ECLI:NL:RBDHA:2026:7102

=== VOLLEDIG === ECLI:NL:RBDHA:2026:7102 text/xml public 2026-03-30T10:00:33 2026-03-30 Raad voor de Rechtspraak nl Rechtbank Den Haag 2026-03-25 NL24.8305 Uitspraak Eerste aanleg - enkelvoudig NL Middelburg Bestuursrecht; Vreemdelingenrecht Rechtspraak.nl http://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:RBDHA:2026:7102 text/html public 2026-03-30T10:00:23 2026-03-30 Raad voor de Rechtspraak nl ECLI:NL:RBDHA:2026:7102 Rechtbank Den Haag , 25-03-2026 / NL24.8305 derdelander Oekraïne; ongegrond; PKV toegewezen. RECHTBANK DEN HAAG Zittingsplaats Middelburg Bestuursrecht zaaknummer: NL24.8305 uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen [eiseres] , eiseres V-nummer: [V-nummer] (gemachtigde: mr. M.M. van Woensel), en de minister van Asiel en Migratie , voorheen de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, verweerder. (gemachtigde: [gemachtigde] ). Inleiding In het besluit van 7 februari 2024 heeft verweerder bepaald dat eiseres na 4 maart 2024 geen recht meer heeft op tijdelijke bescherming zoals bedoeld in de Richtlijn 2001/55/EG (Richtlijn Tijdelijke Bescherming, RTB), en dat zij binnen vier weken na die datum moet terugkeren naar haar land van herkomst. Eiseres heeft beroep ingesteld tegen dit besluit. De rechtbank heeft het beroep aangehouden in afwachting van de beantwoording van de aan het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ EU) gestelde prejudiciële vragen in de verwijzingsuitspraken van de rechtbank Den Haag, zittingsplaats Amsterdam, van 29 maart 2024, ECLI:NL:RBDHA:2024:4394, en van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (Afdeling) van 25 april 2024, ECLI:NL:RVS:2024:1742. Het HvJ EU heeft deze vragen beantwoord in het arrest van 19 december 2024, ECLI:EU:C:2024:1038, in de zaak [naam 1] en [naam 2] . Vervolgens zijn op 23 april 2025 de einduitspraken van de Afdeling verschenen (ECLI:NL:RVS:2025:1827, ECLI:NL:RVS:2025:1829 en ECLI:NL:RVS:2025:1836) en is op 10 juli 2025 de einduitspraak van de rechtbank Den Haag, zittingsplaats Amsterdam, verschenen (ECLI:NL:RBAMS:2025:4843). Naar aanleiding van deze uitspraken heeft verweerder op 8 juli 2025 een vervangend terugkeerbesluit genomen. Op grond van artikel 6:19, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) heeft het beroep van rechtswege mede betrekking op dit besluit. Partijen zijn in de gelegenheid gesteld om schriftelijk op dit besluit en de hiervoor genoemde jurisprudentie te reageren. Eiseres heeft aanvullende beroepsgronden ingediend. Verweerder heeft een verweerschrift ingediend. De rechtbank heeft het voornemen geuit om uitspraak te doen zonder een zitting te houden. Hierop heeft verweerder aangegeven hiermee in te stemmen. Eiseres heeft niet binnen de gegeven termijn gereageerd. De rechtbank doet uitspraak buiten zitting op grond van artikel 8:57, eerste lid, van de Awb. Beoordeling door de rechtbank 1. Eiseres is geboren op [geboortedag] 1988 en heeft de Indiase nationaliteit. 2. Ten tijde van de inval in Oekraïne door Rusland op 24 februari 2022 verbleef eiseres rechtmatig in Oekraïne op basis van een tijdelijke verblijfsvergunning. Na haar vlucht naar Nederland vanwege deze inval heeft zij tijdelijke bescherming gekregen op grond van de facultatieve bepaling van de RTB als een zogenoemde ‘derdelander Oekraïne’. 3. In het besluit van 7 februari 2024 heeft verweerder bepaald dat eiseres na 4 maart 2024 geen recht meer heeft op tijdelijke bescherming en Nederland binnen vier weken na die datum moet verlaten. Vervolgens is er onduidelijkheid ontstaan over de vraag of de tijdelijke bescherming van de ‘derdelanders Oekraïne’ eerder beëindigd mag worden dan die van ontheemden met de Oekraïense nationaliteit. Daarom heeft verweerder de gevolgen van dit besluit bevroren. Deze bevriezingsmaatregel is per 4 september 2025 gestopt, maar blijft gelden voor personen zoals eiseres die nog een lopende procedure hebben. In het vervangende besluit van 8 juli 2025 heeft verweerder bepaald dat het eerdere besluit te vroeg is genomen en dat eiseres binnen vier weken na deze uitspraak Nederland moet verlaten. 