ECLI:NL:RBGEL:2024:506

RECHTBANK GELDERLAND Zittingsplaats Arnhem Bestuursrecht zaaknummers: ARN 23/7078 (voorlopige voorziening) en 24/484 (beroep) uitspraak van de voorzieningenrechter van op het beroep en het verzoek om voorlopige voorziening in de zaak tussen [eiseres] , uit [vestigingsplaats] , eiseres (gemachtigde: mr. V. Wösten), en het college van Gedeputeerde Staten van de provincie Gelderland (gemachtigde: mr. M.L. van Kalsbeek). Als derde-partij neemt aan de zaken deel: [derde-partij] (vergunninghouder) (gemachtigde: mr. S. Keywani). Inleiding 1. In deze uitspraak beslist de voorzieningenrechter op het verzoek om een voorlopige voorziening van eiseres tegen het besluit van GS om de aan vergunninghouder opgelegde last onder dwangsom, in te trekken. 1.1. Met het bestreden besluit van 5 januari 2024 op het bezwaar van eiseres is GS bij dat besluit gebleven. 1.2. De voorzieningenrechter heeft het verzoek op 16 januari 2024 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: [naam] namens eiseres, de gemachtigde van eiseres (digitaal), de gemachtigde van GS, vergunninghouder en de gemachtigde van vergunninghouder. 1.3. Omdat de voorzieningenrechter na afloop van de zitting tot de conclusie is gekomen dat nader onderzoek niet kan bijdragen aan de beoordeling van de zaak beslist zij ook op het beroep van eiseres daartegen. Artikel 8:86 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) maakt dat mogelijk.

2. De voorzieningenrechter beoordeelt de intrekking van de opgelegde last onder dwangsom. Zij doet dat aan de hand van de beroepsgronden van eiseres. 3. Vergunninghouder exploiteert op het perceel [perceel] een geitenhouderij. GS heeft vergunninghouder op 7 december 2015 op grond van de Natuurbeschermingswet 1998 een vergunning verleend voor het houden van 5.510 geiten, waarvan 2.510 geiten ouder dan 1 jaar, 2.700 opfokgeiten van 61 dagen tot en met 1 jaar en 300 opfokgeiten tot en met 60 dagen. 3.1. Tijdens een controle op 26 januari 2021 is vastgesteld dat er 5019 melkgeiten werden gehouden. Er waren geen opfokgeiten aanwezig. Op 2 en 22 maart 2021 heeft eiseres GS verzocht hiertegen handhavend op te treden. GS heeft vergunninghouder vervolgens met het besluit van 4 mei 2021 gelast maximaal 2510 melkgeiten te houden. Voldoet vergunninghouder niet aan deze last dan verbeurt hij een dwangsom. 3.2. Vergunninghouder heeft bezwaar gemaakt tegen de last onder dwangsom. In afwachting van de beslissing op een door vergunninghouder ingediende aanvraag voor een vergunning op grond van de Wet natuurbescherming in verband met de verlenging van de stallen en het toepassen van mechanische ventilatie, heeft GS de begunstigingstermijn van de last bij besluit van 26 mei 2021 verlengd tot op deze aanvraag is beslist. 3.3. Bij besluit van 23 oktober 2023 heeft GS besloten de last onder dwangsom in te trekken. Aan dit besluit heeft GS ten grondslag gelegd dat uit controles van onder meer 28 mei 2022 is gebleken dat minder geiten worden gehouden en dat vergunninghouder heeft aangetoond dat wanneer maximaal 3.150 geiten (categorie C 1.100) worden gehouden, de stikstofdepositie niet toeneemt ten opzichte van de referentiesituatie. De vergunning van 7 december 2015 vormt de referentiesituatie. Deze interne saldering, bestaande uit mechanische ventilatie in combinatie met het houden van minder geiten, is niet vergunningplichtig. Gelet hierop is er op dit moment geen sprake van een overtreding. Op 23 mei 2023 is een telling ter plaatse uitgevoerd waarbij 3173 geiten werden aangetroffen. Uit aeriusberekeningen blijkt dat ook bij 3173 geiten door intern salderen geen sprake is van een overtreding. GS ziet daarom geen aanleiding om de opgelegde last in stand te laten en besluit om hangende bezwaar de besluiten van 4 en 26 mei 2021 in te trekken. 3.4. Eiseres heeft bezwaar gemaakt tegen het besluit van 23 oktober 2023. GS heeft dit bezwaar bij besluit van 5 januari 2024 ongegrond verklaard. 