Rechtspraak Parket bij de Hoge Raad 2017-07-14

ECLI:NL:PHR:2017:888

Civiel recht 41,762 tokens

8.4.2-8.4.4 (en vervolgens daarop voortbouwend) heeft miskend dat het de (voor)vraag had dienen te beantwoorden of het [B] , in het licht van de onderlinge rechtsverhoudingen van partijen, vrij stond om zich op de opzeggingsclausule in de Leveringsovereenkomst te beroepen (zie onder 2.11), en (b) het daarna de (vervolg)vraag had moeten beantwoorden of [eiseres] zich jegens [betrokkene 1] op die opzegging kon beroepen (zie onder 2.12). 3.2.6 Het subonderdeel bevat daarnaast de klacht (onder 2.12) dat het hof bij de beantwoording van de hiervoor genoemde (vervolg)vraag of [eiseres] zich jegens [betrokkene 1] op de opzegging door [B] mocht beroepen ten onrechte niet kenbaar alle omstandigheden van het geval heeft meegewogen. Het hof zou in ieder geval niet kenbaar dan wel onvoldoende hebben meegewogen de omstandigheden dat: (a) [eiseres] en [betrokkene 1] gezamenlijk aandeelhouder waren van [B] ; (b) [B] (in zoverre) instrumenteel was in de transactie waarbij middels royalties de koopsom voor [B] door [eiseres] aan [betrokkene 1] werd betaald; (c) het niet marktconform zijn van de prijs die [eiseres] betaalde aan [B] door partijen (waaronder [B] zelf) nu juist beoogd was; (d) de transactie mede om fiscale voordelen te behalen aldus gestructureerd was; (e) [B] mede bestuurd werd door D. [betrokkene 2] , die tevens bestuurder was van [eiseres] ; (f) [eiseres] en [B] hebben onderkend dat zij allebei belang hadden bij opzegging, zonder daarbij het belang van [betrokkene 1] bij voortzetting in ogenschouw te nemen; (g) [B] voor de opzegging van de Leveringsovereenkomst toestemming nodig had van [betrokkene 1] als medeaandeelhouder, welke toestemming nooit is verleend; (h) de (tekst van de) Leveringsovereenkomst dateerde van vóór het sluiten van de Koopovereenkomst en Leveringsovereenkomst (bedoeld zal zijn: Royaltyovereenkomst) maar dat de Leveringsovereenkomst deel is gaan uitmaken van die meeromvattende afspraken, waardoor niet (ook niet voorshands) kon worden uitgegaan van de tekst van die overeenkomst betreffende de opzeggingsbepaling. 3.2.7 De klachten lenen zich voor een gezamenlijke bespreking. In de kern komen zij erop neer dat, gelet op de door het hof aangenomen samenhang tussen de verschillende overeenkomsten én in het licht van een aantal bijzondere feiten en omstandigheden van het geval, het hof onvoldoende duidelijk heeft gemaakt waarom [eiseres] zich in het kader van de stopzetting van de royaltybetalingen aan [betrokkene 1] (vanaf 2008), op de opzegging van de Leveringsovereenkomst door [B] mocht beroepen. 3.2.8 De door het hof onderkende samenhang tussen de Koopovereenkomst, Royaltyovereenkomst en Leveringsovereenkomst (zie hiervoor onder 2.2 tot en met 2.6) brengt het hof tot het uitgangspunt dat de Royaltyovereenkomst zo moet worden uitgelegd, dat [eiseres] zich dient in te spannen de situatie waarin [betrokkene 1] aanspraak kan maken op royalties te handhaven en dat [eiseres] zich daarom niet zonder meer op de beëindiging van de Leveringsovereenkomst door [B] kan beroepen (rov. 7.2.5). Dit uitgangspunt lijkt mij juist. De bedoelde samenhang leidt er immers toe dat moet worden aangenomen dat (de helft van) de in de Royaltyovereenkomst afgesproken betalingen strekken tot betaling van de koopprijs van de meerderheid van de aandelen in [B] door [eiseres] , zoals neergelegd in de Koopovereenkomst (rov. 7.2.4). Het ligt dan niet voor de hand dat [eiseres] zich zonder meer op de beëindiging van de Leveringsovereenkomst door [B] kan beroepen, vanwege het verstrekkende gevolg dat zij dan ontslagen zou zijn van de verplichting tot betaling van het nog openstaande deel van de koopprijs. Het hof overweegt om die reden terecht dat [eiseres] zich dient in te spannen de situatie waarin [betrokkene 1] aanspraak kan maken op royalties te handhaven (rov. 7.5.2). 