ECLI:NL:RBLIM:2025:12160

RECHTBANK LIMBURG Zittingsplaats Roermond Bestuursrecht zaaknummer: ROE 25/1256 uitspraak van de enkelvoudige kamer van 10 december 2025 in de zaak tussen [eiseres] , uit [woonplaats] , eiseres (gemachtigde: [gemachtigde] ) en de Minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (gemachtigde: mr. C.J.M. Daniëls). Samenvatting 1. Deze uitspraak gaat over het beroep van eiseres tegen het besluit van de minister om haar subsidieaanvraag voor spouwmuurisolatie op grond van de Subsidieregeling Verduurzaming en Onderhoud Huurwoningen (SVOH) af te wijzen. De minister heeft de aanvraag afgewezen omdat deze niet aan de voorwaarden voldoet. Eiseres is het niet eens met de afwijzing. Zij voert daartoe een aantal beroepsgronden aan. Aan de hand van deze beroepsgronden beoordeelt de rechtbank de afwijzing van de aanvraag. 1.1. De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat de minister op goede gronden geen subsidie heeft verstrekt voor het aanbrengen van spouwmuurisolatie in de woning van eiseres. Eiseres krijgt geen gelijk en het beroep is ongegrond. Hierna legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.

2. Op 2 mei 2023 heeft eiseres de onderhavige subsidieaanvraag ingediend. De minister heeft deze aanvraag met het besluit van 17 mei 2025 afgewezen. Met het bestreden besluit van 5 oktober 2023 op het bezwaar van eiseres is de minister bij de afwijzing van de aanvraag gebleven. 2.1. Eiseres heeft beroep ingesteld tegen het bestreden besluit. De minister heeft een verweerschrift ingediend. 2.2. Op 5 november 2025 heeft de rechtbank de zaak gelijktijdig behandeld met de zaak met het zaaknummer ROE 25/1695. Eiseres is niet ter zitting verschenen. Haar partner, [gemachtigde] , is wel verschenen en heeft verklaard dat hij als gemachtigde van eiseres optreedt. Verder is de gemachtigde van verweerder verschenen.

Waar gaat deze zaak over? 3. Eiseres heeft op grond van de SVOH subsidie aangevraagd voor de verduurzaming van een woning die zij verhuurt. Het ging daarbij om subsidie voor het isoleren van 112m2 aan spouwmuren. De minister heeft de subsidieaanvraag op grond van de SVOH afgewezen omdat op grond van de subsidieregeling voor een subsidieaanvraag tenminste twee energiebesparende- of onderhoudsmaatregelen of een combinatie van een of meer energiebesparende en een of meer onderhoudsmaatregelen moeten worden uitgevoerd. In eiseres’ aanvraag is enkel subsidie aangevraagd voor één maatregel waardoor niet is voldaan aan deze voorwaarde van de SVOH. De rechtbank beoordeelt in deze zaak of de minister terecht geen subsidie heeft verleend voor het aanbrengen van spouwmuurisolatie. 4. Verder is van belang voor de beoordeling in deze zaak dat eiseres op 13 december 2022 op grond van de SVOH een afzonderlijke subsidieaanvraag heeft ingediend voor het uitvoeren van verschillende maatregelen op een ander adres gelegen in hetzelfde gebouw. Deze aanvraag heeft de minister gedeeltelijk afgewezen omdat niet aan de voorwaarden was voldaan. De rechtbank verwijst naar de uitspraak van heden met zaaknummer ROE 23/1695 waarin het beroep van eiseres gericht tegen die beslissing wordt behandeld. Daarnaast heeft eiseres ook een aanvraag ingediend voor een investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing (ISDE - subsidie) voor een warmtepomp op hetzelfde adres. Die aanvraag is afgewezen. Daartegen is geen beroep ingesteld. Wat is het juridisch kader? 5. De relevante bepalingen van de SVOH zijn opgenomen in de bijlage bij deze uitspraak. 5.1. De rechtbank stelt vast dat de SVOH op 1 april 2023 is gewijzigd en daarna nogmaals op 1 januari 2025. Omdat de aanvraag is gedaan vóór 1 april 2023 is op grond van het overgangsrecht de SVOH zoals die gold voor 1 april 2023 van toepassing. Wat vinden partijen? 6. Eiseres vindt dat haar aanvraag wel aan de voorwaarden voldoet. De minister moet over de grenzen van de specifieke subsidieaanvraag heen kijken. De onder de ISDE voor hetzelfde adres aangevraagde warmtepomp moet meegeteld worden als een tweede verduurzamingsmaatregel naast de aangevraagde spouwmuurisolatie. De afwijzing van de subsidie voor de warmtepomp op niet inhoudelijke gronden maakt niet dat het geen verduurzamingsmaatregel is. Verder is eiseres van mening dat ook de maatregelen voor de andere woning in hetzelfde gebouw meegenomen dienen te worden in de afweging. Het was niet mogelijk om een gezamenlijke aanvraag in te dienen voor deze adressen. 