ECLI:NL:RBAMS:2022:7863

RECHTBANK AMSTERDAM

VONNIS

Parketnummer: 13/299857-20 (Promis)

Datum uitspraak: 23 december 2022

Vonnis van de rechtbank Amsterdam, meervoudige strafkamer, in de strafzaak tegen

[verdachte]

,

geboren te [geboorteplaats] op [geboortedag] 1998,

Ter terechtzitting opgegeven adres: [adres] , [woonplaats] .

Inhoudsopgave

1. Het onderzoek ter terechtzitting 2

2. Tenlastelegging 2

3. Algemene inleiding 3

4. Voorvragen 4

4.1. Geldigheid van de dagvaarding 4

4.2. Ontvankelijkheid van het Openbaar Ministerie 4

De kwalificatie medeplegen vereist dat sprake is van nauwe en bewuste samenwerking, gericht op het voltooien van het delict. Hiervoor moet sprake zijn van een intellectuele en/of materiële bijdrage van de verdachte aan het delict, die van voldoende gewicht is. De vraag of aan deze eis is voldaan, laat zich niet in algemene zin beantwoorden, maar vergt een beoordeling van het concrete geval. Bij de beoordeling of daaraan is voldaan, kan de rechtbank rekening houden met de intensiteit van de samenwerking, de onderlinge taakverdeling, de rol in de voorbereiding, de uitvoering of de afhandeling van het delict en het belang van de rol van de verdachte, diens aanwezigheid op belangrijke momenten en het zich niet terugtrekken op een daartoe geëigend tijdstip. Verdachte moet een wezenlijke bijdrage hebben geleverd aan het delict.

Het opzet van de medepleger moet zijn gericht op de eigen gedraging(en) en op de samenwerking. Hierbij is het niet nodig dat komt vast te staan dat de medepleger wetenschap heeft van de precieze gedragingen die zijn mededaders hebben verricht. Voorwaardelijk opzet is hierbij voldoende.

6.3.2.1. Zaaksdossier Burro

Zaaksdossier Burro, dat deel uitmaakt van het onderzoek Cherokee, ziet op de verdenking van de in- en uitvoer van ongeveer 4.200 kilo cocaïne, die op 22 april 2020 door de Belgische autoriteiten te Antwerpen in beslag is genomen en waarbij op heterdaad veertien verdachten zijn aangehouden. Deze verdachten zijn allemaal in België berecht. In het onderzoek Cherokee wordt [verdachte] ervan verdacht betrokken te zijn geweest bij de invoer van deze partij, samen met anderen, waaronder [medeverdachte 3] , [medeverdachte 4] en [medeverdachte 5] .

Het aantreffen van cocaïne

Op basis van risicoanalyse wordt op 22 april 2020 door de Belgische douane beslist om de zeecontainer met nummer [nummer] , afkomstig van het schip [naam schip] , te controleren op aanwezigheid van verdovende middelen. Er wordt een mail gestuurd naar de terminal om de container te blokkeren en na lossing over te brengen naar de vrijzetzone voor controle. In de ochtend van 22 april 2020 blijkt de container daar echter niet aanwezig te zijn, maar blijkt dat de container is meegegeven met een Nederlandse vrachtwagen met nummerplaat [kenteken] van [naam bedrijf] . De chauffeur had aangegeven de container te komen halen om naar de scanner te vervoeren. Hierop is de Federale Gerechtelijke Politie gewaarschuwd. Later die ochtend meldt de chauffeur van desbetreffende vrachtwagen, [naam chauffeur] , zich alsnog bij de scanner aan de andere oever. Bij de controle wordt vastgesteld dat de zegels van de container met nummer [nummer] vals zijn. In de container worden voetafdrukken op de lading gezien. Omdat er geen verdovende middelen worden aangetroffen, wordt de container vrijgegeven voor de controle van de lading bevroren inktvis door het Federaal Agentschap Voedselveiligheid (FAVV). Daar wordt geconstateerd dat degene die zich in de ochtend op de grensinspectiepost (GIP) had aangemeld een andere chauffeur was. [naam chauffeur] verklaart tegenover de douane in Antwerpen dat zijn baas, [naam baas] , de vrachtwagen had aangemeld bij de GIP en dat hij zelf met de auto van [naam baas] , een zwarte Volkswagen Sharan (kenteken [kenteken] ), naar de GIP was gereden om in opdracht van zijn baas de verdere formaliteiten te voldoen om vervolgens de lading op de bestemming af te leveren.

Nadat de Federale Gerechtelijke Politie te Antwerpen is gewaarschuwd, wordt op 22 april 2020 om 11.49 uur gezien dat de vrachtwagen met kenteken [kenteken] met de zeecontainer met nummer [nummer] een loods aan de [adres loods] binnenrijdt, waar een grote toegangspoort is gevestigd. De loods is tegen een pand aan gebouwd, gelegen op de [adres loods] . Omstreeks 12.09 uur rijdt dezelfde vrachtwagen met container weer naar buiten. Omstreeks 14.48 uur stopt er nog een vrachtwagen bij de loods. De vrachtwagen is voorzien van kenteken [kenteken] en staat op naam van [naam 3] . De oplegger van de vrachtwagen is geladen met een container van Hapag Lloyd met nummer [nummer] . De vrachtwagen en container worden achteruit de loods ingereden, waarna de poort wordt gesloten. Om 15.36 uur wordt de loods door een Belgisch interventieteam betreden. In de loods wordt een container aangetroffen voorzien van nummer [nummer] . Omdat er op dat moment ook een container met hetzelfde nummer op de scansite van de douane staat en er in de loods stickers worden aangetroffen om containernummers te klonen, wordt geconcludeerd dat er een duplicaatcontainer naar de scansite is gereden. Op het moment van de inval wordt de container met nummer [nummer] uitgeladen. Zowel naast als in de container worden een lading inktvis en dozen met cocaïne aangetroffen. Er worden 1.987 pakketten met een totaalgewicht van 2.316,18 kilo geteld. In de loods staat ook de vrachtwagen met kenteken [kenteken] met de container [nummer] . Deze is door [naam 3] opgehaald in de haven van Antwerpen en door hem naar de loods gereden. [naam 3] verklaarde dat hem was verteld dat hij achteruit de loods in moest rijden en in de cabine van de vrachtwagen moest blijven zitten. Uit de container [nummer] blijkt, verpakt in sporttassen, een partij van 1.580 pakketten met een totaal gewicht van 1.842,4 kilo afkomstig. In totaal betreft het dus 4.158,58 kilo. De pakketten uit beide containers worden de deskundigen van de douane te Antwerpen herkend als pakketten cocaïne. De genomen monsters testen ook positief op cocaïne. Onderzoek naar de aangetroffen stickers met containernummers wijst uit dat die nummers met meerdere cocaïnevangsten en mogelijke andere cocaïnetransporten in verband kunnen worden gebracht.

Onderzoek naar de herkomst

Er is onderzoek gedaan naar de herkomst van de containers. De container met nummer [nummer] is afkomstig van het schip [naam schip] , dat op 19 april 2020 vanuit Cristobal (Panama) aankwam in de haven van Rotterdam en op 21 april 2020 van de haven in Rotterdam naar Antwerpen is gevaren. De container met nummer [nummer] is afkomstig van containerschip [naam schip] , dat op 20 april 2020 vanuit Londen aankwam in Rotterdam en in de avond van 21 april 2020 uit de haven van Rotterdam is vertrokken, om in de vroege ochtend van 22 april 2020 in de haven van Antwerpen aan te komen.

Container [nummer]

Uit verder onderzoek naar de vrijgave van de containers, blijkt dat de container [nummer] is vrijgesteld via het account van [verdachte] , destijds werkzaam bij Hapag Lloyd.

[naam 3] , de chauffeur die de container heeft opgehaald en naar de loods heeft gereden, heeft de container [nummer] meegekregen met gegevens die hij had ontvangen van [e-mail adres] . Dit bleek geen officieel account van het bedrijf DHL Global Forwarding. DHL Global Forwarding heeft laten weten dat de officiële transportopdracht voor container [nummer] aan transportbedrijf Hebra was gegeven, om te worden opgehaald op 23 april 2020. DHL Global Forwarding heeft op 22 april 2020 om 6.40 uur een release ontvangen van Hapag Lloyd Antwerpen voor het afhalen van container [nummer] van het account [verdachte] . [e-mail adres] , werkzaam in Rotterdam. [naam directeur] , directeur van Hapag Lloyd Rotterdam verklaart dat [verdachte] sinds 9 maart 2020 werkzaam is bij Hapag Lloyd Rotterdam als Coördinator Customer Service Import, waardoor hij de bevoegdheid heeft om containers commercieel vrij te geven in het systeem van Hapag Lloyd. [verdachte] kan alle gegevens inzien, waaronder containernummers, ladinggegevens, pincode, blokkades door de douane en laad- en losgegevens. Normaal gesproken verzorgt Hapag Lloyd Antwerpen vrijstellingen van containers die in de haven van Antwerpen aankomen. Dat [verdachte] in dit geval op 22 april 2020 om 6.40 uur de container [nummer] commercieel vrijstelde met zijn account [account 4] , was vreemd, omdat er normaal gesproken nog niet wordt gewerkt op dat tijdstip en een medewerker uit Rotterdam niets van doen heeft met de haven in Antwerpen.

Op 22 april 2020 wordt er via Sky ECC in een chatgroep gesproken door de gebruiker van Sky ECC account [account 2] (‘ [bijnaam 3] ’), [medeverdachte 3] ( [account 3] ) en [verdachte] ( [account 1] ). De tijdstippen in de weergave van de chats lopen steeds twee uur achter op de werkelijke tijd. De rechtbank hanteert hierna de (Nederlandse) tijdstippen waarop de chats daadwerkelijk zijn gevoerd. De gebruiker van het account [account 2] stuurt om 621 uur een foto van een container met nummer [nummer] , waarop [medeverdachte 3] zegt: ‘[gebruiker 2]’ en [verdachte] zegt: ‘Goedemorgen, On it’. [verdachte] stuurt hierop foto’s van een computerscherm, met daarop het containernummer [nummer] , waarop [medeverdachte 3] om 6.25 uur reageert ‘Dat is em’. [medeverdachte 3] zegt vervolgens dat ‘[gebruiker 1]’ moet kijken of hij een contactpersoon ziet en een mooie mail met logo moet maken. [verdachte] stuurt hierop een foto van een mail en vraagt of het goed genoeg is. [medeverdachte 3] antwoordt ‘Je wordt hier goed in he. Oefening baart kunst haha’. [verdachte] zegt vervolgens dat hij niet weet of ‘[naam 4]’ van warehouse of dhl global forwarding kantoor is. [medeverdachte 3] zegt: ‘achja hij staat als contact’. Om 7.51 uur laat [verdachte] op verzoek van [medeverdachte 3] weten dat de bak gelost is sinds 7.19 uur. [medeverdachte 3] geeft om 9.31 uur het e-mailadres [e-mail adres] door, waarop [verdachte] zegt ‘had ‘m gestuurd, hopen dat het lukt’.

Op 10 juni 2020 ontving het Internationaal Rechtshulpcentrum van de politie Rotterdam via Europol SIENA informatie dat een medewerker van Hapag Lloyd Rotterdam, gebruiker van het e-mailadres [verdachte] . [e-mail adres] , zijn functie zou misbruiken om containers op frauduleuze wijze van een containerterminal af te krijgen. Hierbij zou de standaardprocedure van Hapag Lloyd niet in acht worden genomen. In de nacht van 1 op 2 oktober 2020 werd door de gebruiker van het Hapag Lloyd-account [account 4] , in gebruik bij [verdachte] , gezocht op een groot aantal zeecontainers, waaronder container met nummer [nummer] . Dit gebeurde op 1 oktober 2020 om 18.01 uur en 18.03 uur en op 2 oktober 2020 om 1.33 uur. Ook containernummer [nummer] werd op 2 oktober 2020 om 6.54 uur door [verdachte] bevraagd. Verder heeft de gebruiker van het account [account 4] in de nacht van 2 oktober 2020 tussen 2.29 uur en 4.23 uur acht 24-uursrapportages opgevraagd bij de ECT, waaronder rapportages waarin kan worden gezien welke containers op de terminal staan en welke containers zijn geblokkeerd. Vanaf 15 september 2020 was er een technische actie aangesloten op het telefoonnummer # [nummer] dat in gebruik was bij [verdachte] . Op 1 oktober 2020 voerde hij om 18.14 uur een telefoongesprek, waarin een vrouw vraagt wat hij gaat eten, waarop [verdachte] reageert dat hij denkt dat hij iets gaat bestellen omdat hij denkt dat hij vandaag aan zijn laptop gekluisterd zit.

Er is besloten tot het onderzoeken van de containerstack van [nummer] , waar een insluiper ( [insluiper 4] ) werd aangetroffen en aangehouden. In de container bleek dat de lading met zakken aardnoten was verstoord, er waren zakken verplaatst en opengesneden en er werden sleep- en loopsporen aangetroffen die leidden naar container [nummer] . Hoewel de container leeg was, werden er wit poeder en aardnoten op de grond aangetroffen. Het spoor liep verder naar container [nummer] , waar opengemaakte zakken aardnoten en wit poeder op de vloer lagen. Het spoor leidde tot slot naar de eerder door [account 4] geraadpleegde container [nummer] . In de container werden drie insluipers ( [insluiper 1] , [insluiper 2] en [insluiper 3] ) aangetroffen en aangehouden, alsmede grote doorzichtige zakken met daarin een witte poederachtige substantie. Het brutogewicht van de zakken was 876,74 kilo. In de container werden o.a. telefoons aangetroffen. In de nabijheid van de container werden rugtassen aangetroffen. Vermoed werd dat de zogeheten switchmethode was toegepast, waarbij verdovende middelen in container 1 zijn gesmokkeld, waarna deze in container 2 en 3 zijn overgepakt in zakken en vervolgens in de zakken naar container 4 zijn overgebracht, waarna de container op reguliere wijze of middels pinfraude van het ECT-terrein zou worden afgehaald. De poederachtige substantie bleek cocaïne. Op het ECT-terrein werden op 2 oktober 2020 nog drie onbevoegd aanwezige personen aangehouden, één daarvan was [naam 8] . Hij werd diezelfde avond heengezonden.

Eén van de in de container [nummer] aangetroffen telefoons stond ingeschakeld. Op het scherm stond de navolgende tekst: “Dit apparaat wordt beheerd door je organisatie.” De toegangscode [nummer] ! bleek het wachtwoord van het toestel te zijn. In de app Ciphr Chats stonden drie ‘chats’, waaronder een chat met de naam ‘ [gebruiker 3] ’ en een chat van de groep ‘DDN’ die meerdere malen door ‘ [gebruiker 3] ’ was geüpdatet en waarvan ‘ [gebruiker 3] ’ de eigenaar was.

Gesprekken

In het onderzoek dat op de onderschepping van deze partij cocaïne volgde, is onderzoek gedaan naar communicatie tussen verschillende personen, voorafgaand en na de onderschepping.

Vanaf 17 augustus 2020 is de communicatie in het voertuig dat in gebruik was bij [medeverdachte 2] opgenomen. Op 26 september 2020 heeft [medeverdachte 2] tussen 17.52 uur en 18.52 uur een gesprek met een onbekende man (NN) en voert hij een aantal telefoongesprekken. Met het OM leidt de rechtbank uit deze gesprekken af dat [medeverdachte 2] aan een uithaler een werkwijze uitlegt om partijen cocaïne uit te halen uit de haven. [medeverdachte 2] geeft aan dat degene met wie hij spreekt sowieso 'daar' moet blijven slapen en niet klagen als hij daar ineens vijf dagen moet zitten. [medeverdachte 2] vertelt hem dat als het eten op raakt, iemand wordt gestuurd om eten te brengen en dat het negen van de tien keer goed gaat, het is een soort kat-en-muisspel. Ook krijgt deze persoon instructies van [medeverdachte 2] om goed te luisteren: het contact zal lopen via een telefoon en als hij de opdracht krijgt om te rennen, dan moet hij rennen. Verder blijkt dat [medeverdachte 2] zich bezighoudt met het regelen van telefoons, powerbanks en tassen. Hij heeft de tassen ‘nu’ nodig en rijdt naar ‘[bijnaam 13]’. Ook spreekt [medeverdachte 2] tijdens de opnames over Ciphr telefoons en gaf [medeverdachte 2] het wachtwoord [nummer] !.

Op 2 oktober 2020 om 23.15 uur voerde [medeverdachte 2] een gesprek in zijn auto waarin hij tegen een onbekend gebleven vrouw zegt dat hij [naam 8] niet meer gaat spreken. Ze gingen springen in de haven en ze zijn gepakt, maar [naam 8] niet, hij is niet met de spullen gezien.

Op 31 oktober 2020 had [medeverdachte 2] een Whatsappgesprek met ‘[medeverdachte 3]’, door de politie geïdentificeerd als [medeverdachte 3] , waarin [medeverdachte 2] vroeg of hij alvast 5k moest pakken voor ‘die advo’, ‘die boy die met [naam 8] was gepakt’.

Zoals hiervoor vermeld, was [naam 8] één van de aangehouden en vervolgens verdachten op het ECT terrein.

Door het onderzoeksteam is op basis van verschillende bevindingen geconcludeerd dat één van de bijnamen van [medeverdachte 9] ‘ [bijnaam 13] ” is. Ook [medeverdachte 9] voert op 2 en 3 oktober 2020 telefoongesprekken met een onbekend gebleven man die in verband lijken te kunnen worden gebracht met de aanhouding van [naam 8] . [medeverdachte 9] zegt daarin onder meer dat ‘ze hebben dinge geklemd hoor, [naam 9]’ en zijn gesprekspartner vraagt ‘Met wie was [naam 8] . gegaan’. Ook zegt [medeverdachte 9] ‘[naam 9] is net vrij’ en op de vraag ‘dus hij was niet geturned met die dingen?’ antwoordt [medeverdachte 9] ‘Nee man, hij is niet met die boys gepakt man. Hij heb geluk’.

Doorzoeking

Bij de doorzoeking van de woning waar [medeverdachte 9] ten tijde van zijn aanhouding verbleef ( [verblijfadres] ) werden vijf powerbanks aan opladers aangetroffen en ook een bon van de aanschaf van 16 powerbanks voor het bedrag van € 696,41 bij de Mediamarkt te Rotterdam-Zuid op 18 november 2020. Naast zijn bed stond een gele shopper met daarin afbreekmessen, handschoenen, een kniptang, rollen tape en een zaklamp, zijnde goederen waarvan het de politie ambtshalve bekend is dat deze worden gebruikt door uithalers die een aantal dagen in een container moeten wachten voordat ze deze kunnen uithalen. Uit onderzoek is gebleken dat [medeverdachte 9] op 15 oktober 2020 zoekslagen heeft gemaakt naar de Hornbach en Action. De op het ECT-terrein in de buurt van container [nummer] aangetroffen rugtassen waren van het merk Active Sport, die bij Action worden verkocht. In de tassen zaten powerbanks, oplaadkabels, kniptangen, scharen, zaklampen, stanleymessen, werkhandschoenen, luierzakken, billendoekjes, een bivakmuts, sigaretten en voeding. Deze rugzakken met inhoud komen overeen met de rugzakken en goederen die bij een eerdere controle van [medeverdachte 9] op 15 oktober 2020 in zijn auto werden aangetroffen.

Aandeel [verdachte]

Uit bovengenoemde feiten en omstandigheden volgt dat [verdachte] in de nacht van 1 op 2 oktober 2020 buiten werktijden om de containers heeft bevraagd die sleepsporen bevatten en waarin cocaïne is aangetroffen. Het controleren van laatstgenoemde container behoorde niet tot zijn vaste werkzaamheden.

Zoals de rechtbank hiervoor bij de bespreking van zaaksdossiers Navajos heeft overwogen, gaat de rechtbank ervan uit dat [verdachte] met criminele bedoelingen als coördinator customer service import bij Hapag Lloyd is gaan werken. [verdachte] is daar op 9 maart 2020 gestart, kon alle gegevens op de afdeling import raadplegen en bewerken en had de bevoegdheid om containers commercieel vrij te geven. Zijn normale werktijden lagen tussen 7.00 uur en 19.00 uur en in verband met de coronamaatregelen werkte [verdachte] vanaf 16 maart 2020 thuis. Nadat Hapag Lloyd Antwerpen door de Belgische politie was benaderd over de vrijstelling van container [nummer] (zaaksdossier Burro) door een medewerker van Hapag Lloyd Rotterdam met het account [account 4] , het account van [verdachte] , bleek de container om 6.40 uur te zijn vrijgegeven. Dit viel op, omdat dit vóór aanvang van de reguliere werktijden was en een medewerker uit Rotterdam doorgaans niets van doen heeft met de haven van Antwerpen.

Uit de gevorderde gegevens van Hutchison Ports ECT Delta Terminals (hierna: ECT) is gebleken dat met het account van [verdachte] in de periode van 11 maart 2020 tot en met 31 augustus 2020 146 containers zijn bevraagd, waarvan 115 bevragingen hebben plaatsgevonden tussen 18.00 uur ’s avonds en 7.00 uur de volgende ochtend. Ook is in de periode van 9 mei 2020 tot 5 augustus 2020 92 keer een 24-uursrapportage opgevraagd bij de ECT, waarvan 90 bevragingen tussen 19.00 uur ’s avonds en 5.04 uur de volgende ochtend hebben plaatsgevonden. Opvallend was dat er op diverse data meerdere keren 24-uursrapportages zijn opgevraagd, terwijl deze maar één keer per dag worden gegenereerd.

Een voorbeeld van bevragingen door [verdachte] wordt beschreven in zaaksdossier Extern 03 Zaak September en zaaksdossier 15/16 september, waarin wordt uiteengezet dat [verdachte] op 15 en 16 september 2020 meerdere malen containers met het nummer [nummer] en [nummer] heeft bevraagd. Deze laatste container werd met hetzelfde schip vervoerd als een container waarvan de vaarroute vanaf het IP-adres van [medeverdachte 3] werd gevolgd. Na een bevraging door [verdachte] op 16 september 01.00 uur, belde hij naar [medeverdachte 2] en zei hem dat hij wakker moest worden omdat zijn broer hem nodig had. Vervolgens bleek de container met nummer [nummer] door middel van een pincode fraude te zijn gestolen en om 1.18 uur het haventerrein te hebben verlaten. Bij controle van container [nummer] gaf een speurhond een positieve melding die duidde op de mogelijk aanwezige verdovende middelen en werd gezien dat er met de lading was gerommeld. Beschermpapier was beschadigd en halverwege de lading zat een gat. Toen de container met nummer [nummer] enige tijd later alsnog kon worden onderzocht, gaf een speurhond wederom een positieve melding.

Ook werd na de aanhouding van [verdachte] op 24 november 2020 een laptop aangetroffen, die naast zijn bed ter hoogte van zijn hoofdeinde lag. Uit onderzoek bleek dat hierop 14 tabbladen van de website van ECT openstonden, waarvan 13 van zagen op opgevraagde containers. Meerdere containernummers die op 22 november 2020 bij ECT zijn bevraagd met gebruikersnaam [account 4] zijn uitgevoerd vanaf deze laptop.

Vrijspraak

Uit zaaksdossiers Burro en Navajos is gebleken dat [verdachte] zijn functie heeft ingezet ten behoeve van de invoer van partijen cocaïne en dat hij hierover contact heeft gehad met de organisatoren van deze invoer. Op basis van het dossier kan worden vastgesteld dat [verdachte] nog meer keren buiten zijn reguliere werktijden en bevoegdheden om specifieke informatie heeft geraadpleegd heeft doorgespeeld. Het ligt voor de hand om aan te nemen dat [verdachte] voor deze werkzaamheden op enigerlei wijze is beloond. De hiervoor besproken € 30.000,- vormt daartoe wellicht een aanwijzing. De rechtbank kan echter niet met zekerheid vaststellen dat [verdachte] betalingen heeft ontvangen voor het doorspelen van de informatie of dat hem anderszins iets is beloofd. Er mist een schakel in de bewijsvoering, waardoor het wettig en overtuigend bewijs ontbreekt. Verdachte zal worden vrijgesproken voor dit feit.

6.3.5. Criminele organisatie (feit 1)

Inleiding

In het onderzoek Cherokee is aan elk van de verdachten naast een aantal concrete delicten, overtreding van artikel 140 Sr en/of artikel 11b van de Opiumwet ten laste gelegd: de deelneming aan een criminele organisatie die tot oogmerk heeft het plegen van misdrijven (al dan niet uit de Opiumwet), waarbij de organisatie wordt gevormd door de elf verdachten die in dit onderzoek terecht staan. Om tot bewezenverklaring van dit feit te komen, dient de rechtbank te beoordelen of er sprake was van een criminele organisatie en, zo ja, of bewezen kan worden dat verdachte aan deze organisatie heeft deelgenomen.