4. De voorzieningenrechter stelt allereerst vast dat – zoals GS in het besluit van 23 oktober 2023 zelf ook al uitdrukkelijk heeft overwogen – dit besluit is genomen hangende het bezwaar van vergunninghouder tegen de opgelegde last onder dwangsom. Het besluit had daarom moeten worden aangemerkt als een besluit op grond van artikel 6:19 van de Awb en in de lopende bezwaarprocedure betrokken moeten worden. Dit heeft GS niet gedaan. In deze procedure ligt daarom enkel het besluit op het bezwaar van eiseres tegen de intrekking voor. 4.1. De voorzieningenrechter stelt vast dat de last onder dwangsom is opgelegd naar aanleiding van onder meer een verzoek om handhaving van eiseres. Partijen zijn het erover eens dat GS op dat moment bevoegd was de last op te leggen omdat er sprake was van een overtreding. Hoewel de last met het besluit van 23 oktober 2023 is ingetrokken, is hierbij in het geheel niet ingegaan op de belangen van eiseres bij de intrekking. Dat er op dit moment geen sprake zou zijn van een overtreding maakt – wat daar ook van zij – niet dat GS niet bevoegd zou zijn om de last te handhaven, en ook niet dat de belangen van eiseres niet bij de beoordeling zouden moeten worden betrokken, juist omdat de last is opgelegd naar aanleiding van (onder meer) een verzoek om handhaving van eiseres. Daarbij is van belang dat de last er ook op is gericht dat vergunninghouder in de toekomst niet meer geiten mag houden dan toegestaan. Het enkele feit dat nu niet meer geiten worden gehouden dan toegestaan maakt nog niet dat GS gehouden is de last in te trekken. Nu de belangenafweging ontbreekt, is het besluit van 23 oktober 2023 reeds daarom onvoldoende zorgvuldig tot stand gekomen en onvoldoende gemotiveerd. In de beslissing op bezwaar zijn de belangen van eiseres ook in het geheel niet meegewogen en is het gebrek derhalve niet hersteld. Het besluit van 5 januari 2024 is reeds daarom onvoldoende zorgvuldig tot stand gekomen en onvoldoende gemotiveerd.

5. Concluderend is de voorzieningenrechter van oordeel dat het bestreden besluit onvoldoende zorgvuldig tot stand is gekomen en onvoldoende is gemotiveerd. Het beroep is daarom gegrond. 5.1. De voorzieningenrechter zal het bestreden besluit vernietigen. De situatie is procedureel wat gecompliceerd omdat GS ten onrechte artikel 6:19 Awb niet heeft toegepast en het bezwaar van vergunninghouder tegen de last nog open ligt. Er dreigen daarom twee procedures door elkaar te lopen. Nu partijen het erover eens zijn dat het maximaal toegestane aantal van 2150 geiten in de last niet correct is en door intern salderen een hoger dieraantal toegestaan is, zal de voorzieningenrechter niet zelf in de zaak voorzien door het primaire besluit van 23 oktober 2023 te herroepen. Immers, dan geldt voor vergunninghouder weer een last die volgens alle partijen onjuist is. De voorzieningenrechter zal daarom enkel het bestreden besluit vernietigen en GS opdragen opnieuw op het bezwaar van eiseres te beslissen. Dat kan gelet op artikel 6:19 van de Awb gelijktijdig met een beslissing op het bezwaar van vergunninghouder tegen de last. Daarbij zal GS een deugdelijke belangenafweging moeten maken en het belang van vergunninghouder bij intrekking van de last moeten afwegen tegen de belangen van omwonenden bij het blijven bestaan van de last. 5.2. Omdat het beroep gegrond is en de voorzieningenrechter het besluit van 5 januari 2024 vernietigt, is er geen aanleiding om een voorlopige voorziening te treffen. 6. Omdat het beroep gegrond is moet GS het door eiseres betaalde griffierecht aan haar vergoeden en krijgt eiseres ook een vergoeding van haar proceskosten. GS moet deze vergoeding betalen. 6.1. De gemachtigde van eiseres heeft een beroepschrift ingediend, een verzoek om een voorlopige voorziening ingediend en aan de zitting deelgenomen. Dat leidt tot drie proceshandelingen met een waarde van € 875 per handeling en tot een totaal van € 2.625. 6.2. Voor wat betreft het door GS te vergoeden griffierecht het volgende. Het verzoek om voorlopige voorziening is ingediend in 2023. Hiervoor geldt een bedrag van € 365. Het beroep is ingediend in 2024. Het griffierecht bedraagt nu € 371. Dit betekent dat GS in totaal € 365 + € 371 = € 736 dient te vergoeden.