7. De minister heeft zich op het standpunt gesteld dat hij op grond van de SVOH alleen subsidie kan verstrekken voor de woning als er minimaal twee energiebesparende- of onderhoudsmaatregelen zijn genomen. Er is op grond van de ISDE geen subsidie verstrekt voor de warmtepomp omdat deze vóór indiening van de aanvraag is aangeschaft. Verder stelt de minister zich op het standpunt dat de subsidieaanvraag in deze procedure is ingediend na het besluit tot subsidievaststelling in de eerder door eiseres op 13 december 2022 ingediende aanvraag die betrekking had op een ander adres. In dat geval hoeft de minister geen rekening te houden met eerdere aanvragen waarin subsidie voor andere maatregelen is gevraagd. Wie is procespartij? 8. De rechtbank stelt allereerst vast dat het beroepschrift ook namens de partner van eiseres, [gemachtigde] , is ingediend en ondertekend. Ter zitting heeft hij desgevraagd verklaard dat hij als gemachtigde van eiseres optreedt. De rechtbank leidt hieruit af dat hij niet heeft beoogd zelf als belanghebbende beroep in te stellen. Voor zover zou moeten worden aangenomen dat hij wel zelf beroep heeft willen instellen is hij immers geen belanghebbende als bedoeld in artikel 1:2 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) omdat hij de aanvraag niet heeft ingediend en ook geen bezwaar heeft gemaakt tegen het primaire besluit. Een eventueel door hem ingesteld beroep zou om die reden niet-ontvankelijk zijn. De rechtbank beschouwt het beroep daarom als alleen ingesteld door eiseres. Heeft de minister de subsidieaanvraag terecht afgewezen? 9. De rechtbank is van oordeel dat de minister terecht stelt dat er geen sprake is van twee energiebesparende maatregelen zoals bedoeld in de SVOH. Uit de regel; subsidie verstrekken voor twee of meer maatregelen, volgt dat subsidie pas verstrekt kan worden als die wordt verleend voor twee of meer maatregelen. Een maatregel waarvoor geen subsidie wordt verleend telt daarom niet mee. De subsidie voor de warmtepomp is afgewezen. De warmtepomp kan alleen daarom al niet als tweede maatregel gelden zoals bedoeld in artikel 8, eerste lid, onder a, van de SVOH. Het is daarbij niet van belang wat de reden voor de afwijzing is, omdat dat niet verandert dat er ten tijde van het besluit geen sprake was van subsidieverlening voor twee maatregelen. 10. In dit geval heeft de minister ook de maatregelen aangevraagd voor de andere woning in hetzelfde gebouw niet hoeven meetellen. Uit artikel 10, derde lid, van de SVOH volgt dat eiseres een aanvraag had kunnen doen voor meerdere woningen tegelijk. Dit heeft eiseres niet gedaan. Zij heeft twee verschillende aanvragen gedaan. Op grond van het zorgvuldigheidbeginsel beoordeelt de minister aanvragen die gelijktijdig of vrijwel gelijktijdig door iemand worden ingediend in onderlinge samenhang. Maar in dit geval is van gelijktijdig of vrijwel gelijktijdig indienen geen sprake. De tweede aanvraag is bijna zeven en een halve maand na de eerste aanvraag ingediend en ongeveer zeven maanden nadat op de eerste aanvraag al een besluit was genomen. De rechtbank is daarom van oordeel dat het niet van onzorgvuldigheid getuigt dat de minister deze aanvragen niet in onderlinge samenhang heeft beoordeeld. 11. De rechtbank begrijpt dat het frustrerend is voor eiseres dat onder de huidige SVOH wel subsidie kan worden aangevraagd voor een warmtepomp en voor subsidie niet langer tenminste twee energiebesparende maatregelen vereist zijn. Daaruit volgt echter niet dat het onevenredig is om de regels zoals ze ten tijde van de aanvraag golden toe te passen op de aanvraag. De SVOH is bedoeld om verduurzamingsmaatregelen te stimuleren. Het vergoeden van maatregelen die al getroffen zijn en onder de destijds geldende regeling niet subsidiabel zijn, heeft geen stimulerende werking; mensen nemen daardoor geen nieuwe maatregelen. Daarom wordt in dit soort regelingen overgangsrecht opgenomen dat uitdrukkelijk regelt dat maatregelen die voor ingang van de nieuwe regels getroffen zijn onder de toen geldende regels beoordeeld worden. 12. De rechtbank oordeelt op grond van voorgaande dat de minister zich terecht op het standpunt heeft gesteld dat hij de subsidieaanvraag moest afwijzen omdat niet aan de voorwaarden werd voldaan.

13. Het beroep is ongegrond. Dat betekent dat eiseres geen gelijk krijgt. De afwijzing van de subsidie blijft in stand. Eiseres krijgt daarom het griffierecht niet terug. Zij krijgt ook geen vergoeding van haar proceskosten.