3.2.9 In rov. 8.4.2 bouwt het hof voort op rov. 7.5.2. Het hof overweegt daar dat de samenhang tussen de overeenkomsten kan meebrengen dat [eiseres] zich naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid niet op de opzegging kan beroepen, en dat het hetgeen door [betrokkene 1] is aangevoerd leest als een beroep op het bepaalde in art. 6:248 BW, waarbij de bewijslast op [betrokkene 1] ligt. Het hof lijkt hier te doelen op het eerste lid van art. 6:248 BW, dat inhoudt dat een overeenkomst niet alleen de door partijen overeengekomen gevolgen heeft maar ook de gevolgen die voortvloeien uit de eisen van redelijkheid en billijkheid. In rov. 8.4.9 overweegt het hof echter dat niet gezegd kan worden dat het beroep van [eiseres] op de opzegging naar eisen van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is. Daarmee is kennelijk bedoeld toepassing te geven aan het tweede lid van art. 6:248 BW. Aldus is onduidelijk welke maatstaf het hof precies heeft toegepast bij de beoordeling van de vraag of [eiseres] zich kon beroepen op de opzegging van de Leveringsovereenkomst door [B] 3.2.10 Hierbij is te wijzen op het verschil tussen lid 1 en lid 2 van art. 6:248 BW. Art. 6:248 lid 1 BW bepaalt dat een overeenkomst niet alleen de door partijen overeengekomen rechtsgevolgen heeft, maar ook die welke, naar de aard van de overeenkomst, uit de wet, de gewoonte of de eisen van redelijkheid en billijkheid voortvloeien. Het artikel noemt dus de verschillende bronnen waaruit de rechtsgevolgen van een overeenkomst voortvloeien. Daarbij wordt herhaald hetgeen reeds uit art. 6:2 lid 1 BW volgt, te weten dat schuldeiser en schuldenaar verplicht zijn zich jegens elkaar te gedragen overeenkomstig de eisen van redelijkheid en billijkheid. De bepaling regelt daarmee de zogeheten aanvullende werking van de redelijkheid en billijkheid. Art. 6:248 lid 2 BW bepaalt dat een tussen partijen als gevolg van de overeenkomst geldende regel niet van toepassing is, voor zover dit in de gegeven omstandigheden naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar zou zijn. Dit wordt ook wel de derogerende of beperkende werking van de redelijkheid en billijkheid genoemd. Deze werking van de redelijkheid en billijkheid is tevens te vinden in art. 6:2 lid 2 BW, dat bepaalt dat een tussen schuldeiser en schuldenaar krachtens wet, gewoonte of rechtshandeling geldende regel niet van toepassing is, voor zover dit in de gegeven omstandigheden naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar zou zijn. Met het woord “onaanvaardbaar” is in de genoemde artikelen tot uitdrukking gebracht dat de derogerende werking van de redelijkheid en billijkheid terughoudend dient te worden toegepast. De Hoge Raad heeft deze terughoudendheid diverse malen bevestigd en daartoe onder meer overwogen dat niet moet worden getoetst of sprake is van een enkele strijdigheid met de redelijkheid en billijkheid, maar dat de toets verder gaat: het moet gaan om onaanvaardbaarheid, en voorts dat “niet redelijk” een andere maatstaf vormt dan die in de meer terughoudende woorden “naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar” tot uitdrukking is gebracht in art. 6:248 lid 2 BW. Gelet op de terughoudende toetsing die in het kader van art. 6:248 lid 2 BW dient plaats te vinden, betekent de onduidelijkheid over de maatstaf die het hof heeft toegepast, dat niet zeker is of het hof de vraag of [eiseres] zich op de opzegging kon beroepen op de juiste wijze heeft beoordeeld. 3.2.11 In de stellingen van [betrokkene 1] ligt m.i. besloten dat hij zich beroept op lid 1 van art. 6:248 BW. Heel duidelijk is overigens niet, waarbij is aan te tekenen dat de rechtbank in zijn stellingen een beroep op art. 6:248 lid 2 BW heeft gelezen (vonnis 16 juni 2010, rov. 8.22). Ik lees daarin echter (ook) een beroep op lid 1, nu [betrokkene 1] steeds hamert op de samenhang van de verschillende overeenkomsten waarin volgens hem besloten dat [eiseres] zich niet zonder meer op de opzegging door [B] kan beroepen.

