ECLI:NL:OGEAA:2025:153
Parketnummer: P-2024/00160
Zaaknummer: 140 van 2025
Uitspraak: 13 juni 2025 Tegenspraak
Vonnis van dit Gerecht
in de strafzaak tegen de verdachte:
[Verdachte],
geboren op [geboortedatum] 1962 in [geboorteplaats],
wonende in [woonplaats], te [adres 1].
Onderzoek van de zaak
Het onderzoek ter openbare terechtzitting heeft plaatsgevonden op 12 maart 2025 (regiezitting), en op 20 mei 2025 en 23 mei 2025 (inhoudelijke behandeling). De verdachte is telkens verschenen, bijgestaan door zijn raadsman, mr. D.G. Illes, advocaat in Aruba.
De officier van justitie, mr. W.E.M. van Erp, heeft ter terechtzitting gevorderd dat het Gerecht het onder 1 tot en met 4 primair ten laste gelegde en het onder 5 ten laste gelegde bewezen zal verklaren, en de verdachte ter zake daarvan zal veroordelen tot een gevangenisstraf voor de duur van twaalf maanden, waarvan zes maanden voorwaardelijk met een proeftijd van drie jaar, met aftrek van voorarrest.
De raadsman heeft primair bepleit dat de verdachte integraal moet worden vrijgesproken van het ten laste gelegde, dan wel dat hij zal worden ontslagen van alle rechtsvervolging. Tot slot heeft hij een strafmaatverweer gevoerd.
Tenlastelegging
Aan de verdachte zijn de feiten ten laste gelegd die zijn vermeld op de dagvaarding. Een afschrift van de dagvaarding is aan dit vonnis gehecht.
Formele voorvragen
Het Gerecht stelt vast dat de dagvaarding geldig is, dat het bevoegd is tot kennisneming van de zaak, dat het openbaar ministerie ontvankelijk is in zijn vervolging en dat er geen redenen zijn voor schorsing van de vervolging.
Bewezenverklaring
Het Gerecht acht - op grond van de hierna vermelde redengevende feiten en omstandigheden, de daaraan ten grondslag liggende bewijsmiddelen en de nadere bewijsoverwegingen, in onderling verband en samenhang beschouwd - wettig en overtuigend bewezen dat de verdachte de primair ten laste gelegde feiten onder 1 tot en met 4, alsmede het ten laste gelegde onder 5 heeft begaan, met dien verstande dat:
Feit 1 (zaaksdossier communicatie)
hij op een of meer tijdstippen in en/of omstreeks de periode van 16 april 2019 tot en met 31 december 2021 te Aruba en/of te Den Haag en/of elders in Nederland, al dan niet tezamen en in vereniging met een ander, althans alleen, als ambtenaar, opzettelijk een of meerdere geldbedragen (voor overboekingen aan Setar ter voldoening van privé-facturen van medeverdachte [medeverdachte]) ter hoogte van in totaal AFl. 14.829,48, die verdachte in zijn bediening, namelijk als (waarnemend) directeur van het Arubahuis onder zich had, heeft verduisterd en/of heeft toegelaten dat deze door een ander werden weggenomen en/of verduisterd;
Feit 2 (zaaksdossier huurwoning)
hij op een of meer tijdstippen in of omstreeks de periode van 1 april 2018 tot en met 31 december 2021 te Aruba en/of te Den Haag en/of elders in Nederland al dan niet tezamen en in vereniging met een ander, althans alleen, als ambtenaar opzettelijk een of meerdere geldbedragen (ter voldoening van privé facturen voor de huurwoning van medeverdachte [medeverdachte] aan de [adres 2] te Voorschoten voor:
kosten reparaties en/of verbouwing en/of tuinonderhoud ter hoogte van 21.937,17 euro en/of
kosten meubilair en/of inrichtingskosten ter hoogte van 6.188,68 euro en/of
kosten voor een alarminstallatie ter hoogte van 10.908,35 euro en/of
schoonmaakkosten ter hoogte van 11.461 euro),
ter hoogte van in totaal 50.495,20 euro, welk geld verdachte in zijn bediening, namelijk als (waarnemend) directeur van het Arubahuis onder zich had, heeft verduisterd en/of heeft toegelaten dat het door een ander werd weggenomen en/of verduisterd;
Feit 3 (zaaksdossier dienstverlening)