De rechtbank verklaart het beroep ongegrond. Deze uitspraak is gedaan door mr. F.A. van de Ven, rechter, in aanwezigheid van N.I.W. Smeets, griffier. Uitgesproken in het openbaar op 10 december 2025 . griffier rechter Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op: 10 december 2025 Informatie over hoger beroep Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen. Bijlage Subsidieregeling Verduurzaming en Onderhoud Huurwoningen (SVOH) zoals geldend vanaf 1 januari 2025 Artikel 14a. Overgangsrecht 1. Een subsidieaanvraag die mogelijk is geworden vanaf het moment van inwerkingtreding van de Regeling van de Minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening van 1 februari 2023, nr. 2022-0000535845, tot wijziging van de Subsidieregeling Verduurzaming en Onderhoud Huurwoningen (SVOH) in verband met het verruimen van de doelgroep, het toegankelijker maken van maatregelen voor monumentale huurwoningen, en het vervallen van de twee maatregeleneis komt slechts voor subsidie in aanmerking als de maatregel wordt uitgevoerd na 31 maart 2023. 2. De Subsidieregeling Verduurzaming en Onderhoud Huurwoningen (SVOH) zoals die gold direct voorafgaand aan het moment van inwerkingtreding van de Regeling van de Minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening van 1 februari 2023, nr. 2022-0000535845, tot wijziging van de Subsidieregeling Verduurzaming en Onderhoud Huurwoningen (SVOH) in verband met het verruimen van de doelgroep, het toegankelijker maken van maatregelen voor monumentale huurwoningen, en het vervallen van de twee maatregeleneis blijft van toepassing voor verhuurders die voor 1 april 2023: a. een subsidieaanvraag hebben ingediend; of aangevangen zijn met de uitvoering van maatregelen en een subsidieaanvraag hebben ingediend voor 1 april 2025. […] Subsidieregeling Verduurzaming en Onderhoud Huurwoningen (SVOH) zoals geldend vanaf 1 april 2022 tot 31 maart 2023 Artikel 5. Energiebesparende maatregelen Energiebesparende maatregelen zijn het door een branchegerelateerd bedrijf laten: a. isoleren van spouwmuren in de bestaande thermische schil met isolatiemateriaal met een minimale Rd-waarde van 1,1 [m2K/W] voor minimaal 10 m2 per woning; isoleren van de binnen- of buitengevel in de bestaande thermische schil met isolatiemateriaal met een minimale Rd-waarde van 3,5 [m2K/W] voor minimaal 10 m2 per woning; isoleren van het dak in de bestaande thermische schil met isolatiemateriaal of isoleren van de zolder- of vlieringvloer in de bestaande thermische schil, indien de zolder of vliering onverwarmd is, met isolatiemateriaal met een minimale Rd-waarde van 3,5 [m2K/W] voor minimaal 20 m2; isoleren van de vloer of bodem in de bestaande thermische schil met isolatiemateriaal met een minimale Rd-waarde van 3,5 [m2K/W] voor minimaal 20 m2; vervangen van glas of deuren in de bestaande thermische schil voor tenminste 8 m2 door: 1° .HR++ glas of nieuwe isolerende deuren met een Ud-waarde van ten hoogste 1,5 W/m2K; of 2°. triple-glas, in combinatie met een nieuw isolerend kozijn met een Uf-waarde van ten hoogste 1,5 W/m2K, eventueel in combinatie met nieuwe isolerende deuren met een Ud-waarde van ten hoogste 1,0 W/m2K; en voor de eerste keer aanleggen van een systeem voor CO₂-gestuurde ventilatie of het voor de eerste keer aanleggen van een systeem voor balansventilatie met warmteterugwinning met een rendement van ten minste 90% Artikel 8 1. De Minister kan aan een verhuurder ten behoeve van een woning waarvan hij ten tijde van de subsidieaanvraag eigenaar is, subsidie verstrekken voor: a. twee of meer maatregelen; b. een energieadvies. Artikel 10. […] 3. Een aanvraag kan betrekking hebben op meerdere woningen. […] Dit volgt uit artikel 14a, lid 1 en 2, van de SVOH (geldend vanaf 1 januari 2025). Dit volgt uit de toelichting van de minister bij de wijziging van de regeling, zie Regeling van de Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijk Ordening van 1 februari 2023 II (Stcrt. 2023, 3378). Artikelgewijs, Artikel I, Onderdeel L.

RECHTBANK LIMBURG Zittingsplaats Roermond Bestuursrecht zaaknummer: ROE 25/1256 uitspraak van de enkelvoudige kamer van 10 december 2025 in de zaak tussen [eiseres] , uit [woonplaats] , eiseres (gemachtigde: [gemachtigde] ) en de Minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (gemachtigde: mr. C.J.M. Daniëls). Samenvatting 1. Deze uitspraak gaat over het beroep van eiseres tegen het besluit van de minister om haar subsidieaanvraag voor spouwmuurisolatie op grond van de Subsidieregeling Verduurzaming en Onderhoud Huurwoningen (SVOH) af te wijzen. De minister heeft de aanvraag afgewezen omdat deze niet aan de voorwaarden voldoet. Eiseres is het niet eens met de afwijzing. Zij voert daartoe een aantal beroepsgronden aan. Aan de hand van deze beroepsgronden beoordeelt de rechtbank de afwijzing van de aanvraag. 1.1. De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat de minister op goede gronden geen subsidie heeft verstrekt voor het aanbrengen van spouwmuurisolatie in de woning van eiseres. Eiseres krijgt geen gelijk en het beroep is ongegrond. Hierna legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.

2. Op 2 mei 2023 heeft eiseres de onderhavige subsidieaanvraag ingediend. De minister heeft deze aanvraag met het besluit van 17 mei 2025 afgewezen. Met het bestreden besluit van 5 oktober 2023 op het bezwaar van eiseres is de minister bij de afwijzing van de aanvraag gebleven. 2.1. Eiseres heeft beroep ingesteld tegen het bestreden besluit. De minister heeft een verweerschrift ingediend. 2.2. Op 5 november 2025 heeft de rechtbank de zaak gelijktijdig behandeld met de zaak met het zaaknummer ROE 25/1695. Eiseres is niet ter zitting verschenen. Haar partner, [gemachtigde] , is wel verschenen en heeft verklaard dat hij als gemachtigde van eiseres optreedt. Verder is de gemachtigde van verweerder verschenen.

