Rechtspraak
Rechtbank Limburg
2025-02-26
ECLI:NL:RBLIM:2025:8651
Civiel recht
Eerste aanleg - enkelvoudig
6,466 tokens
Inleiding
RECHTBANK Limburg
Civiel recht
Zittingsplaats Maastricht
Zaaknummer: C/03/330601 / HA ZA 24-230
Vonnis van 26 februari 2025
in de zaak van
[eiser in conventie, verweerder in reconventie]
,
te [woonplaats] ,
eisende partij in conventie,
verwerende partij in reconventie,
hierna te noemen: [eiser in conventie, verweerder in reconventie] ,
advocaat: mr. T.A.A.J.M. Weierink,
tegen
[gedaagde in conventie, eiseres in reconventie]
,
te [woonplaats] ,
gedaagde partij in conventie,
eisende partij in reconventie,
hierna te noemen: [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] ,
advocaat: mr. E.A.M. Ramakers.
Procesverloop
1.1.
Het verloop van de procedure blijkt uit:
- de dagvaarding met producties 1 tot en met 23
- de conclusie van antwoord in conventie tevens houdende eis in reconventie met producties 1 tot en met 6
- de brief van 18 september 2024 waarin een mondelinge behandeling is bepaald- conclusie van antwoord in reconventie tevens vermeerdering van eis in conventie
- het bericht van 11 september 2024 met producties 24 tot en met 33 van [eiser in conventie, verweerder in reconventie]- het bericht van 30 november 2024 met producties 7 tot en met 11 van [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie]- het bericht van 1 december 2024 met productie 12 van [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie]- het proces-verbaal van de mondelinge behandeling van 11 december 2024.
1.2.
Ten slotte is vonnis bepaald.
Feiten
2.1.
Partijen hebben in januari 2009 een affectieve relatie gekregen.
2.2.
Op 21 december 2012 zijn zij ieder voor de onverdeelde helft eigenaar geworden van het woonhuis met diverse opstallen, binnenplaats, ondergrond, tuin, weiland en verdere aanhorigheden aan de [adres] te [woonplaats] , kadastraal bekend [kadasternummer] , groot één hectare, eenendertig aren en twintig centiaren (het geheel wordt hierna aangeduid als: de woning). De woning hebben zij gekocht van de moeder van [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] , die partijen ter financiering van de aankoopsom € 275.000,00 heeft geleend. Ter zekerheid van terugbetaling van dit bedrag, vermeerderd met onder meer rente en kosten, is een recht van hypotheek gevestigd op de woning ten gunste van de moeder van [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] .
2.3.
Op 5 juni 2013 hebben partijen een notariële samenlevingsovereenkomst gesloten.
Artikel 5 luidt: “Indien aan het vermogen van een partij een waarde is onttrokken ten behoeve van de andere partij, heeft deze jegens de andere partij recht op een vergoeding gelijk aan de waarde ten tijde van de onttrekking. Het bedrag is direct opeisbaar, tenzij redelijkheid en billijkheid zich tegen directe opeisbaarheid verzetten.”
Artikel 9 luidt: “Indien partijen een bankrekening hebben op beider naam, komt het saldo op deze rekening hen gezamenlijk toe, ieder voor de onverdeelde helft. (…)”
2.4.
[gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] heeft bij brief van 14 augustus 2023 de samenlevingsovereenkomst opgezegd per 15 augustus 2023.
Geschil
In conventie
3.1.
