ECLI:NL:RBMNE:2026:2056

ECLI:NL:RBMNE:2026:2056 text/xml public 2026-04-30T09:13:45 2026-04-30 Raad voor de Rechtspraak nl Rechtbank Midden-Nederland 2026-04-01 C/16/597624 / FO RK 25-971 Uitspraak Beschikking NL Utrecht Civiel recht; Personen- en familierecht Rechtspraak.nl http://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:RBMNE:2026:2056 text/html public 2026-04-30T09:12:56 2026-04-30 Raad voor de Rechtspraak nl ECLI:NL:RBMNE:2026:2056 Rechtbank Midden-Nederland , 01-04-2026 / C/16/597624 / FO RK 25-971 De rb is van oordeel dat in dit geval het slechts bij Koninklijk Besluit kunnen wijzigen van de geslachtsnaam een onrechtmatige inbreuk oplevert op het recht op identiteit en het recht op familie- en gezinsleven van verzoekster (artikel 8 EVRM). RECHTBANK MIDDEN-NEDERLAND Familierecht locatie Utrecht zaaknummer: C/16/597624 / FO RK 25-971 Wijziging geslachtsnaam Beschikking van 1 april 2026 in de zaak van [verzoekster] , wonende in [plaats] , hierna te noemen: verzoekster, advocaat mr. M.M. Hoogerdijk, met als belanghebbende DE AMBTENAAR VAN DE BURGERLIJKE STAND , van de gemeente Amersfoort, hierna te noemen: de ABS. 1 De procedure 1.1 De rechtbank heeft eerder in deze zaak een beschikking gegeven op 15 januari 2026. Voor het verloop van de procedure tot 15 januari 2026 verwijst de rechtbank naar de vorige beschikking. 1.2 Daarna heeft de rechtbank de volgende stukken ontvangen: de brief van de ABS van de gemeente Den Haag van 20 januari 2026; de brief van verzoekster van 10 februari 2026 met bijlagen. 2 Waar de procedure over gaat 2.1 De moeder van verzoekster is: [de moeder] , geboren op [geboortedatum] 1963 in [geboorteplaats] . 2.2 De vader van verzoekster is: [de vader] , geboren op [geboortedatum] 1964 in [geboorteplaats] . 2.3 Bij vonnis van 7 november 1972 van de rechtbank Utrecht is de adoptie van de vader door de heer [adoptieouder] en mevrouw [adoptieouder] (hierna te noemen: de adoptiefouders) uitgesproken. De geslachtsnaam van vader is daarbij gewijzigd naar ‘ [geslachtsnaam] ’. 2.4 Vervolgens zijn de vader en de moeder ouders geworden van [verzoekster] (verzoekster). Zij is geboren op [geboortedatum] 1999 in [geboorteplaats] . Van de geboorte van verzoekster is op 13 augustus 1999 een geboorteakte opgemaakt met nummer [nummer] . Deze akte is ingeschreven in het geboorteregister van de gemeente Amersfoort van het jaar 1999. 2.5 Bij beschikking van deze rechtbank van 20 maart 2024 is de adoptie van de vader door de adoptiefouders herroepen. Dit betekent dat de vader na herroeping van de adoptie weer de geslachtsnaam ‘ [geslachtsnaam] ’ draagt. 2.6 Verzoekster wil ook graag de geslachtsnaam [geslachtsnaam] dragen en verzoekt de rechtbank om haar geslachtsnaam te wijzigen. 3 De beoordeling Conclusie 3.1 De rechtbank wijst het verzoek toe en zal opdracht geven aan de ABS voor de wijziging van geslachtsnaam van verzoekster in haar geboorteakte. De rechtbank zal hierna uitleggen waarom zij deze beslissing neemt. Het nationale kader 3.2 De rechtbank moet allereerst beoordelen of het mogelijk is om de geslachtsnaam van verzoekster te wijzigen. Als een persoon zijn geslachtsnaam wil wijzigen voorziet de wet daarin op de wijze zoals is bepaald in artikel 1:7 van het Burgerlijk Wetboek (BW). Op grond van dit artikel kan de geslachtsnaam van een persoon op zijn verzoek of van zijn wettelijke vertegenwoordiger worden gewijzigd door de Koning. Een verzoek daartoe dient te worden ingediend bij de Dienst Justis van het Ministerie van Justitie & Veiligheid (Justis). Zoals overwogen in de beschikking van 15 januari 2026, is er bij de familierechter in beginsel geen rechtsingang tot het wijzigen van een geslachtsnaam op grond van artikel 1:7 van het Burgerlijk Wetboek (BW). De rechtbank heeft de zaak aangehouden omdat zij van oordeel was dat verzoekster eerst via Justis moest proberen om haar geslachtsnaam te wijzigen. De rechtbank is van oordeel dat verzoekster in de brief van 10 februari 2026 voldoende heeft toegelicht dat een verzoek bij Justis voor verzoekster nagenoeg geen kans van slagen heeft. Inwilliging van onderhavig verzoek is daarom nog de enige mogelijkheid om tot een geslachtsnaamswijziging te komen. 