Waar gaat deze zaak over? 3. Eiseres heeft op grond van de SVOH subsidie aangevraagd voor de verduurzaming van een woning die zij verhuurt. Het ging daarbij om subsidie voor het isoleren van 112m2 aan spouwmuren. De minister heeft de subsidieaanvraag op grond van de SVOH afgewezen omdat op grond van de subsidieregeling voor een subsidieaanvraag tenminste twee energiebesparende- of onderhoudsmaatregelen of een combinatie van een of meer energiebesparende en een of meer onderhoudsmaatregelen moeten worden uitgevoerd. In eiseres’ aanvraag is enkel subsidie aangevraagd voor één maatregel waardoor niet is voldaan aan deze voorwaarde van de SVOH. De rechtbank beoordeelt in deze zaak of de minister terecht geen subsidie heeft verleend voor het aanbrengen van spouwmuurisolatie. 4. Verder is van belang voor de beoordeling in deze zaak dat eiseres op 13 december 2022 op grond van de SVOH een afzonderlijke subsidieaanvraag heeft ingediend voor het uitvoeren van verschillende maatregelen op een ander adres gelegen in hetzelfde gebouw. Deze aanvraag heeft de minister gedeeltelijk afgewezen omdat niet aan de voorwaarden was voldaan. De rechtbank verwijst naar de uitspraak van heden met zaaknummer ROE 23/1695 waarin het beroep van eiseres gericht tegen die beslissing wordt behandeld. Daarnaast heeft eiseres ook een aanvraag ingediend voor een investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing (ISDE - subsidie) voor een warmtepomp op hetzelfde adres. Die aanvraag is afgewezen. Daartegen is geen beroep ingesteld. Wat is het juridisch kader? 5. De relevante bepalingen van de SVOH zijn opgenomen in de bijlage bij deze uitspraak. 5.1. De rechtbank stelt vast dat de SVOH op 1 april 2023 is gewijzigd en daarna nogmaals op 1 januari 2025. Omdat de aanvraag is gedaan vóór 1 april 2023 is op grond van het overgangsrecht de SVOH zoals die gold voor 1 april 2023 van toepassing. Wat vinden partijen? 6. Eiseres vindt dat haar aanvraag wel aan de voorwaarden voldoet. De minister moet over de grenzen van de specifieke subsidieaanvraag heen kijken. De onder de ISDE voor hetzelfde adres aangevraagde warmtepomp moet meegeteld worden als een tweede verduurzamingsmaatregel naast de aangevraagde spouwmuurisolatie. De afwijzing van de subsidie voor de warmtepomp op niet inhoudelijke gronden maakt niet dat het geen verduurzamingsmaatregel is. Verder is eiseres van mening dat ook de maatregelen voor de andere woning in hetzelfde gebouw meegenomen dienen te worden in de afweging. Het was niet mogelijk om een gezamenlijke aanvraag in te dienen voor deze adressen. 7. De minister heeft zich op het standpunt gesteld dat hij op grond van de SVOH alleen subsidie kan verstrekken voor de woning als er minimaal twee energiebesparende- of onderhoudsmaatregelen zijn genomen. Er is op grond van de ISDE geen subsidie verstrekt voor de warmtepomp omdat deze vóór indiening van de aanvraag is aangeschaft. Verder stelt de minister zich op het standpunt dat de subsidieaanvraag in deze procedure is ingediend na het besluit tot subsidievaststelling in de eerder door eiseres op 13 december 2022 ingediende aanvraag die betrekking had op een ander adres. In dat geval hoeft de minister geen rekening te houden met eerdere aanvragen waarin subsidie voor andere maatregelen is gevraagd. Wie is procespartij? 8. De rechtbank stelt allereerst vast dat het beroepschrift ook namens de partner van eiseres, [gemachtigde] , is ingediend en ondertekend. Ter zitting heeft hij desgevraagd verklaard dat hij als gemachtigde van eiseres optreedt. De rechtbank leidt hieruit af dat hij niet heeft beoogd zelf als belanghebbende beroep in te stellen. Voor zover zou moeten worden aangenomen dat hij wel zelf beroep heeft willen instellen is hij immers geen belanghebbende als bedoeld in artikel 1:2 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) omdat hij de aanvraag niet heeft ingediend en ook geen bezwaar heeft gemaakt tegen het primaire besluit. Een eventueel door hem ingesteld beroep zou om die reden niet-ontvankelijk zijn. De rechtbank beschouwt het beroep daarom als alleen ingesteld door eiseres. Heeft de minister de subsidieaanvraag terecht afgewezen? 9. De rechtbank is van oordeel dat de minister terecht stelt dat er geen sprake is van twee energiebesparende maatregelen zoals bedoeld in de SVOH. Uit de regel; subsidie verstrekken voor twee of meer maatregelen, volgt dat subsidie pas verstrekt kan worden als die wordt verleend voor twee of meer maatregelen. Een maatregel waarvoor geen subsidie wordt verleend telt daarom niet mee. De subsidie voor de warmtepomp is afgewezen. De warmtepomp kan alleen daarom al niet als tweede maatregel gelden zoals bedoeld in artikel 8, eerste lid, onder a, van de SVOH. Het is daarbij niet van belang wat de reden voor de afwijzing is, omdat dat niet verandert dat er ten tijde van het besluit geen sprake was van subsidieverlening voor twee maatregelen. 10. In dit geval heeft de minister ook de maatregelen aangevraagd voor de andere woning in hetzelfde gebouw niet hoeven meetellen. Uit artikel 10, derde lid, van de SVOH volgt dat eiseres een aanvraag had kunnen doen voor meerdere woningen tegelijk. Dit heeft eiseres niet gedaan. Zij heeft twee verschillende aanvragen gedaan. Op grond van het zorgvuldigheidbeginsel beoordeelt de minister aanvragen die gelijktijdig of vrijwel gelijktijdig door iemand worden ingediend in onderlinge samenhang. Maar in dit geval is van gelijktijdig of vrijwel gelijktijdig indienen geen sprake. De tweede aanvraag is bijna zeven en een halve maand na de eerste aanvraag ingediend en ongeveer zeven maanden nadat op de eerste aanvraag al een besluit was genomen. De rechtbank is daarom van oordeel dat het niet van onzorgvuldigheid getuigt dat de minister deze aanvragen niet in onderlinge samenhang heeft beoordeeld. 