[eiser in conventie, verweerder in reconventie] vordert - samengevat - na vermindering van de eis tijdens de mondelinge behandeling, dat de rechtbank bij vonnis uitvoerbaar bij voorraad:
I. als wijze van verdeling van de woning bepaalt dat de woning dient te worden verkocht;
II. bepaalt dat de netto verkoopopbrengst van de woning (dus na aftrek van eventuele verkoopkosten) bij helfte dient te worden verdeeld;
III. [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] veroordeelt haar medewerking te verlenen binnen 48 uur na betekening van het vonnis aan de verkoop en levering van de woning aan een derde en al datgene te verrichten hetgeen noodzakelijk is om te geraken tot een verkoop van de woning, meer specifiek maar niet uitputtend:
a. het in de verkoop zetten van de woning bij makelaar [naam makelaar] te [vestigingsplaats 1] , dan wel een andere door de rechtbank te benoemen makelaar uit de agrarische sector;
b. het advies van de makelaar, in het bijzonder met betrekking tot de vraag- en laatprijs op te volgen, waarbij als uitganspunt geldt dat de woning zo spoedig mogelijk verkocht zal worden;
c. het tekenen van de koopovereenkomst, een en ander met inachtneming en conform de richtlijnen en instructies van de genoemde makelaar;
d. de nodige medewerking te verlenen en toegang te verschaffen tot de woning aan de makelaar met potentiële kopers;
e. in geval van verkoop het ondertekenen van de akte van levering ten overstaan van de notaris;
IV. bepaalt dat het vonnis, zo nodig, in de plaats treedt van de medewerking van [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] aan het verrichten van alle rechtshandelingen die redelijkerwijs nodig zijn voor de verkoop van de woning, zoals de handelingen vermeld onder III. a. tot en met e., een ander als bedoeld in artikel 3:300 BW;
V. [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] veroordeelt om binnen zeven dagen na dagtekening althans betekening van het vonnis aan [eiser in conventie, verweerder in reconventie] te voldoen tegen behoorlijk bewijs van kwijting een bedrag van € 9.275,78 terzake de kosten voor de annulering van de koopovereenkomst met [naam firma] , te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf de datum van deze dagvaarding, althans betekening van het te wijzen vonnis;
VI. [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] veroordeelt tot betaling van de proceskosten, inclusief de beslagkosten, te vermeerderen met rente.
3.2.
[gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] voert verweer.
3.3.
Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover nodig, nader ingegaan.
In reconventie
3.4.
[gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] vordert - samengevat - na vermindering van de eis tijdens de mondelinge behandeling, dat de rechtbank bij vonnis uitvoerbaar bij voorraad:
I. als wijze van verdeling van de woning bepaalt dat de woning tegen de door de benoemde taxateur vastgestelde waarde aan [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] wordt toegedeeld onder de voorwaarde dat zij de financiering rond krijgt en
a. [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] aan [eiser in conventie, verweerder in reconventie] de helft van de op de woning rustende overwaarde voldoet;
b. de geldlener [eiser in conventie, verweerder in reconventie] uit de hoofdelijke aansprakelijkheid ontslaat;
c. beide partijen de kosten verbonden aan de toedeling van de woning aan [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] (waaronder begrepen de kosten voor de taxateur en de notariskosten) voor hun rekening nemen;
II. [eiser in conventie, verweerder in reconventie] veroordeelt zijn medewerking te verlenen aan bovenstaande toedeling van de woning aan [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] binnen veertien dagen nadat de benoemde taxateur de waarde van de woning heeft vastgesteld en de geldlener [eiser in conventie, verweerder in reconventie] uit de hoofdelijke aansprakelijkheid heeft ontslagen;
III. bepaalt dat het vonnis, zo nodig, in de plaats treedt van de medewerking van [eiser in conventie, verweerder in reconventie] aan het verrichten van alle rechtshandelingen die redelijkerwijs nodig zijn voor het toedelen van de woning aan [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] ;
IV. bepaalt dat [eiser in conventie, verweerder in reconventie] zijn medewerking moet verlenen aan de taxatie van de woning door de heer [naam taxateur] van [naam bedrijf] te [vestigingsplaats 2] en [eiser in conventie, verweerder in reconventie] daartoe veroordeelt;
V. bepaalt dat kosten van de taxatie door beide partijen ieder voor de helft gedragen moeten worden en [eiser in conventie, verweerder in reconventie] veroordeelt om de helft van die taxatiekosten te betalen, binnen veertien dagen na ontvangst van de nota van de taxateur, te vermeerderen met de wettelijke rente van die datum;
VI. bepaalt dat het oorspronkelijke saldo van € 31.000,- op de gezamenlijke Raborekening van partijen bij helfte verdeeld moet worden en [eiser in conventie, verweerder in reconventie] veroordeelt om binnen veertien dagen na betekening van het vonnis tegen behoorlijk bewijs van kwijting de helft van dat bedrag (€ 15.500,-) aan [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] te voldoen, te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf die datum;
VII. [eiser in conventie, verweerder in reconventie] veroordeelt in de kosten van de procedure met inbegrip van de beslagkosten, te vermeerderen met rente.
