ECLI:NL:RBDHA:2026:16425

Rechtbank DEN HAAG Team belastingrecht zaaknummer: SGR 24/2574 uitspraak van de meervoudige kamer van 9 april 2026 in de zaak tussen [eiser], wonende te [plaats], eiser (gemachtigde: mr. F.R. Herreveld), en de inspecteur van de Belastingdienst, verweerder. en de Staat der Nederlanden (de Minister van Justitie en Veiligheid), de Staat. Procesverloop Verweerder heeft aan eiser voor het jaar 2017 een aanslag inkomstenbelasting en premie volksverzekeringen (IB/PVV) opgelegd. Bij beschikking is een bedrag van € 771 aan belastingrente vergoed. Verweerder heeft bij uitspraak op bezwaar van 5 januari 2024 de aanslag gehandhaafd. Verweerder heeft bij beschikking van 24 januari 2024 de aanslag ambtshalve verminderd. Eiser heeft daarna beroep ingesteld. Verweerder heeft een verweerschrift ingediend. Partijen hebben vóór de zitting nadere stukken ingediend. Het onderzoek ter zitting heeft plaatsgevonden op 26 februari 2026. Namens eiser is verschenen zijn gemachtigde, bijgestaan door mr. drs. [naam 1] en [naam 2]. Verweerder heeft zich laten vertegenwoordigen door mr. [medewerker belastingdienst 1], mr. [medewerker belastingdienst 2] en mr. [medewerker belastingdienst 3]. De zaak is ter zitting gelijktijdig behandeld met een vergelijkbare zaak van een andere door de gemachtigde vertegenwoordigde belastingplichtige (SGR 24/2583). Overwegingen Feiten Algemeen 1. Eiser was in de jaren 2013 tot en met 2017 als CEO in dienstbetrekking bij [bedrijf 1] B.V. (X). 2. Het geplaatste aandelenkapitaal van X bestond op 18 april 2013 na een statutenwijziging uit: - 230.000 aandelen A met een nominale waarde van € 0,01; - 24.770.000 aandelen B met een nominale waarde van € 0,01. De aandelen A en B hebben winstrechten die aan elkaar gelijk zijn en alleen de aandelen A hebben een stemrecht. 3. [bedrijf 2] B.V. (Y) bezit op 19 april 2013 100% van de aandelen A en 91,93% van de aandelen B in X. 4. X heeft in 2013 een managementparticipatieplan “Share Plan [X], Plan Rules” (het managementparticipatieplan) opgezet, waarbij vier managers, waaronder eiser, de mogelijkheid hebben gekregen om in totaal 2.000.000 aandelen B in X te verkrijgen. 5. Eiser heeft deelgenomen aan het managementparticipatieplan en heeft op 19 april 2013 875.000 aandelen B in X, zijnde 3,5% van de aandelen B in X, voor een bedrag van € 1.925.000 verkregen. Met de aandelen B zijn ook putopties toegekend. De putopties gaven eiser het recht om de aandelen B ter verkoop aan te bieden tegen de op het verkoopmoment geldende marktwaarde. Eiser heeft op 19 april 2013 een zogenoemde “Compensation Letter” van X ondertekend, waarin aanvullende afspraken van het managementparticipatieplan zijn vastgelegd, waaronder de compensatie bij de uitoefening van een putoptie. 6. Eiser heeft de aankoop van de aandelen B in X voor een deel uit eigen middelen (€ 288.750) gefinancierd en voor een deel met een bij Y aangegane lening. De lening bij Y bedraagt € 1.636.250, waarbij over de hoofdsom jaarlijks 3,5% rente is verschuldigd. De rente wordt op de hoofdsom van de lening bijgeschreven. 7. Het verschil tussen de waarde in het economische verkeer van het door eiser op 19 april 2013 verworven aandelenpakket en het deel dat eiser uit eigen middelen heeft betaald, is door verweerder als loonvoordeel aangemerkt. De over dit loonvoordeel verschuldigde loonheffing bedraagt van € 53.846. X heeft ter zake van dit verschuldigde bedrag aan loonheffing een renteloze lening aan eiser verstrekt. 8. Y heeft aan X een aandeelhouderslening ten bedrage van € 1.300.000 verstrekt, waarbij over de hoofdsom jaarlijks 11,4% rente is verschuldigd. 