11. De rechtbank begrijpt dat het frustrerend is voor eiseres dat onder de huidige SVOH wel subsidie kan worden aangevraagd voor een warmtepomp en voor subsidie niet langer tenminste twee energiebesparende maatregelen vereist zijn. Daaruit volgt echter niet dat het onevenredig is om de regels zoals ze ten tijde van de aanvraag golden toe te passen op de aanvraag. De SVOH is bedoeld om verduurzamingsmaatregelen te stimuleren. Het vergoeden van maatregelen die al getroffen zijn en onder de destijds geldende regeling niet subsidiabel zijn, heeft geen stimulerende werking; mensen nemen daardoor geen nieuwe maatregelen. Daarom wordt in dit soort regelingen overgangsrecht opgenomen dat uitdrukkelijk regelt dat maatregelen die voor ingang van de nieuwe regels getroffen zijn onder de toen geldende regels beoordeeld worden. 12. De rechtbank oordeelt op grond van voorgaande dat de minister zich terecht op het standpunt heeft gesteld dat hij de subsidieaanvraag moest afwijzen omdat niet aan de voorwaarden werd voldaan.

13. Het beroep is ongegrond. Dat betekent dat eiseres geen gelijk krijgt. De afwijzing van de subsidie blijft in stand. Eiseres krijgt daarom het griffierecht niet terug. Zij krijgt ook geen vergoeding van haar proceskosten.

De rechtbank verklaart het beroep ongegrond. Deze uitspraak is gedaan door mr. F.A. van de Ven, rechter, in aanwezigheid van N.I.W. Smeets, griffier. Uitgesproken in het openbaar op 10 december 2025 . griffier rechter Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op: 10 december 2025 Informatie over hoger beroep Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen. Bijlage Subsidieregeling Verduurzaming en Onderhoud Huurwoningen (SVOH) zoals geldend vanaf 1 januari 2025 Artikel 14a. Overgangsrecht 1. Een subsidieaanvraag die mogelijk is geworden vanaf het moment van inwerkingtreding van de Regeling van de Minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening van 1 februari 2023, nr. 2022-0000535845, tot wijziging van de Subsidieregeling Verduurzaming en Onderhoud Huurwoningen (SVOH) in verband met het verruimen van de doelgroep, het toegankelijker maken van maatregelen voor monumentale huurwoningen, en het vervallen van de twee maatregeleneis komt slechts voor subsidie in aanmerking als de maatregel wordt uitgevoerd na 31 maart 2023. 2. De Subsidieregeling Verduurzaming en Onderhoud Huurwoningen (SVOH) zoals die gold direct voorafgaand aan het moment van inwerkingtreding van de Regeling van de Minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening van 1 februari 2023, nr. 2022-0000535845, tot wijziging van de Subsidieregeling Verduurzaming en Onderhoud Huurwoningen (SVOH) in verband met het verruimen van de doelgroep, het toegankelijker maken van maatregelen voor monumentale huurwoningen, en het vervallen van de twee maatregeleneis blijft van toepassing voor verhuurders die voor 1 april 2023: a. een subsidieaanvraag hebben ingediend; of aangevangen zijn met de uitvoering van maatregelen en een subsidieaanvraag hebben ingediend voor 1 april 2025. […] Subsidieregeling Verduurzaming en Onderhoud Huurwoningen (SVOH) zoals geldend vanaf 1 april 2022 tot 31 maart 2023 Artikel 5. Energiebesparende maatregelen Energiebesparende maatregelen zijn het door een branchegerelateerd bedrijf laten: a. isoleren van spouwmuren in de bestaande thermische schil met isolatiemateriaal met een minimale Rd-waarde van 1,1 [m2K/W] voor minimaal 10 m2 per woning; isoleren van de binnen- of buitengevel in de bestaande thermische schil met isolatiemateriaal met een minimale Rd-waarde van 3,5 [m2K/W] voor minimaal 10 m2 per woning; isoleren van het dak in de bestaande thermische schil met isolatiemateriaal of isoleren van de zolder- of vlieringvloer in de bestaande thermische schil, indien de zolder of vliering onverwarmd is, met isolatiemateriaal met een minimale Rd-waarde van 3,5 [m2K/W] voor minimaal 20 m2; isoleren van de vloer of bodem in de bestaande thermische schil met isolatiemateriaal met een minimale Rd-waarde van 3,5 [m2K/W] voor minimaal 20 m2; vervangen van glas of deuren in de bestaande thermische schil voor tenminste 8 m2 door: 1° .HR++ glas of nieuwe isolerende deuren met een Ud-waarde van ten hoogste 1,5 W/m2K; of 2°. triple-glas, in combinatie met een nieuw isolerend kozijn met een Uf-waarde van ten hoogste 1,5 W/m2K, eventueel in combinatie met nieuwe isolerende deuren met een Ud-waarde van ten hoogste 1,0 W/m2K; en voor de eerste keer aanleggen van een systeem voor CO₂-gestuurde ventilatie of het voor de eerste keer aanleggen van een systeem voor balansventilatie met warmteterugwinning met een rendement van ten minste 90% Artikel 8 1. De Minister kan aan een verhuurder ten behoeve van een woning waarvan hij ten tijde van de subsidieaanvraag eigenaar is, subsidie verstrekken voor: a. twee of meer maatregelen; b. een energieadvies. Artikel 10. […] 3. Een aanvraag kan betrekking hebben op meerdere woningen. […] Dit volgt uit artikel 14a, lid 1 en 2, van de SVOH (geldend vanaf 1 januari 2025). Dit volgt uit de toelichting van de minister bij de wijziging van de regeling, zie Regeling van de Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijk Ordening van 1 februari 2023 II (Stcrt. 2023, 3378). Artikelgewijs, Artikel I, Onderdeel L.