Feiten

Dat het in een geval als het onderhavige gaat om de aanvullende werking van redelijkheid en billijkheid, sluit ook aan bij het arrest Stichting Alcatel-Lucent Pensioenfonds/Alcatel-Lucent c.s., waarin de Hoge Raad als volgt overwoog: “4.4.2 Voor de opzegging van een uitvoeringsovereenkomst als de onderhavige gelden geen andere regels dan in het algemeen gelden voor de opzegging van duurovereenkomsten die voor onbepaalde tijd zijn aangegaan. Opzegging is dus in beginsel mogelijk, ongeacht of wet en overeenkomst voorzien in een regeling van de opzegging. De eisen van redelijkheid en billijkheid kunnen in verband met de aard en inhoud van de overeenkomst meebrengen dat opzegging slechts mogelijk is indien een voldoende zwaarwegende grond voor de opzegging bestaat, dat een bepaalde opzegtermijn in acht moet worden genomen, of dat de opzegging gepaard moet gaan met het aanbod tot betaling van een (schade)vergoeding. (HR 28 oktober 2011, ECLI:NL:HR:2011:BQ9854, NJ 2012/685; HR 14 juni 2013, ECLI:NL:HR:2013:BZ4163, NJ 2013/341). Dit neemt niet weg dat een voor onbepaalde tijd gesloten duurovereenkomst (die niet voorziet in een regeling van de opzegging), naar de bedoeling van partijen niet-opzegbaar kan zijn, met dien verstande dat de wederpartij van degene die zich op de niet-opzegbaarheid beroept, onder omstandigheden daartegen een beroep kan doen op, kort gezegd, de art. 6:248 lid 2 BW en 6:258 BW (HR 15 april 2016, ECLI:NL:HR:2016:660). Ook als een overeenkomst voorziet in een regeling van de opzegging, kunnen de eisen van redelijkheid en billijkheid in verband met de aard en inhoud van de overeenkomst in de omstandigheden van het geval in de weg staan aan respectievelijk opzegging, opzegging zonder zwaarwegende grond, opzegging op een bepaald moment, of opzegging zonder aanbod tot betaling van een (schade)vergoeding.” Het ligt in de rede dat de Hoge Raad met deze overweging de aanvullende werking van de eisen van redelijkheid en billijkheid voor ogen heeft gehad. Dat sluit aan bij de in eerdere arresten De Ronde Venen/Stedin en Auping/Beverslaapgeformuleerde regel, dat indien in wet en overeenkomst niet is voorzien in een regeling van de opzegging, geldt dat de overeenkomst in beginsel opzegbaar is. Ook die regel is, zo wordt algemeen aangenomen, gebaseerd op de aanvullende werking van redelijkheid en billijkheid (art. 6:248 lid 1 BW). Zo schrijft Schelhaas het volgende: “In de literatuur bestaat discussie over de vraag of het de aanvullende of veeleer de beperkende werking van de redelijkheid en billijkheid is die de opzegmogelijkheid in het leven roept. Ik denk dat de aanvullende werking de meest logische grondslag is. Immers, partijen zijn niet met zoveel woorden overeengekomen dat geen opzegmogelijkheid bestaat, in welk geval de derogerende werking zou moeten worden ingeroepen, maar hebben simpelweg geen voorziening getroffen voor een tussentijds beëindiging. Om die reden moet de overeenkomst worden aangevuld. Zie ook Tjong Tjin Tai in zijn noot bij HR 28 oktober 2011, NJ 2012/685 (De Ronde Venen/Stedin), die terecht onderstreept dat de Hoge Raad niet het mantra voor de derogerende werking (‘naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar’) hanteert, zodat uitgegaan moet worden van de aanvullende werking.” Kortom, mede aan de hand van de aanvullende werking van de redelijkheid en billijkheid diende het hof te beoordelen of [eiseres] zich kon beroepen op de opzegging van de Leveringsovereenkomst. Zoals gezegd, is onduidelijk of het hof deze beoordelingsmaatstaf heeft toegepast. 