3.3 Verzoekster doet een beroep op artikel 1:24 BW. Op grond van dit artikel kan de rechtbank onder andere de ABS gelasten om een akte te verbeteren als die akte een fout bevat. De rechtbank is van oordeel dat hieraan niet wordt voldaan. De geslachtsnaam van verzoekster is namelijk niet ‘foutief’ door de ABS opgenomen in de geboorteakte. De rechtbank concludeert dan ook dat een nationale wettelijke grondslag voor het verzoek ontbreekt. Het internationale kader 3.4 Ter beoordeling ligt nu nog voor of de geslachtsnaamwijziging alsnog tot stand kan komen op basis van de door verzoekster aangehaalde internationale wetgeving. Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens heeft geoordeeld dat het namenrecht ook onder de bescherming van artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) valt waarin onder meer is geregeld dat een ieder recht heeft op respect voor zijn privéleven en familie- en gezinsleven zonder onrechtmatige inmenging, aangezien het voeren van een naam betrekking heeft op een ieders privéleven en familie- en gezinsleven. 3.5 De rechtbank is van oordeel dat onder de bijzondere omstandigheden van dit geval het slechts bij Koninklijk Besluit kunnen wijzigen van de geslachtsnaam een onrechtmatige inbreuk oplevert op het recht op identiteit en het recht op familie- en gezinsleven van verzoekster. Verzoekster heeft toegelicht dat de adoptie van haar vader in 2024 is herroepen en dat hij hierdoor de geslachtsnaam ‘ [geslachtsnaam] ’ heeft gekregen. Tijdens die procedure realiseerde verzoekster zich niet dat het houden van de geslachtsnaam ‘ [geslachtsnaam] ’ een negatieve impact zou hebben op haar leven. Pas na de wijziging van de geslachtsnaam van de vader kwam verzoekster erachter dat zij als enige van de familie nog de geslachtsnaam ‘ [geslachtsnaam] ’ draagt. Verzoekster heeft geen enkele binding met de naam ‘ [naam] ’ en met name negatieve herinneringen aan die naam. Verzoekster ervaart haar geslachtsnaam als gevolg van haar nare herinneringen aan de heer [opa] (opa) als zeer belastend. Ook heeft zij nu een andere geslachtsnaam dan haar beide ouders waardoor zij vaak moet uitleggen hoe dat komt. Verzoekster heeft wel een sterke band met haar vader en de familie [familie] . Binnenkort zal verzoekster gaan trouwen en zij hoopt dan te kunnen worden aangesproken met de geslachtsnaam ‘ [geslachtsnaam] ’. 3.6 Het verschil in geslachtsnaam acht de rechtbank een ongewenst emotioneel onderscheid binnen de eenheid van de familie. Door wijziging van de geslachtsnaam zal ook tegenover derden de familieband met de familie ‘ [familie] ’ zichtbaar zijn. Bovendien is op dit moment het wetsvoorstel ‘Wet afbouw interlandelijke adoptie en vereenvoudiging identiteitsherstel’ in consultatie. In het aanhangige wetsvoorstel wordt onder andere voorgesteld om het gemakkelijker te maken voor iemand om diens identiteit te herstellen, bijvoorbeeld door wijziging van een voornaam of geslachtsnaam. Mede in het licht van deze ontwikkeling, is de rechtbank van oordeel dat het verzoek tot wijziging van geslachtsnaam toegewezen moet worden. De wijziging zal ingaan op het moment dat de akte in het register van de burgerlijke stand is gewijzigd. Uitvoerbaar bij voorraad 3.7 Verzoekster heeft verzocht om de beslissing ‘voor zover mogelijk ‘ uitvoerbaar bij voorraad te verklaren. Dat wil zeggen dat de beslissing meteen kan worden uitgevoerd, ook al wordt er hoger beroep ingesteld. De rechtbank zal dit verzoek afwijzen. De ambtenaar van de burgerlijke stand kan de geboorteakte namelijk pas aanpassen (door een latere vermelding toe te voegen aan de geboorteakte) wanneer de beslissing onherroepelijk is. 4 De beslissing De rechtbank: 4.1 gelast de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente Amersfoort om aan de geboorteakte van [verzoekster] , met nummer [nummer] van het jaar 1999, de latere vermelding toe te voegen van de wijziging van geslachtsnaam in: ‘ [geslachtsnaam] ’; 4.2 wijst het meer of anders verzochte af.