De voorzieningenrechter: - verklaart het beroep gegrond; - vernietigt het besluit van 5 januari 2024; - bepaalt dat verweerder een nieuw besluit moet nemen met inachtneming van deze uitspraak; - wijst het verzoek om voorlopige voorziening af; - bepaalt dat GS het griffierecht van in totaal € 736 aan eiseres moet vergoeden; - veroordeelt GS tot betaling van € 2.625 aan proceskosten aan eiseres. Deze uitspraak is gedaan door mr. M.J.M. Verhoeven, voorzieningenrechter, in aanwezigheid van mr. M.H.Y Snoeren-Bos, griffier. De uitspraak is uitgesproken in het openbaar op De voorzieningenrechter en de griffier zijn verhinderd de uitspraak te ondertekenen. griffier voorzieningenrechter Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op: Informatie over hoger beroep Een partij die het niet eens is met deze uitspraak voor zover deze gaat over het beroep, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak voor zover deze gaat over het beroep. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen. Tegen deze uitspraak voor zover deze gaat over de voorlopige voorziening staat geen hoger beroep open.

RECHTBANK GELDERLAND Zittingsplaats Arnhem Bestuursrecht zaaknummers: ARN 23/7078 (voorlopige voorziening) en 24/484 (beroep) uitspraak van de voorzieningenrechter van op het beroep en het verzoek om voorlopige voorziening in de zaak tussen [eiseres] , uit [vestigingsplaats] , eiseres (gemachtigde: mr. V. Wösten), en het college van Gedeputeerde Staten van de provincie Gelderland (gemachtigde: mr. M.L. van Kalsbeek). Als derde-partij neemt aan de zaken deel: [derde-partij] (vergunninghouder) (gemachtigde: mr. S. Keywani). Inleiding 1. In deze uitspraak beslist de voorzieningenrechter op het verzoek om een voorlopige voorziening van eiseres tegen het besluit van GS om de aan vergunninghouder opgelegde last onder dwangsom, in te trekken. 1.1. Met het bestreden besluit van 5 januari 2024 op het bezwaar van eiseres is GS bij dat besluit gebleven. 1.2. De voorzieningenrechter heeft het verzoek op 16 januari 2024 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: [naam] namens eiseres, de gemachtigde van eiseres (digitaal), de gemachtigde van GS, vergunninghouder en de gemachtigde van vergunninghouder. 1.3. Omdat de voorzieningenrechter na afloop van de zitting tot de conclusie is gekomen dat nader onderzoek niet kan bijdragen aan de beoordeling van de zaak beslist zij ook op het beroep van eiseres daartegen. Artikel 8:86 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) maakt dat mogelijk.