De rechtbank vindt bewezen dat verdachte heeft deelgenomen aan een criminele organisatie die tot doel had het plegen van misdrijven, te weten de invoer en handel in cocaïne en witwassen. De rechtbank verwijst naar de reeds aangehaalde bewijsmiddelen ten behoeve van de intensieve samenwerking, de werkwijze en de gevoerde communicatie. De rechtbank is van oordeel dat verdachte een faciliterende rol heeft vervuld, door zijn functie bij havenbedrijf Hapag Lloyd in te zetten ten behoeve van de organisatie. In die hoedanigheid heeft hij deelgenomen aan het CSV, zoals hieronder uiteengezet. Na het bespreken van het juridisch kader, wordt de organisatie, zijn rol en die van de medeverdachten besproken.

De rechtbank stelt voorop dat zij zich bij de bewijswaardering van het tenlastegelegde deelnemen aan een criminele organisatie beperkt tot de inhoud van zaaksdossier CSV, de daarin specifiek genoemde zaaksdossiers die niet zien op de tenlastelegging en de zaaksdossiers die zien op de overige in de tenlastelegging genoemde feiten. Daarvoor is van belang dat het OM heeft aangegeven dat de verdediging zich bij de uitleg van de tenlastelegging bij dit feit moest concentreren op het zaaksdossier CSV en de rolbeschrijving per deelnemer in het relaas van dit zaaksdossier. De behandeling op zitting en het voorhouden van de inhoud van het dossier heeft ook in lijn met deze uitleg van de tenlastelegging plaatsgevonden.

Juridisch kader

Aan deelneming van een criminele organisatie, als bedoeld in artikel 140 Sr, kan slechts sprake zijn in het geval verdachte behoort tot het samenwerkingsverband en een aandeel heeft in de gedragingen die strekken tot of rechtstreeks verband houden met de verwezenlijking van het in dat artikel bedoelde oogmerk.

Bij de beoordeling of er sprake is van een crimineel samenwerkingsverband, moet worden vastgesteld dat er sprake is van een gestructureerd en duurzaam samenwerkingsverband is van twee of meer personen met een bepaalde organisatiegraad, zoals een hiërarchische structuur en een duidelijke rolverdeling die aansluit bij de specifieke expertise van de verschillende personen. Hierbij is niet vereist dat de verdachte heeft samengewerkt of bekend was met alle andere personen die deel uitmaken van de organisatie of dat het samenwerkingsverband steeds hetzelfde is. Van deelneming aan het samenwerkingsverband is sprake indien de verdachte daartoe behoort en een aandeel heeft in gedragingen die strekken tot of rechtstreeks verband houden met de verwezenlijking van het oogmerk van de organisatie. Daarbij dient de verdachte in zijn algemeenheid te weten dat de organisatie tot oogmerk heeft het plegen van de betreffende misdrijven van de Opiumwet en (gewoonte)witwassen. Hierbij moet sprake zijn van onvoorwaardelijk opzet.

Het e-mailadres [e-mail adres] is reeds al eerder in Sky ECC chatgroep [naam groep] met [medeverdachte 3] gedeeld.

Op Encrochat wordt er op 22 april 2020 tussen 14.43 uur en 15.52 uur een gesprek gevoerd tussen ‘ [gebruiker 6] ’ en ‘ [naam 5] ’. In dit gesprek vraagt [gebruiker 6] aan [naam 5] of hij er is en schrijft ‘oranje bak’, vervolgens vraagt hij hem of hij hem ziet, waarop [naam 5] een foto stuurt van een oranje container. [gebruiker 6] geeft [naam 5] de opdracht om de container achteruit de loods in te begeleiden, waarna de roldeur dicht moet worden gedaan. De chauffeur moet in de cabine blijven zitten en er moet iemand bij hem gaan zitten. Door [gebruiker 5] wordt [naam 5] gevraagd een foto van de zegel kan maken. Vervolgens zegt hij dat de kloonzegel in de bak zit. [gebruiker 5] vraagt of alle tassen eruit zijn en geeft opdracht de tassen te tellen. [gebruiker 5] zegt vervolgens dat de zegels er weer op moeten worden geklikt. Op een gegeven moment, om 15.42 uur wordt er niet meer op berichten [gebruiker 5] gereageerd. De naam [gebruiker 6] wordt toegeschreven aan [medeverdachte 3] .

Container [nummer]

[naam chauffeur] heeft bij de onderzoeksrechter in België verklaard dat hij voor [naam bedrijf] werkt. Hij heeft de vrachtwagen niet zelf naar de douane gereden. Zijn baas, [naam baas] , heeft de vrachtwagen overgenomen op kaai [nummer] . [naam chauffeur] is in de auto van zijn baas, op diens verzoek, naar de site van de douane gekomen om de vrachtwagen over te nemen voor de keuring. Er stond een andere reefercontainer op dan eerder die dag. [naam chauffeur] heeft aan de douane uitgelegd dat zijn baas de oorspronkelijke chauffeur was en dat ze hadden gewisseld. Op basis van deze verklaring, in combinatie met de inhoud van een Whatsappgesprek, aangetroffen in de telefoon van [medeverdachte 5] die op dat moment ook in Belgie was , concludeert de rechtbank dat [medeverdachte 5] degene is geweest die de container naar de loods heeft gereden. [medeverdachte 5] bleek op 5 april 2020, 6 april 2020 en 22 april 2020 ook Whatsapp-contact te hebben gehad met een telefoonnummer dat wordt toegeschreven aan [medeverdachte 3] .

Verdere gesprekken betreffende de cocaïne in de loods

Op 21 april 2020 wordt er via Sky ECC door [medeverdachte 4] ( [account 10] ) gesproken met meerdere deelnemers aan de chat [account 10] :192. Hij zegt onder meer de volgende dingen:

‘Jullie vertrekken 0.30’

‘Pakken hotel Antje’

‘Vroeg 5 uur loods’

‘Geen normale tells mee naar loods’

Door de deelnemers aan de chat wordt instemmend gereageerd. Deelnemer [deelnemer] zegt daarop ‘Broers 12 moet iedereen klaar staan’ en ‘Al beetje tempo’ en ‘We kunnen de boot niet missen’.

Op 22 april 2020 worden er in de ochtend door de gebruikers van accounts [account 19] en [account 20] foto’s gestuurd van een container met nummer [nummer] . Er worden ook foto’s gedeeld van het openmaken van de container, waarna er foto’s worden gedeeld van de openstaande container. Er zijn veel dozen te zien. [medeverdachte 4] reageert hierop als volgt:

Alle dozen openmaken broers

Moeten 2000 stuks hebben.

Hebben we al wat gevonden onder die vis?

Twee uur later worden er anderhalf uur lang foto’s gedeeld van de eerste blokken die zijn gevonden. Om 14.00 uur vraagt [medeverdachte 4] of alles nog goed gaat, met daaropvolgend veel vraagtekens.

Op 22 april 2020 wordt er via Sky ECC door [medeverdachte 3] ( [account 3] ) tegen de gebruiker van account [account 21] gesproken in de Engelse taal. [medeverdachte 3] zegt dat hij aan het organiseren was en dat ze nu starten met het uitladen. De gebruiker van account [account 21] werd gevraagd om een machine te regelen, waarop [account 21] reageert dat hij dit al heeft gedaan. Een kleine vier uur later wordt besproken dat de politie een inval heeft gedaan. Op 23 april 2020 laat [medeverdachte 3] weten dat hij bij een advocaat is geweest, dat de aangehouden jongens over een half jaar weer vrij zouden zijn en [medeverdachte 3] een adres voor hen moest regelen. Ook wordt er een nieuwsbericht gedeeld over de inval in de loods aan de [adres loods] op 22 april 2020.

Op Encrochat worden op 24 april 2020 foto’s verstuurd van een gesprek tussen ‘ [gebruiker 6] ’ en ‘ [naam 6] ’ waarin gesproken wordt over ‘ [naam 3] ’, over ‘4000’ en waarin [gebruiker 5] zegt dat de advocaat moet zorgen dat [naam 3] zijn mond houdt en “als die namen noemt heeft die problemen en zorgt die dat ie zich zelf straf geeft”. Ook worden er op 24 april 2020 foto’s verstuurd van een gesprek tussen ‘ [gebruiker 6] ’ en ‘ [bijnaam 12] ’. [gebruiker 5] schrijft: “Goeie klap gehad gister man oef. Hadden gewerkt 3580. Federale valt binnen. Kk kut. Was nog met [naam 7] aan lachen we hebben goede dag gedraait.” [bijnaam 12] antwoordt: “Neeeeee die hele 3580 weg???!!!” [gebruiker 5] reageert: “Cind fucksup vr onze jongens. Ja man broer. Overal op internet staat het” [bijnaam 12] zegt: “ik zie t nu staan op internet ja, een bak met vis” [gebruiker 5] : “hebben eergisteren ng 1000 gedaan zelfde loods” en ”Ja ze praten enkel over vis terwijl waren 2 bakken daar en nog nooit is iemand van ons gecontroleerd daar.”

Zoals hiervoor al overwogen, wordt de naam [gebruiker 6] toegeschreven aan [medeverdachte 3] .

Op 24 april 2020 wordt er in de Sky ECC Chatgroep [account 10] :140 door [medeverdachte 4] ( [account 13] ) het volgende bericht gestuurd:

Goeiemorgen broers

Ik heb een vervelende mededeling we zijn eergisteren een sterren team kwijtgeraakt en justitie heb ons een flinke klap uitgedeeld maar we gaan niet kapot, samen staan we sterk daarom verwachten we van iedereen (wat we sowieso verwachten maar deze dagen dus extra) extra oplettendheid en actief zijn je weet toch zodat we onze broers goedd kunnen ondersteunen ze mogen NIKS tekortkomen en hun fam ook niet dus dat moeten we weten broers verder moet een ieder ook echt scherp zijn broer echt spits iedereen we zullen volgende week een spoedmeeting organiseren. Dat was het voor nu even.

Op OVC-opnames uit de Volkswagen Polo van [medeverdachte 4] van 24 april 2020 is te horen dat [medeverdachte 4] zegt dat hij al twee dagen een paar grote problemen heeft. Mensen worden vastgezet. Op 27 april 2020 zegt hij dat hij voor alle veertien mensen die zijn gepakt twintig ‘doezoe’ uit zijn eigen zak betaalt, zoals het hoort. Hij was twee, drie dagen bezig met het langs brengen en hij maakt een lijstje voor wie hij wat heeft gebracht.

Hoewel uit het dossier niet blijkt dat [verdachte] die nacht contact had met medeverdachten, is dat in andere zaaksdossiers wel het geval. De bevraging van de specifieke containers en het opvragen van 24-uursrapporten met actuele informatie over containers kan naar het oordeel van de rechtbank – gelet op de samenhang met de rest van het dossier – alleen zijn gericht op een succesvolle invoer van de partij cocaïne. [verdachte] heeft ook geen andersluidende verklaring afgelegd. Naar het oordeel van de rechtbank kan het dan ook niet anders dan dat hierover contact heeft plaatsgevonden tussen [verdachte] en een of meer andere betrokkenen. [verdachte] heeft daarmee met zijn handelingen een significante, wezenlijke bijdrage geleverd aan voltooiing van het delict. Daarbij komt dat deze betrokkenheid van [verdachte] niet incidenteel is geweest. Gelet op de bevindingen in zaaksdossier Burro en de inhoud van het bij de bespreking van de Sky ECC accounts weergegeven chat tussen [bijnaam 3] , [medeverdachte 3] en [verdachte], gaat de rechtbank er vanuit dat [verdachte] enkel vanwege dit criminele doel bij Hapag Lloyd is gaan werken. De rechtbank ziet hiervoor ook bevestiging in het feit dat de Verklaring Omtrent Gedrag, afgegeven aan [verdachte] op 5 maart 2020 ten behoeve van de functie van coördinator customer service bij Hapag Lloyd, tijdens een doorzoeking in de woning van [medeverdachte 2] werd aangetroffen. Eén en ander draagt bij aan de weging van het gewicht van de rol van [verdachte] . Een dergelijke vorm van samenwerking en onderlinge rolverdeling levert medeplegen op.

Ten aanzien van het opzet van verdachte, verwijst de rechtbank naar hetgeen zij hierover heeft overwogen met betrekking tot zaaksdossier Burro. Verdachte heeft zich schuldig gemaakt aan het medeplegen van invoer van 876,74 kilo cocaïne.

Betrokkenheid van andere verdachten bij zaaksdossier Navajos

Naar het oordeel van de rechtbank, kan aan de hand van de OVC-gesprekken uit de Opel Corsa worden geconcludeerd dat [medeverdachte 2] uithalers heeft aangestuurd. Hij heeft instructies gegeven met betrekking tot de te hanteren werkwijze, Hij heeft de uithalers voorzien van benodigdheden om de partij cocaïne veilig te stellen voor verdere distributie, waaronder in ieder geval één PGP-telefoon (Cyphr) en hij heeft het wachtwoord doorgegeven. Nadat uithalers waren aangehouden, heeft hij zich ook financieel om hen bekommerd.

De rechtbank is ook van oordeel dat de grens van medeplegen wordt gehaald. Bij cocaïnehandel op deze schaal is er bij uitstek sprake van een gezamenlijk plan en een gezamenlijke uitvoering waar meerdere mensen bij betrokken zijn. Dat is ook zo in het geval van [medeverdachte 2] , die, in aanvulling op het voorgaande, vandaag in zijn eigen zaak tevens wordt veroordeeld voor zijn betrokkenheid bij de zaaksdossiers Breeweg en Liza 1.1. Er is bij [medeverdachte 2] sprake van een veelheid aan handelingen, in samenwerking met anderen, die allemaal zien op de invoer en verdere distributie van cocaïne, waarvoor een zorgvuldige planning en onderlinge afstemming is vereist.

[medeverdachte 9] en [medeverdachte 3] worden vrijgesproken van strafrechtelijke betrokkenheid (medeplegen) bij dit zaaksdossier. Hoewel er aanwijzingen zijn dat [medeverdachte 9] wetenschap heeft van hetgeen zich in de nacht van 1 op 2 oktober 2020 op de ECT-terminal heeft afgespeeld en er aanwijzingen zijn dat hij in het onderzoek Cherokee een rol heeft vervuld met betrekking tot het leveren van spullen voor uithalers, is dit onvoldoende om vast te stellen dat hij als medepleger bij deze uithaal betrokken is geweest. Dit geldt ook voor [medeverdachte 3] : dat hij mogelijk heeft deelgenomen aan een chat als ‘ [gebruiker 3] ’ ( [medeverdachte 3] ), haalt, bij gebrek aan kennis van de inhoud van die chat, de grens van medeplegen niet. Ook het Whatsappgesprek tussen [medeverdachte 2] en [medeverdachte 3] over de betaling van 5K voor de advo van de boy van [naam 8] is daarvoor onvoldoende.

6.3.3. Witwassen (feit 3)

In de woning waar [verdachte] ten tijde van zijn aanhouding op 24 november 2020 verbleef, zijn tijdens een doorzoeking diverse geldbedragen aangetroffen. In twee gehuurde kluizen bij de Nederlandse Kluis werden ook – substantiële – geldbedragen aangetroffen.

Juridisch kader

Om tot een bewezenverklaring van witwassen te komen, is het volgens vaste jurisprudentie vereist dat het betreffende voorwerp of geldbedrag middellijk of onmiddellijk afkomstig is uit enig misdrijf. Het is aan verdachte om een witwasvermoeden (de feiten en omstandigheden die door het OM zijn aangedragen die een witwasvermoeden rechtvaardigen) aan de hand van een concrete, verifieerbare en niet op voorhand hoogst onwaarschijnlijke verklaring te weerleggen. Wanneer een verdachte een dergelijke verklaring niet geeft, kan de rechtbank tot de conclusie komen dat met voldoende mate van zekerheid kan worden uitgesloten dat het voorwerp of geldbedrag een legale herkomst heeft, en dat een criminele herkomst dus als enige aanvaardbare verklaring geldt.

Wanneer het gaat om verwerven of voorhanden hebben van voorwerpen of geldbedragen die onmiddellijk afkomstig zijn uit eigen misdrijf, wordt van de verdachte een handeling gevergd die erop gericht is om zijn eigen criminele opbrengsten veilig te stellen. De gedragingen dient er dan ook op gericht te zijn om de criminele herkomst van het voorwerp of geldbedrag te verbergen of verhullen.

Onderhavige zaak

Tijdens de doorzoeking in de [adres] werd er onder meer het volgende aangetroffen:

Een huurovereenkomst t.n.v. [naam vriendin] bij de Nederlandse Kluis;

Een huurovereenkomst t.n.v. [verdachte] bij de Nederlandse Kluis;

Geld in een plastic tas van Albert Heijn in de meterkast: € 5.000,-;

Geld in een portemonnee: € 348,46;

Geld in een geldkistje: € 3.000,-.

In de kluis op naam van [verdachte] werd een geldbedrag, verdeeld in bundels, van € 30.000,- aangetroffen. De huurovereenkomst ziet op de periode van 12 augustus 2020 tot en met 12 augustus 2021. In de kluis op naam van [naam vriendin] werd een geldbedrag, verdeeld in bundels, van € 65.500,- aangetroffen.

Op een in beslag genomen MacBook is een arbeidsovereenkomst aangetroffen op naam van [verdachte] , waaruit volgt dat hij vanaf 1 april 2020 voor Hapag Lloyd zou gaan werken tegen een salaris van € 2.300,- bruto per maand. [verdachte] heeft zich op vragen over de aangetroffen geldbedragen zowel bij de politie als ter terechtzitting op zijn zwijgrecht beroepen.

Hoewel een financieel onderzoek naar de vermogenspositie van [verdachte] in het dossier ontbreekt, is de rechtbank van oordeel dat – gelet op de winstgevendheid van de handel in verdovende middelen, de beschreven betrokkenheid van [verdachte] bij de handel in cocaïne (zaaksdossiers Burro, Navajos en Extern), de aanwezigheid van de grote contante bedragen en de beperkte kenbare inkomsten van [verdachte] – een witwasvermoeden kan worden aangenomen.

Partiële vrijspraak ten aanzien van het geldbedrag uit kluis op naam van [naam vriendin] (€ 65.500,-)

Door de verdediging is een door [naam vriendin] ondertekende transactie overgelegd van 4 februari 2021, tussen het OM (Arrondissementsparket Rotterdam) en [naam vriendin] , waarin zij afstand doet van het in beslag genomen geldbedrag van € 65.500,- en instemt met betaling aan de staat van € 6.550,- ter voorkoming van strafvervolging.

Als uit de bewijsmiddelen volgt dat verdachte heeft bijgedragen aan de verwezenlijking van het doel van de organisatie of een aan die organisatie ondersteunende handeling heeft verricht, dan volgt daaruit zijn wetenschap van dat doel.

Het oogmerk van de organisatie

Uit de onder feiten 2 en 3 aangehaalde feiten en omstandigheden volgt genoegzaam dat meerdere verdachten zich bezig hielden met de import en handel in cocaïne en witwassen. Handel in cocaïne op deze schaal kan ook alleen bestaan als daar een succesvol crimineel samenwerkingsverband achter zit. Deze handel is zeer lucratief en er gaat veel geld in om. Dit blijkt ook uit de vele witwasactiviteiten die in dit onderzoek aan het licht zijn gekomen.

De zaaksdossiers Burro, Navajos, het witwassen (feit 3) en de passieve omkoping (feit 4) zijn in dit vonnis – ten aanzien van [verdachte] strafrechtelijke betrokkenheid – al uitgebreid besproken. Ditzelfde is het geval voor het zaaksdossier Breeweg, waarvan [verdachte] wordt vrijgesproken. Ook de zaaksdossiers Extern en 15/16 september zijn ter zitting bij bespreking van het zaaksdossier CSV aan bod gekomen. Weliswaar is [verdachte] voor deze zaken niet specifiek vervolgd, maar uit de feitenrelazen komt wel zijn rol binnen de criminele organisatie naar voren. Om het oogmerk van de organisatie verder te onderschrijven, zal de rechtbank in deze rubriek enkel de zaaksdossiers bespreken die naast de overige hiervoor besproken zaakdossiers in het kader van het CSV in zaaksdossier CSV zijn opgenomen.

De mate van professionaliteit en georganiseerdheid van het CSV

Voor het realiseren van succesvolle, grootschalige drugshandel is een intensieve samenwerking tussen verschillende personen noodzakelijk, vanaf de productie tot het moment dat het bij de eindgebruiker terecht komt. Voor bepaalde werkzaamheden zijn specialistische kennis en vaardigheden vereist. Een intensieve samenwerking draagt bij aan het duurzame karakter van een CSV, evenals aan de vereiste vertrouwensband. Zo ook in het onderzoek Cherokee.

Van die specialistische kennis was in dit onderzoek sprake, doordat het CSV over leden beschikte die dienstbaar waren aan de organisatie uithoofde van hun beroep of bedrijf. Zo was [verdachte] het contact bij havenbedrijf Hapag Lloyd, kon [medeverdachte 5] transporten verrichten met zijn bedrijf [naam bedrijf] en werd [medeverdachte 1] ingezet om verdiensten wit te wassen, dan wel het wagenpark aan te wenden bij criminele activiteiten.

Binnen de organisatie zijn er ook verschillende aspecten die duiden op afscherming van de verrichtte activiteiten. Ze onderschrijven het professionele niveau waarop de organisatie opereerde. Zo werd er veelvuldig gebruikt gemaakt van PGP-telefoons om afgeschermd te kunnen communiceren. Dit blijkt uit de vele Sky ECC gesprekken die ten aanzien van diverse zaaksdossiers zijn gebruikt als bewijs. Leden van de organisatie werden zelden bij hun eigen namen genoemd. Bijnamen (‘ [gebruiker 3] ’ of ‘( [gebruiker 4] ) [gebruiker 5] ’ voor [medeverdachte 3], ‘ [bijnaam 4] ’ voor [medeverdachte 5], ‘ [bijnaam 13] ’ voor [medeverdachte 9], ‘ [bijnaam 10] ’ voor [medeverdachte 6] en ‘ [bijnaam 14] ’ voor [medeverdachte 4] ) zijn hier enkele voorbeelden van. Bij de geld- en drugstransporten werd gebruik gemaakt van voertuigen waarin verborgen ruimtes (‘stash’) waren aangebracht: in de zaaksdossier Liza werd veelvuldig gebruik gemaakt van de Mitsubishi Grandis die bij [medeverdachte 6] in gebruik was. In zaaksdossier Movano ging het om een Opel Movano, die ook was voorzien van valse nummerplaten. Tot slot werden er ten behoeve van de cocaïnetransporten containers gekloond en werden er lege containers in de haven gebruikt voor het overladen van partijen.

De organisatie is lange tijd actief geweest. Vanaf de start van de handelingen die hebben geleid tot zaaksdossier Burro werden in wisselende samenstelling criminele activiteiten gepleegd. De rechtbank acht het aannemelijk dat het CSV al langere tijd actief was, gelet op de intensieve voorbereiding die gepaard gaat met de planning van de invoer van 4.200 kilo cocaïne. Ook is het bedrijf [medeverdachte 1] , dat werd gebruikt voor het witwassen van de verdiensten uit de cocaïnehandel, al in januari 2018 opgericht met behulp van een frauduleuze lening door [medeverdachte 3] .

Binnen de organisatie was er sprake van een bepaalde structuur en werden er verschillende rollen vervuld. Er was sprake van een hiërarchie, die uit de verschillende zaaksdossiers ook blijkt. Deze hiërarchische verhouding wordt ook onderschreven door dat er binnen het CSV over promotiekansen werd gesproken: [medeverdachte 4] spreekt op 1 augustus 2020 binnen een Sky ECC chatgroep over militaire rangen en geeft aan wat zijn verwachtingen zijn van de personen onder hem.