ECLI:NL:RBMNE:2026:2056 text/xml public 2026-04-30T09:13:45 2026-04-30 Raad voor de Rechtspraak nl Rechtbank Midden-Nederland 2026-04-01 C/16/597624 / FO RK 25-971 Uitspraak Beschikking NL Utrecht Civiel recht; Personen- en familierecht Rechtspraak.nl http://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:RBMNE:2026:2056 text/html public 2026-04-30T09:12:56 2026-04-30 Raad voor de Rechtspraak nl ECLI:NL:RBMNE:2026:2056 Rechtbank Midden-Nederland , 01-04-2026 / C/16/597624 / FO RK 25-971 De rb is van oordeel dat in dit geval het slechts bij Koninklijk Besluit kunnen wijzigen van de geslachtsnaam een onrechtmatige inbreuk oplevert op het recht op identiteit en het recht op familie- en gezinsleven van verzoekster (artikel 8 EVRM). RECHTBANK MIDDEN-NEDERLAND Familierecht locatie Utrecht zaaknummer: C/16/597624 / FO RK 25-971 Wijziging geslachtsnaam Beschikking van 1 april 2026 in de zaak van [verzoekster] , wonende in [plaats] , hierna te noemen: verzoekster, advocaat mr. M.M. Hoogerdijk, met als belanghebbende DE AMBTENAAR VAN DE BURGERLIJKE STAND , van de gemeente Amersfoort, hierna te noemen: de ABS. 1 De procedure 1.1 De rechtbank heeft eerder in deze zaak een beschikking gegeven op 15 januari 2026. Voor het verloop van de procedure tot 15 januari 2026 verwijst de rechtbank naar de vorige beschikking. 1.2 Daarna heeft de rechtbank de volgende stukken ontvangen: de brief van de ABS van de gemeente Den Haag van 20 januari 2026; de brief van verzoekster van 10 februari 2026 met bijlagen. 2 Waar de procedure over gaat 2.1 De moeder van verzoekster is: [de moeder] , geboren op [geboortedatum] 1963 in [geboorteplaats] . 2.2 De vader van verzoekster is: [de vader] , geboren op [geboortedatum] 1964 in [geboorteplaats] . 2.3 Bij vonnis van 7 november 1972 van de rechtbank Utrecht is de adoptie van de vader door de heer [adoptieouder] en mevrouw [adoptieouder] (hierna te noemen: de adoptiefouders) uitgesproken. De geslachtsnaam van vader is daarbij gewijzigd naar ‘ [geslachtsnaam] ’. 2.4 Vervolgens zijn de vader en de moeder ouders geworden van [verzoekster] (verzoekster). Zij is geboren op [geboortedatum] 1999 in [geboorteplaats] . Van de geboorte van verzoekster is op 13 augustus 1999 een geboorteakte opgemaakt met nummer [nummer] . Deze akte is ingeschreven in het geboorteregister van de gemeente Amersfoort van het jaar 1999. 2.5 Bij beschikking van deze rechtbank van 20 maart 2024 is de adoptie van de vader door de adoptiefouders herroepen. Dit betekent dat de vader na herroeping van de adoptie weer de geslachtsnaam ‘ [geslachtsnaam] ’ draagt. 2.6 Verzoekster wil ook graag de geslachtsnaam [geslachtsnaam] dragen en verzoekt de rechtbank om haar geslachtsnaam te wijzigen. 3 De beoordeling Conclusie 3.1 De rechtbank wijst het verzoek toe en zal opdracht geven aan de ABS voor de wijziging van geslachtsnaam van verzoekster in haar geboorteakte. De rechtbank zal hierna uitleggen waarom zij deze beslissing neemt. Het nationale kader 3.2 De rechtbank moet allereerst beoordelen of het mogelijk is om de geslachtsnaam van verzoekster te wijzigen. Als een persoon zijn geslachtsnaam wil wijzigen voorziet de wet daarin op de wijze zoals is bepaald in artikel 1:7 van het Burgerlijk Wetboek (BW). Op grond van dit artikel kan de geslachtsnaam van een persoon op zijn verzoek of van zijn wettelijke vertegenwoordiger worden gewijzigd door de Koning. Een verzoek daartoe dient te worden ingediend bij de Dienst Justis van het Ministerie van Justitie & Veiligheid (Justis). Zoals overwogen in de beschikking van 15 januari 2026, is er bij de familierechter in beginsel geen rechtsingang tot het wijzigen van een geslachtsnaam op grond van artikel 1:7 van het Burgerlijk Wetboek (BW). De rechtbank heeft de zaak aangehouden omdat zij van oordeel was dat verzoekster eerst via Justis moest proberen om haar geslachtsnaam te wijzigen. De rechtbank is van oordeel dat verzoekster in de brief van 10 februari 2026 voldoende heeft toegelicht dat een verzoek bij Justis voor verzoekster nagenoeg geen kans van slagen heeft. Inwilliging van onderhavig verzoek is daarom nog de enige mogelijkheid om tot een geslachtsnaamswijziging te komen. 