hij op een of meer tijdstippen in of omstreeks de periode van 1 februari 2018 tot en met 31 december 2021 te Aruba en/of te Den Haag en/of elders in Nederland al dan niet tezamen en in vereniging met een ander, althans alleen, als ambtenaar een of meerdere geldbedragen ter voldoening van privé facturen voor ingehuurde dienstverlening van Elever te weten de facturen:
nummer 2018100 gedateerd 13 januari 2018 ten bedrage van Afl. 3.337,87 en/of
nummer 2018101 gedateerd 13 januari 2018 ten bedrage van Afl. 3.337,87 en/of
nummer 2018107 gedateerd 11 juni 2018 ten bedrage van Afl. 2.464,59 en/of
nummer 2018108 gedateerd 11 juni 2018 ten bedrage van Afl. 1.293,75 en/of
nummer 201912 gedateerd 29 maart 2019 ten bedrage van Afl. 2.597,00 en/of
nummer 17 gedateerd 1 juli 2019 ten bedrage van Afl. 525,00 en/of
nummer 63 gedateerd 10 februari 2020 ten bedrage van Afl. 1.712,50 en/of
nummer 145 gedateerd 21 april 2021 ten bedrage van Afl. 500,00 en/of
nummer 154 gedateerd 21 mei 2021 ten bedrage van Afl. 2.375,00 en/of
nummer 162 gedateerd 22 juni 2021 ten bedrage van Afl. 2.625,00),
ter hoogte van in totaal Afl.
20.768,58, althans enig gelbedrag, welk geld verdachte in zijn bediening, namelijk als (waarnemend) directeur van het Arubahuis onder zich had, heeft verduisterd en/of heeft toegelaten dat deze door een ander werden weggenomen en/of verduisterd;
Feit 4 (zaaksdossier pinpasbetalingen)
hij op een of meer tijdstippen in of omstreeks de periode van 1 februari 2018 tot en met 31 december 2021 te Aruba en/of te Den Haag en/of elders in Nederland al dan niet tezamen en in vereniging met een ander, althans alleen, als ambtenaar opzettelijk een of meerdere geldbedragen (al dan niet privé) pinpasbetalingen van medeverdachte [medeverdachte] te weten:
voor 2.451,61 euro in winkels en/of restaurants en/of horeca en/of tankstations tijdens dienstreizen en/of
voor 2.426,79 euro in winkels en/of restaurants en/of horeca en/of tankstations tijdens zijn verblijf op Aruba in verkiezingstijd en/of
voor 20.048,05 euro voor lunches en/of diners bij restaurant en/of horeca en/of wijnwinkels),
ter hoogte van in totaal 24.926,45 euro, althans enig gelbedrag, welk geld verdachte in zijn bediening, namelijk als (waarnemend) directeur van het Arubahuis onder zich had, heeft verduisterd en/of heeft toegelaten dat het door een ander werd weggenomen en/of verduisterd;
Feit 5 (zaaksdossiers communicatie, huurwoning, dienstverlening en pinpasbetalingen)
hij op een of meer tijdstippen in of omstreeks de periode van 1 februari 2018 tot en met 31 december 2021 te Aruba en/of te Den Haag en/of elders in Nederland in zijn hoedanigheid van (waarnemend) directeur van het Arubahuis, opzettelijk met misbruik van zijn functie iets heeft gedaan en/of heeft nagelaten te doen teneinde enig voordeel voor hem of een ander te verkrijgen, immers heeft hij gelden van het Arubahuis en/of het land Aruba aangewend en/of laten aanwenden om:
(zaaksdossier communicatie) openstaande facturen van Setar inzake de privé-account van medeverdachte [medeverdachte] te (laten) betalen en/of;
(zaaksdossier huurwoning) schoonmaakwerkzaamheden en/of onderhoudswerkzaamheden aan de huurwoning en/of de tuin bij de huurwoning van medeverdachte [medeverdachte] aan de [adres 2] te (laten) verrichten en/of interieur en/of meubels en/of een alarminstallatie voor de huurwoning van medeverdachte [medeverdachte] aan de [adres 2] aan te (laten) schaffen en/of
(zaaksdossier dienstverlening) dienstverlening van Elever Strategy af te (laten) nemen, welke dienstverlening voor persoonlijk advies en PR van medeverdachte [medeverdachte] waren was en/of
(zaaksdossier pinpasbetalingen) privé betalingen van medeverdachte [medeverdachte] te (laten) verrichten bij winkels en/of restaurants en/of horeca en/of tankstations.
