ECLI:NL:RBAMS:2025:10447

RECHTBANK AMSTERDAM INTERNATIONALE RECHTSHULPKAMER Parketnummer: 13/254099-25 Datum uitspraak: 23 december 2025 TUSSEN-UITSPRAAK op de vordering van 8 oktober 2025 van de officier van justitie bij deze rechtbank tot het in behandeling nemen van een Europees aanhoudingsbevel (EAB). Dit EAB is uitgevaardigd op 18 februari 2019 door the Prosecutor General's Office of the Republic of Latvia, Letland (hierna: de uitvaardigende justitiële autoriteit) en strekt tot de aanhouding en overlevering van: [opgeëiste persoon], geboren op [geboortedag] 1993 in [geboorteplaats] (Letland), inschrijvingsadres in de Basisregistratie Personen: [adres], nu gedetineerd in [detentie plaats], hierna ‘de opgeëiste persoon’. 1Procesgang De behandeling van het EAB heeft plaatsgevonden op de zitting van 9 december 2025, in aanwezigheid van mr. A. Keulers, officier van justitie. De opgeëiste persoon is verschenen en is bijgestaan door mr. J.W. Ebbink, advocaat te Haarlem, die waarnam voor zijn raadsman, mr. L.J. Woltring, advocaat in Haarlem, en door een tolk in de Letse taal. De rechtbank heeft de termijn waarbinnen zij op grond van de Overleveringswet (OLW) uitspraak moet doen over de verzochte overlevering met 30 dagen verlengd. Tevens heeft de rechtbank voor sluiting van het onderzoek ter zitting de gevangenhouding bevolen. 2Identiteit van de opgeëiste persoon Ter zitting heeft de opgeëiste persoon verklaard dat de bovenvermelde persoonsgegevens juist zijn en dat hij de Letse nationaliteit heeft. 3Grondslag en inhoud van het EAB Het EAB vermeldt: Een Daugavpils Court judgment of 21 November 2013 (entered into legal force on 3 December 2013) met referentie 11181000813 (hierna: vonnis 1); Een Daugavpils Court judgment of 8 September 2015 (entered into legal force on 25 September 2015) met referentie 11181010113 (hierna: vonnis 2); Een Daugavpils Court decision of 10 October 2016 (entered into legal force on 21 October 2016) (hierna: beslissing tot tenuitvoerlegging). Het EAB vermeldt dat de opgeëiste persoon in persoon is verschenen bij de procedures die tot vonnis 1 en 2 hebben geleid. De overlevering wordt verzocht ten behoeve van de tenuitvoerlegging van een vrijheidsstraf voor de duur van tien maanden, door de opgeëiste persoon te ondergaan op het grondgebied van de uitvaardigende lidstaat. Van die straf resteren volgens het EAB nog tien maanden. De vrijheidsstraffen ten aanzien van vonnis 1 en vonnis 2 zijn aanvankelijk in voorwaardelijke vorm aan de opgeëiste persoon opgelegd. Bij de beslissing van vonnis 2 heeft een samenvoeging met de straf van vonnis 1 plaatsgevonden en bij de beslissing van 10 oktober 2016 is de tenuitvoerlegging van de voorwaardelijke vrijheidsstraf van vonnis 2 bevolen. Vonnis 1, vonnis 2 en de beslissing tot tenuitvoerlegging betreffen de feiten zoals die zijn omschreven in het EAB. 4Weigeringsgrond als bedoeld in artikel 12 OLW 4.1 Inleiding Naar aanleiding van aanvullende vragen van het openbaar ministerie van 19 november 2025 hebben de Letse autoriteiten op 3 december 2025 de volgende aanvullende informatie verstrekt: “In relation to Part D of the European Arrest Warrant (EAW), we indicate the following – [opgeëiste persoon] personally participated in both court hearings in which the cases was examined on the merits and in which a suspended custodial sentence was imposed. Specifically, [opgeëiste persoon] was present at the hearing of the Daugavpils Court on 21 November 2013 in criminal case No. 11181000813, as well as at the hearing of the Daugavpils Court on 8 September 2015 in criminal case No. 11181010113. Furthermore, the decision of the Daugavpils Court of 10 October 2016 was adopted within the framework