2. De voorzieningenrechter beoordeelt de intrekking van de opgelegde last onder dwangsom. Zij doet dat aan de hand van de beroepsgronden van eiseres. 3. Vergunninghouder exploiteert op het perceel [perceel] een geitenhouderij. GS heeft vergunninghouder op 7 december 2015 op grond van de Natuurbeschermingswet 1998 een vergunning verleend voor het houden van 5.510 geiten, waarvan 2.510 geiten ouder dan 1 jaar, 2.700 opfokgeiten van 61 dagen tot en met 1 jaar en 300 opfokgeiten tot en met 60 dagen. 3.1. Tijdens een controle op 26 januari 2021 is vastgesteld dat er 5019 melkgeiten werden gehouden. Er waren geen opfokgeiten aanwezig. Op 2 en 22 maart 2021 heeft eiseres GS verzocht hiertegen handhavend op te treden. GS heeft vergunninghouder vervolgens met het besluit van 4 mei 2021 gelast maximaal 2510 melkgeiten te houden. Voldoet vergunninghouder niet aan deze last dan verbeurt hij een dwangsom. 3.2. Vergunninghouder heeft bezwaar gemaakt tegen de last onder dwangsom. In afwachting van de beslissing op een door vergunninghouder ingediende aanvraag voor een vergunning op grond van de Wet natuurbescherming in verband met de verlenging van de stallen en het toepassen van mechanische ventilatie, heeft GS de begunstigingstermijn van de last bij besluit van 26 mei 2021 verlengd tot op deze aanvraag is beslist. 3.3. Bij besluit van 23 oktober 2023 heeft GS besloten de last onder dwangsom in te trekken. Aan dit besluit heeft GS ten grondslag gelegd dat uit controles van onder meer 28 mei 2022 is gebleken dat minder geiten worden gehouden en dat vergunninghouder heeft aangetoond dat wanneer maximaal 3.150 geiten (categorie C 1.100) worden gehouden, de stikstofdepositie niet toeneemt ten opzichte van de referentiesituatie. De vergunning van 7 december 2015 vormt de referentiesituatie. Deze interne saldering, bestaande uit mechanische ventilatie in combinatie met het houden van minder geiten, is niet vergunningplichtig. Gelet hierop is er op dit moment geen sprake van een overtreding. Op 23 mei 2023 is een telling ter plaatse uitgevoerd waarbij 3173 geiten werden aangetroffen. Uit aeriusberekeningen blijkt dat ook bij 3173 geiten door intern salderen geen sprake is van een overtreding. GS ziet daarom geen aanleiding om de opgelegde last in stand te laten en besluit om hangende bezwaar de besluiten van 4 en 26 mei 2021 in te trekken. 3.4. Eiseres heeft bezwaar gemaakt tegen het besluit van 23 oktober 2023. GS heeft dit bezwaar bij besluit van 5 januari 2024 ongegrond verklaard. 4. De voorzieningenrechter stelt allereerst vast dat – zoals GS in het besluit van 23 oktober 2023 zelf ook al uitdrukkelijk heeft overwogen – dit besluit is genomen hangende het bezwaar van vergunninghouder tegen de opgelegde last onder dwangsom. Het besluit had daarom moeten worden aangemerkt als een besluit op grond van artikel 6:19 van de Awb en in de lopende bezwaarprocedure betrokken moeten worden. Dit heeft GS niet gedaan. In deze procedure ligt daarom enkel het besluit op het bezwaar van eiseres tegen de intrekking voor. 4.1. De voorzieningenrechter stelt vast dat de last onder dwangsom is opgelegd naar aanleiding van onder meer een verzoek om handhaving van eiseres. Partijen zijn het erover eens dat GS op dat moment bevoegd was de last op te leggen omdat er sprake was van een overtreding. Hoewel de last met het besluit van 23 oktober 2023 is ingetrokken, is hierbij in het geheel niet ingegaan op de belangen van eiseres bij de intrekking. Dat er op dit moment geen sprake zou zijn van een overtreding maakt – wat daar ook van zij – niet dat GS niet bevoegd zou zijn om de last te handhaven, en ook niet dat de belangen van eiseres niet bij de beoordeling zouden moeten worden betrokken, juist omdat de last is opgelegd naar aanleiding van (onder meer) een verzoek om handhaving van eiseres. Daarbij is van belang dat de last er ook op is gericht dat vergunninghouder in de toekomst niet meer geiten mag houden dan toegestaan. Het enkele feit dat nu niet meer geiten worden gehouden dan toegestaan maakt nog niet dat GS gehouden is de last in te trekken. Nu de belangenafweging ontbreekt, is het besluit van 23 oktober 2023 reeds daarom onvoldoende zorgvuldig tot stand gekomen en onvoldoende gemotiveerd. In de beslissing op bezwaar zijn de belangen van eiseres ook in het geheel niet meegewogen en is het gebrek derhalve niet hersteld. Het besluit van 5 januari 2024 is reeds daarom onvoldoende zorgvuldig tot stand gekomen en onvoldoende gemotiveerd.