De in de tenlastelegging voorkomende taal- en/of kennelijke (schrijf)fouten of omissies zijn verbeterd (cursief). De verdachte is daardoor niet geschaad in de verdediging.
Het Gerecht acht niet bewezen hetgeen de verdachte meer of anders is ten laste gelegd dan hierboven is bewezen verklaard, zodat hij daarvan zal worden vrijgesproken.
Bewijsoverwegingen
Ten aanzien van alle feiten
Het Arubahuis
Het Kabinet van de Gevolmachtigde Minister, gelegen te Den Haag (hierna: het Arubahuis), is sinds 1983 de officiële vertegenwoordiging van de Arubaanse regering in Nederland conform het Statuut voor het Koninkrijk. Het Arubahuis behartigt de belangen van Aruba in Nederland en bij de Europese Unie. Daarnaast verleent het Arubahuis steun en bijstand aan Arubanen in Nederland.
Het Arubahuis is begrotingstechnisch een normale overheidsdienst die direct onder de budgetverantwoordelijkheid van de Minister van Algemene Zaken valt. In de praktijk is het Arubahuis echter meer dan een normale overheidsdienst, doordat het ook intermediaire financiële taken voor overheidsdiensten op Aruba vervult en daarnaast zelf ook verplichtingen en facturen betaalt. De inkomsten op de bankrekening van het Arubahuis zijn afkomstig van de begroting van het Ministerie van Algemene Zaken en zijn bedoeld voor de normale bedrijfsvoering van het Arubahuis, zoals het betalen van de salarissen van het personeel en van inkoopfacturen van goederen en diensten, het verzorgen van de studieleningen en het betalen van crediteuren. Hiervoor beschikte het Arubahuis over twee Nederlandse rekeningen bij de ABN-AMRO bank, waaronder een algemene rekening met nummer [nummer].
Eindverantwoordelijke voor het reilen en zeilen van het Arubahuis is de Gevolmachtigde Minister van Aruba. Hij vertegenwoordigt de Arubaanse regering bij de plaatselijke gemeenschap in Nederland en in de Europese Unie, en vervult namens zijn regering een functie bij de behandeling van Koninkrijks-aangelegenheden. Hij voert het beleid uit van de Arubaanse regering. Hij draagt geen directe politieke verantwoordelijkheid, maar voert de instructies uit die schriftelijk door de minister van Algemene Zaken aan hem zijn medegedeeld. De Gevolmachtigde Minister geeft tevens leiding aan en is verantwoordelijk voor de onder hem ressorterende functionarissen. Ondersteund door de directeur, draagt de Gevolmachtigde Minister zorg voor het integrale management van de organisatie, geeft vorm aan de uitvoering van beleid dat door de ministerraad van Aruba is ontwikkeld en is verantwoordelijk voor de inzet, de coördinatie en de controle van de werkzaamheden. Tot slot is hij eindverantwoordelijk voor het beheer van de begroting van het Arubahuis.
Bij Landsbesluit van 20 november 2017 is de medeverdachte (hierna ook: [medeverdachte]) met ingang van 20 november 2017 benoemd tot Gevolmachtigde Minister. Bij besluit van de ministerraad van 21 september 2017 is met het voorstel van de minister-president ingestemd om [medeverdachte] ook tijdens de regeerperiode van Kabinet [minister president] de functie van Gevolmachtigde Minister te laten vervullen. Bij brief van 22 mei 2022 heeft [medeverdachte] met ingang van 1 juli 2022 zijn ontslag ingediend als Gevolmachtigde Minister van Aruba in Nederland. Dit voorgaande is in het Landsbesluit van 9 september 2022 vastgelegd.
[Medeverdachte] had in zijn hoedanigheid van Gevolmachtigd Minister toegang tot de bankrekeningen van het Arubahuis. Zo kreeg hij toegang tot de algemene rekening van het Arubahuis bij de ABN-AMRO bank en kon hij de bijbehorende betaalpas met nummer 321 (hierna: “de pinpas”) gebruiken.
De Gevolmachtigde Minister wordt ondersteund door de directeur van het Arubahuis en deze is direct verantwoordelijk voor de dagelijkse leiding en coördinatie van de werkzaamheden van het Arubahuis. Hij ressorteert onder de Gevolmachtigde Minister van Aruba, en stuurt en begeleidt de medewerkers van het Arubahuis en is medeverantwoordelijk voor het administratieve, financiële en organisatorische functioneren van het Arubahuis. Hij realiseert het integrale en doelmatige management van de organisatie en adviseert de Gevolmachtigde Minister over de vorming dan wel realisatie van het te voeren en gevoerde strategisch beleid. De directeur handelt conform strategische beleidslijnen en de begroting.
