ECLI:NL:RBDHA:2025:25111

Rechtbank den haag Zittingsplaats Gouda SM (CD) Zaak- en rolnummer: 10868475 CV EXPL 24-63 Datum: 6 maart 2025 Vonnis van de kantonrechter in de zaak: [eisende partij 1] , [eisende partij 2] , beiden wonende te [woonplaats] , gemeente [gemeente] , eisende partij, hierna gezamenlijk te noemen: [eisers] c.s., gemachtigde: mr. D. Humblet, tegen de besloten vennootschap Enera Services B.V. , statutair gevestigd en kantoorhoudende te Katwijk, gedaagde partij, hierna te noemen: Enera Services, gemachtigde: mr. M.R. de Boer. 1 Procedure 1.1 De kantonrechter heeft kennisgenomen van de volgende stukken: - de dagvaarding d.d. 18 december 2023; - de conclusie van antwoord; - de conclusie van repliek; - de conclusie van dupliek; - het tussenvonnis van 15 augustus 2024; - de in het geding gebrachte producties. 1.2 Op 12 november 2024 heeft er een mondelinge behandeling plaatsgevonden waarvan de griffier aantekeningen heeft gemaakt. Op verzoek van partijen is de procedure aangehouden in afwachting van een mogelijke minnelijke regeling. Bij brief van 11 december 2024 hebben partijen bericht dat zij geen overeenstemming hebben bereikt en hebben verzocht om vonnis. 2 Feiten De kantonrechter gaat uit van de navolgende feiten. 2.1 [eisers] c.s. hebben op 14 augustus 2020 een nieuwbouwwoning gekocht, waarbij zij zich tevens hebben verbonden aan de verplichting om met Enera Services een serviceovereenkomst aan te gaan met betrekking tot levering en service van een warmtepomp en bronnenveld. De looptijd van de overeenkomst is aangevangen vanaf oplevering woning, zijnde september 2022. 2.2 In de door [eisers] c.s. gesloten koop- en aannemingsovereenkomst staat, voor zover relevant, het volgende: “artikel 23 van de koopovereenkomst: Koper verbindt zich door ondertekening van deze overeenkomst tevens aan de verplichting om de serviceovereenkomst aan te gaan met Enera Services B.V. Enera Services B.V. zal aan koper de volgens haar tarievenblad verschuldigde vergoedingen mogen berekenen, er zullen t.b.v. Enera Services B.V. tevens verschillende erfdienstbaarheden, kwalitatieve verplichtingen en/of (een) opstalrecht(en) worden gevestigd t.b.v. de instandhouding van het in de woning aan te brengen warmtepompsystemen, welke eigendom blijft van Enera Services B.V. Er zal een erfdienstbaarheid en/of een kwalitatieve verplichting worden gevestigd t.b.v. de instandhouding van de koppelleidingen van de bron(nen) in de tuin. Ter plaatse van de bron(nen) zal één vierkante meter per bron eigendom blijven van Enera Services B.V.. Koper zal een erfdienstbaarheid c.q. gebruiksrecht krijgen van tuin op het eigendom van Enera Services.” en “artikel 27 van de aannemingsovereenkomst: 1. De Verkrijger verbindt zich door ondertekening van deze overeenkomst tevens aan de verplichting om de serviceovereenkomst aan te gaan met Enera Services B.V. Enera Services B.V. zal aan De Verkrijger de volgens haar tarievenblad verschuldigde vergoedingen mogen berekenen, er zullen t.b.v. Enera Services B.V. tevens verschillende erfdienstbaarheden, kwalitatieve verplichtingen en/of (een) opstalrecht(en) worden gevestigd t.b.v. de instandhouding van de in de woning aan te brengen warmtepomp, welke eigendom blijft van Enera Services B.V. Er zal een opstalrecht worden gevestigd t.b.v. de instandhouding van de koppelleidingen van de bronnen in de tuin. 2. De levering door derden van warmte en/of warm (tap)water (bijvoorbeeld, doch niet beperkt tot stadsverwarming en/of een (de) zich niet op het perceel van de onderhavige woning bevindende warmtepomp(en) ) en/of door derden geleverde en geïnstalleerde warmwater- en verwarmingsinstallaties (met uitzondering van de dimensionering van de verwarmingslichamen en de leidingen op basis van de technische gegevens van de stadsverwarming en technische gebreken aan de verwarmingslichamen, leidingen en toebehoren) vallen niet onder de toepasselijke garantie- en waarborgregeling, hetgeen impliceert dat iedere (in)directe (gevolg)schade en/of het niet voldo Gelet op de aard en inhoud van de overeenkomst, de wijze waarop de voorwaarden tot stand zijn gekomen, de wederzijdse kenbare belangen van partijen en de overige omstandigheden van het geval in de zin van artikel 6:233 sub a BW, zijn de artikelen onredelijk bezwarend dan wel worden vermoed onredelijk bezwarend te zijn, en zijn de bedingen op grond van artikel 6:233 sub a BW vernietigbaar. 