of the aforementioned criminal case No. 11181010113, deciding to enforce the custodial sentence of 10 (ten) months imposed on [opgeëiste persoon] by the judgment of the Daugavpils Court of 8 September 2015, as the convicted person failed to comply with the obligations set during the probation period, namely, he did not report to the State Probation Service and did not attend psychological counselling sessions. Thus, the provisions of Section D of the EAW are not applicable to this case.” 4.2 Standpunt van de raadsman De raadsman voert aan dat de weigeringsgrond van artikel 12 OLW van toepassing is. De opgeëiste persoon is niet aanwezig geweest bij de procedure die heeft geleid tot de beslissing tot tenuitvoerlegging van 10 oktober 2016 en het is onduidelijk in hoeverre de schuldvraag in deze procedure aan de orde is geweest. Uit de stukken blijkt niet dat de opgeëiste persoon zijn verdedigingsrechten heeft kunnen uitoefenen. Ook is geen garantie gegeven voor een hoger beroep of een nieuw proces. De overlevering kan worden geweigerd. 4.3 Standpunt van de officier van justitie De officier van justitie stelt zich op het standpunt dat de beslissing tot tenuitvoerlegging niet hoeft te worden getoetst aan artikel 12 OLW. De beslissing betreft immers een kale omzetting in verband met het niet naleven van voorwaarden, waarbij de schuldvraag niet aan de orde is geweest. Daarbij is de hoogte van de eerder voorwaardelijk opgelegde straf niet veranderd. Omdat uit het EAB en de aanvullende informatie van 3 december 2025 volgt dat de opgeëiste persoon aanwezig is geweest bij de procedures die hebben geleid tot vonnis 1 en 2, hoeft de beslissing tot tenuitvoerlegging niet te worden getoetst aan artikel 12 OLW. De weigeringsgrond van artikel 12 OLW is niet van toepassing en de overlevering kan worden toegestaan. 4.4 Oordeel van de rechtbank De vrijheidsstraf van tien maanden is aanvankelijk in voorwaardelijke vorm aan de opgeëiste persoon opgelegd bij vonnis 2. Bij de beslissing tot tenuitvoerlegging van 10 oktober 2016 is de tenuitvoerlegging van die voorwaardelijke vrijheidsstraf bevolen. Uit het arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie van 23 maart 2023 volgt dat de procedure die heeft geleid tot de veroordeling voor een nieuw strafbaar feit die ten grondslag ligt aan de beslissing tot tenuitvoerlegging van een eerder voorwaardelijk opgelegde straf ook onderworpen dient te worden aan de toets van artikel 12 OLW. Van een veroordeling voor een nieuw strafbaar feit is in deze zaak geen sprake. De omzetting heeft plaatsgevonden wegens het niet naleven van voorwaarden.

5Strafbaarheid: feit vermeld op bijlage 1 bij de OLW De uitvaardigende justitiële autoriteit wijst de strafbare feiten aan als een zogenoemd lijstfeit, die in Nederland in de lijst van bijlage 1 bij de OLW staat vermeld, te weten: fraude, met inbegrip van fraude waardoor de financiële belangen van de Gemeenschap worden geschaad zoals bedoeld in de Overeenkomst van 26 juli 1995 aangaande de bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen. Uit het EAB volgt dat op deze feiten naar het recht van Letland een vrijheidsstraf met een maximum van ten minste drie jaren is gesteld. Dit betekent dat een onderzoek naar de dubbele strafbaarheid van het feit waarvoor de overlevering wordt verzocht, achterwege moet blijven. 