ECLI:NL:RBDHA:2024:19909

uitspraak RECHTBANK DEN HAAG Zittingsplaats Utrecht Bestuursrecht zaaknummers: NL24.4049 en NL24.4051 uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaken tussen [eiseres] , met V-nummer: [V-nummer 1] , (mede namens haar minderjarige kinderen), [minderjarige] , met V-nummer: [V-nummer 2] hierna gezamenlijk: eisers (gemachtigde: mr. R.J.J. Flantua), en de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, verweerder. Inleiding 1. In deze uitspraak beoordeelt de rechtbank de beroepen die eisers hebben ingediend omdat verweerder volgens hen niet op tijd heeft beslist op hun aanvragen om een machtiging tot voorlopig verblijf voor verblijf als familie- of gezinslid in het kader van nareis en een machtiging tot voorlopig verblijf (hierna: mvv) als familie- of gezinslid in het in het kader van artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (hierna: EVRM). Verweerder heeft een verweerschrift ingediend. 1.1. De rechtbank heeft partijen laten weten dat zij een zitting niet nodig vindt en heeft gevraagd of zij het daarmee eens zijn. Omdat partijen daarna niet om een zitting hebben gevraagd, heeft de rechtbank het onderzoek gesloten en de zaken niet behandeld op een zitting.1

2. Eiseres hebben verzocht om vrijstelling van de verplichting om griffierecht te betalen. Eisers hebben voldoende aangetoond dat zij aan de voorwaarden voor deze vrijstelling voldoen. De rechtbank verleent eisers daarom vrijstelling van de verplichting om griffierecht te betalen. 3. Verweerder heeft kenbaar gemaakt dat hij vanaf 15 januari 2024 in nareiszaken het first-in first-out (fifo)-principe hanteert. In verband met deze nieuwe werkwijze verzoekt verweerder de rechtbank primair om beroepen tegen het niet tijdig beslissen op aanvragen in nareiszaken aan te houden tot het moment dat verweerder de betreffende zaken zal gaan behandelen. De rechtbank wijst het verzoek af, omdat de aard van een beroep tegen het niet- tijdig beslissen zich in beginsel tegen een aanhouding verzet. Een aanhouding van de 1. Artikel 8:57, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). behandeling van het beroep neemt namelijk voor verweerder de prikkel weg om voortvarend tot een beslissing te komen. 4. Tegen het niet tijdig nemen van een besluit kan beroep worden ingesteld.2 Het beroepschrift kan worden ingediend zodra het bestuursorgaan in gebreke is om op tijd een besluit te nemen en twee weken zijn verstreken nadat een schriftelijke ingebrekestelling door het bestuursorgaan is ontvangen.3 Is het beroep ontvankelijk en gegrond? 5. Tussen partijen is niet in geschil dat de termijn waarbinnen verweerder had moeten beslissen op de aanvragen is overschreden. De rechtbank stelt verder vast dat eisers verweerder rechtsgeldig in gebreke hebben gesteld. Eisers hebben meer dan twee weken daarna beroep ingesteld tegen het niet tijdig beslissen op hun aanvragen. Dit betekent dat de beroepen terecht zijn ingediend. 6. De beroepen zijn gegrond. Welke beslistermijn legt de rechtbank verweerder op? 7. Omdat verweerder nog geen besluit heeft genomen, bepaalt de rechtbank dat verweerder dit alsnog moet doen. Het bestuursorgaan moet dit in principe doen binnen twee weken na het verzenden van de uitspraak.4 In bijzondere gevallen of als dat voor de naleving van wettelijke voorschriften nodig is kan de rechtbank een andere termijn opleggen.5 8. In de uitspraak van 17 maart 2023 heeft deze rechtbank, zittingsplaats Arnhem, geoordeeld dat bij nareisaanvragen sprake is van zo'n bijzonder geval.6 De rechtbank ziet geen reden om daar in deze uitspraak anders over te oordelen. Ook heeft de rechtbank in die uitspraak uitgangspunten geformuleerd voor het opleggen van een passende beslistermijn. De rechtbank zal deze uitgangspunten ook in deze zaak toepassen. 