ECLI:NL:RBLIM:2025:12160 text/xml public 2025-12-23T08:02:52 2025-12-09 Raad voor de Rechtspraak nl Rechtbank Limburg 2025-12-10 ROE 25/1256 Uitspraak Eerste aanleg - enkelvoudig NL Roermond Bestuursrecht Rechtspraak.nl http://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:RBLIM:2025:12160 text/html public 2025-12-23T08:02:18 2025-12-23 Raad voor de Rechtspraak nl ECLI:NL:RBLIM:2025:12160 Rechtbank Limburg , 10-12-2025 / ROE 25/1256 Beroep ongegrond. Eiseres heeft subsidie onder de Subsidieregeling Verduurzaming en Onderhoud Huurwoningen (SVOH) aangevraagd. Eiseres’ aanvraag voldoet niet aan de voorwaarden voor toekenning. Er is namelijk slechts voor één energiebesparende maatregel subsidie aangevraagd waar de subsidie onder SVOH alleen voor twee of meer energiebesparende maatregelen tegelijk kan worden toegekend. De minister hoefde een aanvraag waarop al beslist was voor een ander adres in hetzelfde gebouw niet mee te tellen. Ook hoefde de minister niet de op hetzelfde adres onder een andere regeling aangevraagde maar afgewezen subsidie voor een warmtepomp mee te tellen. RECHTBANK LIMBURG Zittingsplaats Roermond Bestuursrecht zaaknummer: ROE 25/1256 uitspraak van de enkelvoudige kamer van 10 december 2025 in de zaak tussen [eiseres] , uit [woonplaats] , eiseres (gemachtigde: [gemachtigde] ) en de Minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (gemachtigde: mr. C.J.M. Daniëls). Samenvatting 1. Deze uitspraak gaat over het beroep van eiseres tegen het besluit van de minister om haar subsidieaanvraag voor spouwmuurisolatie op grond van de Subsidieregeling Verduurzaming en Onderhoud Huurwoningen (SVOH) af te wijzen. De minister heeft de aanvraag afgewezen omdat deze niet aan de voorwaarden voldoet. Eiseres is het niet eens met de afwijzing. Zij voert daartoe een aantal beroepsgronden aan. Aan de hand van deze beroepsgronden beoordeelt de rechtbank de afwijzing van de aanvraag. 1.1. De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat de minister op goede gronden geen subsidie heeft verstrekt voor het aanbrengen van spouwmuurisolatie in de woning van eiseres. Eiseres krijgt geen gelijk en het beroep is ongegrond. Hierna legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft. Procesverloop 2. Op 2 mei 2023 heeft eiseres de onderhavige subsidieaanvraag ingediend. De minister heeft deze aanvraag met het besluit van 17 mei 2025 afgewezen. Met het bestreden besluit van 5 oktober 2023 op het bezwaar van eiseres is de minister bij de afwijzing van de aanvraag gebleven. 2.1. Eiseres heeft beroep ingesteld tegen het bestreden besluit. De minister heeft een verweerschrift ingediend. 2.2. Op 5 november 2025 heeft de rechtbank de zaak gelijktijdig behandeld met de zaak met het zaaknummer ROE 25/1695. Eiseres is niet ter zitting verschenen. Haar partner, [gemachtigde] , is wel verschenen en heeft verklaard dat hij als gemachtigde van eiseres optreedt. Verder is de gemachtigde van verweerder verschenen. Beoordeling door de rechtbank Waar gaat deze zaak over? 3. Eiseres heeft op grond van de SVOH subsidie aangevraagd voor de verduurzaming van een woning die zij verhuurt. Het ging daarbij om subsidie voor het isoleren van 112m2 aan spouwmuren. De minister heeft de subsidieaanvraag op grond van de SVOH afgewezen omdat op grond van de subsidieregeling voor een subsidieaanvraag tenminste twee energiebesparende- of onderhoudsmaatregelen of een combinatie van een of meer energiebesparende en een of meer onderhoudsmaatregelen moeten worden uitgevoerd. In eiseres’ aanvraag is enkel subsidie aangevraagd voor één maatregel waardoor niet is voldaan aan deze voorwaarde van de SVOH. De rechtbank beoordeelt in deze zaak of de minister terecht geen subsidie heeft verleend voor het aanbrengen van spouwmuurisolatie. 