3.2.12 Ook het vervolg van de redenering van het hof acht ik problematisch. Voor een goed begrip van de door partijen opgezette constructie is het nuttig om aan te halen wat de rechtbank daarover vaststelde in haar tussenvonnis (rov. 8.8-8.10): 8.8. De gevolgen voor [betrokkene 1] van de gekozen constructie waren de volgende: - [betrokkene 1] raakte vanaf de overdracht van de aandelen zijn meerderheidsbelang in [B] kwijt; - er was een vaste prijs voor de aandelen bepaald, zij het dat de uitbetaling daarvan in termijnen zou plaatsvinden; - [betrokkene 1] behield een eigen belang bij een goede bedrijfsvoering van [B] omdat alleen de daadwerkelijke levering van vis leidde tot royaltyvergoeding en daarmee tot betaling voor de aandelen; - [betrokkene 1] behield ook een belang bij [B] omdat hij nog bijna de helft van de aandelen in zijn bezit had en de daarvoor te realiseren waarde zou afhangen van de waarde van de onderneming; - [betrokkene 1] ontving de waarde van zijn aandelen op de Filippijnen en had daarmee geen in Turkije belaste inkomsten. 8.9. De gevolgen voor [eiseres] waren de volgende - [eiseres] verwierf een meerderheidsbelang in [B] , met welke onderneming zij al een jarenlange relatie had als afnemer; - [eiseres] betaalde een gering deel van de koopsom voor de aandelen ineens en de rest op termijn; - [betrokkene 1] behield een belang bij de continuïteit van [B] ; nu de betalingen uit hoofde van royalty werden beschouwd als betaling voor vis, kon deze betaling geschieden zonder dat daarover in Nederland (vennootschaps)belasting werd geheven. 8.10. De gevolgen voor [B] waren de volgende: - door de royaltybetaling werd geleverd voor een lagere prijs dan wanneer geen royalties zouden zijn overeengekomen; - de winst van [B] werd door deze constructie ‘afgeroomd’ en de Turkse fiscus derhalve benadeeld; - daar staat tegenover dat aan [betrokkene 1] geen salaris werd betaald. 3.2.13 Bij de opzegging van de Leveringsovereenkomst in januari 2007 door [B] speelde kennelijk een belangrijke rol (zo heeft [eiseres] zelf aangevoerd) dat het volgens de Turkse belastingwetgeving met ingang van 1 januari 2007 niet meer geoorloofd was dat [B] aan [eiseres] een prijs rekende voor de vis die onder de marktprijs lag. In feite betekende dit dat de hele constructie, zoals geschetst door de rechtbank, niet meer aantrekkelijk was voor [eiseres]. [eiseres] zou immers een hogere prijs voor de vis moeten gaan betalen aan [B] en daarnaast ook de royalties verschuldigd blijven aan [betrokkene 1] . Daarmee was de opzegging van de Leveringsovereenkomst door [B] vooral in het voordeel van [eiseres]. 3.2.14 [betrokkene 1] heeft dit getracht duidelijk te maken aan het hof door het aanvoeren van de onder 3.2.6 genoemde feiten en omstandigheden a tot en met h. Naar mijn mening heeft het hof die feiten en omstandigheden onvoldoende begrijpelijk bij zijn beoordeling betrokken, dan wel deze op niet begrijpelijke wijze terzijde geschoven. 3.2.15 Onbegrijpelijk acht ik met name 's hofs vaststelling in rov. 8.4.4, dat de prijs die [eiseres] voor de vis betaalde aanzienlijk onder de marktprijs was en voor [B] dus niet gunstig was, en dat dat in feite betekende dat er voor [B] van aanvang af een goede reden was een einde te maken aan de Leveringsovereenkomst (rov. 8.4.4). Met die laatste overweging gaat het hof voorbij aan de essentie van de door partijen opgezette constructie, namelijk dat [eiseres] een deel van de prijs voor de vis door middel van royalties buiten [B] om aan [betrokkene 1] betaalde, in ruil waarvoor [betrokkene 1] geen salaris uit [B] haalde, en waardoor [B] het voordeel had dat haar winst werd afgeroomd en minder hoefde af te dragen aan de Turkse fiscus. Het voordeel voor [eiseres] was dat zij minder vennootschapsbelasting hoefde te betalen, omdat de royalties als betaling voor vis werden aangemerkt.