3.3 Verzoekster doet een beroep op artikel 1:24 BW. Op grond van dit artikel kan de rechtbank onder andere de ABS gelasten om een akte te verbeteren als die akte een fout bevat. De rechtbank is van oordeel dat hieraan niet wordt voldaan. De geslachtsnaam van verzoekster is namelijk niet ‘foutief’ door de ABS opgenomen in de geboorteakte. De rechtbank concludeert dan ook dat een nationale wettelijke grondslag voor het verzoek ontbreekt. Het internationale kader 3.4 Ter beoordeling ligt nu nog voor of de geslachtsnaamwijziging alsnog tot stand kan komen op basis van de door verzoekster aangehaalde internationale wetgeving. Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens heeft geoordeeld dat het namenrecht ook onder de bescherming van artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) valt waarin onder meer is geregeld dat een ieder recht heeft op respect voor zijn privéleven en familie- en gezinsleven zonder onrechtmatige inmenging, aangezien het voeren van een naam betrekking heeft op een ieders privéleven en familie- en gezinsleven. 3.5 De rechtbank is van oordeel dat onder de bijzondere omstandigheden van dit geval het slechts bij Koninklijk Besluit kunnen wijzigen van de geslachtsnaam een onrechtmatige inbreuk oplevert op het recht op identiteit en het recht op familie- en gezinsleven van verzoekster. Verzoekster heeft toegelicht dat de adoptie van haar vader in 2024 is herroepen en dat hij hierdoor de geslachtsnaam ‘ [geslachtsnaam] ’ heeft gekregen. Tijdens die procedure realiseerde verzoekster zich niet dat het houden van de geslachtsnaam ‘ [geslachtsnaam] ’ een negatieve impact zou hebben op haar leven. Pas na de wijziging van de geslachtsnaam van de vader kwam verzoekster erachter dat zij als enige van de familie nog de geslachtsnaam ‘ [geslachtsnaam] ’ draagt. Verzoekster heeft geen enkele binding met de naam ‘ [naam] ’ en met name negatieve herinneringen aan die naam. Verzoekster ervaart haar geslachtsnaam als gevolg van haar nare herinneringen aan de heer [opa] (opa) als zeer belastend. Ook heeft zij nu een andere geslachtsnaam dan haar beide ouders waardoor zij vaak moet uitleggen hoe dat komt. Verzoekster heeft wel een sterke band met haar vader en de familie [familie] . Binnenkort zal verzoekster gaan trouwen en zij hoopt dan te kunnen worden aangesproken met de geslachtsnaam ‘ [geslachtsnaam] ’. 3.6 Het verschil in geslachtsnaam acht de rechtbank een ongewenst emotioneel onderscheid binnen de eenheid van de familie. Door wijziging van de geslachtsnaam zal ook tegenover derden de familieband met de familie ‘ [familie] ’ zichtbaar zijn. Bovendien is op dit moment het wetsvoorstel ‘Wet afbouw interlandelijke adoptie en vereenvoudiging identiteitsherstel’ in consultatie. In het aanhangige wetsvoorstel wordt onder andere voorgesteld om het gemakkelijker te maken voor iemand om diens identiteit te herstellen, bijvoorbeeld door wijziging van een voornaam of geslachtsnaam. Mede in het licht van deze ontwikkeling, is de rechtbank van oordeel dat het verzoek tot wijziging van geslachtsnaam toegewezen moet worden. De wijziging zal ingaan op het moment dat de akte in het register van de burgerlijke stand is gewijzigd. Uitvoerbaar bij voorraad 3.7 Verzoekster heeft verzocht om de beslissing ‘voor zover mogelijk ‘ uitvoerbaar bij voorraad te verklaren. Dat wil zeggen dat de beslissing meteen kan worden uitgevoerd, ook al wordt er hoger beroep ingesteld. De rechtbank zal dit verzoek afwijzen. De ambtenaar van de burgerlijke stand kan de geboorteakte namelijk pas aanpassen (door een latere vermelding toe te voegen aan de geboorteakte) wanneer de beslissing onherroepelijk is. 4 De beslissing De rechtbank: 4.1 gelast de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente Amersfoort om aan de geboorteakte van [verzoekster] , met nummer [nummer] van het jaar 1999, de latere vermelding toe te voegen van de wijziging van geslachtsnaam in: ‘ [geslachtsnaam] ’; 4.2 wijst het meer of anders verzochte af.