door EASP c.s. voorgestelde tekst ziet de voorzieningenrechter aanleiding om hiervan af te wijken. [gedaagde] dient de navolgende tekst ter rectificatie te plaatsen: ' RECTIFICATIE COLUMN HARTENWENSEN In de column van [Naam redacteur] van 28 oktober jl. zijn EASP stamboek en EASP-voorzitter [eiser] met paspoortfraude in verband gebracht. Van enige bemoeienis met paspoortfraude is echter bij EASP noch [eiser] gebleken. Evenmin is gebleken dat EASP of [eiser] het deksel op de spreekwoordelijke ‘beerput’ zouden willen houden. De column is op deze punten dan ook niet correct'. 4.2.10. Al hetgeen partijen overigens nog te berde hebben gebracht kan mitsdien - als niet meer van belang zijnde voor de uitkomst van het geschil - onbesproken blijven. Dwangsommen 4.3. De gevorderde dwangsommen zal de voorzieningenrechter toewijzen en wel telkens voor een bedrag van € 500,00 per dag of gedeelte daarvan dat [gedaagde] in gebreke blijft aan de veroordelingen zoals genoemd in rechtsoverweging 4.2.9 te voldoen. Aan de te verbeuren dwangsommen zal een maximum worden verbonden van € 20.000,00. Voorschot schadevergoeding 4.4. De vordering van EASP c.s. om [gedaagde] te veroordelen tot betaling van een voorschot ter grootte van € 2.500,00 ter zake van schadevergoeding zal daarentegen worden afgewezen. EASP c.s. heeft weliswaar gesteld dat zonder meer aannemelijk is dat zij ten gevolge van de onrechtmatige publicaties van [gedaagde] schade heeft geleden, gelet op de verregaand diffamerende aard van de beschuldigingen, welke beschuldigingen bovendien zijn gepubliceerd in een speciaal op de specifieke doelgroep van het EASP gericht medium, maar zij heeft nagelaten haar stelling na de gemotiveerde betwisting ervan door [gedaagde] , nader te onderbouwen. Proceskosten 4.5. [gedaagde] zal als de grotendeels in het ongelijk te stellen partij worden veroordeeld in de proceskosten. De proceskosten worden aan de zijde van EASP c.s. vastgesteld als volgt: - salaris advocaat € 816,00 - explootkosten € 103,10 - griffierecht € 1.924,00 + Totaal € 2.843,10. 5 De beslissing De voorzieningenrechter 5.1. veroordeelt [gedaagde] om binnen veertien dagen na betekening van dit vonnis een rectificatie te plaatsen op de website horses.nl. en deze gedurende een maand daarop geplaatst te houden, en wel op dezelfde plaats als de column de heer [Naam redacteur] en in de zelfde opmaak en lettertype, met de navolgende tekst: ' RECTIFICATIE COLUMN HARTENWENSEN In de column van [Naam redacteur] van 28 oktober jl. zijn EASP stamboek en EASP-voorzitter [eiser] met paspoortfraude in verband gebracht. Van enige bemoeienis met paspoortfraude is echter bij EASP noch [eiser] gebleken. Evenmin is gebleken dat EASP of [eiser] het deksel op de spreekwoordelijke ‘beerput’ zouden willen houden. De column is op deze punten dan ook niet correct'. 5.2. veroordeelt [gedaagde] om op de voorpagina van de eerstvolgende editie van De Paardenkrant, te rekenen vanaf veertien dagen na betekening van dit vonnis, een rectificatie te plaatsen, en wel op dezelfde plaats als de column van de heer [Naam redacteur] en in de zelfde opmaak en lettertype, met de sub 5.1 ge