9. Verweerder heeft een verweerschrift ingediend waarin enkel wordt ingegaan op algemene aspecten over het werken volgens het fifo-principe. De stand van zaken in de dossiers van eisers is dus onduidelijk. De rechtbank vindt het passend om te bepalen dat verweerder binnen een termijn van acht weken na verzending van de uitspraak moet beslissen. Dit ligt anders als verweerder binnen die termijn besluit tot nader onderzoek en dat schriftelijk aan eisers meedeelt. In dat geval moet het besluit binnen twintig weken na verzending van deze uitspraak bekend worden gemaakt. Heeft verweerder een bestuurlijke dwangsom verbeurd? 10. Eisers hebben de rechtbank verzocht om de dwangsom vast te stellen. Als een bestuursorgaan een besluit niet op tijd neemt, moet het bestuursorgaan een dwangsom betalen voor elke dag dat het te laat is, voor maximaal 42 dagen. De dwangsom bedraagt de eerste veertien dagen € 23,- per dag, de daaropvolgende veertien dagen € 35,- per dag en de overige dagen € 45,- per dag. Het bestuursorgaan stelt de dwangsom vast binnen twee 2 Artikel 6:2, aanhef en onder b, van de Awb in samenhang met artikel 7:1, eerste lid, aanhef en onder f, van de Awb. 3 Artikel 6:12, tweede lid, van de Awb. 4 Artikel 8:55d, eerste lid, van de Awb. 5 Artikel 8:55d, derde lid, van de Awb. 6 ECLI:NL:RBDHA:2023:3590. weken na de laatste dag waarover de dwangsom betaald moet worden.7 11. Verweerder heeft de hoogte van de dwangsom niet formeel in een besluit vastgesteld, maar slechts in zijn verweerschrift de hoogte van de nog toe te kennen dwangsom berekend. Verweerder is van oordeel dat een redelijke uitleg van artikel 4:17, zevende lid, van de Awb meebrengt dat eisers recht hebben op één gezamenlijke dwangsom van € 1.442,-. 12. Artikel 4:17, zevende lid, van de Awb bepaalt dat als er meerdere aanvragen gelijktijdig zijn ingediend, daar afzonderlijk op moet worden beslist. Als er niet tijdig is beslist op de aanvragen, moet het bestuursorgaan in beginsel ook per beslissing een dwangsom betalen. De rechtbank volgt verweerder in het standpunt dat een redelijke uitleg van artikel 4:17, zevende lid, van de Awb meebrengt dat hiervan kan worden afgeweken als de aanvragen tegelijk zijn gedaan en zodanig met elkaar samenhangen, dat in feite van één aanvraag moet worden gesproken. De rechtbank verwijst daarbij naar de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 15 juli 2020.8 13. De rechtbank gaat ervan uit dat er sprake is van samenhang tussen de aanvragen van eisers. In het geval van eisers is er sprake van twee aanvragen die op dezelfde dag zijn ingediend. Daarnaast hebben eisers dezelfde referent, te weten hun vader, echtgenoot en zoon, [referent] . Ook hebben eisers dezelfde gemachtigde. De rechtbank oordeelt daarom dat er sprake is van samenhang en dat in feite sprake is van één beslissing op de aanvragen die genomen moet worden. Dit leidt ertoe dat er één dwangsom door verweerder betaald moet worden. De rechtbank ziet in het standpunt van eisers dat de aanvragen als separaat gezien moeten worden omdat voor beide aanvragen andere voorwaarden gelden en omdat voor de aanvraag tot een machtiging voorlopig voor verblijf als familie- of gezinslid in het kader van artikel 8 EVRM wél leges betaald moeten worden, geen aanleiding voor een ander oordeel. 14. De rechtbank stelt de hoogte van de dwangsom vast op het maximale bedrag van € 1.442,-, omdat er inmiddels al 42 dagen zijn verstreken sinds verweerder in gebreke is. Legt de rechtbank verweerder een rechterlijke dwangsom op? 15. De rechtbank bepaalt in deze zaak dat verweerder een dwangsom van € 100,- moet betalen voor elke dag waarmee de in de uitspraak bepaalde beslistermijn nu nog wordt overschreden door verweerder. Daarbij geldt wel een maximum van € 7.500,-.9 De rechtbank volgt eisers niet in het standpunt dat, omdat het om twee verschillende aanvragen gaat, er twee rechterlijke dwangsommen moeten worden opgelegd. De rechtbank verwijst voor de motivering naar rechtsoverwegingen 12 en 13.