Bij Landsbesluit van 21 mei 2018 is verdachte (hierna ook[verdachte]) met ingang van
1 februari 2018 aangewezen als waarnemer voor de functie van directeur van het Arubahuis. Die functie heeft hij tot en met 31 december 2021 bekleed.
Aanleiding onderzoek
Op 25 mei 2021 heeft de heer [betrokkene 1] (hierna: [betrokkene 1]), voormalig vertegenwoordiger van Aruba bij de Europese Unie en plaatsvervanger van de Gevolmachtigde Minister, een officiële klacht ingediend tegen [medeverdachte] bij de toenmalige minister-president mevrouw [minister-president], over door [medeverdachte] gepleegde onregelmatigheden bij het Arubahuis. Op 28 september 2021 heeft [betrokkene 1] een klacht ingediend bij de Centrale Accountantsdienst (hierna: CAD).
Naar aanleiding hiervan heeft de minister-president de CAD verzocht een onderzoek in te stellen. Op 14 januari 2022 heeft de CAD een onderzoeksrapport uitgebracht over financiële onregelmatigheden bij het Arubahuis in de periode vanaf 1 januari 2018 tot en met 30 september 2021. De bevindingen en conclusies van de CAD hebben ertoe geleid dat de minister-president op 4 januari 2023 aangifte heeft gedaan tegen [medeverdachte] en [verdachte].
De Landsrecherche is hierna een onderzoek gestart met de naam ‘Tulipan’.
In dit onderzoek zijn [medeverdachte] en [verdachte] als verdachte aangemerkt.
Ten aanzien van feit 1 t/m 4
Kader
[Verdachte] wordt er primair van verdacht dat hij zich samen met [medeverdachte] schuldig heeft gemaakt aan ambtelijke verduistering, strafbaar gesteld in art. 2:348 Sr. Van verduistering in die zin is sprake als gelden aan hun bestemming worden onttrokken. Het hoeft daarbij niet te gaan om wederrechtelijke toe-eigening, zoals wel is vereist bij de meer reguliere verduisteringsdelicten (art. 2:298 Sr e.v.). Dit heeft ermee te maken dat art. 2:348 Sr het belang van een juiste vervulling van het ambt beschermt, zulks ter wille van de integriteit van de openbare dienst. Meer specifiek beschermt de bepaling ‘het onder berusting van de openbare dienst houden van hetgeen de vervulling van zijn taak meebrengt.’
Of sprake is van onttrekking van gelden aan hun bestemming in de hiervoor beschreven zin, is naar het oordeel van het Gerecht steeds afhankelijk van de omstandigheden van het geval. Zo is van belang of de besteding van overheidsgelden concreet berust op regelgeving, richtlijnen of beleid waaraan het Land/de openbare dienst zich heeft gebonden. Ook kunnen bepaalde uitgaven worden geacht in overeenstemming met de bestemming van het geld te zijn gedaan omdat zij berusten op bepaalde afspraken, of op een min of meer bestendige praktijk waaruit kan blijken dat een dergelijke besteding van overheidsgelden – bezien vanuit het perspectief van de openbare dienst – wenselijk wordt geacht. Verder kunnen er altijd bijzondere omstandigheden optreden die maken dat bepaalde uitgaven of kosten voor rekening van het Land moeten komen, ondanks dat daarvoor niet direct enige basis in regelgeving, praktijk of afspraken is aan te wijzen.
In ieder geval – dus ook als er geen sprake is van concrete regelgeving, afspraken, een bestendige praktijk of enig ander houvast – geldt naar het oordeel van het Gerecht te allen tijde het uitgangspunt dat overheidsgelden uitsluitend mogen worden besteed aan zaken die in redelijkheid verband houden met enig door het Land te dienen belang. Van een ambtenaar, en van een hogere ambtenaar in het bijzonder, wordt verwacht dat hij zich daarvan zonder nadere uitleg bewust is en dat hij daar naar handelt. Dat hij, kortom, integer is, met name ook waar het gaat om de besteding van overheidsgelden. Dit alles ter wille van de integriteit van de publieke dienst, die art. 2:348 Sr beoogt te beschermen.