4. Verder is van belang voor de beoordeling in deze zaak dat eiseres op 13 december 2022 op grond van de SVOH een afzonderlijke subsidieaanvraag heeft ingediend voor het uitvoeren van verschillende maatregelen op een ander adres gelegen in hetzelfde gebouw. Deze aanvraag heeft de minister gedeeltelijk afgewezen omdat niet aan de voorwaarden was voldaan. De rechtbank verwijst naar de uitspraak van heden met zaaknummer ROE 23/1695 waarin het beroep van eiseres gericht tegen die beslissing wordt behandeld. Daarnaast heeft eiseres ook een aanvraag ingediend voor een investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing (ISDE - subsidie) voor een warmtepomp op hetzelfde adres. Die aanvraag is afgewezen. Daartegen is geen beroep ingesteld. Wat is het juridisch kader? 5. De relevante bepalingen van de SVOH zijn opgenomen in de bijlage bij deze uitspraak. 5.1. De rechtbank stelt vast dat de SVOH op 1 april 2023 is gewijzigd en daarna nogmaals op 1 januari 2025. Omdat de aanvraag is gedaan vóór 1 april 2023 is op grond van het overgangsrecht de SVOH zoals die gold voor 1 april 2023 van toepassing. Wat vinden partijen? 6. Eiseres vindt dat haar aanvraag wel aan de voorwaarden voldoet. De minister moet over de grenzen van de specifieke subsidieaanvraag heen kijken. De onder de ISDE voor hetzelfde adres aangevraagde warmtepomp moet meegeteld worden als een tweede verduurzamingsmaatregel naast de aangevraagde spouwmuurisolatie. De afwijzing van de subsidie voor de warmtepomp op niet inhoudelijke gronden maakt niet dat het geen verduurzamingsmaatregel is. Verder is eiseres van mening dat ook de maatregelen voor de andere woning in hetzelfde gebouw meegenomen dienen te worden in de afweging. Het was niet mogelijk om een gezamenlijke aanvraag in te dienen voor deze adressen. 7. De minister heeft zich op het standpunt gesteld dat hij op grond van de SVOH alleen subsidie kan verstrekken voor de woning als er minimaal twee energiebesparende- of onderhoudsmaatregelen zijn genomen. Er is op grond van de ISDE geen subsidie verstrekt voor de warmtepomp omdat deze vóór indiening van de aanvraag is aangeschaft. Verder stelt de minister zich op het standpunt dat de subsidieaanvraag in deze procedure is ingediend na het besluit tot subsidievaststelling in de eerder door eiseres op 13 december 2022 ingediende aanvraag die betrekking had op een ander adres. In dat geval hoeft de minister geen rekening te houden met eerdere aanvragen waarin subsidie voor andere maatregelen is gevraagd. Wie is procespartij? 8. De rechtbank stelt allereerst vast dat het beroepschrift ook namens de partner van eiseres, [gemachtigde] , is ingediend en ondertekend. Ter zitting heeft hij desgevraagd verklaard dat hij als gemachtigde van eiseres optreedt. De rechtbank leidt hieruit af dat hij niet heeft beoogd zelf als belanghebbende beroep in te stellen. Voor zover zou moeten worden aangenomen dat hij wel zelf beroep heeft willen instellen is hij immers geen belanghebbende als bedoeld in artikel 1:2 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) omdat hij de aanvraag niet heeft ingediend en ook geen bezwaar heeft gemaakt tegen het primaire besluit. Een eventueel door hem ingesteld beroep zou om die reden niet-ontvankelijk zijn. De rechtbank beschouwt het beroep daarom als alleen ingesteld door eiseres. Heeft de minister de subsidieaanvraag terecht afgewezen? 9. De rechtbank is van oordeel dat de minister terecht stelt dat er geen sprake is van twee energiebesparende maatregelen zoals bedoeld in de SVOH. Uit de regel; subsidie verstrekken voor twee of meer maatregelen, volgt dat subsidie pas verstrekt kan worden als die wordt verleend voor twee of meer maatregelen. Een maatregel waarvoor geen subsidie wordt verleend telt daarom niet mee. De subsidie voor de warmtepomp is afgewezen. De warmtepomp kan alleen daarom al niet als tweede maatregel gelden zoals bedoeld in artikel 8, eerste lid, onder a, van de SVOH. Het is daarbij niet van belang wat de reden voor de afwijzing is, omdat dat niet verandert dat er ten tijde van het besluit geen sprake was van subsidieverlening voor twee maatregelen. 10. In dit geval heeft de minister ook de maatregelen aangevraagd voor de andere woning in hetzelfde gebouw niet hoeven meetellen. Uit artikel 10, derde lid, van de SVOH volgt dat eiseres een aanvraag had kunnen doen voor meerdere woningen tegelijk. Dit heeft eiseres niet gedaan.

