Rechtspraak Parket bij de Hoge Raad 2013-08-20
ECLI:NL:PHR:2013:1437
Strafrecht
[verdachte] 1. Het Gerechtshof Amsterdam, nevenzittingsplaats ’s-Hertogenbosch, heeft verdachte op 8 november 2011 vrijgesproken van feit 1 en voor 2: Overtreding van een voorschrift gesteld krachtens artikel 6.51, eerste lid, van de Wet luchtvaart, opzettelijk begaan door een rechtspersoon, meermalen gepleegd, veroordeeld tot een geldboete van € 2500. 2. Verdachte heeft cassatie doen instellen. Mr. V.Q. Vallenduuk, advocaat te Zaandam, heeft een schriftuur ingediend houdende drie middelen van cassatie. De eerste twee middelen lenen zich volgens de steller van schriftuur voor gezamenlijke bespreking. 3.1. Het hof heeft bewezenverklaard dat "zij op 22 januari 2009 te Schiphol, gemeente Haarlemmermeer, opzettelijk, gevaarlijke stoffen zoals aangewezen in artikel 2 Besluit vervoer gevaarlijke stoffen door de lucht, te weten Lithium batterijen (UN 3090), welke stoffen tevens genoemd zijn in de gevaarlijke stoffenlijst (tabel 3-1) van de ICAO-TI 2009-2010, ten vervoer met een luchtvaartuig heeft aangeboden, terwijl daarbij Annex 18 en de Technische Voorschriften niet in acht zijn genomen, immers heeft zij in strijd met de ICAO-TI 2009-2010 gehandeld door - in strijd met voorschrift 5;2.4.1.1. niet op elke collo de juiste vervoersnaam van de gevaarlijke stof(fen) en de juiste UN-nummers te vermelden en - in strijd met voorschrift 5;2.4.2 de namen en de adressen van de aanbieder en van de ontvanger niet op elke collo aan te geven." 3.2. De Wet luchtvaart geeft in Hoofdstuk 6 regels voor het luchtvervoer. Titel 6.5. heeft betrekking op vervoer van gevaarlijke stoffen. De volgende bepalingen van deze Titel zijn relevant: "Artikel 6.51 1. Het is verboden bij of krachtens algemene maatregel van bestuur aan te wijzen gevaarlijke stoffen met een luchtvaartuig te vervoeren, ten vervoer aan te bieden of aan te nemen, alsmede te laden in of te lossen uit een luchtvaartuig, of tijdens het vervoer neer te leggen. 2. Het verbod in het eerste lid geldt niet voor de bij of krachtens algemene maatregel van bestuur aan te wijzen gevaarlijke stoffen of categorieën van gevaarlijke stoffen, indien aan de bij of krachtens die algemene maatregel van bestuur terzake gestelde regels is voldaan. 3. Onder het vervoer van gevaarlijke stoffen wordt mede begrepen het laten staan op een luchtvaartterrein van een luchtvaartuig waarin zich dergelijke stoffen bevinden. Artikel 6.52 1. Het is verboden gevaarlijke stoffen ten vervoer aan te bieden onder een andere benaming of onder opgave van een andere categorie-indeling dan die welke bij of krachtens deze wet is voorgeschreven. 2. De in het eerste lid strafbaar gestelde feiten zijn misdrijven. Artikel 6.53 1. De regels, bedoeld in artikel 6.51, tweede lid , kunnen onder meer betrekking hebben op: (...) b. de documenten die met betrekking tot gevaarlijke stoffen opgemaakt dienen te worden; (...) e. de eisen ten aanzien van verpakking van gevaarlijke stoffen, met inbegrip van de daarbij behorende inrichting of uitrusting, en het testen of keuren daarvan, alsmede de uitgifte en intrekking van verpakkingskenmerken; (...) f. de etiketten, kenmerken of andere aanduidingen op de verpakking, bedoeld in onderdeel e". De in het eerste lid van artikel 6.51 Wet luchtvaart in het vooruitzicht gestelde algemene maatregel van bestuur is het Besluit vervoer gevaarlijke stoffen door de lucht. Artikel 1 van dit besluit heeft de volgende inhoud: "In dit besluit en de daarop berustende bepalingen wordt verstaan onder: a. wet: Wet luchtvaart ; b. Annex 18: ingevolge een mededeling van Onze Minister van Verkeer en Waterstaat gepubliceerd in de Staatscourant van kracht zijnde versie van de op grond van de artikelen 37, 54 en 90 van het op 7 december 1944 te Chicago gesloten Verdrag inzake de Burgerluchtvaart (Trb. 1973, 109) door de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie vastgestelde Annex 18 (The Safe Transport of Dangerous Goods by Air), zoals ter inzage gelegd op de bij die mededeling aangegeven locatie; c. Technische Voorschriften: ingevolge een mededeling van Onze Minister van Verkeer en Waterstaat gepubliceerd in de Staatscourant van kracht zijnde versie van de bij Annex 18 behorende «Technical Instructions for the Safe Transport of Dangerous goods by Air», Doc 9284-AN/905, inclusief het Supplement, zoals ter inzage gelegd op de bij die mededeling aangegeven locatie; d. afzender: natuurlijke persoon of rechtspersoon als bedoeld in artikel 9, eerste lid,onder 1°; e. expediteur-luchtvrachtagent: natuurlijke persoon of rechtspersoon als bedoeld in artikel 9, eerste lid, onder 2°; f. grondafhandelaar: natuurlijke persoon of rechtspersoon als bedoeld in artikel 9, eerste lid, onder 3°. 2. Onze Minister van Verkeer en Waterstaat draagt zorg voor een vertaling van Annex 18 en de Technische Voorschriften en doet van de wijze van bekendmaking mededeling in de Staatscourant." In Stcrt. 2009, 70 van 14 april 2009 maakte de Minister bekend dat de gewijzigde editie voor 2009-2010 van de bij Annex 18 (The Safe Transport of Dangerous Goods by Air) van het op 7 december 1944 te Chicago gesloten Verdrag inzake de Burgerluchtvaart, behorende Technische Voorschriften (Technical Instructions for the Safe Transport of Dangerous Goods by Air, Doc. 9284-AN/905) kan worden ingezien bij het Ministerie van Verkeer en Waterstaat, Koningskade 4 in Den Haag en bij de Inspectie Verkeer en Waterstaat, Saturnusstraat 50 in Hoofddorp. In Trb. 2009, 48 van vrijdag 3 april 2009 wordt voor de Bijlagen bij het Verdrag inzake de internationale burgerluchtvaart verwezen naar Trb. 1999, 108. Tevens wordt vermeld dat de bijlagen sindsdien een aantal keren is gewijzigd, aan welke zin een voetnoot is toegevoegd die de volgende inhoud heeft: "De geconsolideerde tekst van de Bijlagen 1 tot en met 18, geldend per 13 februari 2009, ligt ter inzage bij: – het Ministerie van Verkeer en Waterstaat, Bibliotheek van de Hoofddirectie Juridische Zaken, Koningskade 4, Kamer A 05.44, Den Haag; – het Ministerie van Verkeer en Waterstaat, Bibliotheek Inspectie Verkeer en Waterstaat, Saturnusstraat 50, Kamer B.102, Hoofddorp; en – het Ministerie van Buitenlandse Zaken, Afdeling Verdragen, Bezuidenhoutseweg 67, Den Haag." 3.3. Uit het bovenstaande maak ik op dat bijlage 18 met de daar weer bijhorende technische instructies eerst per 13 februari 2009, dus na het ten laste gelegde feit, inwerking is getreden. Het standpunt dat in het middel wordt verdedigd komt erop neer dat de ICAO-TI 2009-2010 op 22 januari 2009 nog geen rechtskracht hadden en dat de ICAO-TI 2007-2008 op die datum hun rechtskracht hadden verloren. Uit de inhoud van de hiervoor aangehaalde voetnoot maak ik op dat het eerste onderdeel van het middel terecht is voorgesteld. Dat geldt mijns inziens niet voor het tweede onderdeel. Als het tweede onderdeel juist zou zijn, zou er telkens een vacuüm ontstaan tussen het moment waarop de oude ICAO-TI van rechtswege hun gelding zouden verliezen en het moment waarop de nieuwe ICAO-TI van kracht worden, waarin geen Technische Voorschriften voor de burgerluchtvaart zouden gelden. Dat is niet alleen ongewenst maar volstrekt ongerijmd. Mijns inziens moet artikel 1 aanhef en onder b en c van het Besluit vervoer gevaarlijke stoffen door de lucht aldus worden begrepen dat het van kracht worden van de nieuwe versie, door mededeling van de Minister, gepubliceerd in de Staatscourant, een einde maakt aan de heerschappij van de oude versie. Dat betekent dat de oude versie blijft gelden zolang deze niet is opgevolgd door een nieuwe versie. Het hof heeft zich in zijn arrest erg veel moeite getroost om de conclusie te bereiken dat de ICAO-TI 2009- 2010 al wel, zij het in de Engelse taal, voorhanden was en gelding had voor het Nederlandse rechtsgebied, maar het had zich deze moeite kunnen besparen.