Memorandum
[Verdachte] heeft op 24 september 2019 een memorandum gestuurd naar het voltallige personeel van het Arubahuis. In het memorandum werd het personeel eraan herinnerd dat zij zich strikt moesten houden aan de regels en procedures bij het bestellen van goederen en/of diensten dan wel bij het gunnen van opdrachten die het Land binden. Daarbij gold dat zij eerst een bestelformulier voorzien van het vereiste aantal offertes en gegevens met betrekking tot de belaste begrotingspost aan [verdachte] of [medeverdachte] ter goedkeuring moesten voorleggen en dat na verkregen goedkeuring, er overgegaan kon worden tot bestelling dan wel gunning. [Verdachte] heeft
verklaard dat de klachten van het personeel van de Afdeling Financiën over de manier waarop [medeverdachte] met de landsmiddelen/landsgelden omging (dat hij niet conform de regels en de procedures handelde), de aanleiding vormden voor het memorandum aan het voltallig personeel van het Arubahuis. Hij had hier voorafgaand ook met [medeverdachte] over gesproken.
Met inachtneming van het voorgaande overweegt het Gerecht verder als volgt.
Feit 1 – zaaksdossier communicatie
Aan de verdachte is kort gezegd ten laste gelegd dat hij zich als medepleger schuldig heeft gemaakt aan de ambtelijke verduistering van een bedrag van
Afl. 14.829,48 voor de voldoening van privé- facturen van Setar van [medeverdachte]. Naar aanleiding hiervan overweegt het Gerecht het volgende.
[Medeverdachte] was Statenlid tot 20 november 2017. Uit dien hoofde had hij tot 31 december 2017 de beschikking over twee zakelijke telefoonnummers: een mobiel nummer [telefoonnummer 1] en een vaste lijn [telefoonnummer 2]. Deze telefoonnummers waren ondergebracht bij het bedrijfsaccount van [medeverdachte] bij Setar. Begin december 2017 heeft [medeverdachte] aan Setar verzocht deze telefoonnummers over te zetten op zijn privé-account. Het vaste telefoonnummer moest verhuizen naar het adres [adres 3]. Dit is het adres van [medeverdachte] vader, die door hem ook als contactpersoon werd opgegeven. Naar aanleiding hiervan werd onder het privé-account van [medeverdachte] (en op het adres van zijn vader) met ingang van 22 december 2017 het mobiele telefoonabonnement ([telefoonnummer 1]) voor de duur van 2 jaar vernieuwd, inclusief een nieuwe telefoon. De vaste lijn ([telefoonnummer 2]) kon worden gebruikt op het adres van [medeverdachte]vader. Op
14 juni 2021 heeft [medeverdachte] bij Setar onder zijn privé-account extra diensten aangevraagd op zijn eigen huisadres [adres 4] (IPTV Digita Basic en Cablenet comfort). Naar aanleiding van het voorgaande heeft Setar facturen gestuurd voor deze door [medeverdachte] via zijn privé-account afgenomen diensten. Uit het dossier blijkt dat die facturen grotendeels door het Arubahuis zijn betaald. De betalingen hebben plaatsgevonden in de periode vanaf 16 april 2019 tot en met
15 maart 2022. Over de periode vanaf 1 januari 2018 tot en met februari 2022 gaat het om een bedrag van in totaal Afl. 14.709,82.
Uit verschillende verklaringen in het dossier kan worden geconcludeerd dat de desbetreffende bedragen op verzoek dan wel initiatief van [medeverdachte], en dus met zijn wetenschap, voor rekening van het Arubahuis aan Setar zijn betaald. Zo verklaart getuige [medewerkster 1], destijds financieel medewerkster bij het Arubahuis, dat [medeverdachte] bij Setar een telefoon had besteld waarvan het Arubahuis niets afwist en dat zij daarvan wel een factuur kreeg, waarvan [medeverdachte] vond dat het Arubahuis deze moest betalen. Hij vroeg [medewerkster 1] dit te doen. Toen later andere facturen, herinneringen en aanmaningen van Setar binnen begonnen te komen, had [medwerkster 1] [medeverdachte] benaderd. Zij kreeg toen van hem de opdracht deze te betalen.Ook [medewerkster 2], vanaf december 2020 werkzaam als financieel medewerkster bij het Arubahuis, verklaart dat [medeverdachte] haar belde om zijn rekeningen bij Setar te betalen. [Medeverdachte] stuurde de facturen van Setar zelf door naar de afdeling financiën om deze te betalen.Uit de verklaring van [betrokkene 2], destijds werkzaam als (onder meer) facilitair manager bij het Arubahuis, kan worden opgemaakt dat [medeverdachte] hem vóór de carnavalsperiode in 2019 had gevraagd om bij Setar te regelen dat de facturen van zijn privé-account niet meer naar zijn adres op Aruba, maar naar het Arubahuis werden gestuurd. Dit had [betrokkene 2] toen voor hem geregeld.
