ECLI:NL:RBAMS:2025:395

RECHTBANK AMSTERDAM INTERNATIONALE RECHTSHULPKAMER Parketnummer: 13-319587-24 Datum uitspraak: 9 januari 2025 UITSPRAAK op de vordering van 8 oktober 2024 van de officier van justitie bij deze rechtbank tot het in behandeling nemen van een Europees aanhoudingsbevel (EAB). Dit EAB is uitgevaardigd op 19 oktober 2022 door the Regional Court in Kraków, III Criminal Division (hierna: de uitvaardigende justitiële autoriteit) en strekt tot de aanhouding en overlevering van: [opgeëiste persoon] geboren in [geboorteplaats] (Polen), op [geboortedag] 1982, feitelijk verblijvende op het adres: [adres] , hierna ‘de opgeëiste persoon’. 1Procesgang Zitting van 28 november 2024 De behandeling van het EAB heeft plaatsgevonden op de zitting van 28 november 2024, in aanwezigheid van mr. A. Keulers, officier van justitie. De opgeëiste persoon is verschenen en is bijgestaan door zijn raadsvrouw, mr. M.A.C. de Vilder-van Overmeire, advocaat in Amsterdam en door een tolk in de Poolse taal. De rechtbank heeft de termijn waarbinnen zij op grond van de Overleveringswet (OLW) uitspraak moet doen over de verzochte overlevering met 30 dagen verlengd. Ook heeft de rechtbank voor sluiting van het onderzoek ter zitting de gevangenhouding bevolen. Tussenuitspraak van 12 december 2024 In de tussenuitspraak van 12 december 2024 heeft de rechtbank - kort samengevat - geconcludeerd dat de door de Poolse autoriteiten op 12 november 2024 verstrekte individuele garanties onvoldoende zijn om het ten aanzien van het Poolse remand regime in eerdere uitspraken vastgestelde algemeen reëel gevaar van schending van grondrechten ten aanzien van de opgeëiste persoon uit te sluiten. De rechtbank heeft geoordeeld dat sprake is van een individueel gevaar van schending van de grondrechten van de opgeëiste persoon, heeft het onderzoek heropend en direct geschorst, de beslissing over de overlevering aangehouden op grond van artikel 11, tweede lid, OLW en ingevolge artikel 11, vierde lid, OLW een redelijke termijn van 30 dagen vastgesteld waarbinnen door een wijziging van omstandigheden het algemeen reëel gevaar ten aanzien van de opgeëiste persoon nog kan worden weggenomen. Tot slot heeft de rechtbank de beslistermijn met 60 dagen verlengd (artikel 22, vierde lid, sub c, OLW), onder gelijktijdige verlenging van de (geschorste) gevangenhouding (artikel 27, derde lid, OLW). Zitting van 9 januari 2025 De rechtbank heeft de behandeling van het EAB - met toestemming van partijen - in gewijzigde samenstelling hervat op de zitting van 9 januari 2025 in aanwezigheid van mr. M. al Mansouri, officier van justitie. De opgeëiste persoon is verschenen en is bijgestaan door zijn raadsvrouw mr. M.A.C. de Vilder-van Overmeire, advocaat in Amsterdam, en een tolk in de Poolse taal. De rechtbank heeft na sluiting van het onderzoek ter zitting onmiddellijk uitspraak gedaan. 2Identiteit van de opgeëiste persoon Ter zitting heeft de opgeëiste persoon (opnieuw) verklaard dat de bovenvermelde persoonsgegevens juist zijn en dat hij de Poolse nationaliteit heeft. 3Tussenuitspraak van 12 december 2024 De rechtbank verwijst naar haar tussenuitspraak van 29 augustus 2024, waarin zij heeft geoordeeld over de grondslag en de inhoud van het EAB (rubriek 3), de strafbaarheid (rubriek 4), artikel 11 OLW in verbinding met artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (rubriek 5) en het verzoek tot schorsing van de overleveringsdetentie van de verdediging (rubriek 7). Deze overwegingen dienen als hier herhaald en ingelast te worden beschouwd. 4Artikel 11 OLW: detentieomstandigheden in het Poolse remand regime Inleiding De rechtbank verwijst allereerst naar haar overwegingen onder rubriek 6 van de meermaals genoemde tussenuitspraak. Deze overwegingen dienen als hier herhaald en ingelast te worden beschouwd. In het bijzonder brengt de rechtbank in herinnering dat in eerdere uitspraken is geoordeeld dat sprake is van een algemeen reëel gevaar op schending van de grondrechten van gedetineerden die in het remand regime in Polen terechtkomen. In de tussenuitspraak is vastgesteld dat dit algemeen gevaar ook voor de opgeëiste persoon geldt en is ingevolge artikel 11, vierde lid, OLW een redelijke termijn van 30 dagen vastgesteld, waarbinnen door een wijziging van omstandigheden het algemeen reëel gevaar ten aanzien van de opgeëiste persoon nog kan worden weggenomen. De rechtbank heeft daarbij onder meer - kort samengevat - overwogen dat uit de tot aan de tussenuitspraak door de Poolse autoriteiten verstrekte informatie moest worden afgeleid dat de opgeëiste persoon na zijn overlevering in een cel met tussen 3 m² en 4 m² persoonlijke ruimte exclusief sanitair wordt gedetineerd, terwijl niet wordt gegarandeerd dat hij ten minste twee uur per dag buiten zijn cel kan doorbrengen. Bij e-mail van 16 december 2024 heeft de Prosecutor of the National Prosecutor’s Office in Poland de volgende aanvullende informatie verstrekt: On the basis of the questions posed to the Regional Director of the Prison Service in Kraków, I maintain the position contained in my letter of 12 November 2024. In summary, I present the following position: 1. At the Cracow Remand Prison there is a minimum of 3 square metres per suspect in the residential cells. There are also residential cells with a larger surface area, i.e. 4 square metres per suspect. I will take all measures to ensure that suspects are detained in larger residential cells. We stand by our previous position. 2. It is not possible at present to say how much time out of cell suspects who are pre-trial detainees can be held. This depends on a number of factors, which I have written about previously. It is certainly more than one hour a day of walking, and as a general rule it could be around 2.5 hours to 3 hours a day. It depends on the use of many activities such as: - Go to the bathhouse, - visits with the defence counsel, - visits with loved ones, - phone calls, - the number of sports, cultural and educational activities the suspect chooses to participate in. This depends on the availability and capacity of the detention centre. - conversations with a psychologist, - conversations with an educator, - discussions with the custody administration, - participation in religious ceremonies (mass), - walk - minimum 1 hour per day. Participation in these activities is voluntary and it is impossible to predict how long they will last. Het standpunt van de partijen Zowel de officier van justitie als de raadsvrouw hebben zich op het standpunt gesteld dat aan het EAB geen gevolg moet worden gegeven en dat de officier van justitie in haar vordering niet-ontvankelijk dient te worden verklaard. De hierboven weergegeven aanvullende informatie is namelijk onvoldoende om binnen de in de tussenuitspraak vastgestelde redelijke termijn de zorgen die tot vaststelling van het individuele gevaar van schending van grondrechten van de opgeëiste persoon hebben geleid weg te nemen.