3.5.
Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover nodig, nader ingegaan.
Beoordeling
In conventie en in reconventie
4.1.
Gelet op de samenhang van de vorderingen in conventie en in reconventie zal de rechtbank deze gezamenlijk bespreken.
4.2.
Tot de kern teruggebracht gaat het geschil van partijen over de verdeling van de woning, de kosten vanwege de annulering van de aankoop van een tiny house en het saldo van de gezamenlijke bankrekening.
De woning
4.3.
Met betrekking tot de woning spelen er een aantal geschilpunten:
de wijze van verdeling: verkoop aan een derde of toedeling aan [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] ?
in geval van toedeling aan [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] : welke taxateur stelt de waarde van de woning vast en wie draagt de taxatie- en notariskosten?
4.4.
[eiser in conventie, verweerder in reconventie] heeft gevorderd dat de woning verkocht wordt. [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] heeft in reconventie gevorderd dat de woning aan haar toegedeeld wordt omdat het vroeger de woning van haar moeder was. [eiser in conventie, verweerder in reconventie] heeft vervolgens kenbaar gemaakt daartegen geen bezwaar te hebben, mits hij binnen korte tijd na het eindvonnis ontslagen wordt uit de hoofdelijke aansprakelijkheid voor de hypothecaire geldlening en [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] zijn aandeel in de overwaarde van de woning betaalt. Hij is van mening dat [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] de taxatie- en notariskosten moet dragen. Als taxateur die de waarde van de woning moet vaststellen, heeft [eiser in conventie, verweerder in reconventie] eerst [naam makelaar] voorgesteld en later Arvalis.
4.5.
[gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] stelt voor dat [naam taxateur] benoemd wordt als taxateur. Zij wil in ieder geval niet dat een taxateur benoemd wordt die door [eiser in conventie, verweerder in reconventie] is voorgesteld. De taxatie- en notariskosten moeten volgens haar gedeeld worden tussen partijen.
De wijze van verdeling, de taxatiekosten en de notariskosten
4.6.
Nu [eiser in conventie, verweerder in reconventie] geen bezwaar heeft tegen toedeling van de woning aan [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] zal de rechtbank als wijze van verdeling gelasten dat deze aan haar wordt toegedeeld onder de voorwaarden dat binnen drie maanden na het eindvonnis (1) [eiser in conventie, verweerder in reconventie] ontslagen is uit de hoofdelijke aansprakelijkheid voor de hypothecaire geldlening en (2) [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] de helft van de overwaarde aan [eiser in conventie, verweerder in reconventie] voldoet. Omdat partijen samen eigenaar zijn van de woning, draagt ieder van hen helft van de kosten die gemaakt moeten worden om de verdeling te realiseren: de taxatiekosten en de notariskosten. Als [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] niet tijdig aan de genoemde voorwaarden voor toedeling kan voldoen, zal de woning verkocht moeten worden aan een derde partij, en zijn partijen na de verkoop en na aftrek van de verkoopkosten ieder gerechtigd tot de helft van de overwaarde.
4.7.