6Weigeringsgrond als bedoeld in artikel 6a OLW 6.1 Standpunt van de raadsman Voor het geval de overlevering niet wordt geweigerd op grond van artikel 12 OLW, verzoekt de raadsman om de opgeëiste persoon gelijk te stellen met een Nederlander ten behoeve van de tenuitvoerlegging van de vrijheidsstraf in Nederland. De opgeëiste persoon verblijft al tien jaar rechtmatig in Nederland. Sinds 27 december 2019 staat hij in Nederland ingeschreven. De raadsman heeft ter onderbouwing van het gelijkstellingsverweer stukken overgelegd, waaronder een huurovereenkomst van 20 juni 2020 en een overzicht van de inkomsten van de opgeëiste persoon. Voor de periode van de jaren 2020 tot en met 2024 heeft de raadsman belastingaangiften overgelegd. De raadsman voert aan dat belastingaangiften objectieve stukken zijn, omdat de Belastingdienst door de werkgever gemelde inkomsten automatisch invult. Voor het jaar 2025 heeft de raadsman drie loonstroken overgelegd. Op basis van deze loonstroken kan een berekening worden gemaakt van het gemiddelde inkomen in het jaar 2025 worden gemaakt en dat is hoger is dan 50% van de bijstandsnorm. 6.2 Standpunt van de officier van justitie De officier van justitie stelt zich op het standpunt dat de opgeëiste persoon niet gelijkgesteld kan worden met een Nederlander. Omdat belastingaangiften volgens vaste jurisprudentie van de rechtbank niet kwalificeren als objectieve gegevens, is met de overgelegde stukken niet aangetoond dat de opgeëiste persoon gedurende vijf jaar voldoende inkomen heeft gegenereerd. In tegenstelling tot een belastingaanslag, die wordt vastgesteld door de Belastingdienst nadat het in de belastingaangifte opgegeven inkomen is gecontroleerd, geven individuen bij het doen van een belastingaangifte zelf de hoogte van het inkomen op. In theorie is het daarbij mogelijk om in een belastingaangifte een hoger inkomen op te geven dan daadwerkelijk is verdiend. Het feit dat de Belastingdienst bepaalde inkomsten automatisch invult in de belastingaangifte, doet niet af aan het feit dat deze nog kunnen worden gewijzigd of aangevuld. Aan de eerste voorwaarde voor gelijkstelling met een Nederlander wordt niet voldaan. De overlevering kan worden toegestaan. 6.3 Oordeel van de rechtbank Overlevering van een met een Nederlander gelijk te stellen vreemdeling kan op basis van artikel 6a, eerste en negende lid, OLW worden geweigerd als deze is gevraagd ten behoeve van de tenuitvoerlegging van een hem bij onherroepelijk vonnis opgelegde vrijheidsstraf en de rechtbank van oordeel is dat de tenuitvoerlegging van die straf kan worden overgenomen. Om in aanmerking te komen voor gelijkstelling met een Nederlander moet op grond van artikel 6a, negende lid, OLW zijn voldaan aan twee vereisten, te weten: de opgeëiste persoon verblijft ten minste vijf jaren ononderbroken rechtmatig in Nederland als bedoeld in artikel 8, onder a tot en met e en l, Vreemdelingenwet 2000; ten aanzien van de opgeëiste persoon bestaat de verwachting dat hij niet zijn recht van verblijf in Nederland verliest ten gevolge van de opgelegde straf of maatregel. Eerste voorwaarde De rechtbank is van oordeel dat niet is voldaan aan de eerste voorwaarde voor gelijkstelling, omdat met de overgelegde stukken niet is aangetoond dat de opgeëiste persoon ten minste vijf jaren ononderbroken rechtmatig in Nederland verblijft als bedoeld in artikel 8, onder a tot en met e en l, Vreemdelingenwet 2000. In verband met de inschrijving in Nederland vanaf 2019 en de overgelegde huurovereenkomst, stelt de rechtbank vast dat er aanwijzingen zijn dat de opgeëiste persoon gedurende lange tijd in Nederland woont. De rechtbank constateert echter dat voor de periode van de jaren 2020 tot en met 2024 alleen afbeeldingen van delen van belastingaangiftes zijn overgelegd. De onderbouwing van het inkomen met de overgelegde belastingaangiften over de jaren 2020 tot en met 2024 schiet tekort, omdat belastingaangiften geen objectieve stukken zijn. Op basis van deze gegevens alleen kan de rechtbank dan ook niet beoordelen of de opgeëiste persoon reële en daadwerkelijke