[Verdachte] was ervan op de hoogte dat [medeverdachte] mails stuurde naar [medewerkster 1] en [medewerkster 2] voor de uitbetaling van de facturen van Setar. Zijn gedachte was dat dit niet goed was, niet rechtmatig. Hij had [medeverdachte] hier ook over aangesproken. De reactie van [medeverdachte] was toen dat hij de telefoon op Aruba moest gebruiken omdat hij daar veel belletjes moest beantwoorden en het risico op roaming-kosten wilde vermijden.
Die stelling had [verdachte] niet goed begrepen.
Desondanks heeft [verdachte] geen noemenswaardige actie ondernomen om de betaling van de Setar-facturen te voorkomen, tegen te gaan, of terug te draaien, terwijl dit wel in zijn macht lag en gelet op zijn functie ook tot zijn verantwoordelijkheid behoorde. Integendeel: het dossier bevat een door [verdachte] (zonder nadere opmerkingen) geparafeerde email van Setar d.d. 4 april 2019 met daarin het verzoek een tiental achterstallige facturen van [medeverdachte] te betalenen een door [verdachte] op 14 april 2021 geaccordeerde betalingsopdracht, eveneens met betrekking tot de betaling van achterstallige Setar-facturen van Setar van [medeverdachte].Ten slotte heeft [medewerkster 2] verklaard dat zij van [verdachte] de opdracht kreeg om de Setar-rekeningen te betalen, terwijl hij zelf twijfels had of deze wel betaald moesten worden.
De door [medeverdachte] kennelijk veronderstelde aanspraak op de betaling van zijn privé-facturen van Setar heeft geen enkele basis in enige toepasselijke regelgeving. Ook niet in artikel 7 van de Landsverordening politieke ambtsdragers (Lvpa). Dit artikel spreekt immers over de ter beschikkingstelling van communicatiemiddelen die de Gevolmachtigde minister in het kader van zijn functie nodig heeft, en naar het oordeel van het Gerecht waren privé-telefoongebruik inclusief privé-internet en
-kabeltelevisie op Aruba niet nodig in de kader van deze functie. Al helemaal niet nu, zoals in het onderhavige geval is gebeurd, door het Land voor zakelijk gebruik al communicatiemiddelen aan [medeverdachte] ter beschikking waren gesteld en zelfs een speciaal pakket waarmee hij goedkoop kon bellen in het buitenland.
Evenmin is er sprake van een afspraak of enig bestendig gebruik waarop de door [medeverdachte] veronderstelde aanspraak kon worden gebaseerd. Ook overigens is redelijkerwijs niet in te zien welk verband deze privékosten hebben met enig door het Land te dienen belang. Door het Arubahuis desondanks deze kosten te laten betalen heeft [medeverdachte] deze gelden aan hun bestemming onttrokken, dan wel toegelaten dat dit gebeurde. Hierbij is [verdachte] als medepleger betrokken geweest door opdracht tot deze betalingsopdrachten te geven, dan wel door deze door middel van het zetten van zijn handtekening te accorderen, wetende dat dit niet de bedoeling was.
Bij dit feit – en ook bij de bespreking van de navolgende aan de verdachte ten laste gelegde feiten – is van belang dat [verdachte] ter terechtzitting heeft verklaard dat het ondertekenen van betalingsopdrachten/rekeningen/ facturen/bonnen een administratief-technisch middel was, een ‘controle mechanisme’, gelet op het ‘vier-ogenprincipe’. Het vier-ogenprincipe hield in dat de twee betalingsbevoegden ([verdachte] en [medeverdachte]) de bewuste stukken hadden gezien. Naar het oordeel van het Gerecht kan hieruit worden opgemaakt dat [verdachte] derhalve wist dat hij door het al dan niet ‘voor gezien’ ondertekenen van deze stukken, de daarin opgenomen uitgaven/kosten administratief goedkeurde. Door althans welbewust die indruk te wekken, heeft [verdachte] het wegmaken van de desbetreffende gelden mede mogelijk gemaakt en/of toegelaten.