De omvang van de overwaarde wordt onder meer bepaald door de hoogte van de hypotheekschuld. Voor de te nemen beslissingen in deze zaak hoeft de rechtbank niet in te gaan op de hoogte daarvan, omdat de omvang van de hypotheekschuld geen onderdeel is van de eis in conventie en in reconventie. Toch staat de rechtbank kort stil bij de hoogte van die schuld omdat tijdens de mondelinge behandeling gebleken is dat partijen spreken over andere bedragen: € 250.000,- ( [eiser in conventie, verweerder in reconventie] ) respectievelijk € 275.000,- ( [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] ). Als toelichting op het door hem genoemde bedrag heeft [eiser in conventie, verweerder in reconventie] opgemerkt dat de woning is aangekocht voor € 300.000,-. Op de dag van de levering, 21 december 2012, heeft de moeder van [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] € 25.000,- van de aankoopsom kwijtgescholden. In januari 2023 heeft de moeder van [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] nog een keer € 25.000,- kwijtgescholden in het kader van een schenking ter grootte van dit bedrag, die zij gedaan heeft aan zowel [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] als haar andere dochter. Hij heeft er verder op gewezen dat partijen altijd 3,5% rente per jaar over € 250.000,- betaald hebben aan de moeder van [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] , te weten € 729,- per maand. [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] meent dat de hypotheekschuld aan haar moeder nog steeds € 275.000,- bedraagt. Ze stelt niet geweten te hebben dat de door partijen betaalde hypotheekrente berekend was over een bedrag van € 250.000,-. [eiser in conventie, verweerder in reconventie] deed altijd de bankzaken, aldus [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] .
4.8.
Vooruitlopend op de afwikkeling na het nog te wijzen eindvonnis doen partijen er verstandig aan nu al samen met de schuldeiser te bezien wat de hoogte van de resterende hypotheekschuld is. Terzijde merkt de rechtbank op dat uit productie 12 van [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] blijkt dat zij zelf - na verbreking van de relatie - € 729,- per maand als hypotheekrente aan haar moeder betaald heeft. Dit bedrag van € 729,- is rekenkundig gezien (afgerond) 3,5 % rente per jaar (zie productie 3 dagvaarding, pagina 1 van de hypotheekakte) x € 250.000,- : 12 maanden.
Benoeming taxateur
4.9.
Omdat het uitgangspunt is dat de woning toegedeeld zal worden aan [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] , moet de waarde van de woning vastgesteld worden. De rechtbank zal aan een te benoemen taxateur de volgende vragen stellen:
1. op welke vrije verkoopwaarde, vrij van huur en/of gebruiksrechten ter zake, naar
het moment van taxeren, taxeert u het woonhuis met diverse opstallen, binnenplaats, ondergrond, tuin, weiland en verdere aanhorigheden aan de [adres] te [woonplaats] , kadastraal bekend [kadasternummer] , groot één hectare, eenendertig aren en twintig centiaren?
2. zijn er nog andere punten die u naar voren wilt brengen waarvan de rechter volgens
u kennis dient te nemen bij de verdere beoordeling?
4.10.
Partijen hebben zich al uitgelaten over de persoon van de te benoemen taxateur.
De door [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] voorgestelde taxateur [naam taxateur] heeft recent in haar opdracht een taxatierapport opgesteld. Hij kan daarom niet meer als onafhankelijk taxateur benoemd worden, nu [eiser in conventie, verweerder in reconventie] daartegen bezwaar gemaakt heeft. [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] stelt van [naam makelaar] , de taxateur die [eiser in conventie, verweerder in reconventie] aanvankelijk voorgesteld heeft, gehoord te hebben dat hij de opdracht tot taxateur niet wil aanvaarden. De rechtbank zal zekerheidshalve een andere taxateur benoemen. Partijen hechten er aan, gelet op de aard van het onroerend goed dat de taxateur kennis heeft van agrarisch onroerend goed. [eiser in conventie, verweerder in reconventie] heeft Arvalis voorgesteld. [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] wil geen taxateur die [eiser in conventie, verweerder in reconventie] voorstelt. De rechtbank overweegt dat het enkele feit dat een partij een taxateur voorstelt, voor de andere partij geen legitieme reden is om ‘nee’ tegen die taxateur te zeggen. Inhoudelijke argumenten tegen Arvalis zijn door [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] niet aangedragen.