3.3 [eisers] c.s. voeren verder aan dat de Warmtewet van toepassing is, nu het hier gaat om levering van warmte aan [eisers] c.s. Uit artikel 2 lid 3 van de Warmtewet volgt dat de leverancier (Enera Services) slechts gemaximeerde tarieven in rekening mag brengen. De maximumtarieven worden vastgesteld door de ACM en vastgelegd in het Tarievenbesluit warmte. Door Enera Services is maandelijks over het jaar 2023 een bedrag van € 37,25 aan opslagkosten inclusief btw te veel in rekening gebracht bij [eisers] c.s. Nu er geen rechtsgrond bestaat voor de te veel betaalde kosten aan opslag voor koude en het in strijd is met de Warmtewet, vorderen [eisers] c.s. een bedrag van € 310,73 als onverschuldigd betaald terug. Voor opslagkosten aan warmte in het jaar 2023 zou het gaan om een te veel onverschuldigd betaald bedrag van € 61,02 inclusief btw. Aangezien Enera Services als warmteleverancier is aan te merken, dient zij zich te houden aan de maximumhuurtarieven van de ACM voor de afleverset van warmte en koude, namelijk de warmtepomp ingevolge artikel 8 lid 8 van de Warmtewet, zijnde € 176,80 inclusief btw per jaar. Door [eisers] c.s. is totaal een bedrag van € 913,20 inclusief btw over het jaar 2023 voldaan. Dit betekent dat [eisers] c.s. een totaalbedrag van € 736,44 inclusief btw onverschuldigd aan huur hebben betaald. Over de maanden september tot en met december 2022 hebben [eisers] c.s. een bedrag van € 105,36 inclusief btw onverschuldigd aan vastrecht betaald. 4 Verweer 4.1 Enera Services verweert zich tegen de vordering en voert daartoe, zakelijk weergegeven, het navolgende aan. Zij valt niet onder werking van de Warmtewet en is hierdoor niet gebonden aan de maximumtarieven van de ACM. De Warmtewet is slechts van toepassing op collectieve warmtelevering via warmtenetten aan meer dan één verbruiker en niet op individuele systemen zoals hier het geval is. Daarnaast is er ook geen sprake van een inpandig leidingstelsel. Nog los daarvan levert Enera Services geen warmte en kan ook in die zin niet worden aangemerkt als een warmteleverancier in de zin van artikel 1 lid 1 Warmtewet. De Warmtewet is alleen van toepassing op leveranciers van warmte die thermische energie transporteren via water. De Warmtewet is voor het overgrote deel van toepassing op een Open bodemenergiesysteem. Een essentieel onderdeel van een Gesloten bodemenergiesysteem, de warmtepomp, valt niet onder de werking van de Warmtewet. Slechts de afleverset waar een Open bodemenergiesysteem gebruik van maakt, valt wel onder de werking van de Warmtewet. De woning van [eisers] c.s. beschikt over een individuele ‘Duurzame Energie Installatie’. Dit betreft een gesloten bodemenergiesysteem en het systeem verzorgt alleen ruimteverwarming en warm tapwater voor de betreffende woning. Ten behoeve van Enera Services is er een voortdurend en zelfstandig recht van opstal gevestigd op onder andere het perceel van [eisers] c.s. tot het realiseren, hebben, onderhouden en in stand houden van de verticale bodemwarmtewisselaars met toebehoren en leidingen, ten behoeve van de levering van warmte/koude. In artikel 1 van de vestigingsakte is bepaald dat het opstalrecht niet door tijdverloop of eenzijdige opzegging ten einde kan komen en in artikel 2 is het gebruik omschreven. Enera Services behoudt op die manier het eigendomsrecht op het energiesysteem. In artikel 23 van de koopovereenkomst en in artikel 27 van de aannemingsovereenkomst is bepaald dat de kopers ( [eisers] c.s.) met ondertekening van de betreffende overeenkomsten zich verbinden tot het aangaan van een serviceovereenkomst met Enera Services. Bij een warmtepomp is er wel sprake van levering van thermische energie via water en dus van levering van warmte. Conform de huidige constructie dient de warmtepomp wel gezien te worden als afleverset en de huurtarieven dienen daardoor ook de maximale tarieven van de Warmtewet te volgen. 