Feiten

De te lage prijs die [eiseres] voor de vis betaalde betekende dus helemaal niet dat er voor [B] van aanvang af een goede reden was om een einde te maken aan de Leveringsovereenkomst; die reden ontstond pas toen de Turkse fiscus niet meer accepteerde dat [B] haar vis onder de marktprijs verkocht aan [eiseres] . 3.2.16 Ook niet goed begrijpelijk is het vervolg van 's hofs overweging in rov. 8.4.4, dat erop neerkomt dat [eiseres] als meerderheidsaandeelhouder zich niet hoefde in te spannen de Leveringsovereenkomst in stand te houden als de resultaten van [B] negatief waren, 'al dan niet mede als gevolg van de ongunstige voorwaarden van de Leveringsovereenkomst'. Voor zover de resultaten van [B] negatief waren als gevolg van de ongunstige voorwaarden van de Leveringsovereenkomst, was dit immers een door zowel [eiseres] als [betrokkene 1] én [B] bewust opgezette constructie. Daarmee strookt niet dat het hof in het midden laat of de resultaten van [B] negatief waren al dan niet als gevolg van de ongunstige voorwaarden van de Leveringsovereenkomst. 3.2.17 Hetzelfde geldt voor het oordeel in rov. 8.4.5, dat [betrokkene 1] onvoldoende gemotiveerd weersproken heeft dat het resultaat van [B] vanaf 2007 negatief is geweest. [betrokkene 1] heeft zich steeds op het standpunt gesteld dat [B] tot aan de opzegging in 2007 een positief resultaat heeft geboekt. [eiseres] heeft dit niet betwist en maakt zelf melding van een positief resultaat van [B] over 2005 van € 57.162,-- en over 2006 van € 57.369,--. Voorts is in de door de rechtbank vastgestelde feiten - waarvan, zoals gezegd, de juistheid op zichzelf niet is betwist - melding gemaakt van de volgende passage in de jaarrekening 2006 (rov. 3.14), waarnaar in het onderdeel wordt verwezen: “ [B] heeft in de afgelopen twee jaar zijn omzet verdubbeld en is zeer winstgevend, zeker als wij – zoals nu voorzien – eind 2007 kunnen stoppen met de nu nog verplichte royalty-betalingen.” Blijkens rov. 8.4.5 acht het hof echter beslissend dat het resultaat van [B] vanaf 2007 negatief is geweest. Gelet op het feit dat de opzegging door [B] plaatsvond op 16 januari 2007 en tot dan sprake was van positieve resultaten, is echter niet in te zien waarom het onvoldoende weersproken zijn door [betrokkene 1] van negatieve resultaten van [B] ná de opzegging, als een (valide) bedrijfseconomisch argument voor opzegging kunnen worden beschouwd. De verwijzing door het hof naar de stelling van [eiseres] 'dat deze passage (in de jaarrekening 2006 - AG) niet geheel juist is', is daarvoor in ieder geval niet toereikend. Die mededeling baseerde het hof kennelijk, zo vermeldt het onderdeel, op een uitlating die ter zitting in hoger beroep is gedaan namens [eiseres] . 3.2.18 Evenmin begrijpelijk acht ik het oordeel van het hof dat [eiseres] onvoldoende heeft gesteld om het oordeel te kunnen rechtvaardigen dat de resultaten van [B] negatief zijn omdat [B] ten gunste van de door [eiseres] opgerichte vennootschap Tlos is 'leeggehaald' (rov. 8.4.7). In de eerste plaats geldt ook voor dit argument dat het resultaat van [B] pas vanaf 2007 negatief is geweest, terwijl de opzegging door [B] plaatsvond op 16 januari 2007. Daarmee is niet in te zien hoe in de resultaten vanaf 2007 een rechtvaardiging kan worden gevonden voor die opzegging, zeker nu in de voorafgaande jaren sprake was van winst. In de tweede plaats lijkt het hof onvoldoende oog te hebben gehad voor de gevolgen van de door [eiseres] opgezette constructie. Die constructie hield in (zoals ook [eiseres] erkent, zie s.t. [eiseres] onder 6.8.3) dat [eiseres] haar vordering op [B] aan Tlos cedeerde. Ter voldoening van die vordering heeft [B] vis geleverd – dus via Tlos – aan [eiseres] zonder dat er royalties verschuldigd waren aan [betrokkene 1] . 