5. Concluderend is de voorzieningenrechter van oordeel dat het bestreden besluit onvoldoende zorgvuldig tot stand is gekomen en onvoldoende is gemotiveerd. Het beroep is daarom gegrond. 5.1. De voorzieningenrechter zal het bestreden besluit vernietigen. De situatie is procedureel wat gecompliceerd omdat GS ten onrechte artikel 6:19 Awb niet heeft toegepast en het bezwaar van vergunninghouder tegen de last nog open ligt. Er dreigen daarom twee procedures door elkaar te lopen. Nu partijen het erover eens zijn dat het maximaal toegestane aantal van 2150 geiten in de last niet correct is en door intern salderen een hoger dieraantal toegestaan is, zal de voorzieningenrechter niet zelf in de zaak voorzien door het primaire besluit van 23 oktober 2023 te herroepen. Immers, dan geldt voor vergunninghouder weer een last die volgens alle partijen onjuist is. De voorzieningenrechter zal daarom enkel het bestreden besluit vernietigen en GS opdragen opnieuw op het bezwaar van eiseres te beslissen. Dat kan gelet op artikel 6:19 van de Awb gelijktijdig met een beslissing op het bezwaar van vergunninghouder tegen de last. Daarbij zal GS een deugdelijke belangenafweging moeten maken en het belang van vergunninghouder bij intrekking van de last moeten afwegen tegen de belangen van omwonenden bij het blijven bestaan van de last. 5.2. Omdat het beroep gegrond is en de voorzieningenrechter het besluit van 5 januari 2024 vernietigt, is er geen aanleiding om een voorlopige voorziening te treffen. 6. Omdat het beroep gegrond is moet GS het door eiseres betaalde griffierecht aan haar vergoeden en krijgt eiseres ook een vergoeding van haar proceskosten. GS moet deze vergoeding betalen. 6.1. De gemachtigde van eiseres heeft een beroepschrift ingediend, een verzoek om een voorlopige voorziening ingediend en aan de zitting deelgenomen. Dat leidt tot drie proceshandelingen met een waarde van € 875 per handeling en tot een totaal van € 2.625. 6.2. Voor wat betreft het door GS te vergoeden griffierecht het volgende. Het verzoek om voorlopige voorziening is ingediend in 2023. Hiervoor geldt een bedrag van € 365. Het beroep is ingediend in 2024. Het griffierecht bedraagt nu € 371. Dit betekent dat GS in totaal € 365 + € 371 = € 736 dient te vergoeden.

De voorzieningenrechter: - verklaart het beroep gegrond; - vernietigt het besluit van 5 januari 2024; - bepaalt dat verweerder een nieuw besluit moet nemen met inachtneming van deze uitspraak; - wijst het verzoek om voorlopige voorziening af; - bepaalt dat GS het griffierecht van in totaal € 736 aan eiseres moet vergoeden; - veroordeelt GS tot betaling van € 2.625 aan proceskosten aan eiseres. Deze uitspraak is gedaan door mr. M.J.M. Verhoeven, voorzieningenrechter, in aanwezigheid van mr. M.H.Y Snoeren-Bos, griffier. De uitspraak is uitgesproken in het openbaar op De voorzieningenrechter en de griffier zijn verhinderd de uitspraak te ondertekenen. griffier voorzieningenrechter Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op: Informatie over hoger beroep Een partij die het niet eens is met deze uitspraak voor zover deze gaat over het beroep, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak voor zover deze gaat over het beroep. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen. Tegen deze uitspraak voor zover deze gaat over de voorlopige voorziening staat geen hoger beroep open.