De rol van [verdachte]

vervulde een cruciale rol binnen het CSV, omdat hij als medewerker van een rederij in de Rotterdamse haven (Hapag Lloyd) de organisatie van informatie over containers kon voorzien. Hij was het corrupte contact in de haven dat containers kon traceren en vrijgeven vanwege de autorisaties die hij uit hoofde van zijn functie bezat. [verdachte] heeft dezelfde opleiding genoten als [medeverdachte 2] : Havenlogistiek. [medeverdachte 2] en [verdachte] zaten bij elkaar in de klas. Ook werd een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) op zijn naam aangetroffen in de woning van [medeverdachte 2] . had met verschillende mensen binnen het CSV contact. Hij werd onder meer aangestuurd door [medeverdachte 3] en ‘ [bijnaam 3] ’. Ook beschikte hij over een groot contant geldbedrag. [verdachte] moet wetenschap hebben gehad van de criminele activiteiten waar hij aan bijdroeg.

Hoewel niet apart ten laste gelegd is [verdachte] ook aangemerkt als verdachte in het zaaksdossier 15/16 september. [verdachte] heeft van 15 op 16 september 2020 diverse containers bevraagd, waaronder driemaal de container met nummer [nummer] , met de laatste bevraging om 1.00 uur. Deze container werd op 16 september om 1.18 uur door middel van pincodefraude gestolen door chauffeur [naam chauffeur] met een vrachtwagen van [naam transport] (kenteken [kenteken] ). [medeverdachte 2] wordt direct na de laatste containerbevraging door [verdachte] gecontacteerd met het bericht dat zijn broer (de rechtbank begrijpt: [medeverdachte 3] ) hem nodig heeft. De door [verdachte] bevraagde container is vervolgens vermoedelijk naar de [adres] ( [naam bedrijf] ) gereden, waar [medeverdachte 2] , [medeverdachte 3] en [medeverdachte 9] aanwezig waren voor het overladen van vermoedelijk cocaïne. Vervolgens zijn ze daarna naar de Breeweg te Rotterdam gereden. De container [nummer] is op 17 september 2020 in de Rotterdamse haven onderzocht met behulp van een narcotica speurhond. Deze gaf een positieve melding op cocaïne, zowel buiten als binnenin de container. De in dit zaaksdossier gehanteerde werkwijze komt in sterke mate overeen met zaaksdossier Breeweg: [medeverdachte 2] en [medeverdachte 3] coördineren de actie, [verdachte] traceerde en gaf de containers vrij en [medeverdachte 9] en [medeverdachte 5] hebben een faciliterende rol bij de daarop volgende uithaalactiviteiten. Uit de zaaksdossiers Extern komt het beeld naar voren dat [verdachte] meermaals betrokken was bij het importeren van partijen cocaïne.

Op de telefoon van [medeverdachte 4] zijn diverse screenshots aangetroffen van overboekingen naar de gevangenis in Antwerpen op naam van verdachten die op 22 april 2022 zijn aangehouden.

Verklaring verdachte

[verdachte] heeft zich ten aanzien van vragen met betrekking tot de verdenking onder feit 2 op zijn zwijgrecht beroepen.

Betrokkenheid van andere verdachten bij zaaksdossier Burro

Uit bovengenoemde feiten en omstandigheden volgt dat er sprake is geweest van een grote operatie gericht op het uithalen en verder verspreiden van een zeer grote partij cocaïne, afkomstig uit twee containers, waarbij de containers eerst in de haven van Rotterdam zijn aangekomen en vervolgens zijn doorgevoerd naar de haven van Antwerpen en vervolgens voor verdere distributie naar de loods zijn gebracht. Bij de operatie, waarin [medeverdachte 3] en [medeverdachte 4] een leidende respectievelijk aansturende rol hebben vervuld, zijn veel personen betrokken geweest, waarbij de verschillende taken duidelijk waren afgekaderd: er was sprake van een georganiseerde groep.

Aandeel [verdachte]

Naar het oordeel van de rechtbank kan op basis van het dossier wettig en overtuigend worden bewezen dat [verdachte] zich schuldig heeft gemaakt aan de uitvoer van 1.842,4 kilo cocaïne zoals aangetroffen in container [nummer] die door [verdachte] is vrijgegeven. De rechtbank is van oordeel dat verdachte hier ten minste voorwaardelijk opzet op heeft gehad. [verdachte] was door zijn werkzaamheden bekend met de route van het containerschip [naam schip] en de herkomst daarvan. Het is een feit van algemene bekendheid dat cocaïne uit Zuid-Amerika afkomstig is en dat de havens van Antwerpen en Rotterdam veelvuldig worden gebruikt om cocaïne Europa binnen te brengen. Daarnaast zijn verdachten die betrokken zijn bij cocaïnetransporten doorgaans op de hoogte van de lading, gelet op de grote waarde die deze vertegenwoordigt en de risico’s die daarmee gepaard gaan. Verder acht de rechtbank van belang dat [verdachte] contact heeft met [medeverdachte 3] over de desbetreffende container en dat hij hierbij geen vragen stelt over de aard van zijn klus. Ook als [medeverdachte 3] op 7 april 2020 tegen [verdachte] zegt dat hij een week heeft om essentiële dingen te leren en dan zijn eerste klus (‘1e jlus’) heeft, stelt [verdachte] geen vragen maar antwoordt hij bevestigend. Kennelijk weet [verdachte] steeds al voldoende. Door geen vragen te stellen heeft verdachte in ieder geval minst genomen bewust de aanmerkelijke kans aanvaard dat de lading cocaïne betrof en dat hij behulpzaam was bij de veiligstelling daarvan. De rechtbank weegt hierbij ook mee dat [verdachte] geen verklaring heeft afgelegd waaruit volgt dat hij dacht dat de container een andere lading betrof. Hoewel uit het dossier niet blijkt dat [verdachte] wist hoe groot de partij cocaïne was, worden er doorgaans grote partijen cocaïne in containers verscheept. Daarom neemt de rechtbank ook voorwaardelijk opzet aan ten aanzien van de omvang van de partij.

De rechtbank volgt de raadsman niet in het verweer dat de rol van [verdachte] van ondergeschikt belang was en dat de grens van medeplegen niet wordt gehaald. De rol van [verdachte] – het vrijgeven van containers en het doorspelen van informatie – is juist van wezenlijk belang geweest voor de voltooiing van het delict. Een CSV heeft (corrupte) contacten in de haven nodig voor dit soort transporten. Zijn rol is daarmee essentieel. [verdachte] heeft ook nauw en bewust samengewerkt met de organisatoren achter dit transport, [bijnaam 3] en [medeverdachte 3] . Ze hadden samen zelfs een eigen chatgroep en stemden de details met elkaar af. Het verweer van de raadsman hieromtrent wordt verworpen. De rechtbank kan geen specifieke betrokkenheid van [verdachte] vaststellen bij het traject van het schip tot aan de aankomst in Rotterdam en komt daarom niet tot het bewijs van het medeplegen van invoer in Nederland. Hoewel het een moeilijk los is te zien van het ander, heeft de betrokkenheid van [verdachte] vooral betrekking op het traject Rotterdam-Antwerpen.

De rechtbank komt, onder verwijzing naar het hiervoor geschetste juridisch kader, op grond daarvan tot het oordeel dat verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan het medeplegen van de uitvoer van 1.842,4 kilo cocaïne op 22 april 2020.

Partiële vrijspraak

Hoewel de totale operatie zag op de cocaïne in beide containers en [verdachte] in contact stond met [medeverdachte 3] , een van de grote organisatoren achter het geheel, is daarmee nog niet gezegd dat [verdachte] feitelijke en strafrechtelijke betrokkenheid heeft gehad bij de partij cocaïne van 2.316,18 kilo die in container [nummer] is aangetroffen. Hij heeft deze container niet in de systemen van Hapag Lloyd bevraagd en [verdachte] heeft ook niet deelgenomen aan gesprekken over deze container. Niet is gebleken dat [verdachte] wetenschap had van deze container en van de inhoud daarvan. Verdachte zal van deze partij dan ook worden vrijgesproken.

6.3.2.2. Zaaksdossier Navajos

[verdachte] wordt ervan verdacht zich in de periode van 26 september 2020 tot en met 2 oktober 2020 samen met anderen, waaronder [medeverdachte 3] , [medeverdachte 2] en [medeverdachte 9] , schuldig te hebben gemaakt aan de invoer van 876,74 kilo cocaïne, die op 2 oktober 2020 op de ECT Deltaterminal in de haven van Rotterdam is onderschept, waarbij op heterdaad insluipers [insluiper 1] , [insluiper 2] , [insluiper 3] en [insluiper 4] zijn aangehouden.

Hij was degene die vanaf zijn Hapag_Lloyd account containers bevroeg, waarvan een aantal te herleiden was naar strafbare feiten en er in meerdere van die containers sporen van cocaïne zijn aangetroffen.

[medeverdachte 3]

De organisatie werd geleid door [medeverdachte 3] , onder wiens vleugels verschillende personen, in wisselende samenstellingen, samenwerkten en zich inzetten voor de handel in cocaïne en het witwassen van de geldbedragen die daarmee gemoeid gaan. [medeverdachte 3] vormt een constante factor in het CSV en wordt gezien als de spil van de organisatie. Uit de verschillende zaaksdossiers blijkt dat hij bepaalde wie er met de criminele activiteiten meededen hij gaf opdrachten aan de verschillende deelnemers van het CSV. [medeverdachte 3] beschikte over de specifieke informatie over de schepen waarmee de containers met cocaïne werden vervoerd en alwaar er moest worden uitgehaald. Ook ging [medeverdachte 3] over de betalingen en was hij feitelijk leidinggever van [medeverdachte 1] via welk bedrijf geld werd witgewassen.

[medeverdachte 2]

, de halfbroer van [medeverdachte 3] , fungeerde als zijn rechterhand. Hij vervulde – al dan niet in opdracht van [medeverdachte 3] – een rol van coördinator en facilitator binnen het CSV: hij gaf opdrachten aan uithalers en voorzag hen van de nodige informatie. Doordat [medeverdachte 2] een opleiding Havenlogistiek heeft gevolgd, beschikte hij over de nodige kennis over de haven en de logistieke processen. Ook beheerde hij in opdracht van [medeverdachte 3] het geld; op die manier kwam hem ook de taak van penningmeester toe. Hij hield de balans bij en zorgde ervoor dat de leden van het CSV allen hun geld kregen. [medeverdachte 2] is formeel eigenaar van [medeverdachte 1] , het bedrijf dat werd ingezet om contante inkomsten uit de cocaïnehandel wit te wassen. Ook werd het bedrijfspand meermaals gebruikt voor het (over)laden van cocaïne of het stallen van voertuigen (Movano). Door verschillende leden van het CSV werden auto’s van [medeverdachte 1] gebruikt, ook bij criminele activiteiten van het CSV.

[medeverdachte 1]

De rechtspersoon [medeverdachte 1] werd gebruikt om contante geldbedragen wit te wassen. Het bedrijf werd gerund door mensen die zich bezig houden met handel in cocaïne ( [medeverdachte 3] en [medeverdachte 2] ). Het geld dat met de handel in cocaïne werd verdiend, werden door het bedrijf als huuropbrengsten gepresenteerd. De auto’s van [medeverdachte 1] werden door verschillende leden van het CSV gebruikt. In het bedrijfspand van [medeverdachte 1] werd tot slot een voertuig gestald met verborgen ruimte (Movano).

[medeverdachte 9]

Alhoewel [medeverdachte 9] van een aantal aan hem verweten feiten is vrijgesproken blijkt uit het geheel wel dat hij voor het CSV werkzaamheden verrichtte. Zo regelde hij een busje voor de organisatie: de Opel Movano (zaaksdossier Movano) stond op zijn naam en verrichtte hij blijkens het zaaksdossier Breeweg uitvoerende handelingen. Ook regelde hij spullen voor uithalers. Hij bevond zich herhaaldelijk in de omgeving van waar een uithaal plaatsvond en hij stond in contact met [medeverdachte 2] en [medeverdachte 3] . Door verschillende mensen uit het CSV wordt er over hem (‘ [bijnaam 13] ’/‘ [bijnaam 15] ’) gesproken. Hij stond daarnaast ook nog op de balans (de zogenaamde boekhouding) van het CSV in één van de notities uit de telefoon van [medeverdachte 2] .

[medeverdachte 5]

verrichtte uitvoerende handelingen voor de organisatie als transporteur binnen het CSV. Hierbij werd gebruik gemaakt van zijn transportbedrijf [naam bedrijf] . Hij stelde zijn bedrijfsterrein aan de Oostdijk ter beschikking voor het overladen van een lading cocaïne uit een container. In zaaksdossier Burro werd de container die hij vervoerde verwisseld door een gekloonde container. [medeverdachte 5] wist van de hoed en de rand; hij was zich bewust van de criminele activiteiten waar hij aan meewerkte. Hij stond op de balans (de zogenaamde boekhouding) van het CSV in één van de notities uit de telefoon van [medeverdachte 2] . Ook is er veel contant geld bij hem aangetroffen, waarvoor hij geen verklaring heeft gegeven. [medeverdachte 5] heeft via Sky ECC contact met de grote jongens van de organisatie. Hij wordt [bijnaam 4] genoemd. Hoewel niet apart ten laste gelegd, is [medeverdachte 5] ook strafrechtelijk betrokken geweest bij zaaksdossiers Marilion en 15 en 16 september.

[medeverdachte 4]

was een coördinator binnen het CSV. Hij stuurde groepen uithalers aan in zaaksdossiers Burro en Movano en hij maakte zich schuldig aan witwassen. Nadat de uithalers inzake Burro zijn aangehouden, heeft hij via stromannen geregeld dat er geld werd gestort op hun gevangenisrekeningen. [medeverdachte 4] onderhield contact via PGP-telefoons met andere leden van de organisatie. Hij stuurt niet alleen berichten die zien op het aansturen van uithalers, maar ook spreekt hij in groepschats over promotiekansen en over het verlies van een sterrenteam en dat ze ervoor moeten zorgen dat hun broers en hun families niets tekort komen.

[medeverdachte 6]

was een van de koeriers binnen het CSV die grote hoeveelheden verdovende middelen en geldbedragen vervoerde in zijn Mitsubishi Grandis met verborgen ruimte. [medeverdachte 6] werkte veelal in opdracht van [medeverdachte 3] en gaf zelf instructies aan [medeverdachte 8] over bedragen die geteld en/of klaargelegd moesten worden. Ook heeft hij als recruiter voor het CSV gefungeerd, door [medeverdachte 10] te vragen zijn collega te worden. Hij stond middels zijn PGP-telefoon in contact met andere leden van het CSV, waaronder [medeverdachte 3] , [medeverdachte 2] , [medeverdachte 10] en [medeverdachte 8] .

[medeverdachte 10]

was beveiliger of begeleider van cocaïnetransporten, waarbij hij veelvuldig samenwerkte met [medeverdachte 6] . Hij fungeerde als ‘het oog’. Binnen criminele organisaties worden beveiligers ingezet bij transporten om contra observaties te verrichten ter bescherming van zichzelf tegen politie en ripdeals van concurrenten. Hij heeft zelf ook als koerier met cash rondgereden, waarbij hij ook gebruik heeft gemaakt van de Mitsubishi Grandis van [medeverdachte 6] .

[medeverdachte 8]

was verantwoordelijk voor het opslaan, tellen, bundelen en verpakken van grote, contante geldbedragen. Hij was in het bezit van geldtelmachines en een Sky ECC telefoon. Door de geldstash van de organisatie te beheren wist [medeverdachte 8] van de criminele activiteiten waar de organisatie zich mee bezig hield. Dit blijkt ook uit de vele OVC-gesprekken met [medeverdachte 6] . Ook kwam [medeverdachte 8] voor op de balans (de zogenaamde boekhouding) van het CSV in één van de notities uit de telefoon van [medeverdachte 2] .

[medeverdachte 7]

Niet bewezen kan worden dat [medeverdachte 7] deel uitmaakte van het CSV. Hij stelde eenmalig zijn huis ter beschikking ( [adres] ) voor het opslaan en verder overdragen van een partij cocaïne. Hoewel dit faciliterend is aan het CSV, is een eenmalige actie niet voldoende om hem als deelnemer van het CSV aan te merken: niet kan worden vastgesteld dat er sprake is van een structurele en duurzame deelname aan de organisatie.

Naar het oordeel van de rechtbank kan wettig en overtuigend worden bewezen dat verdachte als medewerker bij Hapag Lloyd heeft deelgenomen aan het CSV met als oogmerk de (internationale) handel in cocaïne en witwassen (feit 1), het invoeren van cocaïne (feit 2) en witwassen (feit 3). Dit oordeel is gebaseerd op de bewijsmiddelen, waarvan de vindplaatsen in de voetnoten zijn opgenomen.

Partiële vrijspraak feit 2

Verdachte zal partieel worden vrijgesproken van strafrechtelijke betrokkenheid bij zaaksdossier Burro. Ten aanzien van de partij cocaïne uit container [nummer] (met een totaalgewicht van 2.316,18 kilo) (eerste gedachtestreepje onder feit 2, ten aanzien van een gedeelte van de ten laste gelegde 4.200 kilo) kan namelijk geen betrokkenheid van [verdachte] worden vastgesteld.

Verdachte zal verder worden vrijgesproken van strafrechtelijke betrokkenheid bij zaaksdossier Breeweg (derde gedachtestreepje onder feit 2). Omdat in een vroeg stadium al bekend was dat het OM vrijspraak zou vorderen ten aanzien van dit deel van de tenlastelegging en er op grond van het dossier ook geen betrokkenheid van verdachte bij dit zaaksdossier blijkt, zal het zaaksdossier Breeweg niet in dit vonnis worden besproken.

Partiële vrijspraak feit 3

Verdachte zal worden vrijgesproken voor witwassen voor zover het gaat om het bedrag van € 65.000,- dat in de kluis op naam van [naam vriendin] , de vriendin van [verdachte] , is aangetroffen en het bedrag van € 5.000,- dat in de meterkast is aangetroffen. Het medeplegen kan niet wettig en overtuigend worden bewezen. Er zijn geen aanknopingspunten om aan te nemen dat verdachte een gewoonte heeft gemaakt van witwassen. Ook van die beschuldiging zal verdachte worden vrijgesproken.

Vrijspraak feit 4

Verdachte zal worden vrijgesproken van niet-ambtelijke corruptie. Er is geen wettig en overtuigend bewijs dat er een belofte aan [verdachte] is gedaan of geld aan hem is gegeven voor zijn verrichte werkzaamheden.

6.3.1. Sky ECC

Het bewijs in deze zaak bestaat voor een groot deel uit onderschepte en vervolgens ontsleutelde Sky ECC berichten. Om die reden zal de rechtbank beginnen met het koppelen van de in het dossier voorkomende Sky ECC accounts aan de verschillende verdachten, voor zover de gebruikers van de desbetreffende accounts aan de hand van het dossier, of afgelegde verklaringen ter terechtzitting, kunnen worden geïdentificeerd.

Account dat wordt toegeschreven aan [verdachte]

Het Sky ECC account [account 1] , met bijnaam ‘ [bijnaam 1] ’, wordt door de politie toegeschreven aan [verdachte] op basis van twee imei-nummers (# [nummer] en # [nummer] ). De telefoon met imei-nummer # [nummer] is, hoewel gewist en teruggezet in fabrieksinstellingen, na de aanhouding van [verdachte] bij de doorzoeking in zijn woning aan de [adres] aangetroffen en in beslag genomen. Het Sky-account is vanaf 9 april 2020 in het toestel met imei-nummer # [nummer] actief geweest.

Het account [account 1] komt voor in zestien chatgroepen, waaronder [naam groep] met [medeverdachte 3] (‘ [bijnaam 2] ’, [account 3] ) en een persoon met de bijnaam ‘ [bijnaam 3] ’ (Sky ECC account [account 2] ), waarin de gebruiker van het account [account 1] ‘ [gebruiker 1] ’ wordt genoemd en waarin op 7 april 2020 aan hem wordt gevraagd of hij updates kan zien van terminal posities. De gebruiker van het account [account 1] reageert dat hij nog geen autorisaties van ECT heeft gekregen en dat dat ‘mrg ofso’ wel rond moet zijn, waarna hij een foto van een door [verdachte] ondertekende mail stuurt waarin wordt verzocht om uitbreiding van de autorisaties voor het account ‘ [account 4] ’. Er wordt door het account dat aan [medeverdachte 3] wordt toegeschreven gereageerd dat ‘hys vndg door zn proeftyd’ en dat het ‘bslletje’ nu pas loopt. Als ‘ [bijnaam 3] ’ een lijst stuurt met daarop een geel gearceerd containernummer, vraagt de gebruiker van het account [account 1] ‘[bijnaam 3] , wat voor lijstje is dat’ en zegt dat hij niet eerder zo’n lijst heeft gezien. [medeverdachte 3] antwoordt: ‘Beetje bij beetje hebben weekje om essentiele dingen te leren hb je je 1e jlus’. De gebruiker van het account [account 5] antwoordt: ‘Jatoch. Ze zijn tot nu toe erg tevreden over me’. In de chatgroep [account 2] :791, wederom met [medeverdachte 3] (‘ [bijnaam 2] ’, [account 3] ) en ‘ [bijnaam 3] ’ ( [account 2] ), wordt de gebruiker van het account [account 1] ‘ [gebruiker 2] ’ genoemd. [verdachte] werkt sinds 9 maart 2020 bij rederij Hapag Lloyd Rotterdam.

Hoewel verdachte heeft ontkend Sky ECC gebruiker te zijn geweest, neemt de rechtbank de conclusies van de politie over. De rechtbank is, op basis van het aantreffen van de telefoon met een van de aan het Sky ECC account gekoppelde imei-nummers in combinatie met de inhoud van de berichten van oordeel dat de berichten via het account [account 1] door [verdachte] zijn verzonden, dan wel dat deze aan hem waren gericht.

Accounts die kunnen worden toegeschreven aan [medeverdachte 3]

Het Sky ECC account [account 3] , waarvan de gebruiker ook wel ‘ [gebruiker 3] ’, ‘ [gebruiker 4] ’, ‘ [gebruiker 5] ’ of ‘ [gebruiker 6] ’ wordt genoemd, wordt door de politie toegeschreven aan [medeverdachte 3] , die in de periode 8 november 2019 tot en met 28 april 2020 van dit account gebruik zou hebben gemaakt. De politie baseert deze conclusie op de imei-nummers (eindigend op # [nummer] en later # [nummer] ) van de toestellen waaraan het account gekoppeld is geweest, gecombineerd met de historische verkeersgegevens, vluchtgegevens en beslaggegevens. Zo is ten aanzien van het imei-nummer # [nummer] gebleken dat het toestel in de nachtelijke en vroege ochtenduren regelmatig gebruik maakte van Cell-ID’s gevestigd op de [adres Cell-ID] , een zendmast in de buurt van de [GBA adres] , het GBA-adres van de vrouw en kinderen van [medeverdachte 3] . Gebleken is dat het toestel (imei-nummer eindigend met # [nummer] ) op 4 februari 2020 omstreeks 15.27 uur gebruik maakt van een Cell-ID aan het Rotterdam Airportplein te Rotterdam en om 17.57 uur van Cell-ID’s te Marokko. Verder is gebleken dat [medeverdachte 3] één van de passagiers was op vlucht [nummer] op 4 februari om 15.28 uur van Rotterdam naar Tangier (Marokko). Ook is dit toestel op 26 maart 2020 bij een verkeerscontrole onder [medeverdachte 3] in beslag genomen. Nadat [medeverdachte 3] op 29 maart 2020 door de politie was heengezonden, werd het account [account 3] aan het andere imei-nummer gekoppeld (# [nummer] ).

Het Sky ECC account [account 6] , waarvan de gebruiker eveneens ‘ [gebruiker 3] ’, ‘ [gebruiker 4] ’ of ‘ [gebruiker 5] ’ wordt genoemd, wordt door de politie toegeschreven aan [medeverdachte 3] voor de periode 10 juli 2020 tot en met 7 september 2020. De politie komt tot deze conclusie, omdat de bijnamen overeenkomen met die van de gebruiker van het bovengenoemde account [account 3] . Daarnaast volgt uit de inhoud van een Sky ECC gesprek op 27 en 28 juli 2020 en uit plaatsbepalingsapparatuur in een Volkswagen Golf ( [kenteken] ), een voertuig van [medeverdachte 1] dat bij [medeverdachte 3] in gebruik was, dat de gebruiker van het account [account 6] zich naar de McDonalds te Merksem (België) begaf voor een ontmoeting en dat hij, ‘ [gebruiker 5] ’, onderweg is met 120.000. Het toestel met imei-nummer # [nummer], vermoedelijk bij [medeverdachte 3] in gebruik, reisde mee.

Het Sky ECC account [account 7] wordt op basis van chatgesprekken door de politie toegeschreven aan [medeverdachte 3] voor de periode van 16 november 2020 tot en met 26 februari 2021.