9. De voormalige adviseur van eiser, tevens adviseur van X, heeft de fiscale gevolgen van het managementparticipatieplan in een vooroverleg met verweerder afgestemd. Daarbij zijn zij in 2014 overeengekomen dat de door de participanten gehouden aandelen B, alsmede de aanverwante putopties, tot de grondslag inkomen uit sparen en beleggen (box 3) behoren en dat de (verzakelijkte) rente ten aanz Eiser stelt dat de door hem ingediende aangifte moet worden gevolgd, omdat in 2017 sprake is van een verlies uit lucratief belang van € 2.028.548. Daartoe voert eiser in de kern aan dat de in 2016 toegekende putopties er voor zorgen dat het aandelenbelang van eiser in X vanaf 23 mei 2016 kwalificeert als lucratief belang. De putopties uit 2016 vormen namelijk vanaf het moment van toekenning één geheel met de in 2013 toegekende aandelen. Eiser wijst in dat kader onder andere op de sterke samenhang tussen het managementparticipatieplan, de Compensation Letter en het Addendum. Verder heeft artikel 3.95b, eerste lid, van de Wet IB volgens eiser tot gevolg dat de waarde mutaties in het aandelenbelang vóór het ontstaan van het lucratieve belang meegenomen worden bij de hoogte van zijn verlies uit lucratief belang in box 1. 20. Verweerder heeft de stelling van eiser gemotiveerd weersproken. Verweerder stelt zich (primair) op het standpunt dat de aandelen geen lucratief belang vormen en (subsidiair), dat als er wel sprake zou zijn van een lucratief belang het verlies nihil is. Beoordeling van het geschil Juridisch kader 21. Op grond van artikel 3.90 van de Wet IB 2001 wordt onder belastbaar resultaat uit overige werkzaamheden verstaan het gezamenlijke bedrag van het resultaat uit een of meer werkzaamheden die geen belastbare winst of belastbaar loon genereren. In artikel 3.92b van de Wet IB 2001 is het begrip werkzaamheid mede uitgebreid tot het houden van zogenoemde lucratieve belangen. Artikel 3.92b van de Wet IB 2001 (tekst 2017) luidt, voor zover van belang, als volgt: “1. Voorts wordt onder werkzaamheid mede verstaan: a. het onmiddellijk of middellijk houden van aandelen als bedoeld in het tweede lid, van vorderingen als bedoeld in het derde lid of van rechten als bedoeld in het vierde lid, indien de voordelen die met deze aandelen, vorderingen of rechten worden behaald, gelet op de feiten en omstandigheden waaronder deze aandelen, vorderingen of rechten zijn verkregen, naar moet worden aangenomen mede een beloning beogen te zijn voor werkzaamheden van de belastingplichtige of een met hem verbonden persoon, alsmede het hebben van schulden die rechtstreeks samenhangen met deze aandelen, vorderingen of rechten; b. het onmiddellijk of middellijk hebben van schulden die rechtens dan wel in feite tegemoetkomingen kennen van geheel of gedeeltelijke kwijtschelding waarbij die tegemoetkomingen, gelet op de feiten en omstandigheden waaronder de schulden zijn aangegaan, naar moet worden aangenomen mede een beloning beogen te zijn voor werkzaamheden van de belastingplichtige of een met hem verbonden persoon. 2. Aandelen als bedoeld in het eerste lid zijn aandelen in een vennootschap met een geheel of ten dele in aandelen verdeeld kapitaal die verschillende soorten aandelen heeft, indien het aandelen betreft van een soort: a. die is achtergesteld bij andere soorten en het totale geplaatste aandelenkapitaal van die achtergestelde soort minder is dan 10% van het totale geplaatste aandelenkapitaal van de vennootschap, of b. met een preferentie van ten minste 15% dividend per jaar. (…) 4. Rechten als bedoeld in het eerste lid zijn vermogensrechten die, gelet op de feiten en omstandigheden, economisch overeenkomen of vergelijkbaar zijn met aandelen als bedoeld in het tweede lid of vorderingen als bedoeld in het derde lid, alsmede overige rechten of verplichtingen waarvan het waardeverloop in enigszins belangrijke mate afhankelijk is van managementdoeleinden of aandeelhoudersdoeleinden zoals winst, omzet, kostenvermindering, aantrekken van financieringsbronnen, het gereed maken voor verkoop of overname van een onderneming of onderdelen daarvan, het aankopen of overnemen van ondernemingen of onderdelen daarvan, of die in enigszins belangrijke mate in waarde vermeerderen bij een verkoop of overname van een onderneming, dan wel bij een wijziging van een belang in een onderneming.” 