Dictum
De rechtbank
In reconventie
5.1.
verwijst de zaak naar de rol van 26 maart 2025 voor akte aan de zijde van [eiser in conventie, verweerder in reconventie] ,
5.2.
verstaat dat [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] vier weken daarna bij antwoord-akte mag reageren,
In conventie en in reconventie
5.3.
houdt iedere verdere beslissing aan.
Dit vonnis is gewezen door mr. I.M. Etman en in het openbaar uitgesproken op 26 februari 2025.
me
Beoordeling
Na raadpleging van internet is de rechtbank gebleken dat Arvalis als taxateur optreedt in de agrarische sector en ook een vestiging heeft in Zuid-Limburg, zodat Arvalis geacht kan worden de regio te kennen en de waarde van de woning naar behoren te kunnen inschatten. De rechtbank heeft Arvalis inmiddels benaderd met de vraag of zij bereid en in staat is om als deskundige (taxateur) op te treden en of zij bereid is om - in opdracht van partijen - als verkoopmakelaar op te treden in het geval, na taxatie, zou blijken dat [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] financieel niet in staat is de woning over te nemen. Ook heeft de rechtbank bij Arvalis een offerte opgevraagd voor de werkzaamheden die Arvalis als taxateur (deskundige) zal verrichten. Zodra de rechtbank een reactie ontvangen heeft, zullen partijen daarvan in kennis gesteld worden. Partijen zullen op de hoogte van de offerte mogen reageren.
4.11.
Ieder van partijen zal de helft van het voorschot op de taxatiekosten moeten betalen.
Annulering tiny house: kosten annulering en advocaatkosten
4.12.
Partijen zijn het er over eens dat zij zich in 2019 ingeschreven hebben voor een tiny house project. Verder staat als niet betwist vast dat partijen in verband daarmee de woning te koop hebben gezet en zij met de verkoopopbrengst de aankoop van het tiny house wilden financieren. Uit producties 16 tot en met 21 bij dagvaarding, die [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] niet betwist heeft, blijkt dat partijen in 2022 betrokken zijn geweest bij de oprichting van een vereniging die de belangen behartigt van de bewoners van het tiny house project. Uit overgelegde notulen uit de periode 2021 tot en met 2023 blijkt dat zij deelgenomen hebben aan vergaderingen van toekomstige bewoners van het bewuste project. Op de website [internetsite] is op 12 mei 2023 een artikel verschenen over hen in relatie tot het project. Vaststaat dat zij samen diverse verkopers van tiny houses bezocht hebben om zich te oriënteren en dat zij samen gekozen hebben voor een tiny house van firma [naam firma] . De aankoopfactuur van 30 mei 2022 is op naam gesteld van [eiser in conventie, verweerder in reconventie] . Vanwege het einde van de relatie heeft [eiser in conventie, verweerder in reconventie] deze aankoop geannuleerd. Na inschakeling van een advocaat en onderhandelingen, zijn [eiser in conventie, verweerder in reconventie] en [naam firma] overeengekomen dat de annuleringskosten € 15.496,- bedragen.
4.13.
[eiser in conventie, verweerder in reconventie] stelt dat partijen het tiny house gezamenlijk besteld hebben en zij daarom ieder de helft van de annuleringskosten en de helft van de advocaatkosten moeten betalen. Hij grondt deze vordering op de redelijkheid en de billijkheid.
4.14.
[gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] stelt niets met het tiny house te maken te hebben. Het project was niet haar wens, maar zijn wens. De koopovereenkomst voor het tiny house is alleen op zijn naam gesteld. Daaruit volgt volgens haar dat zij geen eigenaar geworden zou zijn. Zij hoeft daarom niet bij te dragen in de kosten die zijn voortgevloeid uit de annulering.
4.15.