De hierna te noemen strafoplegging is in overeenstemming met de ernst van het bewezen geachte, de omstandigheden waaronder dit is begaan en de persoon van verdachte, zoals daarvan ter terechtzitting is gebleken.

Ernst van de feiten

[verdachte] heeft zich gedurende een periode van ten minste acht maanden in georganiseerd verband bezig gehouden met (internationale) handel in cocaïne en witwassen. De organisatie beschikte over zeer grote partijen cocaïne en geldbedragen. Elke deelnemer had een eigen rol binnen het CSV; [verdachte] maakte misbruik van zijn functie bij Hapag Lloyd ten behoeve van de invoer van partijen cocaïne. Hierdoor heeft hij ernstig misbruik gemaakt van het vertrouwen dat niet alleen het bedrijf, maar ook de maatschappij als geheel, juist in iemand met een dergelijke functie moet kunnen hebben. Verdachte heeft bijgedragen aan corruptie. In totaal heeft hij zich binnen de organisatie schuldig gemaakt aan het medeplegen van invoer van ruim 2.700 kilo cocaïne en het witwassen van € 30.000,-.

Wanneer een professionele drugsorganisatie op deze schaal opereert, gaat dat gepaard met een ernstige en ontoelaatbare inbreuk op de rechtsorde, waarin boven- en onderwereld met elkaar worden verweven. Het heeft een ontwrichtend effect op de samenleving op het gebied van gezondheid en welzijn, maar ook op het financiële stelsel. Het gebruik van verdovende middelen is namelijk niet alleen schadelijk voor de gezondheid van de gebruikers ervan, maar gaat ook gepaard met diverse vormen van (zware) criminaliteit, met veel geweld, schade en overlast in de samenleving als gevolg. Daarnaast zorgt witwassen voor ontwrichting van het economische en financiële verkeer, doordat de criminele herkomst van gelden wordt verhuld. De vermenging van illegale- en legale geldstromen brengt ernstige schade toe aan de economie.

[verdachte] heeft zich vermoedelijk laten verleiden door het grote en snelle geld dat in het criminele circuit te verdienen valt. Wat daar verder van zij, door zijn functie binnen het havenbedrijf Hapag Lloyd te misbruiken, heeft hij bijgedragen aan de vermenging van boven- en onderwereld. Dit rekent de rechtbank hem aan.

De persoon van verdachte

De rechtbank heeft acht geslagen op het Uittreksel Justitiële Documentatie (het strafblad) van [verdachte] van 27 januari 2022. Hieruit blijkt dat verdachte in het verleden niet eerder is veroordeeld voor een strafbaar feit. Verdachte heeft tijdens de schorsing van de voorlopige hechtenis een fulltime baan weten te bemachtigen als productiecoördinator bij Tata Steel en ambieert geen baan meer in de havenlogistiek. Daarnaast verwachten [verdachte] en zijn vriendin eind 2022 een kind. Dit maakt echter niet dat een gevangenisstraf van korte duur volstaat. De feiten waaraan [verdachte] zich schuldig heeft gemaakt zijn daarvoor te ernstig en hebben een grote impact op de maatschappij. Verdachte heeft daarbij een wezenlijke rol vervuld. Dat [verdachte] het vertrouwen dat in hem werd gesteld door Hapag Lloyd heeft geschonden, rekent de rechtbank hem zwaar aan. Een onvoorwaardelijke gevangenisstraf van langere duur is dan ook op zijn plaats. Dit ook uit oogpunt van vergelding en ter bevestiging van de norm, als voorbeeld ook voor anderen.

De straf

De rechtbank heeft bij het bepalen van de duur van de gevangenisstraf de oriëntatiepunten van het Landelijk Overleg Vakinhoud Strafrecht (LOVS) als uitgangspunt genomen. Voor invoer van harddrugs van twintig kilo of meer in georganiseerd verband wordt uitgegaan van een gevangenisstraf van 72 maanden. Voor honderden tot duizenden kilo’s, zoals in deze zaak aan de orde, bestaat geen oriëntatiepunt. Ten aanzien van het witwassen heeft de rechtbank aansluiting gezocht bij de oriëntatiepunten voor fraude, die bij een benadelingsbedrag tussen de € 10.000,- en € 70.000,- uitkomen op een gevangenisstraf van twee tot vijf maanden. Er zijn geen voor deelname aan een criminele organisatie. Daarnaast heeft de rechtbank gekeken naar straffen die in vergelijkbare zaken zijn opgelegd en naar de rollen en de proceshouding van de medeverdachten in het onderzoek Cherokee. Het handelen van verdachte, waarbij hij zijn functie heeft misbruikt, heeft een zeer ondermijnend karakter. Daardoor is er in beginsel ruimte voor een langere gevangenisstraf dan de oriëntatiepunten als richtlijn aangeven. De rechtbank zal echter rekening houden met de jeugdige leeftijd van verdachte: ten tijde van het plegen van de delicten was hij 21-22 jaar oud. Alles overwegend acht de rechtbank een gevangenisstraf van zes jaren, met aftrek van voorarrest, passend en geboden.

Tenuitvoerlegging van de opgelegde gevangenisstraf zal volledig plaatsvinden binnen de penitentiaire inrichting, tot het moment dat de veroordeelde in aanmerking komt voor deelname aan een penitentiair programma, als bedoeld in artikel 4 Penitentiaire beginselenwet, dan wel de regeling van voorwaardelijke invrijheidsstelling, als bedoeld in artikel 6:2:10 Wetboek van Strafvordering, aan de orde is.

De rechtbank volstaat in het kader van de straftoemeting met het opleggen van een gevangenisstraf en zal – mede gelet op de aangekondigde ontnemingsvordering – geen geldboete aan [verdachte] opleggen.

Voorlopige hechtenis

De voorlopige hechtenis van [verdachte] is geschorst tot aan de dag van de uitspraak, waardoor de voorlopige hechtenis bij het wijzen van dit vonnis automatisch weer herleeft. [verdachte] heeft zich tijdens de schorsing van voorlopige hechtenis gehouden aan alle gestelde (bijzondere) voorwaarden. De rechtbank ziet daardoor, alsmede door het lange tijdsverloop, op dit moment geen direct gevaar voor recidive. De recidivegrond komt dan ook te vervallen. De rechtbank is van oordeel dat er ook geen sprake meer is van een geschokte rechtsorde. Voor zover daar eerder wel sprake van was, is die grond door verloop van tijd en de specifieke rol die [verdachte] binnen het CSV vervulde afgenomen. Bij gebrek aan gronden wordt het bevel tot voorlopige hechtenis opgeheven.

11 Beslag

Onder verdachte zijn de volgende voorwerpen in beslag genomen:

1. Personenauto [kenteken] (1 stuk)

goednummer G6007486

Volkswagen Polo, wit, chassisnummer [nummer]

2. 30.000 EUR (€30.000,-)

goednummer 633435

Datum inbeslagname: 24-11-2020

3. 348,46 EUR (€348,46)

goednummer 633289

Datum inbeslagname: 24-11-2020

4. 3.000 EUR (€3.000,-)

goednummer 633285

Datum inbeslagname: 24-11-2020

5. 2.400 EUR (€2.400,-)

goednummer 6138067

Datum inbeslagname: 24-11-2020

6. 2.600 EUR (€2.600,-)

goednummer 6141310

7. Vordering €1.376,53 bankrekening [nummer] (1 stuk)

Datum inbeslagname: 24-11-2020

8. Zo wordt op 27 november 2020, vlak na de aanhouding op heterdaad in zaaksdossier Breeweg op 23 november 2020, door de gebruiker van het account [account 7] gezegd dat hij zijn ‘brada’ en ‘3 topwerkers’ binnen heeft, ‘en verlies van dat alles’. [medeverdachte 2] , de halfbroer van [medeverdachte 3] , is op 23 november 2020 aangehouden, waarbij tevens 285 kilo cocaïne is aangetroffen en in beslag is genomen. De gebruiker van [account 7] noemt zichzelf in een chat op 25 februari 2021 ‘ [gebruiker 3] ’. In deze chat wordt gesproken over ‘ [bijnaam 4] ’, een bijnaam die wordt toegeschreven aan [medeverdachte 5] , die niet mag praten, en dat er een potje voor hem is als hij buiten komt. ‘ [gebruiker 3] ’ zou 20K afgooien voor het gezin van [bijnaam 4] .

De rechtbank neemt de conclusies van de politie over en gaat ervan uit de berichten via de accounts [account 3] , [account 6] en [account 7] door [medeverdachte 3] zijn verzonden en dat de berichten die naar deze accounts zijn verstuurd aan hem waren gericht.

Account dat wordt toegeschreven aan [medeverdachte 2]

Het Sky ECC account [account 8] wordt door de politie toegeschreven aan [medeverdachte 2] en werd door hem gebruikt in de periode van 4 december 2019 t/m 4 juni 2020. Dit wordt mede gebaseerd op de historische gegevens van het imei-nummer dat aan het account gekoppeld is (# [nummer] ) , in combinatie met aangestraalde Cell-ID’s met MCC-codes in het buitenland en verschillende vluchtgegevens van vluchten waarop [medeverdachte 2] passagier was (vlucht [nummer] van Amsterdam naar Barcelona (Spanje) op 18 december 2019, vlucht [nummer] van Barcelona naar Amsterdam op 19 december 2019, vlucht [nummer] van Schiphol naar Istanbul (Turkije) op 22 februari 2020 en vlucht [nummer] van Istanbul naar Amsterdam op 24 februari 2022). Daarnaast straalde het toestel dat gebruik maakte van voornoemd imei-nummer regelmatig Cell-ID’s aan op de [adres Cell-ID] . Dit adres bevindt zich – zo constateert de rechtbank - dicht in de buurt van het woonadres van [medeverdachte 2] aan de [woonadres] .

De rechtbank neemt de conclusies van de politie over en is van oordeel het account [account 8] door [medeverdachte 2] werd gebruikt.

Account dat wordt toegeschreven aan [medeverdachte 5]

Het Sky ECC account [account 9] , bijnaam ‘ [bijnaam 5] ’, wordt door de politie toegeschreven aan [medeverdachte 5] op basis van een koppeling aan het toestel met imei-nummer # [nummer] , dat van 25 april 2020 tot en met 18 juli 2020 werd gebruikt. Onder [medeverdachte 5] werd dit toestel in beslag genomen. Uit onderzoek is gebleken dat voornoemd imei-nummer voornamelijk een Cell-ID aanstraalt op de locatie Plein 1953 te Rotterdam, in de nabijheid van de Yersekestraat 141 te Rotterdam, het verblijfadres van [medeverdachte 5] . De gebruiker van het account [account 9] stuurt op verzoek van [medeverdachte 3] een foto van een brief die gericht is aan [naam bedrijf] , het bedrijf van [medeverdachte 5] .

De rechtbank neemt de conclusie dat het account [account 9] bij [medeverdachte 5] in gebruik was over.

Accounts die worden toegeschreven aan [medeverdachte 4]

De Sky ECC accounts [account 10] , [account 11] , [account 12] en [account 13] worden door de politie toegeschreven aan [medeverdachte 4] op basis van overeenkomende bijnamen (waaronder ‘ [bijnaam 6] ’, ‘ [bijnaam 7] ’, ‘ [bijnaam 8] ’ en ‘ [bijnaam 9] ’) ten aanzien van de periode 20 december 2019 tot en met 4 juni 2020 met betrekking tot alle accounts. Verder is onderzoek verricht naar de historische gegevens van de aan de accounts gekoppelde imei-nummers en is er een IMSI-catcher ingezet, waarbij is gebleken dat het IMSI-nummer eindigend op # [nummer] vanaf 25 januari 2020 gekoppeld is aan een telefoon met imei-nummer eindigend op # [nummer] en daarvoor # [nummer] (verbonden aan Sky ECC ID [account 10] ). Bij de wisseling van imei-nummers werd door het Sky ECC toestel dezelfde Cell-ID aangestraald als door het telefoonnummer eindigend op # [nummer] , dat op basis van stemherkenningen aan [medeverdachte 4] wordt toegeschreven. De toestellen maken gebruik van dezelfde Cell-ID’s, voornamelijk in Amsterdam-Zuidoost en Almere. Met behulp van een IMSI-catcher is de locatie op 14 april 2020 nauwkeurig vastgesteld op het adres [adres tante] , de woning van de tante van [naam vriendin medeverdachte 4] , de vriendin van [medeverdachte 4] . Verder is gebleken dat de gebruiker van het toestel met imei-nummer # [nummer] naar Portugal is gevlogen. [medeverdachte 4] staat op de passagierslijst van vlucht [nummer] van Amsterdam naar Portugal. Ten aanzien van het toestel met imei-nummer # [nummer] geldt dat voor vluchten van Amsterdam naar Paramaribo op 31 december 2019 ( [nummer] ) en van Paramaribo naar Amsterdam ( [nummer] ) op 21 januari 2020. [medeverdachte 4] komt opnieuw voor op desbetreffende passagierslijsten.

Aan het Sky ECC account [account 11] was een toestel gekoppeld met een imei-nummer eindigend op # [nummer] en een telefoonnummer eindigend op # [nummer] . In onderzoek Wettin is [medeverdachte 4] als de gebruikers van voornoemd imei-nummer geïdentificeerd. In onderzoek Waldeck bleek dat dit imei-nummer op dezelfde retourvluchten naar Helsinki en Paramaribo reisde als [medeverdachte 4] .

Aan het account [account 13] bleek een toestel met imei-nummer # [nummer] te zijn gekoppeld. In de nachtelijke uren straalde deze voornamelijk Cell-ID’s aan [adres Cell-ID] aan. Inzet van een imsi-catcher heeft de locatie van het toestel op 13 juli 2020 nauwkeurig vastgesteld, wederom op het adres [adres tante] . Daarnaast is vastgesteld dat het toestel meereist met het telefoonnummer # [nummer] (reeds hierboven genoemd).

Tot slot wordt ook het Sky ECC account [account 14] door de politie aan [medeverdachte 4] toegeschreven. De gebruiker van dit account, dat op 22 juni 2020 in gebruik is genomen, wordt wederom [bijnaam 8] genoemd. Daarnaast is uit onderzoek gebleken dat deze Sky ID veel overeenkomstige contacten heeft met het account [account 13] , dat aan [medeverdachte 4] wordt toegeschreven.

De rechtbank neemt de conclusies van de politie over en is van oordeel dat de berichten via de accounts [account 10] , [account 11] , [account 12] , [account 13] en [account 15] door [medeverdachte 4] zijn verzonden en dat de berichten die naar deze accounts zijn verstuurd aan hem waren gericht.

Account dat wordt toegeschreven aan [medeverdachte 6]

[account 16] , met de gebruikte bijnaam ‘ [bijnaam 10] ’ is het Sky ECC account dat door de politie aan [medeverdachte 6] wordt toegeschreven naar aanleiding van IMSI-scans op 16 april 2020, 22 april 2020 en 7 mei 2020. Hierbij kwam imei-nummer # [nummer] naar voren als nummer dat bij een PGP-toestel hoort. [medeverdachte 6] is bij observaties op dezelfde data ook herkend. Daarnaast is geconstateerd dat dit imei-nummer op verschillende data gelijktijdig meebewoog of op een locatie was met het telefoonnummer # [nummer] dat bij [medeverdachte 6] in gebruik was.

Uit Sky ECC gesprekken gevoerd met het account, volgt dat de gebruiker in een grijze Grandis rijdt. [medeverdachte 6] was bezitter en gebruiker van een grijze Mitsubishi Grandis ( [kenteken] ). Uit een Sky ECC gesprek, bakengegevens van de Mitsubishi Grandis en OVC-opnames, blijkt dat [medeverdachte 6] op 16 mei 2020 in de Grandis reed. Ditzelfde geldt voor 6 juni 2020.

De rechtbank neemt de conclusies van de politie over en is van oordeel dat voornoemd account en de bijnaam ‘ [bijnaam 10] ’ door hem werden gebruikt.

Bijlage – Tenlastelegging [verdachte] 57

1 Het onderzoek ter terechtzitting

Dit vonnis is op tegenspraak gewezen naar aanleiding van het onderzoek op de terechtzitting van 18 januari 2022, 20 januari 2022, 1 februari 2022, 10 februari 2022, 14 februari 2022, 13 mei 2022 en 9 december 2022. Het onderzoek is op laatstgenoemde zittingsdag gesloten.

De rechtbank heeft kennisgenomen van de vordering van de officieren van justitie mrs. E.B. Smit en M. van Oosten (hierna tezamen ook wel aangeduid als “het Openbaar Ministerie”) en van wat verdachte en zijn raadsman, mr. H. Raza naar voren hebben gebracht.

2 Tenlastelegging

Verdachte wordt kort gezegd beschuldigd van:

1. deelname aan een criminele organisatie met als oogmerk het plegen van misdrijven, te weten handel in verdovende middelen (lijst I) en (gewoonte)witwassen in de periode van 1 juli 2019 tot en met 24 november 2020

en/of

deelname aan een criminele organisatie met als oogmerk de handel in verdovende middelen (lijst I) in de periode van 1 juli 2019 tot en met 24 november 2020;

2. medeplegen van handel in verdovende middelen (lijst I), te weten cocaïne, in de periode van 22 april 2020 tot en met 24 november 2020;

3. medeplegen van gewoontewitwassen in de periode van 9 maart 2020 tot en met 24 november 2020;

4. medeplegen van niet-ambtelijke passieve omkoping in de periode van 9 maart 2020 tot en met 24 november 2020.

De volledige tekst van de tenlastelegging is als bijlage aan dit vonnis is gehecht en maakt deel uit van dit vonnis.

3. Algemene inleiding

Het onderzoek Cherokee is op 16 april 2020 gestart naar aanleiding van het vermoeden dat twee mannen uit Amsterdam Zuid-Oost, [naam 1] en [naam 2] , zich in Antwerpen schuldig maakten aan de import van cocaïne. Hierbij werd gebruik gemaakt van een Audi A3 ( [kenteken] ) van [medeverdachte 1] , het autoverhuurbedrijf van [medeverdachte 2] . Doordat er plaatsbepalingsapparatuur in dit voertuig was geplaatst, kon worden vastgesteld dat er herhaaldelijk verschillende locaties in Antwerpen werden aangedaan, waaronder een loods gevestigd aan de [adres loods] . Door de Belgische autoriteiten werd op 22 april 2020 in deze loods 4.200 kilo cocaïne onderschept (zaaksdossier Burro). Een aantal personen, waaronder [naam 1] en [naam 2] , werd hierbij op heterdaad aangehouden en is hiervoor in België strafrechtelijk vervolgd. Het onderzoek Cherokee is gericht op personen in Nederland die vermoedelijk betrokken waren bij de import van deze partij cocaïne. Tijdens het onderzoek rees het vermoeden dat een crimineel samenwerkingsverband (hierna: ‘CSV’) actief was waarvan de deelnemers betrokken waren bij de (grootschalige) import van partijen cocaïne en bij witwassen. Uit het onderzoek, waarin ook gegevens uit andere onderzoeken werden gevoegd, kwam een beeld naar voren van een samenwerkingsverband waarbinnen de verschillende betrokkenen ieder hun eigen rol hadden. Zo werden er onder meer opdrachtgevers, coördinatoren, koeriers, bewakers, uithalers en een bewaarder van geld onderscheiden. Het vermoeden is dat er door dit samenwerkingsverband in totaal meer dan 6.000 kilo cocaïne is ingevoerd en miljoenen euro’s zijn witgewassen.

Het onderzoek Cherokee bestaat uit een veelvoud aan zaaksdossiers: Burro, Breeweg, Finland, Navajos, Movano, Liza, Marilion, 15-16 september, Witwassen, Omkoping, Extern en Vormen CSV. Een deel van de vermoedelijke deelnemers aan de organisatie staat tegelijkertijd terecht in dit strafproces: [medeverdachte 3] (hierna: ‘ [medeverdachte 3] ’), [medeverdachte 2] (hierna: ‘ [medeverdachte 2] ’), [medeverdachte 4] (hierna: ‘ [medeverdachte 4] ’), [verdachte] (hierna: ‘ [verdachte] ’), [medeverdachte 5] (hierna: ‘ [medeverdachte 5] ’), [medeverdachte 6] (hierna: ‘ [medeverdachte 6] ’), [medeverdachte 7] (hierna: ‘ [medeverdachte 7] ’), [medeverdachte 8] (hierna: ‘ [medeverdachte 8] ’), [medeverdachte 9] (hierna: ‘ [medeverdachte 9] ’), [medeverdachte 10] (hierna: ‘ [medeverdachte 10] ’) en de rechtspersoon [medeverdachte 1] (hierna: ‘ [medeverdachte 1] ’).

4 Voorvragen

4.1. Geldigheid van de dagvaarding

De rechtbank is van oordeel dat de tenlastelegging ten aanzien van de woorden “onder meer”, die in verschillende tenlastegelegde feiten worden gebruikt, partieel nietig is. In de tenlastelegging staan opsommingen van (rechts)personen die ervan worden verdacht te hebben deelgenomen aan het crimineel samenwerkingsverband en ook diverse partijen cocaïne en geldbedragen zijn in de tenlastelegging gespecificeerd. De verdenking is in zoverre helder. Voor zover het de woorden “onder meer” betreft is dat niet het geval. De tenlastelegging bevat op dit punt geen enkele inkadering of beperking en daarmee is onvoldoende duidelijk wat door het opnemen daarvan onder het bereik van de tenlastelegging wordt gebracht. Mede gelet op de omvang van het dossier, is, ten aanzien van de bewoordingen “onder meer”, onvoldoende kenbaar waartegen [verdachte] zich moet verdedigen. De dagvaarding zal in zoverre nietig worden verklaard.

Voor het overige voldoet de dagvaarding aan de vereisten van artikel 261 van het Wetboek van Strafvordering (hierna: Sv). De dagvaarding is voor het overige geldig.

4.2. Ontvankelijkheid van het Openbaar Ministerie

Een deel van de raadslieden van de verdachten in het onderzoek Cherokee heeft betoogd dat het Openbaar Ministerie (hierna: OM) niet-ontvankelijk moet worden verklaard in de vervolging van hun cliënt(en). De verweren die de verdediging in die gevallen heeft aangevoerd zien op de verkrijging en het gebruik van de aan het dossier toegevoegde Sky ECC berichten en de wijze waarop het OM de verdediging en de rechtbank hieromtrent van informatie heeft voorzien. De rechtbank bespreekt deze verweren omwille van de leesbaarheid van dit vonnis in rubriek 5.1.

Voordat de rechtbank (hierna in rubriek 5.1.8) haar beslissingen op deze verzoeken en verweren geeft, geeft de rechtbank een uiteenzetting van wat thans bekend is over de wijze waarop het OM de Sky ECC berichten in het onderzoek Cherokee heeft verkregen en het daaruit voortvloeiende juridisch kader waarin de verzoeken van de verdediging worden geplaatst en beoordeeld.

De rechtbank komt op grond van het voorgaande tot de volgende beslissing.

Verklaart het onder 4 ten laste gelegde niet bewezen en spreekt verdachte daarvan vrij.

Verklaart bewezen dat verdachte het ten laste gelegde heeft begaan zoals hiervoor in rubriek 7 is vermeld.

Verklaart niet bewezen wat aan verdachte meer of anders is ten laste gelegd dan hiervoor is bewezen verklaard en spreekt verdachte daarvan vrij.

Het bewezen verklaarde levert op:

ten aanzien van het onder 1 eerste en tweede cumulatief/alternatief bewezen geachte:

deelneming aan een organisatie die tot oogmerk heeft het plegen van misdrijven;

en

deelneming aan een organisatie die tot oogmerk heeft het plegen van een misdrijf als bedoeld in artikel 10 derde en vierde en vijfde lid van de Opiumwet;

ten aanzien van het onder 2 bewezen geachte:

opzettelijk handelen in strijd met een in artikel 2 onder A van de Opiumwet gegeven verbod, meermalen en in vereniging gepleegd;

ten aanzien van het onder 3 bewezen geachte:

witwassen.

Verklaart het bewezene strafbaar.

Verklaart verdachte, [verdachte], daarvoor strafbaar.

Veroordeelt verdachte tot een gevangenisstraf van 6 (zes) jaren.

Beveelt dat de tijd die door veroordeelde voor de tenuitvoerlegging van deze uitspraak in verzekering en in voorlopige hechtenis is doorgebracht, bij de tenuitvoerlegging van die straf in mindering gebracht zal worden.