Met inachtneming van het voorgaande kan feit 1 wettig en overtuigend worden bewezen.
Feit 2 – zaaksdossier Huurwoning
Aan de verdachte is kort gezegd ten laste gelegd dat hij zich als medepleger schuldig heeft gemaakt aan de ambtelijke verduistering van geldbedragen ter voldoening van privé-facturen ter zake van de huurwoning van [medeverdachte].
Het gaat om de volgende geldbedragen: (1) 21.937,17 euro ter zake van reparaties/verbouwing/tuinonderhoud, (2) 6.188,68 euro ter zake van meubilair/inrichtingskosten, (3) 10.908,35 euro ter zake van een alarminstallatie,
en (4) 11.561 euro ter zake van schoonmaakkosten. Naar aanleiding hiervan overweegt het Gerecht het volgende.
De huurwoning
Het Land heeft een woning aan de Groen van Prinstererlaan te Den Haag in eigendom die bestemd is voor de Gevolmachtigde Minister. Deze woning wordt ook wel ‘de ambtswoning’ genoemd. [Medeverdachte] wilde van de ambtwoning geen gebruik maken. Daarom heeft hij de Ministerraad op 15 december 2017 voorgesteld dat hij in plaats van de ambtswoning een andere (huur)woning zou betrekken. Bij besluit van 19 december 2017 is dit voorstel door de vergadering van de ministerraad goedgekeurd. In het uittreksel van de besluitenlijst van deze vergadering is daarover het volgende opgenomen:
“ Voorstel GevMin dd. 15 december 2017 m.b.t. 1) ambtswoning (…)
Instemmen met voorstel GevMin.
1. In afwachting van een beslissing inzake het verkopen of herstellen van de ambtswoning die in een zeer slechte staat van onderhoud verkeert, wordt besloten de GevMin tijdelijk te laten beschikken over een huurwoning.”
aanleiding hiervan heeft [medeverdachte] met ingang van 1 april 2018 een tijdelijke huurovereenkomst voor woonruimte afgesloten ter zake van een gedeeltelijk gemeubileerde woning aan de [adres 2] te Voorschoten (hierna: “de huurwoning”). Van deze door [medeverdachte] getekende en geparafeerde huurovereenkomst maakten de daarbij gevoegde ‘General Terms and conditions’ en ‘Guidelines on minor repairs’ deel uit.
Ad 1 (reparaties/verbouwing/tuinonderhoud)
Het Arubahuis heeft in de periode vanaf 29 juli tot en met 27 oktober 2020 een bedrag van in totaal 21.937,17 euro betaald ter zake van werkzaamheden aan de huurwoning en de bijbehorende tuin. Van dit bedrag heeft 16.879,25 euro betrekking op werkzaamheden die de firma [betrokkene 3] en Zonen (hierna: “[betrokkene 3]”) in het najaar van 2020 aan de woning heeft verricht. Uit de door [betrokkene 3] verstrekte specificatie van deze werkzaamheden, een zes pagina’s tellend document getiteld ‘Project Voorschoten; Werkzaamheden Ambtswoning’, blijkt dat de woning grondig is gerenoveerd. Zo zijn er geluidswerende, onder- en laminaatvloeren geplaatst, is de nodige elektra vervangen, zijn grote delen van de huurwoning geschuurd en geschilderd, et cetera.Voorts is een bedrag van 101,25 euro betaald aan de firma [betrokkene 7] voor de vervanging van de CV-Ketel. Ten slotte is een bedrag van 4.956,67 betaald aan het bedrijf Gardenluxe. Uit de facturen van dat bedrijf blijkt dat een grondige tuinrenovatie heeft plaatsgevonden. Er is gras gelegd en verwijderd, er zijn vijverpompen geïnstalleerd, werkzaamheden aan het tegelwerk en aan buxus-beplanting verricht, er is grond geleverd en opgehoogd, gewerkt aan de beukenhaag, et cetera.
Uit art. 3.1 van de General Terms and Conditions van de huurovereenkomst ter zake van de huurwoning blijkt dat de huurder, in dit geval [medeverdachte], slechts verantwoordelijk was voor ‘minor repairs’, wat wil zeggen: klein of regulier onderhoud. Voor het overige (waaronder bijvoorbeeld ‘major garden maintenance’) was de verhuurder verantwoordelijk. Dhr. [betrokkene 4], de als beheerder optrad, heeft bevestigd dat de huurder inderdaad alleen verantwoordelijk was voor klein onderhoud (en bijvoorbeeld niet voor het vervangen van de CV-ketel), dat [medeverdachte] helemaal geen toestemming had gekregen voor de door hem uitgevoerde reparaties en verbouwingen aan de huurwoning, en dat die toestemming wel gebruikelijk en zelfs noodzakelijk was.