De rechtbank ziet zich voor de vraag gesteld of zich binnen de in de tussenuitspraak gestelde redelijke termijn een wijziging van omstandigheden heeft voorgedaan op grond waarvan het algemeen reëel gevaar van onmenselijke of vernederende behandeling in de zin van artikel 4 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie ten aanzien van de opgeëiste persoon kan worden uitgesloten. De rechtbank is van oordeel dat de hierboven weergegeven door de Poolse autoriteiten verstrekte aanvullende informatie daartoe onvoldoende aanknopingspunten biedt. De rechtbank overweegt daartoe als volgt. Zoals de rechtbank in eerdere uitspraken heeft overwogen, is een van de kernpunten voor het aannemen van het voornoemde gevaar van mensenrechtenschending bij een gegarandeerd minimum van 3 m² aan persoonlijke ruimte exclusief sanitair, steeds het aantal uren dat een voorlopig gehechte op cel doorbrengt geweest. Nu in de aanvullende informatie nog steeds mimimaal 3 m² aan persoonlijke ruimte wordt gegarandeerd, is dit kernpunt ook in de onderhavige zaak van doorslaggevend belang. Over de tijd die de opgeëiste persoon buiten zijn cel mag doorbrengen, staat in de aanvullende informatie weliswaar vermeld dat dit ‘certainly’ meer dan één uur per dag bedraagt en dat ‘as a general rule it could be around 2.5 hours to 3 hours a day’, maar hieruit kan de rechtbank niet afleiden dat ten aanzien van de opgeëiste persoon wordt gegarandeerd dat hij na overlevering ten minste twee uur per dag buiten zijn cel kan doorbrengen. De rechtbank concludeert dan ook dat geen sprake is van een wijziging van omstandigheden waarbinnen het voornoemde algemeen reëel gevaar voor de opgeëiste persoon kan worden uitgesloten. De rechtbank zal daarom geen gevolg geven aan het EAB en de officier van justitie niet-ontvankelijk verklaren in haar vordering. Hierdoor wordt de overleveringsprocedure beëindigd.

Nu is vastgesteld dat de opgeëiste persoon bij overlevering het risico loopt op schending van zijn grondrechten en de in de tussenuitspraak van 12 december 2024 ingevolge artikel 11, vierde lid, OLW vastgestelde redelijke termijn is verstreken, wordt op grond van artikel 11, vierde lid OLW in samenhang met artikel 28, derde lid, OLW geen gevolg gegeven aan het EAB. 6Toepasselijke wetsartikelen De artikelen 2, 5, 7, 11 OLW.

VERKLAART de officier van justitie niet-ontvankelijk in haar vordering ex artikel 23, tweede lid, OLW. HEFT OP de - geschorste - gevangenhouding. Deze uitspraak is gedaan door mr. C.A. van Dijk, voorzitter, mrs. A.K. Glerum en E. Biçer, rechters, in tegenwoordigheid van mr. J.M. Esschendal, griffier, en in het openbaar uitgesproken op de zitting van 9 januari 2025. Ingevolge artikel 29, tweede lid, OLW staat tegen deze uitspraak geen gewoon rechtsmiddel open. Zie artikel 23 Overleveringswet. Zie artikel 22, eerste en derde lid, OLW. De betreffende tussenuitspraak is ter publicatie aangeboden. Zie bijvoorbeeld: Rb. Amsterdam 5 juni 2024, ECLI:NL:RBAMS:2024:3257. Zie bijvoorbeeld: Rb. Amsterdam 1 oktober 2024, ECLI:NL:RBAMS:2024:6015. Zie artikel 28, derde lid, OLW, zoals deze bepaling met ingang van 1 oktober 2024 luidt.