Verklaart verbeurd:

2. 30.000 EUR (€ 30.000,-)

goednummer 633435

Datum inbeslagname: 24-11-2020

Gelast de teruggave aan verdachte, [verdachte] , van:

1. Personenauto [kenteken] (1 stuk)

goednummer G6007486

Volkswagen Polo, wit, chassisnummer [nummer]

3. 348,46 EUR (€ 348,46)

goednummer 633289

Datum inbeslagname: 24-11-2020

4. 3.000 EUR (€ 3.000,-)

goednummer 633285

Datum inbeslagname: 24-11-2020

5. 2.400 EUR (€ 2.400,-)

goednummer 6138067

Datum inbeslagname: 24-11-2020

6. 2.600 EUR (€ 2.600,-)

goednummer 6141310

7. Vordering € 1.376,53 bankrekening [nummer] (1 stuk)

Datum inbeslagname: 24-11-2020

8. Vordering € 3.3383,- bankrekening [nummer]

Datum inbeslagname: 24-11-2020

Heft op het bevel tot voorlopige hechtenis.

Dit vonnis is gewezen door

mr. F. Dekkers, voorzitter,

mrs. N.J. Koene en P.P.C.M. Waarts, rechters,

in tegenwoordigheid van mr. A.E. van der Burg, griffier,

en uitgesproken op de openbare terechtzitting van deze rechtbank van 23 december 2022.

De raadsman heeft de zitting op 1 februari 2022 via een videoverbinding bijgewoond. Op 13 mei 2022 en 9 december 2022 was [verdachte] met kennisgeving via zijn raadsman niet aanwezig.

Ten behoeve van de leesbaarheid van dit vonnis, worden verdachte en medeverdachten telkens bij hun achternaam genoemd.

PV Bevindingen Start onderzoek Cherokee, ZD 05 p. 0003-0008, PDF deel 3, p. 3339-3344.

Zaaksdossier Witwassen [medeverdachte 2] , [medeverdachte 3] en [medeverdachte 1] , Relaas, PDF deel 2, p. 34 eerste twee bulletpoints onder punt 29 en p. 35 bovenaan, onder volg.nr. 5.

PV Bevindingen Start onderzoek Cherokee, ZD 05 p. 0007, PDF deel 3, p. 3343, tweede alinea.

Zie ECLI:NL:RBAMS:2021:686.

Zie ECLI:NR:RBAMS:2022:6816.

Zie ECLI:NL:HR:2022:475.

Zie ook Rechtbank Oost-Brabant, ECLI:NL:RBROR:2022:312.

Zie ECLI:NL:RBAMS:2022:1243.

ECLI:NL:RBROT:2022:2674.

ECLI:NR:RBAMS:2022:6816.

Waar de rechtbank in dit vonnis feiten vaststelt, wordt in voetnoten verwezen naar de bewijsmiddelen in het strafdossier. De in de voetnoten vermelde paginanummers zijn de doorgenummerde paginanummers rechts bovenaan de pagina’s van de betreffende rubriek of het zaakdossier. Tevens worden steeds de digitale paginanummers vermeld van het betreffende PDF-bestand waarin het bewijsmiddel is opgenomen. Het gaat telkens om processen-verbaal die in de wettelijke vorm zijn opgemaakt door daartoe bevoegde opsporingsambtenaren, tenzij anders is vermeld.

PV Bevindingen Identificatie gebruiker [account 1] , [verdachte] 2 juli 1998, Rubriek 12 p. 0106 e.v., PDF deel 3, p. 6575, laatste alinea t/m p. 6576, tweede alinea.

PV Bevindingen Beantwoording vraag rechtbank zaak Cherokee, Rubriek 12 p. 0036 e.v., PDF deel 3, p. 6535 halverwege.

PV Bevindingen Identificatie gebruiker [account 1] , [verdachte] 2 juli 1998, Rubriek 12 p. 0107, PDF deel 3, p. 6576, vierde alinea t/m p. 6577 onderaan.

PV Bevindingen Identificatie gebruiker [account 1] , [verdachte] 2 juli 1998, Rubriek 12 p. 0109, PDF deel 3, p. 6578, bovenste helft.

PV Bevindingen Identificatie gebruiker [account 1] , [verdachte] 2 juli 1998, Rubriek 12 p. 0109, PDF deel 3, p. 6578, halverwege.

PV Bevindingen Identificatie [gebruiker 6] , Rubriek 12 p. 0103, PDF deel 3, p. 6572, derde en vierde alinea.

PV Bevindingen Identificatie [gebruiker 6] , Rubriek 12 p. 0101, PDF deel 3, p. 6570 en Rubriek 12 p. 0102, PDF deel 3, p. 6571, eerste en tweede alinea en p. 6571, laatste alinea en p. 6572, eerste alinea.

PV Bevindingen Identificatie [gebruiker 6] , Rubriek 12 p. 0101, PDF deel 3, p. 6570, derde en vierde alinea.

PV Bevindingen Identificatie [gebruiker 6] , Rubriek 12 p. 0101, PDF deel 3, p. 6570, laatste alinea.

PV Bevindingen Identificatie [gebruiker 6] , Rubriek 12 p. 0102, PDF deel 3, p. 6571, laatste alinea.

PV Bevindingen Identificatie gebruiker SkyECC [account 6] als [medeverdachte 3] , Rubriek 12 p. 0221, PDF deel 3, p. 6691, vierde alinea.

PV Bevindingen Identificatie gebruiker SkyECC [account 6] als [medeverdachte 3] , Rubriek 12 p. 0225, PDF deel 3, p. 6695, laatste alinea.

PV Bevindingen Identificatie gebruiker Sky ECC [account 6] als [medeverdachte 3] , Rubriek 12 p. 0223, PDF deel 3, p. 6693 vierde zin van onder.

PV aanvraag bevel opnemen (tele)communicatie, Bob-dossier [medeverdachte 3] M IB 244 e.v., PDF [medeverdachte 3] BOB p. 253 halverwege.

PV Bevindingen Identificatie gebruiker Sky ECC [account 6] als [medeverdachte 3] , Rubriek 12 p. 0223 e.v., PDF deel 3, p. 6693 halverwege t/m p. 6695 eerste alinea.

PV Bevindingen Identificatie gebruiker Sky ECC [account 7] [medeverdachte 3] , Rubriek 12 p. 0249-0250., PDF deel 3, p. 6718 onderaan en p.

6719 bovenaan.

PV Bevindingen Identificatie gebruiker Sky ECC [account 7] [medeverdachte 3] , Rubriek 12 p. 0250, PDF deel 3, p. 6719 halverwege.

PV Bevindingen Identificatie gebruiker Sky ECC [account 7] [medeverdachte 3] , Rubriek 12 p. 0250 e.v., PDF deel 3, p. 6719 onderaan en p. 6720 bovenaan.

PV Bevindingen Identificatie [medeverdachte 2] , Rubriek 12 p. 0162 e.v., PDF deel 3, p. 6632 onderaan.

PV Bevindingen Identificatie [medeverdachte 2] , Rubriek 12 p. 0162 e.v., PDF deel 3, p. 6633 vanaf de derde alinea t/m p. 6634 halverwege; PV Bevindingen vluchten # [nummer] , Rubriek 12 p. 0168 e.v., PDF deel 3 p. 6638 t/m p. 6641; PV Bevindingen Vergelijken vluchtlijsten, Rubriek 12 p. 0173, PDF deel 3 p. 6643.

PV Bevindingen Identificatie [medeverdachte 2] , Rubriek 12 p. 0163 e.v., PDF deel 3, p. 6633 tweede alinea onderaan.

PV Bevindingen Identificatie gebruiker [account 9] , [medeverdachte 5] , Rubriek 12 p. 0261 e.v., PDF deel 3, p. 6730 halverwege.

PV Bevindingen verstrekking Argus data aan onderzoeksteam Auckland, Rubriek 12 p. 0029 e.v., PDF deel 3, p. 6527 onderaan en p. 6528 bovenaan; PV Bevindingen Inbeslagenomen Samsung A20 [medeverdachte 5] , ZD 05 p. 0804, PDF deel 1, p. 5090, derde alinea van onder (m.b.t. Apple iPhone 11) en laatste alinea.

PV Bevindingen Identificatie gebruiker [account 9] , [medeverdachte 5] , Rubriek 12 p. 0263, PDF deel 3, p. 6731 eerste alinea.

PV Bevindingen Identificatie gebruiker [account 9] , [medeverdachte 5] , Rubriek 12 p. 0263, PDF deel 3, p. 6731, na conclusie.

PV Bevindingen identificatie Sky-ID’s [medeverdachte 4] [account 10] , [account 11] , [account 12] , Rubriek 12 p. 0121 e.v., PDF deel 3, p. 6591 bovenaan.

PV Bevindingen [nummer] in gebruik bij [medeverdachte 4] , Rubriek 12 p. 0278 e.v., PDF deel 3, p. 6746 tweede alinea.

PV Bevindingen identificatie Sky-ID’s [medeverdachte 4] [account 10] , [account 11] , [account 12] , Rubriek 12 p. 0122, PDF deel 3, p. 6591 onderaan t/m p. 6593 bovenaan.

PV Bevindingen identificatie Sky-ID’s [medeverdachte 4] [account 10] , [account 11] , [account 12] , Rubriek 12 p. 0124, PDF deel 3, p. 6593 halverwege.

PV Bevindingen identificatie [medeverdachte 4] [account 11] , Rubriek 12 p. 286-287, PDF deel 3, p. 6754-6755.

PV Bevindingen identificatie Sky-ID’s [medeverdachte 4] [account 10] , [account 11] , [account 12] , Rubriek 12 p. 0124, PDF deel 3, p. 6593 onderaan t/m p. 6594 halverwege.

PV Bevindingen Sky ID [account 15] ( [bijnaam 8] ) en contacten, Rubriek 12 p. 0312 e.v., PDF deel 3, p. 6780 onderaan t/m p. 6781.

PV Bevindingen IDT Sky [account 16] N. [medeverdachte 6] , Rubriek 12 p. 0111 e.v. PDF deel 3, p. 6580.

PV Bevindingen IDT Sky [account 16] N. [medeverdachte 6] , Rubriek 12 p. 0112 e.v., PDF deel 3, p. 6581, derde alinea t/m p. 6582 eerste alinea.

PV Bevindingen IDT Sky [account 16] N. [medeverdachte 6] , Rubriek 12 p. 0113 e.v., PDF deel 3, p. 6582, tweede alinea t/m p. 6584.

PV Bevindingen Identificatie gebruiker Sky-ID [account 17] als [medeverdachte 10] , Persoonsdossier [medeverdachte 10] p. 223 e.v., PDF deel 3, p. 1538

PV Bevindingen Identificatie gebruiker Sky-ID [account 17] als [medeverdachte 10] , Persoonsdossier [medeverdachte 10] p. 226, PDF deel 3, p. 1541 halverwege.

PV Bevindingen Identificatie gebruiker Sky-ID [account 17] als [medeverdachte 10] , Persoonsdossier [medeverdachte 10] p. 225, PDF deel 3, p. 1540 onderaan.

PV Verstrekking Argus data aan onderzoeksteam Auckland, Rubriek 12 p. 0028, PDF deel 3, p. 6526 onderaan.

Hoge Raad 2 mei 2018, ECLI:NL:HR:2018:741.

Navolgend proces-verbaal van inlichtingen van de Federale Overheidsdienst (België), ZD Burro België, PDF deel 1, p. 4340.

PV Bevindingen Onderzoek Burro (4.200 kg cocaïne Antwerpen België) PDF deel 1, p. 931 halverwege.

Navolgend proces-verbaal van inlichtingen van de Federale Overheidsdienst (België), ZD Burro België, PDF deel 1, p. 4341.

PV Bevindingen Onderzoek Burro (4.200 kg cocaïne Antwerpen België) PDF deel 1, p. 933 halverwege.

PV Bevindingen Onderzoek Burro (4.200 kg cocaïne Antwerpen België) PDF deel 1, p. 933 onderaan; Pro Justitia Rapport van de Federale gerechtelijke politie te Antwerpen, ZD 05 p. 0107 e.v., PDF deel 1, p. 965.

PV Bevindingen Onderzoek Burro (4.200 kg cocaïne Antwerpen België) PDF deel 1, p. 932, derde alinea van onder.

PV Bevindingen Onderzoek Burro (4.200 kg cocaïne Antwerpen België) PDF deel 1, p. 933, tweede alinea van onder.

PV Bevindingen onderzoek aangetroffen cocaïne, ZD 05 p. 1368, PDF deel 1, p. 1662.

PV Bevindingen aanvullende samenvatting onderzoek Burro, ZD 05 p. 0460 e.v., PDF deel 1, p. 1318 onder punt 2.

Pro Justitia verbaal van de onderzoeksrechter in de Rechtbank van Eerste Aanleg Antwerpen d.d. 23 april 2020, PDF deel 1, 4397.

PV Bevindingen Onderzoek Burro (4.200 kg cocaïne Antwerpen België) PDF deel 1, p. 933 tweede helft; PV Bevindingen onderzoek aangetroffen cocaïne, ZD 05 p. 1368, PDF deel 1, p. 1662.

Navolgend proces-verbaal van vaststellingen van de Federale Overheidsdienst (België), ZD 05 p. 1369 e.v., PDF deel 1, p. 1663 onderaan t/m p. 1664 bovenaan en p. 1664 onderste helft.

Rapport d.d. 19 maart 2021, rapportnummer 0114N21 van ing. L.I. Stuyver, forensisch expert, ZD 08 p. 44, PDF deel 1, p. 1774.

PV Bevindingen Onderzoek Burro (4.200 kg cocaïne Antwerpen België) PDF deel 1, p. 933 onderaan; Pro Justitia Rapport van de Federale gerechtelijke politie te Antwerpen, ZD 05 p. 0107 e.v., PDF deel 1, p. 965-967.

PV Bevindingen vaarroutes [naam schip] en [naam schip] , ZD 05 p. 1443 e.v., PDF deel 1 p. 1737 t/m p. 1738.

PV Verhoor getuige [naam directeur] , ZD Extern 01 p. 0180 e.v., PDF deel 2, p. 3330 bovenaan t/m p. 3331.

Verhoor [naam 3] , Federale gerechtelijke politie – Provincie Antwerpen, PDF deel 1,p. 4407 onderaan.

Pro Justitia verbaal van de Federale gerechtelijke politie – provincie Antwerpen, ZD 05 p. 0475 e.v., PDF deel 1, p. 1333.

idem

PV Verhoor getuige [naam directeur] , ZD Extern 01 p. 0180 e.v., PDF deel 2, p. 3330 bovenaan t/m p. 3331.

PV Bevindingen Chatgroep [account 2] :791 d.d. 22 april 2020, ZD 05 p. 1676 e.v., PDF deel 1 p. 1943 onderaan.

PV Bevindingen Chatgroep [account 2] :791 d.d. 22 april 2020, ZD 05 p. 1676 e.v., PDF deel 1 p. 1953.

PV Bevindingen Chatgroep [account 2] :791 d.d. 22 april 2020, ZD 05 p. 1676 e.v., PDF deel 1 p. 1944 tweede helft.

PV Bevindingen Chatgroep [account 2] :791 d.d. 22 april 2020, ZD 05 p. 1676 e.v., PDF deel 1 p. 1946 bovenaan.

PV Bevindingen Chatgroep [account 2] :791 d.d. 22 april 2020, ZD 05 p. 1676 e.v., PDF deel 1 p. 1946 halverwege t/m p. 1947 onderaan.

PV Bevindingen Chatgroep [account 2] :791 d.d. 22 april 2020, ZD 05 p. 1676 e.v., PDF deel 1 p. 1952 onderaan.

PV Bevindingen Chats [account 22] ; [account 3] :242 en [account 23] , ZD 12 p. 1036 e.v., PDF deel 1, p. 1931 onderaan.

PV Bevindingen betrokkenheid ‘ [gebruiker 6] ” ( [medeverdachte 3] ) bij in beslag genomen partij verdovende middelen in Antwerpen op 22 april 2020, ZD 05 p. 0180 e.v., PDF deel 1, p. 1039 halverwege, p. 1043 onderaan t/m 1045, p. 1046 t/m 1050.

PV bevindingen betrokkenheid ‘ [gebruiker 6] ” ( [medeverdachte 3] ) bij in beslag genomen partij verdovende middelen in Antwerpen op 22 april 2020, ZD 05 p. 0180, PDF deel 1 p. 1042.

Verhoor [naam chauffeur] , Rechtbank van Eerste Aanleg Antwerpen – Kabinet Onderzoeksrechter, ZD 05 p. 0126, PDF deel 1, p. 985.

PV Bevindingen contact [medeverdachte 5] en Appie op 22 april 2020, ZD 05 p. 0489 e.v., PDF deel 1, p. 1347 onderaan en p. 1348 tweede alinea en p. 1348 laatste alinea t/m p.

1352 bovenaan.

PV bevindingen contacten [medeverdachte 5] – [medeverdachte 3] , ZD 05 p. 1201 e.v., PDF deel 1 p. 1495 onderaan, 1496 bovenaan en 1497 onderaan.

Een geschrift, te weten een uitwerking van de Sky ECC Chat [account 10] :192, ZD 12 p. 0975 e.v., PDF deel 1 p. 1887.

Een geschrift, te weten een uitwerking van de Sky ECC Chat [account 10] :192, ZD 12 p. 0975 e.v., PDF deel 1 p. 1887 en 1888.

Een geschrift, te weten een uitwerking van de Sky ECC Chat [account 10] :192, ZD 12 p. 0975 e.v., PDF deel 1 p. 1888 onderaan t/m p. 1889 bovenaan.

Een geschrift, te weten een uitwerking van de Sky ECC Chat [account 10] :192, ZD 12 p. 0975 e.v., PDF deel 1 p. 1889 onderaan t/m p. 1891.

Een geschrift, te weten een uitwerking van de Sky ECC Chat [account 10] :192, ZD 12 p. 0975 e.v., PDF deel 1 p. 1892. t/m p. 1895.

Een geschrift, te weten een uitwerking van de Sky ECC Chat [account 10] :192, ZD 12 p. 0975 e.v., PDF deel 1 p. 1895 onderaan.

PV Bevindingen Chatgroep [account 2] :794, ZD 12 p. 1044 e.v., PDF deel 2 p. 1938 tweede en derde alinea.

PV bevindingen betrokkenheid ‘ [gebruiker 6] ” ( [medeverdachte 3] ) bij in beslag genomen partij verdovende middelen in Antwerpen op 22 april 2020, ZD 05 p. 0180 e.v., PDF deel 1 p. 1051-1054

PV bevindingen betrokkenheid ‘ [gebruiker 6] ” ( [medeverdachte 3] ) bij in beslag genomen partij verdovende middelen in Antwerpen op 22 april 2020, ZD 05 p. 0180 e.v., PDF deel 1 p. 1057.

PV bevindingen betrokkenheid ‘ [gebruiker 6] ” ( [medeverdachte 3] ) bij in beslag genomen partij verdovende middelen in Antwerpen op 22 april 2020, ZD 05 p. 0180 e.v., PDF deel 1 p. 1058.

PV bevindingen betrokkenheid ‘ [gebruiker 6] ” ( [medeverdachte 3] ) bij in beslag genomen partij verdovende middelen in Antwerpen op 22 april 2020, ZD 05 p. 0180 e.v., PDF deel 1 p. 1042.

PV Bevindingen Betrokkenheid Z. [medeverdachte 4] bij onderzoek Burro en rol van [medeverdachte 4] binnen drugsorganisatie, ZE 12, p. 0961 e.v., PDF deel 1 p. 1876 onderaan.

PV Bevindingen OVC [kenteken] sessie 15, ZD 05 p. 0382 ev., PDF deel 1, p. 1240 onderaan.

PV Bevindingenbelangrijke gesprekken [medeverdachte 4] OVC, ZD 05 p. 0404, PDF deel 1 p. 1265 onderaan t/m 1266 bovenaan.

PV Bevindingen onderzoek telefoon Zion [medeverdachte 4] , ZD 05 p. 0505 e.v., PDF deel 1 p. 1366 t/m p. 1369.

PV Terechtzitting 18 januari 2022.

PV Bevindingen Identificatie gebruiker [account 1] , [verdachte] 2 juli 1998, Rubriek 12 p. 0107, PDF deel 3, p. 6576, vierde alinea t/m p. 6577 onderaan.

Algemeen PV inzake verstrekking internationale informatie, ZD Extern 02 p. 0012, PDF deel 2, p. 3437.

PV Bevindingen bekeken containers account [account 4] bij de ECT op 1 en 2 oktober 2020, ZD Extern 02, p. 0066 e.v., PDF deel 2, p. 3491 halverwege.

PV Bevindingen bekeken containers account [account 4] bij de ECT op 1 en 2 oktober 2020, ZD Extern 02, p. 0066 e.v., PDF deel 2, p. 3494 bovenaan.

PV Bevindingen Opgevraagde 24-uursrapportage 2 oktober, ZD Extern 02, p. 0084, PDF deel 2, p. 3509; PV Verhoor getuige [getuige] , ZD Extern 02 p. 0086 e.v., PDF deel 2, p. 3512, tweede alinea.

PV Bevindingen van identificatie # [nummer] , ZD 05 p. 0826 e.v., PDF deel 1, p. 5810.

PV Bevindingen Tapgesprek 15909, ZD 05 p. 0830 e.v., PDF deel 1, p. 5814 tweede helft.

PV Aanleiding, aantreffen, onderzoek, inbeslagname, wegen, monsteren, testen en vernietigen van 3 oktober 2020, ZD Navajos, p. 346 e.v., PDF Deel 1, p. 6155-6159.

PV Zaaksdossier Kwak, ZD Navajos, p. 336, PDF deel 1, p 6145 halverwege.

Een rapport d.d. 15 oktober 2020, laboratoriumnummer 11084 X 20 van MSc. [naam medewerker] , wetenschappelijk medewerker bij het Douane Laboratorium van de Belastingdienst te Amsterdam van het Team Bijzondere bijstand te Rotterdam (losse nazending d.d. 14 januari 2022).

PV Bevindingen onderzoek naar [naam 8] , ZD Navajos, p. 30, PDF deel 1, p. 5840 halverwege tot 5841 halverwege.

PV Bevindingen onderzoek Ciphr telefoon, ZD 05 p. 0862 e.v., PDF deel 1, p. 5846.

PV Bevindingen onderzoek Ciphr telefoon, ZD 05 p. 0862 e.v., PDF deel 1, p. 5847.

PV Bevindingen OVC-gesprekken 430 en 431, ZD 05 p. 0834 e.v., PDF deel 1, p. 5818 bovenaan, 5818 onderaan t/m p. 5819 halverwege, 5820 onderaan, p. 5821 onderaan t/m p. 5822, p. 5823 tweede helft, p. 5823 onderaan t/m p. 5824 onderaan, p. 5825 onderaan t/m p. 5826 bovenaan.

PV Bevindingen OVC sessie 555, ZD 05 p. 0879, PDF deel 1, p. 5864.

PV Bevindingen gesprek [medeverdachte 2] en [medeverdachte 3] over betalen van advocaat van die boy die met [naam 8] was gepakt, ZD 05 p. 1464 e.v., PDF deel 1, p. 5904 onderaan t/m p. 5905 bovenaan.

PV Bevindingen, ZD CSV, p. 1060 e.v., PDF deel 1, p. 8070 t/m p. 8071

PV Bevindingen, ZD 05 p. 0890 e.v., PDF deel 1, p. 5874 onderaan t/m p. 5875 bovenaan, p. 5875 onderste helft in combinatie met 5879

De politie heeft op basis van verschillende bevindingen geconcludeerd dat één van de bijnamen van [medeverdachte 9] ‘ [bijnaam 13] ” is (zie PV Bevindingen, ZD CSV, p. 1060 e.v., PDF deel 1, p. 8070 t/m p. 8071).

PV Bevindingen doorzoeking [verblijfadres] , ZD 05 p. 0897 ev., PDF deel 1 p. 5883 tweede helft t/m p. 5884 eerste helft.

PV Bevindingen doorzoeking [verblijfadres] , ZD 05 p. 0897 ev., PDF deel 1 p. 5886.

PV Bevindingen zoekslagen Action en Hornbach, ZD 05 p. 1478 e.v., PDF deel 1, p. 5918-5919.

PV Bevindingen rugzakken Active Sport, ZD 05 p. 0875 e.v., PDF deel 3, p. 4210 t/m p. 4213.

PV Bevindingen Identificatie gebruiker [account 1] , [verdachte] 2 juli 1998, Rubriek 12 p. 0107, PDF deel 3, p. 6576, vierde alinea t/m p. 6577 onderaan.