5.4 Vast staat dat het hier gaat om een gesloten bodemenergiesysteem. Bij een gesloten bodemenergiesysteem stroomt er koud of warm water door middel van een gesloten leidingenstelsel in de bodem. Een gesloten bodemenergiesysteem onttrekt met een circulatievloeistof door gesloten leidingen warmte of koude aan de bodem. Bij een gesloten bodemenergiesysteem wordt er gebruik gemaakt van de temperatuur van de bodem om daarmee woningen te verwarmen of te koelen. De kantonrechter is anders dan [eisers] c.s. van oordeel dat gesloten bodemenergiesysteem, een individueel systeem, in dit geval wel is uitgesloten van de Warmtewet, aangezien er geen sprake is van een warmtenet maar van aparte en gesloten bodemenergiesystemen per woning. 5.5 Verder is ook niet van belang dat vergelijkbare woningen hetzelfde systeem in hun woning hebben. Dit maakt nog niet dat er sprake is van integratie van een warmtenet of collectief systeem. Iedere woning heeft een eigen systeem met eigen installatie en kan afzonderlijk van de andere woning gebruik maken van die installatie. De vraag of Enera Services warmte levert door middel van thermische energie kan verder onbeantwoord blijven, omdat zij in dit geval niet als warmteleverancier kan worden aangemerkt omdat er sprake is van een gesloten bodemenergiesysteem. 5.6 Gelet op het voorgaande is Enera Services niet gehouden aan de maximumtarieven die door de ACM worden gehanteerd en bestaat er geen grond voor terugbetaling van de gevorderde bedragen, nu niet getoetst hoeft te worden of de gehanteerde tarieven in strijd zijn met de ACM. Dit deel van de vordering zal dan ook worden afgewezen. Welke overeenkomst ligt ten grondslag? 5.7 Partijen verschillen over de vraag of hier sprake is van een huurovereenkomst of een serviceovereenkomst. Volgens vaste rechtspraak van de Hoge Raad kan de vraag hoe in een schriftelijk contract de verhouding van partijen is geregeld niet worden beantwoord op grond van alleen maar een zuiver taalkundige uitleg van de bepalingen van dat contract. Voor de beantwoording van die vraag komt het immers aan op de zin die partijen in de gegeven omstandigheden over en weer redelijkerwijs aan deze bepalingen mochten toekennen en op hetgeen zij te dien aanzien redelijkerwijs van elkaar mochten verwachten, het zogeheten Haviltex-criterium. 5.8 De kantonrechter gaat voorbij aan het verweer dat hier sprake is van een huurovereenkomst. Uit de bewoordingen zoals opgenomen in de serviceovereenkomst en de uitleg van partijen volgt dat partijen zijn overeengekomen: “een serviceovereenkomst voor de levering van een complete service bestaande uit een warmtepomp en een bronnenveld ten behoeve van de verwarming en koeling van de door afnemer ( [eisers] c.s.) aangekochte woning.” Partijen worden verder aangeduid als serviceverlener en afnemer. Naast dat er een huurbedrag is afgesproken, dienen de afnemers ook maandelijks een bedrag aan vastrecht te betalen. Al deze bepalingen, maken naar het oordeel van de kantonrechter dat partijen een serviceovereenkomst zijn aangegaan en geen huurovereenkomst. Is er sprake van een kernbeding? 5.9 Nu vaststaat dat er sprake is van een serviceovereenkomst, dient beoordeeld te worden of de artikelen 21 en 22 van de projectvoorwaarden zijn aan te merken als kernbedingen of algemene bedingen, en in dat laatste geval of deze bedingen worden geacht onredelijk bezwarend te zijn. De in de artikelen 21 en 22 opgenomen bedingen in de projectvoorwaarden hebben betrekking op de duur, beëindiging en opzegging van de serviceovereenkomst. 5.10 Enera Services stelt dat deze bedingen kernbedingen van de serviceovereenkomst vormen, zodat in dit geval de toepassing van artikel 6:233 BW mist. De bepalingen b