16. Het beroep is gegrond. Dat betekent dat eisers gelijk krijgen en dat verweerder binnen de onder rechtsoverweging 9. genoemde termijn alsnog een besluit op de aanvragen bekend moet maken. Als verweerder dat niet doet, moet hij een dwangsom betalen. 17. Omdat het beroep gegrond is, krijgen eisers ook een vergoeding voor de proceskosten die zij hebben gemaakt. Verweerder moet dit betalen. Zoals hierboven al is overwogen, is de rechtbank van oordeel dat de zaken van eisers met elkaar samenhangen. Eisers hebben op 7 Artikel 4:17, eerste en tweede lid, van de Awb en artikel 4:18 van de Awb. 8 ECLI:NL:RVS:2020:1624. 9 Artikel 8:55d, tweede lid, van de Awb, dezelfde dag de aanvragen ingediend en eisers hebben dezelfde referent. Daarnaast ontvangen eisers rechtsbijstand van dezelfde gemachtigde voor wie de werkzaamheden in beide zaken vrijwel identiek waren. Daarom blijft de hoogte van de vergoeding beperkt tot het bedrag dat in één zaak wordt toegekend. Volgens het Besluit proceskosten bestuursrecht is dit een vast bedrag, omdat eisers een professionele (juridische) hulpverlener hebben ingeschakeld om voor hun een beroepschrift in te dienen. Omdat de zaak alleen gaat over de vraag of de beslistermijn is overschreden, wordt een lager bedrag toegekend (wegingsfactor 0,5). Verder zijn er geen kosten gemaakt die vergoed kunnen worden. Toegekend wordt € 437,50 (1 punt voor het indienen van het beroepschrift, met een waarde per punt van € 875,- en een wegingsfactor 0,5).

De rechtbank: verklaart de beroepen gegrond; vernietigt het met een besluit gelijk te stellen niet tijdig nemen van een besluit; stelt de door verweerder te betalen dwangsom vast op € 1.442,-; draagt verweerder op om binnen acht weken na de dag van verzending van deze uitspraak een besluit op de aanvraag bekend te maken. Indien binnen die termijn wordt besloten dat nader onderzoek moet plaatsvinden en dat aan eisers schriftelijk is meegedeeld, dan moet het besluit binnen twintig weken na de dag van verzending van deze uitspraak bekend worden gemaakt; bepaalt dat verweerder aan eisers een dwangsom van € 100,- moet betalen voor elke dag, waarmee hij de hiervoor genoemde termijn overschrijdt, met een maximum van € 7.500,-; veroordeelt verweerder in de proceskosten van eisers tot een bedrag van € 437,50. Deze uitspraak is gedaan door mr. G.P. Loman, rechter, in aanwezigheid van mr. N. Khalloufi, griffier. De uitspraak is uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op: 13 juni 2024 Bent u het niet eens met deze uitspraak? Als u het niet eens bent met deze uitspraak, kunt u een brief sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin u uitlegt waarom u het er niet mee eens bent. Dit heet een beroepschrift. U moet dit beroepschrift indienen binnen 4 weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. U ziet deze datum hierboven.