Dat de factuur alleen op naam van [eiser in conventie, verweerder in reconventie] is gesteld, doet naar het oordeel van de rechtbank niet af aan de feiten die relevant zijn voor de rechtsrelatie tussen partijen en die blijken uit rov. 4.12. Zij hebben samen in februari 2023 opdracht gegeven aan een makelaar om hun woning te verkopen (productie 9 dagvaarding) vanwege het plan om een tiny house te kopen. Omdat zij het tiny house zouden financieren met de verkoopopbrengst van de gezamenlijke woning, is het aannemelijk dat het tiny house aan beiden geleverd zou worden. Ieder zou dan een gelijk aandeel in het tiny house gehad hebben. [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] heeft aangevoerd dat zij niet betrokken was bij de annulering van de aankoop. [eiser in conventie, verweerder in reconventie] heeft [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] bij brief van 24 januari 2024 geïnformeerd dat annulering noodzakelijk was om de kosten te beperken (productie 12 dagvaarding). [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] heeft vervolgens op 2 april 2024 laten weten dat zij “nooit betrokken is geweest bij de aankoop” (productie 13 dagvaarding). Uit de hiervoor in rov. 4.12 genoemde feiten volgt dat dit niet juist is. Uit de rest van haar schriftelijke reactie blijkt dat zij haar handen van (de annulering) van het tiny house aftrekt (productie 13 dagvaarding). Zij heeft de kans gehad om invloed uit te oefenen op de annulering, maar die kans heeft zij laten lopen. De samenlevingsovereenkomst bevat geen bepaling hoe partijen onderling moeten afrekenen in geval van annulering. De annulering van het tiny house was in het belang van beide partijen. Dat geldt ook voor de inschakeling van een advocaat om de kosten zo laag mogelijk te houden. Uit de overgelegde correspondentie blijkt dat de onderhandelingen, die de advocaat gevoerd heeft, resultaat gehad hebben in het voordeel van partijen. Gelet op voorgaande feiten is de rechtbank van oordeel dat op grond van de aanvullende werking van de redelijkheid en de billijkheid ieder van partijen de helft van de annuleringskosten moet dragen.
4.16.
Nu de hoogte van de kosten van de annulering en de advocaatkosten niet betwist zijn, zal de rechtbank [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] veroordelen tot betaling van de helft daarvan, hetgeen neerkomt op € 15.496,- (annuleringskosten) + € 3.055,55 (advocaatkosten) : 2 = € 9.275,78.
Het banksaldo
4.17.
[gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] heeft gesteld dat de inkomsten van hun [naam VOF] binnenkwamen op de gezamenlijke Rabobankrekening. Zij stelt dat [eiser in conventie, verweerder in reconventie] zonder haar medeweten en toestemming € 31.000,- heeft overgeboekt van die rekening naar zijn privérekening. Zij maakt in reconventie aanspraak op betaling van de helft van het bedrag.
4.18.
[eiser in conventie, verweerder in reconventie] heeft erkend dat hij € 31.000,- van de gezamenlijke rekening heeft overgemaakt naar zijn privérekening. Hij stelt dit gedaan te hebben omdat er in de periode 28 maart 2022 tot 31 juli 2024 vanaf de gezamenlijke rekening in totaal € 39.500,- is overgemaakt aan de zoon van [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] . Deze betalingen hebben plaatsgevonden, aldus [eiser in conventie, verweerder in reconventie] , omdat de onderneming van haar zoon in de Corona-tijd in zwaar weer kwam te verkeren. Hij heeft toen om betaling gevraagd van zijn erfrechtelijke aanspraak op zijn moeder voortvloeiend uit het overlijden van zijn vader. Om hem te helpen zijn partijen hiertoe overgegaan. [eiser in conventie, verweerder in reconventie] vindt dat hij als gevolg daarvan in de onderlinge relatie te veel betaald heeft. Om het hem toekomende deel veilig te stellen, heeft hij € 31.000,- vanaf de gezamenlijke rekening naar zijn rekening overgemaakt. Hij beroept zich daarbij op artikel 5 van de samenlevingsovereenkomst.
4.19.
Als reactie daarop heeft [gedaagde in conventie, eiseres in reconventie] opgemerkt dat zij er geen weet van had dat vanaf de gezamenlijke rekening geld naar haar zoon is overgemaakt. Ook stelt zij niet te weten of haar zoon aanspraak heeft gemaakt op het erfdeel van zijn vader.