PV bevindingen doorzoeking [adres] , AD 02.04 p. 0018 e.v., PDF deel 3, p. 1881, 1883 en 1892.

Hoge Raad 13 december 2016, ECLI:NL:HR:2016:2842.

PV Doorzoeking ter inbeslagneming, ZD 02.16 p. 1 e.v., PDF deel 3, p. 2177 t/m p. 2179; Lijst van inbeslaggenomen goederen, PDF deel 2, p. 3027 en kennisgeving van inbeslagneming PDF deel 2, p. 3033.

PV Bevindingen doorzoeking bankkluis [adres] , AD 02.18 p. 3 e.v., PDF deel 3, p. 2189.

Huurovereenkomst Safeloket DNK, ZD Extern 01, p. 0212, PDF deel 2, p. 3425.

PV Bevindingen inbeslagname tijdens doorzoeking DNK Amsterdam, AD 02.20 p. 3 e.v., PDF deel 3, p. 2200.

PV Bevindingen bekijken gegevens MacBook, ZD Extern algemeen, PDF deel 2, p. 3133 laatste alinea.

PV Verhoor verdachte [verdachte] , ZD Extern 01 p. 0202 e.v., PDF deel 2, p. 3420.

PV Verhoor getuige [naam directeur] , ZD Extern 01 p. 0180 e.v., PDF deel 2, p. 3330 t/m p. 3331.

PV Bevindingen Analyse ontvangen gegevens Hutchison Ports ECT Delta, Extern 04; ZD Overige containers p. 0063 e.v., PDF deel 2, p. 3371 bovenaan.

PV Bevindingen Analyse ontvangen gegevens Hutchison Ports ECT Delta, Extern 04; ZD Overige containers p. 0063 e.v., PDF deel 2, p. 3371 vanaf de tweede alinea.

Zaaksdossier Extern 03 zaak september is opgenomen in PDF deel 2, p. 3557 e.v.

Zaaksdossier 15/16 september is opgenomen in PDF deel 1. p. 5438 e.v.

PV bevindingen telefoongesprek [medeverdachte 2] 15.09.020, ZD 05 p. 1490 e.v., PDF deel 1, p. 5551 e.v.

PV veiligstellen data personal computer, PDF deel 2, p. 3784 e.v.

PV 2011271000.AMB, PDF deel 2, p. 3792 e.v.

PV 2012020950.AMB, PDF deel 2, p.

3808 e.v.

HR 10 februari 2015, ECLI:NL:HR:2015:264 en HR 14 maart 2017, ECLI:NL:HR:2017:413.

Zie zaaksdossiers Witwassen [medeverdachte 2] , [medeverdachte 3] en [medeverdachte 1] , Witwassen [medeverdachte 4] , Witwassen [medeverdachte 5] en Liza.

Bestaande uit zaaksdossiers Extern- Algemeen dossier, Extern-België, Extern- [nummer] , Extern – September (Navajos) en Extern- overige containers, PDF deel 2, p. 2955 e.v.

Zie PV relaas, zaaksdossier Vormen CSV, p. 5025-5027, PDF deel 1, p. 6871-6873.

PV Bevindingen betrokkenheid ‘ [gebruiker 6] ’ ( [medeverdachte 3] ) bij in beslag genomen partij verdovende middelen in Antwerpen op 22 april 2020, ZD CSV p. 20 e.v., PDF deel 1 p. 7029 t/m p. 7033.

PV Bevindingen bijnaam [medeverdachte 5] is [bijnaam 4] , ZD CSV p. 1162 e.v., PDF deel 1, p. 8172 t/m p. 8174.

PV Bevindingen [medeverdachte 9] wordt [bijnaam 13] genoemd, ZD CSV p. 1060 e.v., PDF deel 1, p. 8070 t/m p. 8071.

PV Uitwerken OVC Grandis 6 juni 2020, ZD CSV p. 1968, PDF deel 1, p. 8979 en PV SKY m.b.t. zaaksdossier 1, ZD CSV p. 2703, PDF deel 1, p. 9717.

PV Bevindingen Sky ECC – chatgroep [account 11] :31 hiërarchie [medeverdachte 4] , Rubriek 12 p. 0899 e.v., PDF deel 3, p. 7198 en p. 7199.

PV bevindingen doorzoeking [adres] , AD 02.04 p. 0018 e.v., PDF deel 3, p. 1883; PV Bevindingen connectie [medeverdachte 2] en [verdachte] , ZD CSV p. 1221 e.v., PDF deel 1, p. 8234.

PV Relaas CSV, ZD CSV p. 5011 e.v., PDF deel 1 p. 6873, 2e alinea.

PV Bevindingen onderzoek gegevens ECT 1-9 t/m 21-9, ZD Extern 03 Zaak September p. 0069 e.v., PDF deel 2, p. 3625.

PV Bevindingen onderzoek verstrekte gegevens ECT delta terminal, ZD 15/16 september p. 1026 e.v., PDF deel 1, p. 5482 eerste alinea.

PV Bevindingen telefoongesprek [medeverdachte 2] 15-09-2020, ZD 15/16 September p. 33 e.v., PDF deel 1, p. 5551.

PV Bevindingen onderzoek 16 september 2020, ZD 1436 e.v., PDF deel 1 p. 8450 onderaan.

PV Bevindingen voertuigen en telefoons op de Oostdijk op 16 september 2020, ZD CSV p. 1216 e.v., PDF deel 1, p. 8229 onderaan t/m p. 8230 bovenaan.

PV Bevindingen Belastingdienst/Douane Rotterdam Haven, ZD 15/16 September p. 1030 e.v., PDF deel 1, p. 5486 en 5487.

PV Relaas CSV, ZD CSV, p. 5026, PDF deel 1 p. 6872 en PV relaas zaaksdossier Extern overige containers, ZD overige containers, p. 0001 e.v., PDF deel 2, p. 3707 e.v.

PV Relaas CSV, ZD CSV p. 5011 e.v., PDF deel 1 p. 6867 onderaan t/m p. 6868 bovenaan.

PV Relaas CSV, ZD CSV p. 5011 e.v., PDF deel 1 p. 6871 2e vanaf 2e alinea.

PV Bevindingen voertuigen en telefoons op de Oostdijk op 16 september 2020, ZD CSV p. 1216 e.v., PDF deel 1, p. 8229 onderaan t/m p. 8230 bovenaan.

PV Relaas CSV, ZD CSV p. 5011 e.v., PDF deel 1 p. 6877, 2e alinea.

PV Bevindingen chats en notities [medeverdachte 2] gerelateerd aan onderzoek Burro, ZD CSV p. 1175 e.v., PDF deel 1, p. 8190 (‘1k [bijnaam 13] powerbanks voorraad’).

PV Relaas CSV, ZD CSV p. 5011 e.v., PDF deel 1 p. 6883.

PV Bevindingen chats en notities [medeverdachte 2] gerelateerd aan onderzoek Burro, ZD CSV p. 1175 e.v., PDF deel 1, p. 8190 (‘20k [bijnaam 4] ’).

PV Bevindingen [medeverdachte 5] is [bijnaam 4] , ZD CSV p. 1162, PDF deel 1, p. 8172 e.v.

PV Relaas CSV, ZD CSV p. 5011 e.v., PDF deel 1 p. 6881.

PV Bevindingen Sky ECC – chatgroep [account 11] :31 hiërarchie [medeverdachte 4] , Rubriek 12 p. 0899 e.v., PDF deel 3, p. 7198 en p. 7199.

PV Relaas CSV, ZD CSV p. 5011 e.v., PDF deel 1 p. 6883; PV Bevindingen Betrokkenheid Z. [medeverdachte 4] bij onderzoek Burro en rol van [medeverdachte 4] binnen drugsorganisatie, ZD 12, p. 0961 e.v., PDF deel 1 p. 1876 onderaan.

PV Uitwerken OVC Grandis 16 mei 2020, ZD CSV p. 1987 e.v., PDF deel 1, p. 9016 onderaan t/m p. 917 bovenaan.

PV Relaas CSV, ZD CSV p. 5011 e.v., PDF deel 1 p. 6889.

PV Relaas CSV, ZD CSV p. 5011 e.v., PDF deel 1 p. 6892.

PV Relaas CSV, ZD CSV p. 5011 e.v., PDF deel 1 p. 6895.

PV Bevindingen chats en notities [medeverdachte 2] gerelateerd aan onderzoek Burro, ZD CSV p. 1175 e.v., PDF deel 1, p. 8190 (‘7k [naam 10] ’).

5.1. De rechtmatigheid van de verkrijging en het gebruik van Sky ECC berichten als bewijs 5

5.1.1. Inleiding 5

5.1.2. De feitelijke gang van zaken rondom de Sky ECC hack 5

5.1.3. Zijn de interceptie en de verkrijging van de Sky ECC data rechtmatig? 10

5.1.4. Heeft het bewaren en het gebruik van Sky ECC data in Nederland rechtmatig plaatsgevonden? 14

5.1.5. Conclusie met betrekking tot rechtmatigheid van de bewijsgaring 18

5.1.6. Informatievoorziening door het Openbaar Ministerie 18

5.1.7. Geheimhoudersgesprekken 19

5.1.8. Conclusie met betrekking tot de voorvragen 20

6. Waardering van het bewijs 20

6.1. Het standpunt van het Openbaar Ministerie 20

6.2. Het standpunt van de verdediging 21

6.3. Het oordeel van de rechtbank 22

6.3.1. Sky ECC 22

6.3.2. Handel in verdovende middelen 28

6.3.2.1. Zaaksdossier Burro 29

6.3.2.2. Zaaksdossier Navajos 36

6.3.3. Witwassen (feit 3) 40

6.3.4. Passieve omkoping (feit 4) 41

6.3.5. Criminele organisatie (feit 1) 43

7. Bewezenverklaring 50

8. De strafbaarheid van de feiten 51

9. De strafbaarheid van verdachte 51

8.1. De eis van de officier van justitie 51

10.2. Het standpunt van de verdediging 51

10.3. Het oordeel van de rechtbank 51

11. Beslag 53

11.1. Verbeurdverklaring 53

11.2. Teruggave aan verdachte 54

12. Toepasselijke wettelijke voorschriften 54

5.1. De rechtmatigheid van de verkrijging en het gebruik van Sky ECC berichten als bewijs

5.1.1. Inleiding

In het onderzoek Cherokee hebben de raadslieden van de verdachten, met uitzondering van [medeverdachte 7] , verweren gevoerd die zien op de interceptie, de verkrijging en het gebruik van de aan het dossier toegevoegde Sky ECC berichten en de wijze waarop het OM de verdediging en de rechtbank hieromtrent van informatie heeft voorzien. Enkele raadslieden hebben geen zelfstandig verweer gevoerd, maar zich uit praktische overweging aangesloten. In de zaak van verdachte [medeverdachte 3] is in het geheel geen verweer gevoerd.

De rechtbank zal in elke zaak, behalve in de zaken van [medeverdachte 7] en [medeverdachte 3] , de verweren zoveel mogelijk gebundeld bespreken, dit omdat de verweren met elkaar samenhangen en om de leesbaarheid van elk vonnis te bevorderen. Dit brengt met zich mee dat in dit deel van het vonnis mogelijk verweren worden besproken die niet namens verdachte zijn gevoerd. Daar waar in dit deel van het vonnis “verdediging” staat, heeft dat dus niet in alle gevallen betrekking op de verdediging van verdachte.

Door de verdediging is primair om aanhouding gevraagd in afwachting van de beantwoording van prejudiciële vragen door de Hoge Raad van de rechtbank Noord-Nederland in het onderzoek Shifter. Tevens is om aanhouding gevraagd teneinde prejudiciële vragen te stellen aan het Hof van Justitie van de Europese Unie in verband met het Unierecht. Door de verdediging is voorts om aanhouding gevraagd en om onderzoekswensen toe te wijzen die – samengevat – neerkomen op het voegen van processtukken uit andere Nederlanse strafzaken, het voegen van processtukken uit het Franse onderzoek bij het bedrijf Sky ECC, het voegen van de JIT-overeenkomst (JIT: Joint Investigation Team) en het horen van getuigen.

Het OM heeft gemotiveerd betoogd dat de verzoeken moeten worden afgewezen en de verweren moeten worden verworpen.

5.1.2. De feitelijke gang van zaken rondom de Sky ECC hack

Op 26 november 2021 heeft de rechtbank een schriftelijke beslissing genomen op de onderzoekswensen die door de verdediging in het onderzoek Cherokee in een eerder stadium waren ingediend met betrekking tot Sky ECC berichten. De onderzoekswensen zagen op het toetsen van de rechtmatigheid van de vergaring, de ontsleuteling en het gebruik van deze berichten in het onderzoek Cherokee. In deze tussenbeslissing is de rechtbank ingegaan op de feitelijke gang van zaken met betrekking tot de Sky ECC berichten die tot dan toe bekend was. Nadien is er door de verdediging en door het OM nieuwe informatie verstrekt, waardoor er meer bekend is geworden over de feitelijke gang van zaken. Deze gang van zaken is recent beschreven in een vonnis van de rechtbank Amsterdam van 21 november 2022 in het onderzoek 26Zenne. De rechtbank sluit zich aan bij die beschrijving en vult deze op onderdelen aan.

‘Sky ECC’ is de naam van het bedrijf dat een versleutelde berichtendienst aanbood. Een Sky ECC toestel is een mobiele telefoon die voorgeprogrammeerd is en met een abonnement ter beschikking wordt gesteld. Sky ECC bood meerdere modules voor de telefoons aan die functionaliteiten boden voor e-mail, instant chats, instant groepchats, notities, voicemail, beelden en berichten die automatisch worden vernietigd. Ook beschikten de telefoons over verschillende kenmerken waaronder een ‘distress wachtwoord’ en een ‘remote wipe’ waarmee het mogelijk is om (op afstand) alle data op het toestel te wissen. De telefoons werden anoniem en enkel tegen contante betaling verhandeld.

Op 30 oktober 2018 is in Nederland het titel V onderzoek 13Yucca gestart. Dit onderzoek is gestart naar aanleiding van meerdere lopende strafrechtelijke onderzoeken waaruit zou blijken dat personen, die deel uitmaakten van criminele samenwerkingsverbanden die zich bezig hielden met het beramen en plegen van zware criminaliteit, in de periode vanaf augustus 2015 gebruik maakten van telefoons en software van Sky ECC om zo versleuteld te communiceren. Het onderzoek was erop gericht om de criminele samenwerkingsverbanden inzichtelijk te krijgen en zicht te krijgen op gepleegde en nog te plegen strafbare feiten.

Voorafgaand aan dit onderzoek was door Nederlandse opsporingsambtenaren reeds vastgesteld dat de servers van Sky ECC zich in Frankrijk bevonden. Nederland was ermee bekend dat ook België voornemens was om een strafrechtelijk onderzoek naar de onderneming Sky ECC te starten. Aangezien de servers van Sky ECC zich bij hostingbedrijf OVH in de Franse plaats Roubaix bevonden, hebben de Nederlandse en Belgische autoriteiten contact gezocht met Frankrijk en heeft op 9 oktober 2018 een verkennend overleg plaatsgevonden. Het doel van dit overleg was om toelichting te geven over de aanstaande Europese onderzoeksbevelen (hierna: EOB’s) van Nederland en België en helderheid te verkrijgen over de vraag of Frankrijk uitvoering zou kunnen geven aan de voorgenomen verzoeken.

De officier van justitie in het onderzoek 13Yucca heeft de rechter-commissaris een machtiging gevraagd om een vordering ex artikel 126ug lid 2 Sv (verstrekken van in een geautomatiseerd netwerk opgeslagen gegevens) te kunnen doen. De rechter-commissaris verleende die machtiging op 30 november 2018 en gaf toestemming voor het maken van een digitale kopie (image) van alle servers die werden afgenomen door Sky ECC, met de uitdrukkelijke restrictie dat de vergaarde informatie uitsluitend mocht worden aangewend voor het onderzoek naar de technische mogelijkheden voor het tappen en de ontsleuteling. De rechter-commissaris overwoog daarbij dat het te ver zou gaan op dat moment ongeclausuleerd toestemming te geven de inhoud van het berichtenverkeer te doorzoeken op bewijs van mogelijke strafbare feiten van alle gebruikers van Sky ECC. Er zou dan onvoldoende worden voldaan aan het vereiste van artikel 126ug Sv, inhoudende dat het moet gaan om gegevens die klaarblijkelijk afkomstig zijn (of gericht aan) een persoon ten aanzien van wie een redelijk vermoeden bestaat van betrokkenheid bij strafbare feiten in georganiseerd verband. Het enkele gebruik van versleutelde communicatiediensten kan dat redelijk vermoeden niet leveren, aldus de rechter-commissaris. De rechter-commissaris bepaalde dan ook dat de inhoud van de eventueel op de servers aan te treffen berichten niet zonder uitdrukkelijke voorafgaande toestemming van de rechter-commissaris mocht worden gebruikt in een strafrechtelijk onderzoek.

De officier van justitie in het onderzoek 13Yucca heeft vervolgens op 6 december 2018 een EOB naar Frankrijk verzonden met het verzoek om een image (kopie) te maken van de servers, zodat de technische inrichting van de servers kon worden onderzocht met het oog op nader onderzoek, zoals het tappen en ontsleutelen van de via die servers gevoerde communicatie, en zodat inzicht kon worden verkregen in de organisatie van Sky ECC. Verder werd verzocht om informatie te verstrekken ten aanzien van historische en toekomstige klantgegevens van Sky ECC, alsmede het verstrekken van technische gegevens van de server. Bij het EOB zijn twee processen-verbaal gevoegd met daarin informatie over de locatie van de Sky ECC infrastructuur en de kenmerken van de Sky ECC applicatie. België heeft eerder op 21 november 2018 een EOB in verband met Sky ECC naar Frankrijk gezonden.

Frankrijk heeft de architectuur van de servers geanalyseerd. Uit het onderzoek naar aanleiding van het Belgische EOB bleek dat er twee servers werden gehost bij OVH, te weten een hoofdserver die rechtstreeks met het internet verbonden was en een back-upserver. Deze twee servers communiceerden onderling met elkaar via een intranet-netwerk.

De rechtbank concludeert dat wordt uitgegaan van de rechtmatigheid van de interceptie van en de verstrekking van de Sky ECC data aan Nederland.

5.1.4. Heeft het bewaren en het gebruik van Sky ECC data in Nederland rechtmatig plaatsgevonden?

Ten aanzien van de fase van verwerking van de Sky ECC data in Nederland geldt dit interstatelijk vertrouwensbeginsel uiteraard niet en dient de Nederlandse rechter te waarborgen dat de wijze waarop van deze data gebruik wordt gemaakt geen inbreuk maakt op het recht van verdachte op een eerlijk proces als bedoeld in artikel 6 EVRM. Daar waar de Sky ECC data van bepalende invloed kunnen zijn bij het opsporingsonderzoek of de vervolging van verdachte, dient de rechtbank tevens te toetsen of bij de verwerking van die data de waarborgen van artikel 8 EVRM tegen onrechtmatige inmenging van het openbaar gezag in het privéleven van verdachte in acht zijn genomen.

De verdediging heeft zich op het standpunt gesteld dat het verwerken, bewaren en gebruiken van de Sky ECC data valt onder de werkingssfeer van de EU-richtlijnen 2002/58 en 2016/680 en dus het Unierecht. Er is sprake van een inbreuk op artikelen 7 en 8 (en daarmee ook op artikel 11) van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (hierna: Handvest), omdat er met de verwerking inbreuk is gemaakt op de in die artikelen vervatte grondrechten, terwijl die inbreuk gelet op het bepaalde in artikel 52 van het Handvest niet gerechtvaardigd was. Ook is het gebruik van de data in strijd met de artikelen 6 en 8 EVRM. Als de rechtbank daar niet in meegaat, dient de rechtbank hierover prejudiciële vragen te stelen aan het Hof van Justitie van de Europese Unie, aldus de verdediging.

Toepasselijkheid Unierecht

Richtlijn 2002/58

Richtlijn 2002/58 heeft blijkens artikel 1 lid 1 betrekking op “de verwerking van persoonsgegevens in de sector elektronische communicatie”. Deze richtlijn is van toepassing in gevallen waarin een lidstaat maatregelen treft met betrekking tot het verwerken van dergelijke gegevens door aanbieders van elektronische-communicatiediensten en het verlenen van toegang van overheidsinstanties tot die gegevens. Zoals ook de Hoge Raad in een arrest van 5 april 2022 heeft bevestigd, vallen maatregelen die inbreuk maken op het beginsel van vertrouwelijkheid van elektronische communicatie zonder dat daarbij verwerkingsverplichtingen worden opgelegd aan aanbieders van elektronische- communicatiediensten buiten het bereik van deze richtlijn. Nu bij de interceptie van de Sky ECC data geen sprake is geweest van een verwerking van persoonsgegevens door een elektronische-communicatiedienst (Sky ECC heeft immers zelf geen data van gebruikers aan de Franse of Nederlandse autoriteiten verstrekt), maar van rechtstreekse interceptie van data door de Franse staat (buiten medeweten van het bedrijf om) en verwerking van die gegevens door de Nederlandse autoriteiten, is de rechtbank van oordeel dat deze activiteiten niet vallen onder de werkingssfeer van de richtlijn 2002/58.

Richtlijn 2016/680

Richtlijn 2016/680 beoogt te waarborgen dat gegevens die door rechtshandhavingsautoriteiten worden verzameld op een wettige en eerlijke wijze worden verwerkt, voor bepaalde legitieme doelen worden verzameld en verwerkt en op passende wijze worden beschermd tegen ongeoorloofde en onrechtmatige verwerking. Naar het oordeel van de rechtbank vallen het vergaren en verstrekken van de Sky ECC data door de Franse autoriteiten en het bewaren en het verwerken van deze data door de Nederlandse autoriteiten evident onder het toepassingsbereik van deze richtlijn. De rechtbank acht het dan ook niet nodig hierover prejudiciële vragen te stellen.

In Nederland is de richtlijn – voor zover nodig – geïmplementeerd in de Wet politiegegevens, de Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens en daaronder vallende besluiten. De verdediging heeft gesteld noch onderbouwd dat de Nederlandse wet- en regelgeving en de toepassing daarvan in strijd zijn met de Europese richtlijnen of dat de Nederlandse wettelijke bepalingen zijn geschonden. De rechtbank ziet reeds hierom geen reden prejudiciële vragen te stellen.

De rechtbank ziet evenmin aanleiding prejudiciële vragen te stellen over het verwerken van de Sky ECC data door de Nederlandse opsporingsautoriteiten in relatie tot de waarborgen die het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie biedt. De rechtbank acht zich op basis van de stukken daarover voldoende voorgelicht, zoals ook uit het hierna volgende zal blijken.

Is inbreuk gemaakt op grondrechten?

In artikel 7 Handvest is het grondrecht van burgers op eerbiediging van zijn privéleven, zijn familie- en gezinsleven, zijn woning en zijn communicatie neergelegd. In artikel 8 Handvest is het grondrecht op – kort gezegd – privacy van burgers neergelegd. Uit artikel 52 lid 1 Handvest volgt dat beperkingen op die grondrechten zijn toegelaten, mits die bij wet zijn gesteld en de wezenlijke inhoud van die rechten en vrijheden eerbiedigen. Met inachtneming van het evenredigheidsbeginsel kunnen slechts beperkingen worden gesteld, indien zij noodzakelijk zijn en daadwerkelijk beantwoorden aan door de Unie erkende doelstellingen van algemeen belang of aan de eisen van de bescherming van de rechten en vrijheden van anderen.

Niet ter discussie staat dat het EVRM ook van toepassing is. Het recht op privacy is neergelegd in artikel 8 EVRM. Uit artikel 8 lid 2 EVRM volgt dat beperkingen op dit recht zijn toegestaan, mits die bij wet zijn voorzien en in een democratische samenleving noodzakelijk zijn in het belang van de nationale veiligheid, de openbare veiligheid of het economisch welzijn van het land, het voorkomen van wanordelijkheden en strafbare feiten, de bescherming van de gezondheid of de goede zeden of voor de bescherming van de rechten en vrijheden van anderen.

De verdediging stelt dat er sprake is geweest van het bewaren en verwerken van bulkdata, in de zin dat er sprake is geweest van een algemene en ongedifferentieerde hoeveelheid gegevens, waartoe een wettelijke grondslag ontbreekt en die zich niet verhoudt met de bescherming die het Handvest en het EVRM bieden. Er is volgens de verdediging ongerechtvaardigd inbreuk gemaakt op het recht op privéleven, het recht van de vertrouwelijkheid van communicatie en het recht van vrijheid van meningsuiting.