22. Artikel 3.93, tweede lid, van de Wet IB 2001 luidt: “2. Werkzaamhe Daartoe is in de parlementaire geschiedenis, voor zover van belang, het volgende opgenomen: “Indien een werknemer aandelen in zijn werkgever houdt die geen lucratief belang vormen en daarnaast in het kader van zijn dienstbetrekking een optierecht verwerft om onder voorwaarden extra aandelen te verwerven, is – zo kunnen wij de leden van de fractie van het CDA antwoorden – artikel 10a van de Wet op de loonbelasting 1964 van toepassing met betrekking tot de voordelen uit het optierecht. Op grond van de rangorde regeling wordt dan niet meer toegekomen aan de vraag of het optierecht tevens een lucratief belang vormt. Daarbij maakt het niet uit of de voorwaarde waaronder de optie is verleend voorziet in een zogenoemde ratchet. Als in deze situatie de werknemer daarnaast om niet een putoptie van zijn werkgever verkrijgt die hem het recht geeft de door hem gehouden aandelen voor de oorspronkelijke kostprijs te verkopen aan zijn werkgever, dan behoort de waarde in het economische verkeer van die optie tot zijn loon. Deze putoptie valt niet onder het optiebegrip van artikel 10a van de Wet op de loonbelasting 1964. Het economische effect van deze putoptie is dat de werknemer geen neerwaarts koersrisico loopt met betrekking tot de door hem gehouden aandelen. Onder omstandigheden zou een dergelijke putoptie een lucratief belang kunnen zijn¹. De aandelen – die op zich geen lucratief belang vormen – gaan dat door de putoptie ook niet worden. Daarvoor is in deze casus onvoldoende samenhang tussen het houden van de aandelen en het verwerven van de putoptie. [¹ Kamerstukken II 2007/08, 31 459, nr. 9, blz. 8.] De leden van de fractie van het CDA vragen naar de gevolgen van een aandelenparticipatie waarbij een bepaling bij «goed vertrek» (good leaver) is overeengekomen die de werknemer het recht geeft de aandelen ten minste voor de kostprijs aan zijn werkgever te verkopen. In economisch opzicht is dit een voorwaardelijke putoptie die de werknemer het recht geeft de aandelen voor de initiële kostprijs te verkopen. De gevolgen van deze bepaling zijn identiek aan de hiervoor beschreven gevolgen van een putoptie. De aandelen – die op zich geen lucratief belang vormen – gaan dat door de bepaling bij «goed vertrek» ook niet worden.” Verlies uit lucratief belang? 27. Doorgaans rust op verweerder de bewijslast om aannemelijk te maken dat sprake is van een lucratief belang. In dit geval rust de bewijslast echter op eiser, aangezien hij een verlies uit lucratief belang in aanmerking wil nemen. 28. Eiser heeft, met hetgeen hij heeft aangevoerd, niet aannemelijk gemaakt dat de verkrijging van de aandelen in 2013 en de verkrijging van de putopties in 2016 een dusdanig samenhangend geheel vormen dat de putopties uit 2016 als een voorzetting van de putopties uit 2013 moeten worden aangemerkt en dat de aandelen daarom als lucratief belang moeten worden aangemerkt. Vaststaat dat de in 2013 verkregen aandelen en putopties geen lucratief belang vormden. De uitoefenprijs van de putopties uit 2013 is gelijk aan de marktwaarde van de aandelen B. Eiser heeft met deze putopties een investeringsrisico gelopen. Dit ligt anders bij de putopties uit 2016. De putopties uit 2016 zijn namelijk enkel afgegeven om een vermogensverlies op de aandelen bij eiser te voorkomen. De uitoefenprijs van de putopties uit 2016 is immers gelijk aan het oorspronkelijk ingelegde bedrag voor de aandelen B. Eiser heeft bij het uitoefenen van die putopties geen enkel investeringsrisico op de aandelen gelopen. De putopties uit 2016 en de putopties uit 2013 verschillen naar hun aard dus aanzienlijk van elkaar. Daar komt bij dat de status van de in 2013 verkregen aandelen door de putopties uit 2016 niet is veranderd. Naar het oordeel van de rechtbank kwalificeren de aandelen dus ook na toekenning van de putopties 2016 niet als lucratief belang. 29. Eiser heeft ook anderszins niet aannemelijk gemaakt dat de aandelen als lucratief belang dienen te worden aangemerkt. De overige stellingen van eiser op