arbeid heeft verricht die niet louter marginaal en bijkomstig is. De rechtbank wijst hierbij ook op de Vreemdelingencirculaire 2000, waaruit blijkt welke gegevens als bewijsmiddel worden geaccepteerd door de Immigratie- en Naturalisatiedienst (hierna: IND). De IND neemt belastingaangiften in haar beoordeling mee als steunbewijs, maar deze kunnen zonder aanvullende stukken niet de basis vormen om het inkomen te onderbouwen. In verband met het voorgaande is niet voldaan aan de eerste voorwaarde voor gelijkstelling met een Nederlander. Het beroep op gelijkstelling slaagt niet. De rechtbank komt dan ook niet toe aan de toetsing van de tweede voorwaarde voor gelijkstelling met een Nederlander. 7Artikel 11 OLW: Letse detentieomstandigheden 7.1 Inleiding De rechtbank heeft, onder meer in haar uitspraken van 21 februari 2024 en 19 september 2024, geoordeeld dat sprake is van een algemeen reëel gevaar dat gedetineerden in Letland aan een onmenselijke of vernederende behandeling worden blootgesteld. Het algemene gevaar ziet met name op het bestaan van een informele hiërarchie onder gedetineerden (het ‘kastenstelsel’) in de Letse gevangenissen, met geweld tegen en een vernederende behandeling van gedetineerden in de lagere kasten als gevolg. Dat betekent dat de rechtbank ook in deze zaak concreet en nauwkeurig moet beoordelen of er zwaarwegende en op feiten berustende gronden bestaan om aan te nemen dat de opgeëiste persoon dit gevaar zal lopen na overlevering aan Letland. Bij brief van 26 november 2025 heeft de Prison Administration in Riga aanvullende informatie verstrekt over de detentieomstandigheden voor de opgeëiste persoon. Daarin staat onder meer het volgende: “In reply to Question 1 in the request, the Administration informs that the person concerned will be initially placed in the Riga Central Prison, Remand Prison Unit in case of his extradition to the Republic of Latvia.” (…) 7.2 Standpunt van de raadsman De raadsman voert aan dat de verstrekte informatie het vastgestelde algemeen reëel gevaar van een onmenselijke of vernederende behandeling in detentie in Letland voor de opgeëiste persoon niet wegneemt en dat dus een individueel gevaar voor de opgeëiste persoon bestaat. Inhoudelijk is er in de detentie-instellingen niets veranderd en de realiteit is anders dan wat in de detentiegarantie wordt omschreven.

HEROPENT en SCHORST het onderzoek en bepaalt dat de zaak opnieuw wordt ingepland op een zitting op 21 januari 2026 of uiterlijk tien dagen daarna. HOUDT AAN de beslissing over de overlevering op grond van artikel 11, tweede lid, OLW. VERLENGT de termijn waarbinnen de rechtbank uitspraak moet doen op grond van artikel 22, vierde lid, sub c, OLW met zestig dagen, onder gelijktijdige verlenging van de gevangenhouding op grond van artikel 27, derde lid, OLW. BEVEELT de oproeping van de opgeëiste persoon tegen nader te bepalen datum en tijdstip, met tijdige kennisgeving daarvan aan zijn raadsman. BEVEELT de oproeping van een tolk voor de Russische taal tegen nader te bepalen datum en tijdstip. Deze uitspraak is gedaan door mr. M. Westerman, voorzitter, mrs. M. Scheeper en J.T.H. Zimmerman, rechters, in tegenwoordigheid van mr. G.S. Haas, griffier, en uitgesproken ter openbare zitting van 23 december 2025. Ingevolge artikel 29, tweede lid, OLW staat tegen deze uitspraak geen gewoon rechtsmiddel open. Zie artikel 23 OLW. Zie artikel 22, eerste en derde lid, OLW. Zie onderdeel e) van het EAB. HvJ EU 23 maart 2023, C-514/21 en C-515/21, ECLI:EU:C:2023:235 (Minister for Justice and Equality (Herroeping van de opschorting)). HvJ EU 22 december 2017, C-571/17 PPU, ECLI:EU:C:2017:1026 (Ardic), punt 77. ECLI:NL:RBAMS:2024:1005. ECLI:NL:RBAMS:2024:6164.