Dat er sprake is geweest van het bewaren van een grote hoeveelheid data is voor de rechtbank evident. Van een algemene en ongedifferentieerde verzameling data in de zin van bulkdata, zoals de verdediging stelt, kan echter niet worden gesproken. Het gaat om de data van een afgebakende groep, namelijk de gebruikers van Sky ECC, en om een concrete verdenking dat Sky ECC gebruikt werd door criminele samenwerkingsverbanden. Dat is een essentieel andere situatie dan bijvoorbeeld het bewaren van alle metadata van alle abonnees van een (willekeurige) telecomprovider ten behoeve van toekomstige strafrechtelijke onderzoeken. De rechtbank verwijst hierbij ook naar een vonnis van de Rechtbank Amsterdam waarin ten aanzien van het bewaren van Encrochat-data hetzelfde werd overwogen.

Op de stelling van de verdediging dat met het bewaren van de Sky ECC data een inbreuk is gemaakt op de persoonlijke levenssfeer van verdachten valt wat af te dingen. Voor zover verdachten al hebben erkend de gebruiker te zijn geweest van een aan hen toegeschreven Sky ECC account, hebben zij slechts in algemene bewoordingen gesteld dat sprake zou zijn geweest van een inbreuk op de persoonlijke levenssfeer, zonder dit nader te onderbouwen.

Concluderend is de rechtbank dan ook van oordeel dat, hoewel zij de vraag opwerpt of Nederland niet op enig moment medeverantwoordelijk voor de interceptie is geworden, dit niet raakt aan de rechtmatigheid van de interceptie en de verstrekking van de Sky ECC data door Frankrijk. Het vertrouwensbeginsel staat er aan in de weg verder onderzoek te doen naar het optreden en naar de beslissingen van de Franse autoriteiten.

Voor zover Nederland op enig moment medeverantwoordelijk is geworden voor de interceptie, levert het niet betrekken van de rechter-commissaris bij dat deel van de interceptie dan ook niet een vormverzuim op dat van bepalende invloed is geweest in de zaken tegen de verdachten. Bovendien heeft de rechter-commissaris achteraf machtiging/toestemming verleend voor het gebruik van de Sky ECC data. Door de rechter-commissaris is daarbij gekeken naar de wettelijke basis voor de inbreuk op de privacy, is gekeken of deze inbreuk in een proportionele verhouding stond tot het doel dat daarmee werd gediend, zijn voorwaarden gesteld aan het gebruik van de Sky ECC data en is aan deze voorwaarden getoetst. Naar het oordeel van de rechtbank heeft de rechter-commissaris daarbij de juiste legitimiteits-, proportionaliteits- en subsidiariteitstoets aangelegd en zijn daarbij (in ieder geval) de waarborgen toegepast waar het Handvest en het EVRM op zien.

Er zijn dan ook geen redenen om het OM niet-ontvankelijk te verklaren in de vervolging of de Sky ECC berichten uit te sluiten van het bewijs.

5.1.6. Informatievoorziening door het Openbaar Ministerie

Zoals hiervoor overwogen is de rechtbank van oordeel dat het OM aanvankelijk te summier is geweest in de informatieverstrekking over de Sky ECC interceptie en de Nederlandse betrokkenheid daarbij. Deze informatie was aanvankelijk onjuist, voor zover daarin werd gesproken over een Franse interceptietool. Ook was de rol van de Nederlandse opsporingsambtenaren bij de interceptie groter dan aanvankelijk werd gezegd. Deze onjuiste en onvolledige informatieverstrekking door het OM heeft geleid tot een gevoel van wantrouwen bij de verdediging. Het heeft ook geleid tot onnodige ruis en tot een vertraging van het strafproces. Zo kon het belang van stukken en verzoeken die door de verdediging werden ingebracht niet altijd goed worden gewaardeerd en kon de geplande uitspraakdatum op 13 mei 2022 geen doorgang vinden. Op de onderzoekwensen die de verdediging voorafgaand aan die zitting had ingediend, kon evenmin worden beslist, omdat het OM aangaf dat er nog een brief van het Landelijk Parket over de Sky ECC interceptie op handen was.

De brief van 2 juni 2022 (voorzien van 500 pagina’s bijlagen) is opgesteld, zo leest de rechtbank, omdat het OM meent dat het risico ontstaat de rechtbanken onjuist of onvolledig worden geïnformeerd doordat de verdediging in verschillende strafzaken “vrij willekeurig” enkele vertaalde stukken uit Belgische strafrechtelijke procedures, aan de rechtbanken overlegden.

De rechtbank spreekt haar zorg uit over het feit dat het OM niet inziet dat juist zij de rechtbank aanvankelijk onvolledig heeft geïnformeerd. Het oordeel of het vertrouwensbeginsel van toepassing is en over de rechtmatigheid van het opsporingsonderzoek kan immers pas worden gegeven nadat bekend is hoe dit opsporingsonderzoek is verlopen. Dat oordeel is ook niet aan het OM maar aan de rechtbank.

Het is ook vooral aan de niet aflatende inspanningen van de verdediging te danken dat het OM uiteindelijk voor de informatie heeft gezorgd die nodig is voor een goede beoordeling van de rechtmatigheid van het bewijsvergaringsproces.

Zoals hiervoor overwogen, ziet de rechtbank in de moeizame informatieverstrekking echter geen begin van aannemelijk dat het OM de procesdeelnemers bewust heeft misleid. Gelet op het feit dat de benodigde transparantie thans wel is gegeven, is er ook geen sprake (meer) van een schending van verdedigingsrechten, waaronder het recht op een eerlijk proces van deze verdachten. Van een zeer fundamentele inbreuk op de beginselen van een behoorlijk procesorde waardoor het wettelijk systeem in de kern is geraakt, is evenmin sprake.

5.1.7. Geheimhoudersgesprekken

Mr. Raza heeft zich op het standpunt gesteld dat er door het OM in strijd met de waarheid processen-verbaal zijn ingebracht over de wijze waarop men is omgegaan met geheimhouderscommunicatie met betrekking tot Sky ECC en Encrochat. Dergelijke berichten zijn immers niet ontoegankelijk gemaakt, zoals in die processen-verbaal wordt gesteld. Er is door het OM kennis genomen van tenminste een deel van de inhoud van die gesprekken, zo blijkt uit een brief van het OM aan de Deken van de Orde van Advocaten te Rotterdam. Niet kan worden uitgesloten dat geheimhoudersgesprekken zijn gebruikt in het onderzoek Cherokee. Om deze reden heeft hij verzocht de geheimhoudersofficier van justitie, alsmede andere officieren van justitie te horen, teneinde te achterhalen wat er met de informatie is gebeurd en of er direct of indirect informatie is gebruikt in het onderzoek Cherokee.

Het OM heeft zich verzet tegen inwilliging van deze verzoeken bij gebrek aan concrete onderbouwing. Volgens het OM is er geen sprake van een vormverzuim in het voorbereidend onderzoek of enig nadeel aan de kant van [verdachte] .

Onder verwijzing naar een memo van 5 april 2022 heeft het OM aangevoerd dat door raadslieden gevoerde communicatie niet is ingezien met het oog op de opsporing van door verdachten gepleegde strafbare feiten. Er is in die zin op geen enkele wijze gebruik gemaakt van geheimhouderscommunicatie.

De gehanteerde geheimhoudersaanpak – waaronder dus het inzien van inhoudelijke communicatie teneinde die te kunnen identificeren als geheimhouderscommunicatie – heeft er in de strafrechtelijke onderzoeken toe geleid dat geheimhouderscommunicatie zoveel als mogelijk is onderkend. Alle onderkende accounts van geheimhouders, en daarmee ook de daarin opgenomen geheimhouderscommunicatie, zijn voor alle strafrechtelijke onderzoeken blijvend ontoegankelijk gemaakt. Deze geheimhoudersaanpak heeft in Cherokee naar behoren gefunctioneerd. Het onderzoeksteam noch de zaaksofficieren hebben inzage gehad in Sky ECC berichten van de raadsman, dan wel andere berichten die zijn geïdentificeerd als mogelijke geheimhouderscommunicatie.

De rechtbank wijst het verzoek af. Naar het oordeel van de rechtbank heeft het OM met de verstrekking van de memo voldoende inzicht gegeven over wijze waarop mogelijke geheimhoudersgesprekken zijn onderkend en hoe is voorkomen dat geheimhoudersgesprekken in het onderzoek konden worden gebruikt. De raadsman heeft niet aannemelijk gemaakt dat dat desondanks wel is gebeurd. Voor zover er op enig moment sprake is geweest van onzorgvuldigheden ten aanzien van de omgang met geheimhoudersgesprekken, zoals mogelijkerwijs in de communicatie met de Deken, vormen deze nog geen aanwijzing dat daarmee sprake is van een vormverzuim dat van bepalende invloed is geweest in de strafzaak tegen [verdachte] . De raadsman heeft in dit kader onvoldoende onderbouwd wat het belang is bij zijn verzoek. Het verzoek wordt afgewezen.

5.1.8. De dagvaarding is partieel nietig en voor het overige geldig. De rechtbank is bevoegd tot kennisneming van de ten laste gelegde feiten en de officier van justitie is ontvankelijk. Er zijn geen redenen voor schorsing van de vervolging.

6. Waardering van het bewijs

6.1. Het standpunt van het Openbaar Ministerie

Het OM heeft – onder verwijzing naar het schriftelijk requisitoir – gerekwireerd dat [verdachte] lid is geweest van een criminele organisatie die zich bezig hield met (internationale) handel in cocaïne en witwassen door zijn functie bij Hapag Lloyd in te zetten ten behoeve van de organisatie. Als corrupt contact vervulde hij een sleutelrol, omdat hij de organisatie van cruciale informatie over containers kon voorzien en hij containers kon vrijgeven. Hij heeft zich volgens het OM schuldig gemaakt aan het medeplegen van de invoer van in totaal ruim 5.000 kilo cocaïne (zaaksdossiers Burro en Navajos) en het witwassen van € 30.000,-. Het OM heeft partiële vrijspraak gevorderd ten aanzien van een bedrag van € 65.000,- en een bedrag van € 5.000,-.

Ten aanzien van de onder feit 4 ten laste gelegde niet-ambtelijke corruptie heeft het OM de rechtbank verzocht tot een bewezenverklaring te komen voor de periode van 9 maart 2002 tot en met 24 november 2020. [verdachte] beschikte uit hoofde van zijn dienstbetrekking bij Hapag Lloyd over waardevolle informatie over containers die hij vervolgens aan de organisatie verstrekte. Ook gaf hij containers vrij. Gelet op het grote contante geldbedrag dat onder [verdachte] in beslag is genomen, kan het niet anders dan dat hij voor zijn diensten werd betaald. Hiermee heeft [verdachte] zich schuldig gemaakt aan passieve omkoping.

Hoewel in de tenlastelegging ook een verdenking met betrekking tot zaaksdossier Breeweg staat opgenomen, heeft het OM al in de pro formafase van het onderzoek Cherokee kenbaar gemaakt ten aanzien van dit zaaksdossier vrijspraak te vorderen, omdat strafrechtelijke betrokkenheid van [verdachte] op basis van de stukken in het dossier niet kan worden vastgesteld.

6.2. Het standpunt van de verdediging

Feit 1

De raadsman heeft vrijspraak bepleit van deelname aan de criminele organisatie, voor zover er al sprake zou zijn van een duurzaam gestructureerd samenwerkingsverband. [verdachte] is niet een spil in het geheel, maar mogelijk één van de vele contacten in de haven die bepaalde werkzaamheden zouden hebben verricht. In andere zaken speelt hij in het geheel geen rol. Dat is een stevige contra-indicatie voor deelname van [verdachte] aan een mogelijk bestaande criminele organisatie.

Feit 2

De raadsman heeft vrijspraak bepleit van de onder 2 ten laste gelegde invoer van cocaïne, omdat het opzet ontbreekt op het medepegen van de invoer van cocaïne: niet kan worden vastgesteld dat zijn handelingen waren gericht op de desbetreffende invoer.

Ten aanzien van zaaksdossier Burro (eerste gedachtestreepje) geldt dat de Sky ECC berichten geen volledig beeld laat zien. Uit de berichten die er wel zijn, volgt dat [verdachte] een amateur is die niet weet waar hij precies mee bezig is en hoe het een en ander werkt. Hoewel [verdachte] weet dat hij informatie over één of meerdere containers moet verstrekken, blijkt nergens uit dat hij weet wat de inhoud van de containers is en dat zijn opzet gericht was op de invoer van cocaïne; dat de containers afkomstig zijn uit Zuid-Amerika, maakt niet dat er geen sprake kan zijn van andere contrabande, niet zijnde middelen van lijst I van de Opiumwet.

Ten aanzien van zaaksdossier Navajos (tweede gedachtestreepje) heeft de raadsman aangevoerd dat de handelingen van [verdachte] (het raadplegen van twee containernummers, het opvragen van een 24-uursrapportage en het sturen van een berichtje naar zijn vriendin dat hij aan de laptop gekluisterd zou zitten) onvoldoende zijn om te spreken van (mede)plegen van (verlengde) invoer. Nergens blijkt uit op wiens verzoek [verdachte] deze handelingen zou hebben verricht en niet is gebleken dat [verdachte] met een van de medeverdachten heeft gecommuniceerd. Geen van hen heeft een belastende verklaring afgelegd over [verdachte] .

Subsidiair heeft de raadsman zich op het standpunt gesteld dat de mogelijke rol van [verdachte] hoogstens leidt tot medeplichtigheid; de drempel van medeplegen wordt niet gehaald.

Door de raadsman is – gelet op het standpunt van het OM – geen verweer gevoerd ten aanzien van zaaksdossier Breeweg.

Feit 3

De raadsman heeft partiële vrijspraak bepleit van het witwassen van € 65.000,-, aangetroffen in de kluis op naam van [naam vriendin] , de vriendin van [verdachte] . Omdat [naam vriendin] in haar eigen zaak een transactie heeft aanvaard, staat vast dat het geldbedrag haar toebehoorde. [verdachte] heeft dit geldbedrag op geen enkel moment zelf voorhanden gehad. Ten aanzien van het bedrag van € 35.000,- heeft de raadsman geen verweer gevoerd.

Feit 4

De raadsman heeft vrijspraak bepleit van de onder 4 ten laste gelegde niet-ambtelijke corruptie (zaaksdossier Extern), omdat niet is gebleken dat [verdachte] iets voor anderen heeft gedaan èn daarvoor iets (geld) heeft teruggekregen.

6.3. De rechtbank stelt op basis van het dossier vast dat er, in samenhang en onderling verband bezien, tussen 29 januari 2018 (de oprichting van [medeverdachte 1] ) en 23 november 2020 sprake was van een duurzaam en gestructureerd samenwerkingsverband, bestaande uit twee of meer personen, die tot oogmerk had het plegen van misdrijven.

Het bestaan van die criminele organisatie, het oogmerk daarvan en het bestaan van een zekere rolverdeling tussen de deelnemers is hierboven uiteengezet. De deelnemers werkten in wisselende samenstelling, al dan niet gedurende de hele periode, met elkaar samen.

[verdachte] heeft deelgenomen aan een criminele organisatie met als oogmerk het plegen van misdrijven in de zin van artikel 2 van de Opiumwet en (gewoonte)witwassen. Er heeft tussen [verdachte] en onder meer [medeverdachte 3] , [medeverdachte 2] , [medeverdachte 8] , [medeverdachte 4] , [medeverdachte 6] , [medeverdachte 5] , [medeverdachte 9] , [medeverdachte 10] en [medeverdachte 1] een samenwerkingsverband bestaan (al dan niet gedurende de hele periode) met een zekere duurzaamheid en structuur, gericht op de internationale handel in verdovende middelen. Met name de vele Sky ECC berichten in het dossier onderschrijven dit.

Partiële vrijspraak

De rechtbank acht op basis van het dossier onvoldoende bewezen dat [medeverdachte 7] een rol vervulde binnen het CSV. Het eenmalig ‘stashen’ van cocaïne is hiervoor onvoldoende. [verdachte] wordt voor dit gedeelte van de tenlastelegging vrijgesproken.

De rechtbank acht op basis van het dossier onvoldoende bewezen dat het CSV ook strafbare handelingen heeft verricht in Espoo, Finland. Verdachte wordt voor dit gedeelte van de tenlastelegging vrijgesproken.

7 Bewezenverklaring

De rechtbank acht op grond van de in rubriek 6 vervatte bewijsmiddelen bewezen dat verdachte

1. in de periode van 5 maart 2020 tot en met 24 november 2020, in Nederland, en in België, en in Duitsland, heeft deelgenomen aan een organisatie, te weten een samenwerkingsverband met natuurlijke personen en rechtspersonen, te weten onder meer:

[medeverdachte 2] en

[medeverdachte 6] en

[medeverdachte 3] en

[medeverdachte 8] en

[medeverdachte 4] en

[medeverdachte 5] en

[medeverdachte 9] en

[medeverdachte 10] en

[medeverdachte 1] ,

welke organisatie tot oogmerk had het plegen van een of meer misdrijven, te weten misdrijven als bedoeld in artikel 10 Opiumwet en artikel 420bis en/of 420ter Wetboek van Strafrecht;

en

in de periode van 5 maart 2020 tot en met 24 november 2020, in Nederland, en in België, en in Duitsland, heeft deelgenomen aan een organisatie, te weten een samenwerkingsverband met natuurlijke personen en rechtspersonen, te weten onder meer:

[medeverdachte 2] en

[medeverdachte 6] en

[medeverdachte 3] en

[medeverdachte 8] en

[medeverdachte 4] en

[medeverdachte 5] en

[medeverdachte 9] en

[medeverdachte 10] en

[medeverdachte 1] ,

welke organisatie tot oogmerk had het plegen van misdrijven als bedoeld in artikel 10 Opiumwet;

2. in de periode van 22 april 2020 tot en met 24 november 2020, in Nederland, en in België, tezamen en in vereniging met anderen, telkens opzettelijk binnen en buiten het grondgebied van Nederland heeft/hebben gebracht, althans opzettelijk aanwezig heeft/hebben gehad

ongeveer 1.842,4 kilogram cocaïne (zaakdossier Burro) en

ongeveer 876,74 kilogram cocaïne (zaakdossier Navajos) en

althans telkens een hoeveelheid van een materiaal bevattende cocaïne, althans telkens een middel vermeld op de bij de Opiumwet behorende lijst I;

3. in de periode van 9 maart 2020 tot en met 24 november 2020, te Rotterdam, voorwerp, te weten een geldbedrag (30.000,- euro), heeft voorhanden gehad, en, terwijl hij, verdachte, wist, dat dat voorwerp - onmiddellijk of middellijk - afkomstig was uit enig misdrijf;

Voor zover in de tenlastelegging taal- en/of schrijffouten staan, zijn deze verbeterd. Verdachte is hierdoor niet in de verdediging geschaad.

8 De strafbaarheid van de feiten

De bewezen geachte feiten zijn volgens de wet strafbaar. Het bestaan van een rechtvaardigingsgrond is niet aannemelijk geworden.

9 De strafbaarheid van verdachte

Er is geen omstandigheid aannemelijk geworden die de strafbaarheid van verdachte uitsluit. Verdachte is dan ook strafbaar.

8.1. De eis van de officier van justitie

De officier van justitie heeft gevorderd dat verdachte voor de door haar bewezen geachte feiten zal worden veroordeeld tot een gevangenisstraf van 10 (tien) jaren, met aftrek van voorarrest en een geldboete van € 25.000,- (vijfentwintigduizend euro). Daarnaast heeft de officier van justitie gevorderd dat de schorsing van de voorlopige hechtenis wordt opgeheven.

10.2. Het standpunt van de verdediging

De verdediging heeft de rechtbank verzocht om een veel lagere straf aan verdachte op te leggen dan door het OM is geëist. Hij heeft de rechtbank verzocht bij de straftoemeting rekening te houden met de jonge leeftijd van verdachte. Verdachte is in het kader van de feiten als een ‘sukkeltje’ ingezet. Daarnaast heeft de raadsman de rechtbank verzocht om rekening te houden met het feit dat de netto gevangenisstraf voor verdachte langer zal zijn, nu per 1 juli 2021 de Wet straffen en beschermen is ingevoerd.

10.3. Op 13 februari 2019 besloot de Franse officier van justitie bij de rechtbank Lille een opsporingsonderzoek te starten naar Sky ECC.

Op 27 mei 2019 vond er een bespreking plaats bij Europol tussen Franse, Belgische en Nederlandse opsporingsambtenaren waarbij operationele en technische gegevens over de werking van de servers werden uitgewisseld.

De Franse officier van justitie heeft op 14 juni 2019 toestemming gevraagd aan de Franse rechter om over te gaan tot interceptie, opname en transcriptie van de communicatie tussen de Sky ECC servers, welke toestemming diezelfde datum is verleend. De rechter betrok bij deze toestemming informatie afkomstig uit het Nederlandse en het Belgische EOB en een tijdens de bespreking op 27 mei 2019 door de Nederlandse autoriteiten verstrekte computeruitdraai van ongeveer 9.000 berichten van Franse gebruikers van Sky ECC die tijdens het Nederlands opsporingsonderzoek 26Sassenheim (een onderzoek naar de versleutelde communicatiedienst PGP-safe) naar voren waren gekomen. De berichten draaiden vooral om de handel in verdovende middelen en afrekeningen tussen dealers.

Op 24 juni en 26 juni 2019 zijn IP-taps geplaatst op de twee servers. In het proces-verbaal van bevindingen van 2 juni 2022 van een rechercheur van onderzoek Werl staat dat Nederland niet aanwezig was bij het plaatsen van de IP-tap. Nederland is op 8 juli 2019 over deze tap geïnformeerd en op 11 juli 2019 zijn de data van de IP-tap beschikbaar geworden voor Nederland. De rechercheur beschrijft dat tijdens de analyse van de IP-tap data in de beginfase door België en Nederland verbeteringen zijn voorgesteld om de kwaliteit van de interceptie te verbeteren en dat die aanbevelingen door het Franse onderzoek zijn overgenomen en geïmplementeerd. De getapte IP-communicatie was grotendeels versleuteld; slechts metadata waren zichtbaar.

De officier van justitie in 13Yucca heeft op 16 juli 2019 een tweede EOB naar Frankrijk verzonden waarin stond dat was vernomen dat Frankrijk een tap heeft aangesloten en dataverkeer tussen de Sky ECC servers aftapt. Dankzij deze tap waren data verkregen over de werking van de gebruikte servers die noodzakelijk waren voor het onderzoek 13Yucca, teneinde de technische mogelijkheden voor een tap ter verkrijging van de inhoudelijke data verder te onderzoeken. Om die reden werd formeel verzocht om die verkregen data te verstrekken aan Nederland.

Voorts blijkt uit een ‘bericht van overdracht’ van 20 augustus 2019 dat de geïntercepteerde data door de rechter-commissaris van de rechtbank Lille uit eigen beweging op grond van artikel 26 van het Cybercrimeverdrag en artikel 7 van het Rechtshulpverdrag zijn overgedragen aan twee officieren van justitie van het parket Rotterdam. Daarbij is verzocht om de bevindingen naar aanleiding van de data weer terug te koppelen aan Frankrijk.

Op 1 november 2019 is in Nederland het opsporingsonderzoek Werl opgestart, waarbij de verdenking was gericht jegens het bedrijf Sky ECC. Op 13 december 2019 hebben Nederland, België en Frankrijk een JIT-overeenkomst gesloten. Onderzoek Werl maakte deel uit van het JIT. Vanaf dit moment zijn de door Frankrijk geïntercepteerde data aan het gemeenschappelijke onderzoeksteam verstrekt en op die wijze gedeeld met Nederland en België.

Een van de doelstellingen van het JIT was het gezamenlijk uitwerken, ontwikkelen en uitvoeren van de benodigde techniek om de gevoerde communicatie te kunnen ontsleutelen.

Met het doel om versleutelingselementen en/of wachtwoorden te verkrijgen die gebruikt konden worden om de verbinding tussen toestellen en de Sky ECC servers te kunnen ontsleutelen en de servers later forensisch te kunnen onderzoeken, werd door Nederlandse rechercheurs binnen het JIT een techniek ontwikkeld om een kopie te maken van het werkgeheugen van één van de servers zonder dat die offline zou gaan. Op 14 mei 2020 en 3 juni 2020 heeft Frankrijk die ontwikkelde techniek ingezet, waarbij Nederlandse rechercheurs technische bijstand verleenden.