4. Eiseres is het niet eens met dit terugkeerbesluit van 8 juli 2025. Zij voert aan dat verweerder haar tijdelijke bescherming niet mag beëindigen. De Afdeling heeft ten onrechte geoordeeld dat dit onderscheid naar doelgroepen kan worden gemaakt. Tot slot voert eiseres aan dat verweerder haar onvoldoende in de gelegenheid heeft gesteld om bijzondere individuele omstandigheden naar voren te brengen, waaronder haar vrije toegang tot de arbeidsmarkt, en dat het bestreden besluit in zoverre onvoldoende is gemotiveerd. 5. Verweerder stelt zich op het standpunt dat het rechtmatig verblijf van eiseres op 4 maart 2024 van rechtswege geëindigd is, zodat het vervangende terugkeerbesluit rechtmatig is. Eiseres had op dat moment ook geen verblijfsvergunning of lopende verblijfsrechtelijke aanvraag. De bevriezingsmaatregel heeft niet te gelden als rechtmatig verblijf en staat dus niet aan het uitvaardigen van een terugkeerbesluit in de weg. Ook is de beëindiging van de facultatieve bescherming niet in strijd met het (Unierechtelijke) vertrouwensbeginsel of de rechtszekerheid. Verweerder verwijst hierbij onder meer naar de uitspraken van de Afdeling van 17 januari 2024 en 23 april 2025 zoals hiervoor aangehaald. De rechtbank oordeelt als volgt. 6. In het arrest [naam 1] en [naam 2] en de daarop gevolgde einduitspraken is geoordeeld dat de tijdelijke bescherming van ‘derdelanders Oekraïne’ eerder dan die van Oekraïners mag worden beëindigd, zij het niet vóór 4 maart 2024. Met het vervangende terugkeerbesluit is de tijdelijke bescherming van eiseres na die datum beëindigd. Niet gebleken is dat eiseres op dat moment of sindsdien in het bezit is geweest van een verblijfsvergunning, dan wel dat zij een aanvraag daartoe heeft lopen. Het vervangende besluit vermeldt dat zij binnen vier weken moet terugkeren naar India. Daarmee voldoet het vervangende besluit aan de vereisten van de Richtlijn 2008/115/EG (Terugkeerrichtlijn). 7. De rechtbank ziet geen grond om het oordeel van de Afdeling onjuist te achten. De Afdeling is gemotiveerd tot haar oordeel gekomen en de rechtbank kan deze motivering volgen. In deze motivering is betrokken dat verweerder op grond van een facultatieve bepaling heeft besloten om het Uitvoeringsbesluit (EU) 2022/382 van 4 maart 2022 ook toe te passen op een groep personen die door de Raad van de Europese Unie niet is aangewezen als groep die tijdelijke bescherming moest krijgen. Bij het facultatieve karakter van deze bepaling hoort de bevoegdheid om de tijdelijke bescherming van de desbetreffende groep te beëindigen. De door eiseres aangehaalde voetnoot in het voorstel van de Europese Commissie van 19 september 2023, COM(2023)546, is geen dragend onderdeel van deze motivering. Dat het op 24 oktober 2023 gepubliceerde uitvoeringsbesluit 2023/2409 van de Raad van de Europese Unie na de zitting bij de Afdeling is verschenen is geen aanleiding voor een ander oordeel, omdat dit niet wezenlijk afwijkt van het voorstel dat ten tijde van de procedure bij de Afdeling al bekend was. 8. De stelling dat eiseres onvoldoende in gelegenheid is gesteld om bijzondere individuele omstandigheden aan te voeren wordt niet gevolgd. De rechtbank stelt vast dat verweerder op 4 juni 2025 een voornemen tot het nemen van een vervangend terugkeerbesluit heeft uitgebracht. Vervolgens heeft eiseres op dit voornemen gereageerd met een zienswijze. Eiseres is daarmee voldoende in de gelegenheid gesteld om feiten en omstandigheden naar voren te brengen voordat het vervangende terugkeerbesluit werd genomen. Arbeidsmarktoegang is slechts een gevolg van de tijdelijke beschermingsstatus en kan na het van rechtswege eindigen daarvan, zonder concreet en onderbouwd individueel beletsel, niet leiden tot uitstel van vertrek of het afzien van een terugkeerbesluit. 9. De rechtbank ziet ambtshalve geen aanleiding om het terugkeerbesluit onrechtmatig te achten vanwege strijd met het beginsel van non-refoulement, en verwijst hierbij naar het arrest van het HvJ EU van 17 oktober 2024, ECLI:EU:C:2024:892, in de zaak Ararat. 10. Dit leidt tot de conclusie dat het beroep ongegrond moet worden verklaard.