ECLI:NL:RBGEL:2026:5277

RECHTBANK Gelderland Civiel recht Zittingsplaats Zutphen Zaaknummer: C/05/461882 / HZ ZA 26-14 Vonnis in incident van 15 april 2026 in de zaak van INTER-TECHNO B.V. , te Apeldoorn, eisende partij in de hoofdzaak, verwerende partij in het incident, hierna te noemen: Inter-Techno, advocaat: mr. R. Klein, tegen ATLAS WEYHAUSEN GMBH , te Wildeshausen, gedaagde partij in de hoofdzaak, eisende partij in het incident, hierna te noemen: ATLAS, advocaat: mr. A.U. Schimansky. 1 De procedure 1.1. Het verloop van de procedure blijkt uit: - de dagvaarding - de conclusie van antwoord inhoudende exceptie van onbevoegdheid - de conclusie van antwoord in incident. 2 Het geschil in het incident 2.1. ATLAS vordert de rechtbank zich onbevoegd te verklaren om van de vorderingen van Inter-Techno kennis te nemen, met veroordeling van Inter-Techno in de kosten van het geding. ATLAS stelt daartoe – samengevat – dat de Duitse rechter van de plaats Wildeshausen uitsluitend bevoegd is op grond van het forumkeuzebeding uit de algemene voorwaarden van ATLAS. 2.2. Inter-Techno concludeert tot afwijzing van het incidentele verzoek van ATLAS tot onbevoegdverklaring en dat de rechtbank zichzelf bevoegd verklaart om van de vorderingen van Inter-Techno kennis te nemen, met veroordeling van ATLAS in de kosten van dit incident, te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf de vijftiende dag na de datum van het vonnis in het incident. Inter-Techno voert te onderbouwing aan dat het forumkeuzebeding van ATLAS niet van toepassing is, dat de algemene levervoorwaarden van ATLAS niet zijn overeengekomen, dat het forumkeuzebeding niet voldoet aan artikel 25 Brussel I-bis en dat het forumkeuzebeding niet van toepassing is op de distributieovereenkomst. 3 De beoordeling in het incident 3.1. Nu ATLAS een rechtspersoon naar Duits recht is, dient de rechtbank te beoordelen of zij rechtsmacht heeft in dit geschil. ATLAS stelt in dat kader dat de Duitse rechter van de plaats Wildeshausen uitsluitend bevoegd is om van dit geschil kennis te nemen op grond van artikel 12.1 van haar leveringsvoorwaarden. Artikel 12.1 leveringsvoorwaarden luidt als volgt: “ Ausschließlicher Gerichtsstand beider Parteien für sämtliche sich unmittelbar oder mittelbar aus dem Vertragsverhältnis ergebenden Streitigkeiten – auch zu Urkunden, Wechseln und Schecks – ist im kaufmännischen Geschäftsverkehr Wildeshausen .” 3.2. Voor de beoordeling van de rechtsmacht, dient de rechtbank aan de hand van de grondslagen van de vorderingen de rechtsverhouding tussen partijen te kwalificeren. Inter-Techno baseert haar vorderingen in de hoofdzaak op een onrechtmatige opzegging van de tussen partijen gesloten duurovereenkomst, hetgeen zij kwalificeert als een onrechtmatige daad in de zin van artikel 6:162 van het Burgerlijk Wetboek (BW). De vordering van Inter-Techno vloeit voort uit een overeenkomst waarop de Verordening (EU) nr. 1215/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 12 december 2012 betreffende de rechterlijke bevoegdheid, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen in burgerlijke en handelszaken (herschikking) (hierna: Brussel I-bis) van toepassing is (ECLI:EU:C:2014:148). 3.3. ATLAS stelt dat artikel 12.1 van haar leveringsvoorwaarden een forumkeuzebeding is in de zin van artikel 25 lid 1 Brussel I-bis. Artikel 25 Brussel I-bis bepaalt dat, indien de partijen, ongeacht hun woonplaats, een gerecht van een lidstaat hebben aangewezen voor de kennisneming van geschillen die naar aanleiding van een bepaalde rechtsbetrekking zijn ontstaan of zullen ontstaan, dit gerecht in beginsel exclusief bevoegd is. Het begrip ‘overeenkomst tot aanwijzing van een bevoegde rechter’ dient volgens vaste rechtspraak niet te worden beschouwd als een verwijzing naar het interne recht van de lidstaten, maar betreft een verordeningsautonoom begrip (ECLI:EU:C:1992:115). Buiten de vereisten van artikel 25 lid 1 Brussel I-bis gelden geen nadere, al dan niet aan het nationale recht van de lidstaten