Zij heeft twee verschillende aanvragen gedaan. Op grond van het zorgvuldigheidbeginsel beoordeelt de minister aanvragen die gelijktijdig of vrijwel gelijktijdig door iemand worden ingediend in onderlinge samenhang. Maar in dit geval is van gelijktijdig of vrijwel gelijktijdig indienen geen sprake. De tweede aanvraag is bijna zeven en een halve maand na de eerste aanvraag ingediend en ongeveer zeven maanden nadat op de eerste aanvraag al een besluit was genomen. De rechtbank is daarom van oordeel dat het niet van onzorgvuldigheid getuigt dat de minister deze aanvragen niet in onderlinge samenhang heeft beoordeeld. 11. De rechtbank begrijpt dat het frustrerend is voor eiseres dat onder de huidige SVOH wel subsidie kan worden aangevraagd voor een warmtepomp en voor subsidie niet langer tenminste twee energiebesparende maatregelen vereist zijn. Daaruit volgt echter niet dat het onevenredig is om de regels zoals ze ten tijde van de aanvraag golden toe te passen op de aanvraag. De SVOH is bedoeld om verduurzamingsmaatregelen te stimuleren. Het vergoeden van maatregelen die al getroffen zijn en onder de destijds geldende regeling niet subsidiabel zijn, heeft geen stimulerende werking; mensen nemen daardoor geen nieuwe maatregelen. Daarom wordt in dit soort regelingen overgangsrecht opgenomen dat uitdrukkelijk regelt dat maatregelen die voor ingang van de nieuwe regels getroffen zijn onder de toen geldende regels beoordeeld worden. 12. De rechtbank oordeelt op grond van voorgaande dat de minister zich terecht op het standpunt heeft gesteld dat hij de subsidieaanvraag moest afwijzen omdat niet aan de voorwaarden werd voldaan. Conclusie en gevolgen 13. Het beroep is ongegrond. Dat betekent dat eiseres geen gelijk krijgt. De afwijzing van de subsidie blijft in stand. Eiseres krijgt daarom het griffierecht niet terug. Zij krijgt ook geen vergoeding van haar proceskosten. Beslissing De rechtbank verklaart het beroep ongegrond. Deze uitspraak is gedaan door mr. F.A. van de Ven, rechter, in aanwezigheid van N.I.W. Smeets, griffier. Uitgesproken in het openbaar op 10 december 2025 . griffier rechter Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op: 10 december 2025 Informatie over hoger beroep Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen. Bijlage Subsidieregeling Verduurzaming en Onderhoud Huurwoningen (SVOH) zoals geldend vanaf 1 januari 2025 Artikel 14a. Overgangsrecht 1. Een subsidieaanvraag die mogelijk is geworden vanaf het moment van inwerkingtreding van de Regeling van de Minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening van 1 februari 2023, nr. 2022-0000535845, tot wijziging van de Subsidieregeling Verduurzaming en Onderhoud Huurwoningen (SVOH) in verband met het verruimen van de doelgroep, het toegankelijker maken van maatregelen voor monumentale huurwoningen, en het vervallen van de twee maatregeleneis komt slechts voor subsidie in aanmerking als de maatregel wordt uitgevoerd na 31 maart 2023. 2. De Subsidieregeling Verduurzaming en Onderhoud Huurwoningen (SVOH) zoals die gold direct voorafgaand aan het moment van inwerkingtreding van de Regeling van de Minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening van 1 februari 2023, nr. 2022-0000535845, tot wijziging van de Subsidieregeling Verduurzaming en Onderhoud Huurwoningen (SVOH) in verband met het verruimen van de doelgroep, het toegankelijker maken van maatregelen voor monumentale huurwoningen, en het vervallen van de twee maatregeleneis blijft van toepassing voor verhuurders die voor 1 april 2023: a. een subsidieaanvraag hebben ingediend; of aangevangen zijn met de uitvoering van maatregelen en een subsidieaanvraag hebben ingediend voor 1 april 2025. […] Subsidieregeling Verduurzaming en Onderhoud Huurwoningen (SVOH) zoals geldend vanaf 1 april 2022 tot 31 maart 2023 Artikel 5. Energiebesparende maatregelen Energiebesparende maatregelen zijn het door een branchegerelateerd bedrijf laten: a. isoleren van spouwmuren in de bestaande thermische schil met isolatiemateriaal met een minimale Rd-waarde van 1,1 [m2K/W] voor minimaal 10 m2 per woning; isoleren van de binnen- of buitengevel in de bestaande thermische schil met isolatiemateriaal met een minimale Rd-waarde van 3,5 [m2K/W] voor minimaal 10 m2 per woning; isoleren van het dak in de bestaande thermische schil met isolatiemateriaal of isoleren van de zolder- of vlieringvloer in de bestaande thermische schil, indien de zolder of vliering onverwarmd is, met isolatiemateriaal met een minimale Rd-waarde van 3,5 [m2K/W] voor minimaal 20 m2; isoleren van de vloer of bodem in de bestaande thermische schil met isolatiemateriaal met een minimale Rd-waarde van 3,5 [m2K/W] voor minimaal 20 m2; vervangen van glas of deuren in de bestaande thermische schil voor tenminste 8 m2 door: 1° .HR++ glas of nieuwe isolerende deuren met een Ud-waarde van ten hoogste 1,5 W/m2K; of 2°. triple-glas, in combinatie met een nieuw isolerend kozijn met een Uf-waarde van ten hoogste 1,5 W/m2K, eventueel in combinatie met nieuwe isolerende deuren met een Ud-waarde van ten hoogste 1,0 W/m2K; en voor de eerste keer aanleggen van een systeem voor CO₂-gestuurde ventilatie of het voor de eerste keer aanleggen van een systeem voor balansventilatie met warmteterugwinning met een rendement van ten minste 90% Artikel 8 1. De Minister kan aan een verhuurder ten behoeve van een woning waarvan hij ten tijde van de subsidieaanvraag eigenaar is, subsidie verstrekken voor: a. twee of meer maatregelen; b. een energieadvies. Artikel 10. […] 3. Een aanvraag kan betrekking hebben op meerdere woningen. […] Dit volgt uit artikel 14a, lid 1 en 2, van de SVOH (geldend vanaf 1 januari 2025). Dit volgt uit de toelichting van de minister bij de wijziging van de regeling, zie Regeling van de Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijk Ordening van 1 februari 2023 II ( Stcrt. 2023, 3378). Artikelgewijs, Artikel I, Onderdeel L.