Vervolgens heeft Nederland een zogenoemde ‘Man in the Middle-techniek’ (MITM-techniek) ontwikkeld, die het ontsleutelen van het berichtenverkeer mogelijk maakte. Deze techniek is op 18 november 2020 aangesloten en geactiveerd, nadat de Franse adviescommissie, die een oordeel moet vellen over apparatuur die inbreuk kan maken op de persoonlijke levenssfeer en het briefgeheim, hiervoor een vergunning had verleend. Binnen JIT-verband is in toerbeurt een 24/7 monitoringdienst opgezet om de stabiliteit van het MITM-systeem en de Sky ECC infrastructuur waarborgen.

Toen duidelijk werd dat het mogelijk werd het berichtenverkeer te ontsleutelen en leesbaar te maken, is op 11 december 2020 het (Nederlandse strafrechtelijk) onderzoek Argus gestart. Dit onderzoek richtte zich op vermeende criminele samenwerkingsverbanden van Nederlandse gebruikers van Sky ECC en gebruikers van Sky ECC in Nederland. Vanuit onderzoek Werl werd informatie gedeeld met onderzoek Argus. Deze informatie betrof ook de getapte en verkregen Sky ECC data.

Op 14 december 2020 heeft de officier van justitie in het onderzoek Argus bij de rechter-commissaris, onder verwijzing naar de artikelen 126t lid 1 en lid 6 Sv, gevorderd dat machtiging zou worden verleend voor het onderscheppen van Sky ECC communicatie en voor het ontsleutelen van deze en van de reeds onder Franse rechterlijke machtiging vergaarde en verkregen communicatie. Daarbij werd aangegeven dat een aanzienlijk deel van de gebruikers van Sky ECC zich in Nederland bevond. Aan de rechter-commissaris is inzage verleend in de beslissingen van de Franse rechter. Bij beschikking van 15 december 2020 is door de rechter-commissaris aansluiting gezocht bij het beoordelingskader van artikel 126t Sv en heeft de rechter-commissaris – met formulering van een aantal voorwaarden – de gevraagde machtigingen verleend. Hierna zijn door de rechter-commissaris op vorderingen van de officier van justitie meerdere machtigingen tot verlenging verleend. De vorderingen en machtigingen zagen op de toepassing van de artikelen 126t lid 1 en 126t lid 6 Sv (onderzoek communicatie door middel van een geautomatiseerd werk bij georganiseerde criminaliteit) en later ook op aanvullende, ondersteunende vorderingen op de voet van artikel 126uba Sv (hackbevoegdheid bij verdenking betrokkenheid beramen/plegen misdrijven in georganiseerd verband).

In een proces-verbaal van bevindingen van 6 mei 2021 hebben de rechters-commissarissen uit het onderzoek Argus inzicht gegeven in de gang van zaken met betrekking tot de vorderingen en machtigingen en hun afwegingen en beslissingen ten aanzien van de Sky ECC data in onderzoek Argus.

Aangezien de wet volgens de rechters-commissarissen geen procedure kent voor dit soort gevallen, hebben zij zich allereerst afgevraagd of er wel een machtiging van hen vereist was en waarop hun bevoegdheid in dat geval was gebaseerd. Zij concludeerden dat hoewel op voorhand niet vaststond dat een beslissing van de Nederlandse rechter-commissaris noodzakelijk was voor de rechtmatigheid van het gebruik van de Sky ECC data, een toetsing van de proportionaliteit door de rechter-commissaris toch was aangewezen, met het oog op de bescherming van de persoonlijke levenssfeer van de betrokkenen. De rechters-commissarissen hebben afwegingen gemaakt en voorwaarden gesteld, om de privacy schending zoveel mogelijk in te kaderen en zogenaamde ‘fishing expeditions’ te voorkomen.

In het verlengde daarvan is het ook nog maar de vraag of met de inhoud van de data een behoorlijk beeld kon worden verkregen van het privéleven van die gebruikers. Desalniettemin staat voor de rechtbank vast dat er reeds bij het bewaren van de Sky ECC data enige inbreuk is gemaakt op de privacy van de betrokkenen. Dat hierbij zou zijn gehandeld in strijd met wet- en regelgeving is door de verdediging echter niet aannemelijk gemaakt en is de rechtbank ook anderszins niet gebleken. De rechtbank verwijst in dit verband naar het hiervoor overwogene ten aanzien van de implementatie van richtlijn 2016/680.

Wettelijke grondslag

Vervolgens rijst de vraag naar de wettelijke grondslag voor het daaropvolgende verwerken en gebruiken van de Sky ECCdata. De verdediging stelt dat de artikelen 126uba en 126t Sv daartoe onvoldoende grondslag bieden.

Omdat het OM voorzag dat met het inzien en het gebruiken van de inhoud van de Sky ECC data inbreuk zou worden gemaakt op de persoonlijke levenssfeer van de betrokkenen, heeft het OM aan de rechter-commissaris machtigingen (en aanvullende toestemming) op grond van de artikelen 126t en 126uba Sv gevraagd. De rechter-commissaris heeft deze machtigingen (en aanvullende toestemming) vervolgens verleend.

Artikel 126uba Sv omvat de rechterlijke toets voor het binnendringen in een geautomatiseerd werk, het onderzoek van dat geautomatiseerd werk, inclusief de vastlegging en verwerking van de daarbij aangetroffen gegevens. Naar het oordeel van de rechtbank biedt dit artikel daarmee een adequate grondslag voor het doorzoeken en analyseren van Sky ECC data. Zoals de Rechtbank Rotterdam overwoog op 11 april 2022 heeft de officier van justitie als het ware ‘het meerdere’ gevraagd om ‘het mindere’ te kunnen laten toetsen. Door middel van deze toets is de rechterlijke afweging ingebouwd om de verwerking van de data met inachtneming van de relevante belangen te doen plaatsvinden.

In het al eerder aangehaalde vonnis van de rechtbank Amsterdam van 21 november 2022 werd overwogen dat de artikelen 126uba en 126t Sv geen wettelijke grondslag bieden voor gebruik van data die zijn verkregen in het kader van een buitenlands opsporingsonderzoek. De rechtbank was in die zaak van oordeel dat in het Wetboek van Strafvordering niet expliciet wordt voorzien in wetgeving voor deze bijzondere gevallen, waarbij dergelijke gegevens zijn verkregen uit het buitenland, en dat de wet in die gevallen geen voorafgaande toestemming van een rechter-commissaris vereist. De rechtbank overwoog echter dat de algemene taakomschrijving van de rechter-commissaris zoals neergelegd in artikel 170 Sv, de opdracht behelst te waken over de rechtmatigheid en volledigheid van het opsporingsonderzoek. Daarbij kan de rol van de rechter-commissaris onder omstandigheden worden beschouwd als een aanvullende waarborg voor de evenwichtigheid en volledigheid van het onderzoek. De mogelijkheid om toestemming van de rechter-commissaris te vorderen buiten situaties waarin de wet dit eist, vloeit daarmee voort uit het systeem van de wet.

De rechtbank is met de rechter-commissaris van oordeel dat – gelet op de te maken inbreuk – een onafhankelijke rechterlijke toets was aangewezen. Voor zover artikel 126uba Sv daartoe niet de juiste wettelijke grondslag bood, ziet ook deze rechtbank in de algemene taakomschrijving van de rechter-commissaris een grondslag voor de voor de door hem gegeven machtigingen en toestemmingen.

De rechtbank concludeert op grond van het voorgaande dat beperkingen op de grondrechten als bedoeld in de artikelen 7 en 8 van het Handvest alsmede artikel 8 EVRM bij wet zijn voorzien dan wel volgen uit het systeem van de wet.

De rechtbank is voorts van oordeel dat de rechter-commissaris in redelijkheid tot de gevraagde machtiging en toestemming heeft kunnen beslissen. De rechter-commissaris heeft steeds getoetst of aan het (verzwaarde) verdenkingsvereiste werd voldaan, heeft een proportionaliteits- en een subsidiariteitstoets uitgevoerd en heeft de zoeksleutels en kaders waarbinnen de Sky ECCdata mochten worden onderzocht, bepaald. Naar het oordeel van de rechtbank heeft de rechter-commissaris hierbij inhoudelijk steeds een zorgvuldige afweging gemaakt. Dit geldt ook voor de toestemming om onderzoek te mogen doen naar de Sky ECC data van verdachten die (tevens) voorkomen binnen het onderzoek Cherokee. Tegen die inhoudelijke afwegingen is ook niet specifiek verweer gevoerd.

Uit de beschikbare stukken blijkt immers dat er sprake was van verdenkingen van ernstige strafbare feiten, gepleegd in georganiseerd verband, waarbij gebruik werd gemaakt van cryptocommunicatie via Sky ECC. Naar het oordeel van de rechtbank rechtvaardigde het belang van de opsporing een inbreuk op de privacy van betrokkenen. Daar waar het gaat om de afweging van de belangen sluit de rechtbank zich aan bij de rechters-commissarissen in hun proces-verbaal van 6 mei 2021, waarin zij aangeven dat en waarom op voorhand te verwachten was dat Sky ECC hoofdzakelijk werd gebruikt voor zakelijke, criminele activiteiten, waardoor de potentiële inbreuk op het privé-, familie- en gezinsleven zoals beschermd door artikel 8 EVRM bovendien wordt genuanceerd.

5.1.5. De voorwaarden die de rechters-commissarissen aan de uitvoering van de machtiging hebben gesteld luidden als volgt:

De vergaarde en ontsleutelde informatie mag slechts worden onderzocht met toepassing van vooraf aan de rechter-commissaris voorgelegde zoeksleutels, zoals:- informatie over Sky ECC gebruikers (en hun tegencontacten en eventueel daar weer de tegencontacten van) uit lopend onderzoek naar criminele samenwerkingsverbanden;- zoektermen (steekwoorden) en/of afbeeldingen die naar hun aard wijzen op ernstige criminele activiteiten in georganiseerd verband;

Het onderzoek met de zoeksleutels moet zo worden ingericht dat desgewenst achteraf reproduceerbaar en verifieerbaar is voor de rechtbank en verdediging welke resultaten/dataset de zoekslag heeft opgeleverd, en dus welke gegevens ter beschikking zijn gesteld voor het desbetreffende opsporingsonderzoek;

Er wordt bij het onderzoek recht gedaan aan het verschoningrecht van geheimhouders waaronder advocaten. Voor zoveel mogelijk wordt geheimhouderscommunicatie actief uitgefilterd;

De rechter-commissaris wordt inzage gegeven in de onderliggende Franse rechterlijke beslissingen;

De vergaarde informatie wordt na het onderzoek zoals hiervoor omschreven voorgelegd aan de rechter-commissaris om de inhoud en omvang te controleren, en de relatie tot concrete vermoedelijke strafbare feiten te beoordelen;

De vergaarde informatie zal pas na uitdrukkelijke toestemming van de rechter-commissaris aan het OM of de politie ter beschikking worden gesteld ten behoeve van (verder) opsporingsonderzoek. Daarbij moet (gelet op voorwaarde 2) duidelijk zijn op welke gegevens de toestemming ziet, en welke gegevens aan het onderzoeksteam worden verstrekt;

De vergaarde informatie zal slechts ter beschikking worden gesteld voor onderzoeken naar strafbare feiten die naar hun aard, in georganiseerd verband gepleegd of beraamd, een ernstige inbreuk maken op de rechtsorde, dan wel misdrijven met een terroristisch oogmerk.

Vanuit het onderzoek Argus is informatie overgedragen aan het onderzoek Auckland. In dit onderzoek wordt onderzoek gedaan naar een vermeend crimineel samenwerkingsverband uit Amsterdam Zuidoost dat zich zou richten op de handel in verdovende middelen en witwassen. In het onderzoek Auckland was gebleken dat deelnemers aan dit crimineel samenwerkingsverband middels Sky ECC met elkaar in contact stonden.

Om een goed beeld te krijgen van dit criminele samenwerkingsverband is, na verzoek van het OM, op 18 februari 2021 aanvullende toestemming verleend door de rechter-commissaris om onderzoek te mogen doen naar gespecificeerde Sky ECC communicatie, gevoerd door geïdentificeerde verdachte personen. Dit betrof ook personen die voorkomen in het onderhavige onderzoek Cherokee, waaronder (mede)verdachten [medeverdachte 2] , [medeverdachte 4] , [medeverdachte 3] en [medeverdachte 5] . Het betrof hierbij zowel onderzoek naar communicatie van deze verdachten met anderen als communicatie van deze verdachten met derden (kader A en kader A-B). Deze toestemming is door de rechter-commissaris bevestigd in een proces-verbaal van 17 januari 2022.

Vanuit het onderzoek Auckland is vervolgens informatie overgedragen aan het onderhavige onderzoek Cherokee, dat is gestart op 16 april 2020 en is gericht op een vermeend crimineel samenwerkingsverband dat zich bezig zou houden met grootschalige import en handel van cocaïne en witwassen. Met het onderzoek Cherokee werden naast Sky ECC data uit het onderzoek Auckland ook Encrochat data uit het onderzoek Lemont gedeeld.

Op 13 september 2021 en 6 januari 2022 heeft de rechter-commisaris vorderingen toegewezen tot (permanente) onthouding ex artikel 149b Sv met betrekking tot de zwartgemaakte passages in de aan het dossier toegevoegde machtigingen ex artikel 126uba Sv, omdat er belangen zijn (met betrekking tot de werking van de interceptietool) die aan volledige openbaarmaking van de inhoud van de machtigingen in de weg staan.

Zijn de interceptie en de verkrijging van de Sky ECC data rechtmatig?

Voorbereidend onderzoek tegen verdachte?

Uit de hiervoor weergegeven feitelijke gang van zaken en de onderliggende stukken met betrekking tot de interceptie van de Sky ECC data en de uiteindelijke verkrijging van die data in het onderzoek Argus, volgt dat deze interceptie en verkrijging niet hebben plaatsgevonden in het voorbereidend onderzoek tegen een of meer van de verdachten in de zaak Cherokee. Deze verdachten noch de aan hen ten laste gelegde feiten waren destijds het voorwerp van onderzoek. Een eventueel vormverzuim ten aanzien van die interceptie en verkrijging valt dus niet rechtstreeks onder het bereik van artikel 359a Sv.

Vormverzuimen buiten het voorbereidend onderzoek

Onder omstandigheden kunnen er ook rechtsgevolgen verbonden worden aan vormverzuimen die weliswaar niet zijn begaan in het voorbereidend onderzoek tegen de verdachte, maar die wel van bepalende invloed zijn geweest op het verloop van het opsporingsonderzoek of de vervolging van de verdachte. Dat is dan ook de volgende vraag die ten aanzien van een aantal van de verdachten in het onderzoek Cherokee beantwoord dient te worden.

Toepasselijkheid vertrouwensbeginsel

Door het OM is vanaf het moment dat de Sky ECC data aan het dossier werden toegevoegd gesteld dat de interceptie van de Sky ECC data heeft plaatsgevonden in een Frans opsporingsonderzoek, met toestemming van een Franse rechter, op basis van Frans recht, met behulp van een Franse interceptietool en dat het interstatelijk vertrouwensbeginsel met zich meebrengt dat van de rechtmatigheid van die interceptie (en de daarop volgende verstrekking) moet worden uitgegaan. Toen nadien bekend werd dat de interceptie had plaatsgevonden met technische bijstand door Nederlandse opsporingsambtenaren, leidde dit niet tot een ander standpunt. Dit standpunt is inmiddels door meerdere rechtbanken in Nederland gevolgd, met de overweging dat het leveren van technische expertise en/of bijstand nog niet leidt tot een verschuiving van verantwoordelijkheid voor het opsporingsonderzoek. Dit was ook de overweging van de rechtbank in haar tussenbeslissing van 26 november 2021.

Door de verdediging is – niet alleen in het onderzoek Cherokee maar ook in andere strafzaken – vanaf het begin naar voren gebracht dat de rol van de Nederlandse opsporingsambtenaren bij de interceptie veel groter was dan uit de stukken naar voren kwam. Om deze reden bleven zij aandringen op het voegen van stukken en het horen van getuigen. Ter onderbouwing van hun stelling overlegde de verdediging (soms flarden) van stukken uit een Belgisch strafdossier, een buitenlands vonnis en mediaberichten. Ook werd door de verdediging de JIT-overeenkomst ingebracht. De verdediging verzocht in staat te kunnen worden gesteld om te onderzoeken wat de rol van de Nederlandse opsporingsambtenaren bij de interceptie was geweest en stelde dat het OM ten onrechte de blokkerende werking van het vertrouwensbeginsel inriep in reactie op de onderzoekswensen.

Het OM heeft uiteindelijk in een brief van 2 juni 2022, voorzien van tweeënveertig bijlagen, een nadere en meer gedetailleerde uiteenzetting gegeven van het verloop van de strafrechtelijke onderzoeken in Nederland, het verloop van de internationale samenwerking met Frankrijk en België, het verloop van de interceptie en de Nederlandse bijdrage aan de ontwikkeling en inzet van de interceptietool.

De rechtbank stelt voorop dat het op de weg van het OM ligt om transparant te zijn over het verloop van een opsporingsonderzoek, niet alleen in het geval van een onderzoek naar een individuele verdachte, bij uitstek ook in het geval een onderzoek leidt tot een bewijsgaring van een aard en omvang als in het geval van de Sky ECC hack. Tenminste mag worden verwacht dat inzicht wordt gegeven in de Nederlandse betrokkenheid bij dat onderzoek. Pas dan kan immers worden beoordeeld of bijvoorbeeld het vertrouwensbeginsel van toepassing is en of daarmee de kous af is. Aan die transparantie heeft het aanvankelijk ontbroken.

De rechtbank is van oordeel dat de stukken die thans deel uitmaken van het dossier voldoende inzicht geven in het bewijsgaringsproces rondom de Sky ECC data om de rol van de Nederlandse opsporingsambtenaren hierbij te kunnen duiden en de rechtsgevolgen daarvan te kunnen waarderen. Om die reden heeft de rechtbank de hiermee verband houdende onderzoekswensen van de verdediging op de zitting van 9 december 2022 afgewezen.

De rechtbank heeft evenmin aanleiding gezien de zaak aan te houden in afwachting van de beantwoording van de Hoge Raad van prejudiciële vragen van de rechtbank Noord-Nederland in het onderzoek Shifter. De rechtbank begrijpt de grote behoefte aan een eenduidige en bij voorkeur finale beslissing over de bruikbaarheid van de Sky ECC data voor het bewijs in strafzaken. Daarmee is echter nog niet gezegd dat de beantwoording door de Hoge Raad van de prejudiciële vragen zal voorzien in die behoefte. Ook een vergelijking met de gang van zaken bij lopende cassatieprocedures dringt op; zolang de Hoge Raad nog niet gesproken heeft, plegen de rechtbanken de zaken voort te zetten en zeker niet een inhoudelijke behandeling aan te houden. Bij de huidige stand van zaken vindt de rechtbank het niet noodzakelijk om de behandeling van deze zaak aan te houden in afwachting van de uitkomst van dit traject. Doorslaggevend daarbij is dat de rechtbank, nu zij kennis heeft genomen van alle aan het dossier toegevoegde stukken en standpunten, van oordeel is dat zij voldoende in staat is, zelf tot een afgewogen oordeel te komen over de in de zaken in het onderzoek Cherokee opgeworpen ontvankelijkheids- en rechtmatigheidsvragen. Dat dit oordeel op onderdelen zal afwijken van oordelen van andere rechtbanken die zich reeds hebben uitgelaten over de Sky ECC data, is inherent aan een rechterlijke procedure in eerste aanleg.

De rechtbank maakt uit de stukken op dat het inderdaad zo is dat de IP-tap in Frankrijk is gezet in het kader van een Frans onderzoek met machtiging van een Franse rechter. In zoverre is het vertrouwensbeginsel naar het oordeel van de rechtbank onverkort van kracht. De rechtbank gaat er nog steeds vanuit dat de interceptie in Frankrijk op basis van een toereikende wettelijke grondslag en in overeenstemming met artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (hierna: EVRM) heeft plaatsgevonden en het recht op privacy dus bij de opsporingshandelingen in acht is genomen. De rechtbank betrekt daarbij dat het feit dat de Franse rechter zich mede heeft gebaseerd op informatie afkomstig van Nederlandse opsporingsambtenaren geen afbreuk doet aan dit uitgangspunt, te meer nu niet is gebleken van enige onregelmatigheid of onjuistheid ten aanzien van deze informatie. Ook ten aanzien van de op deze interceptie volgende verstrekking van de Sky ECC data aan Nederland geldt dat er op mag worden vertrouwd dat deze heeft plaatsgevonden met inachtneming van op Frankrijk rustende wettelijke en verdragsrechtelijke verplichtingen.

Medeverantwoordelijkheid Nederland?

Bij de rechtbank dringt zich de vraag op of de Nederlandse opsporingsambtenaren niet een mate van medeverantwoordelijkheid dragen voor de interceptie. Uit de stukken blijkt immers van een actieve en toenemende betrokkenheid van Nederlandse opsporingsambtenaren bij de (voorbereiding van de) interceptie.

Weliswaar is de rechtbank met de officier van justitie van oordeel dat het verstrekken van informatie, zoals in dit geval informatie over de locatie en de werking van de servers en de criminele aard van 9.000 Sky ECC berichten, nog niet leidt tot een medeverantwoordelijkheid voor de daarop volgende interceptie. Echter, toen de interceptie in het Franse onderzoek eenmaal gaande was, ging de betrokkenheid van Nederlandse opsporingsambtenaren verder. Zoals hiervoor weergegeven, deden zij voorstellen voor verbetering van de kwaliteit van de IP-tap. Ook heeft de Nederlandse officier van justitie verzocht om formele verstrekking van de aldus afgevangen data om de technische mogelijkheden voor een tap ter verkrijging van de inhoudelijke data verder te onderzoeken. Eén van de doelstellingen van het JIT was het gezamenlijk uitwerken, ontwikkelen en uitvoeren van de benodigde techniek om de gevoerde communicatie te kunnen ontsleutelen. Nederlandse rechercheurs hebben een techniek ontwikkeld om een kopie van het werkgeheugen van de servers te maken om versleutelingselementen en wachtwoorden te verkrijgen en hebben bijstand verleend bij de inzet van die techniek. Ook hebben zij de MITM-techniek ontwikkeld die het ontsleutelen mogelijk maakte en zij hebben per toerbeurt meegedraaid in de 24/7 monitoringsdienst om de stabiliteit van het MITM-systeem en de Sky ECC infrastructuur te waarborgen. De rechtbank ziet in deze Nederlandse betrokkenheid een toenemende mate van bepalende invloed. De Nederlandse inbreng, die speciaal voor dit doel werd ontwikkeld, lijkt cruciaal te zijn geweest voor het welslagen van de interceptie, in die zin dat uiteindelijk ook van de inhoud van de berichten kennis kon worden genomen.

Deze betrokkenheid van de Nederlandse opsporingsambtenaren roept zoals gezegd de vraag op of zij niet medeverantwoordelijk moeten worden gehouden voor de interceptie. Dat leidt tot de vraag of de Nederlandse officier van justitie zich in dat verband niet had moeten wenden tot de rechter-commissaris teneinde een machtiging te verkrijgen voor deze interceptie. Bij de officier van justitie was immers bekend dat een aanzienlijk deel van de gebruikers van Sky ECC zich in Nederland bevond.

Daarbij komt de vraag of ingevolge artikel 5.4.18 Sv een eerdere gang naar de rechter-commissaris niet aangewezen was geweest. Dit artikel schrijft voor dat de officier van justitie de rechter-commissaris kennisgeeft van een interceptie op Nederlands grondgebied, nadat hij daarover middels een daartoe strekkend formulier is geïnformeerd door een lidstaat, waarna de rechter-commissaris aangeeft of met de interceptie kan worden ingestemd. Weliswaar blijkt in geval van de Sky ECC hack niet van een dergelijk formulier, maar dat de Nederlandse officier van justitie op de hoogte was van de interceptie die ook vele gebruikers in Nederland trof, is evident.

Een positieve beantwoording van ieder van deze twee vragen zou kunnen betekenen dat een vormverzuim moet worden vastgesteld. De rechtbank laat de beantwoording van deze vragen echter in het midden en wel om de reden dat – zo er al sprake is van een vormverzuim – dit verzuim niet van bepalende aard is geweest in het onderzoek naar de verdachten in het onderzoek Cherokee en derhalve zonder consequenties kan blijven.