3.2.19 Ten slotte is in het licht van de door het hof zelf geconstateerde samenhang van de overeenkomsten (en de voordelen die alle betrokkenen daarbij hadden tot aan januari 2007), niet begrijpelijk waarom het hof geen betekenis heeft toegekend aan de omstandigheid dat [eiseres] , als meerderheidsaandeelhouder van [B] en in de persoon van haar directeur [betrokkene 2] , die tevens een van de bestuurders was van [B] , aanzienlijke invloed op het reilen en zeilen van [B] had (zoals het hof constateert in rov. 8.4.6). Tezamen met de omstandigheid dat de opzegging buiten [betrokkene 1] om en zonder zijn instemming heeft plaatsgevonden – hetgeen voor de rechtbank een beslissend argument was ten faveure van [betrokkene 1] , zie rov. 8.22 van het vonnis – én in het licht van de overige hiervoor besproken feiten en omstandigheden, vormt de enkele opmerking van het hof ‘dat daarmee niet elk bestuursbesluit van [B] zonder meer op het bord van [eiseres] [kan] worden gelegd’ (rov. 8.4.6), een ontoereikende respons. Ik merk hierbij op dat er in cassatie vanuit moet worden gegaan dat [eiseres] voor opzegging wél de toestemming van [betrokkene 1] nodig had, nu het hof blijkens de laatste slotzin van rov. 8.4.9 veronderstellenderwijs is uitgegaan van de juistheid van die stelling van [betrokkene 1] . 3.2.20 Het voorgaande betekent dat 's hofs oordeel in rov. 8.4.9, dat voor de opzegging ‘goede grond bestond’, “gelet op de resultaten (van [B] - AG) en tegen de achtergrond van de tussen de aandeelhouders gemaakte afspraken”, onvoldoende begrijpelijk is gemotiveerd. Daarmee is evenmin voldoende begrijpelijk het daarop voortbouwende oordeel van het hof, dat niet gezegd kan worden dat een beroep op de opzegging naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is. Dit nog afgezien van de omstandigheid dat onduidelijk is of het hof bij zijn beoordeling de juiste maatstaf heeft aangelegd (zie onder 3.2.9-3.2.11). 3.2.21 Daarmee slagen de hierop gerichte klachten in onderdeel I van het incidentele cassatieberoep. Onderdeel II – wettelijke handelsrente? 3.3.1 Onderdeel II is gericht tegen rov. 7 en rov. 8 van Tussenarrest III, waarin het hof als volgt heeft geoordeeld: “7. Ter zake van kosten van administratie heeft [eiseres] een vordering van € 36.853,33, vermeerderd met de wettelijke handelsrente vanaf 27 januari 2005 (cva 5.5). 8. Als lasthebber van [B] heeft [eiseres] de vorderingen als vermeld in rechtsoverwegingen 3.5, 3.7 en 3.8, in totaal 35.397 (8.398 + 2.789 + 24.210), vermeerderd met de wettelijke handelsrente vanaf 27 januari 2005.” 3.3.2 Het onderdeel klaagt dat het hof in rov. 7 en rov. 8 ten onrechte, althans onvoldoende begrijpelijk gemotiveerd heeft geoordeeld dat [betrokkene 1] de wettelijke handelsrente (in plaats van de gewone wettelijke rente) verschuldigd is, omdat art. 6:119a BW slechts van toepassing is op vorderingen uit hoofde van een handelsovereenkomst en niet op vorderingen ter zake van schending van balansgaranties. 3.3.3 De in rov. 7 genoemde vordering betreft de vergoeding van de redelijke kosten die [eiseres] heeft moeten maken ter vaststelling van de schade als gevolg van de balansschendingen in de Koopovereenkomst. Dit valt te kwalificeren als een (wettelijke) verplichting tot vergoeding van vermogensschade (art. 6:96 lid 2, aanhef en onder b BW). Zoals bij de bespreking van Onderdeel 2 van het principale cassatieberoep reeds aan de orde kwam, is het regime van art. 6:119a BW slechts van toepassing op betalingen uit hoofde van handelsovereenkomsten. De Hoge Raad heeft in 2013 geoordeeld dat de verplichting tot vergoeding van schade daartoe niet kan worden gerekend. Dit blijkt ook uit de considerans onder 13 van Richtlijn 2000/35/EG, waarop art. 6:119a BW stoelt, alsmede Kamerstukken II 2001-2002, 28 239, nr. 3, p. 10). Dit brengt mee dat de tegen rov.