ontleende voorschrift ATLAS stelt dat het forumkeuzebeding uit artikel 12 van haar leveringsvoorwaarden geldt voor alle geschillen die direct of indirect voortvloeien uit de contractuele relatie tussen partijen. Een forumkeuzebeding strekt zich echter alleen uit tot geschillen die zijn ontstaan in de rechtsbetrekking naar aanleiding waarvan het beding is overeengekomen (ECLI:EU:C:2015:335). Met dit vereiste dient te worden vermeden dat een partij wordt verrast doordat een bepaald gerecht is aangewezen om kennis te nemen van alle geschillen die zullen ontstaan in haar betrekkingen met haar medecontractant en die hun oorsprong vinden in andere betrekkingen dan die naar aanleiding waarvan de forumkeuze is bedongen (ECLI:EU:C:1992:115). De vraag op welke geschillen een forumkeuze betrekking heeft, dat wil zeggen de omvang en reikwijdte van de forumkeuze, betreft een vraag van uitleg van de forumkeuze (ECLI:EU:C:1997:337). 3.8. Het geschil dat in de hoofdzaak voorligt, is – samengevat – de vraag of tussen partijen een distributieovereenkomst tot stand is gekomen, welke vervolgens onrechtmatig is opgezegd door ATLAS. In dat kader dient te worden beoordeeld of het forumkeuzebeding uit de leveringsvoorwaarden van Atlas (ook) ziet op de al dan niet tussen partijen tot stand gekomen distributieovereenkomst, of alleen op de losse koopovereenkomsten tussen partijen. Nu ATLAS zich op het forumkeuzebeding beroept, is het aan haar om te stellen en onderbouwen dat het al dan niet bestaan van een distributieovereenkomst binnen de werkingssfeer van het forumkeuzebeding valt. Naar het oordeel van de rechtbank heeft ATLAS dit onvoldoende onderbouwd. Uit de tekst van het forumkeuzebeding volgt dat de rechter van de plaats Wildeshausen bevoegd is ten aanzien van alle geschillen die direct of indirect voortvloeien uit de contractuele relatie. ATLAS stelt dat geen sprake is van een distributieovereenkomst, maar een handelsbetrekking welke bestaat uit terugkerende losse bestellingen en leveringen. In het licht van deze stelling, dienen de bewoordingen “de contractuele relatie” uit het forumkeuzebeding naar het oordeel van de rechtbank zo te worden uitgelegd dat hiermee wordt gedoeld op de losse koopovereenkomsten. Dit brengt mee dat de werkingssfeer van de leveringsvoorwaarden beperkt is tot andere rechtsbetrekkingen – namelijk de koop- en verkoopovereenkomsten – dan die tussen partijen in het geding is, namelijk het al dan niet bestaan van een distributieovereenkomst. De rechtbank concludeert op grond van het voorgaande dat partijen geen forumkeuzebeding zijn overeengekomen ten aanzien van het geschil dat in de hoofdzaak voorligt. Dit brengt mee dat de bevoegde rechter in dit geschil niet dient te worden bepaald aan de hand van het forumkeuzebeding uit artikel 12 van de leveringsvoorwaarden van ATLAS. 3.9. Nu ATLAS is gevestigd in Duitsland, is de Duitse rechter op grond van artikel 4 lid 1 Brussel I-bis in beginsel bevoegd om van dit geschil kennis te nemen. Vervolgens dient te worden beoordeeld of de Nederlandse rechter op grond van artikel 7 lid 1 sub b Brussel I-bis, naast de Duitse rechter, rechtsmacht heeft in dit geschil. Inter-Techno stelt dat sprake is van een (exclusieve) distributieovereenkomst die meer omvatte dan alleen de inkoop en verkoop van ATLAS producten. Inter-Techno nam namelijk ook deel aan de commerciële strategie van ATLAS, waarbij sprake was van verschaffing van reclamemateriaal en overdracht van knowhow, aldus Inter-Techno. Een dergelijke distributieovereenkomst kwalificeert als dienstverlening in de zin van artikel 7 lid 1 sub b tweede streepje Brussel I-bis. Voorts geldt dat Inter-Techno zich ook tot de in artikel 7 lid 1 Brussel I-bis bedoelde rechter kan wenden in het geval dat ATLAS in het kader van de bevoegdheidsvraag, betwist dat de gestelde overeenkomst bestaat of tot stand is gekomen (ECLI:EU:C:1982:79). Nu de door Inter-Techno verrichte diensten als distributeur verricht werden in Nederland, is de Nederlandse rechter op grond van artik