Het Gerecht stelt dan ook vast dat [medeverdachte] de vervanging van een CV-ketel en een renovatie van de huurwoning en tuin voor rekening van het Arubahuis heeft laten uitvoeren, terwijl deze voor rekening van de verhuurder waren - en dus geenszins voor rekening van het Arubahuis - hetgeen ertoe heeft geleid dat het Arubahuis
ten onrechte 21.937,17 euro heeft betaald. Gelet hierop is het Gerecht van oordeel dat [medeverdachte] deze gelden aan hun bestemming heeft onttrokken, dan wel dat hij heeft toegelaten dat dit gebeurde. [Verdachte] is hierbij als medepleger betrokken geweest door opdracht tot betaling te geven, dan wel door deze door middel van het zetten van zijn handtekening te accorderen.
[Verdachte] heeft bovendien op geen enkel moment enige noemenswaardige actie ondernomen tegen het wegmaken van gelden ten behoeve van de huurwoning, of om dit ongedaan te maken, zelfs niet nadat hij van [medewerkster 1] een bezorgde mail had gekregen over de kosten van onderhoud, waardoor er zelfs een overheveling van begrotingsposten nodig was. In tegendeel: hij heeft (steeds achteraf, na betaling) welbewust verschillende facturen en/of offertes of betaalopdrachten getekend ter zake van de hiervoor besproken werkzaamheden en het daarbij gelaten.
Ad 2 (meubilair/inrichtingskosten)
Op 21 maart 2018 heeft het Arubahuis een totaalbedrag van 4.573,80 euro betaald ter zake van meubels voor de huurwoning. Op 1 juni 2020 heeft het Arubahuis voorts een bedrag van 89,94 euro betaald voor een deurmat. Het bestelformulier daarvoor is ondertekend door [medeverdachte]. Verder heeft de echtgenote van [medeverdachte] in augustus en september 2021 voor een totaalbedrag van 1.524,94 euro baby-meubels gekocht. [Medeverdachte] heeft de facturen voor deze meubels naar een medewerker van het Arubahuis gemaild met het verzoek de bedragen aan hem te restitueren. In oktober 2021 heeft het Arubahuis dit gedaan. De betalingsopdrachten ter zake van de baby-meubels zijn door [verdachte] ondertekend.
Naar het oordeel van het Gerecht kan niet worden geoordeeld dat het op 21 maart 2018 betaalde totaalbedrag van 4.573,80 euro aan zijn bestemming is onttrokken. [Medeverdachte] mocht de huurwoning immers met toestemming van het Land als dienstwoning gebruiken (zie hierboven) en ingevolge artikel 17 lid 1 van de Lvpa had hij aanspraak op een gemeubileerde dienstwoning. Een redelijke uitleg van dit artikel brengt naar het oordeel van het Gerecht mee dat [medeverdachte] recht had op een volledig gemeubileerde ambtswoning bij aanvang van de ambtstermijn, en dus ook op een vergoeding voor de meubels die op korte termijn nodig waren om dat mogelijk te maken. Van dit onderdeel in de tenlastelegging wordt [verdachte], gelet op het voorgaande, vrijgesproken (zowel ten aanzien van het onder feit 2 primair als subsidiair ten laste gelegde).
Dit ligt anders voor wat betreft de deurmat en de babymeubels. Artikel 17 lid 1 van de Lvpa gaf [medeverdachte] aanspraak op een gemeubileerde dienstwoning bij aanvang van de ambtstermijn, maar dit was uiteraard geen vrijbrief om het Land de rekening te laten betalen van allerlei extra meubels en spullen die naderhand door [medeverdachte] of zijn vrouw om moverende redenen wenselijk werden geacht. Daarvoor had [medeverdachte] immers al een vergoeding ad Afl. 18.156,37 ter zake van uitrustingskosten gekregen, die in het bijzonder bestemd waren voor de inrichting van zijn huishouding (zie ook art. 16 lid 2 Lvpa). De door [medeverdachte] kennelijk veronderstelde aanspraak op de betaling van de deurmat en de babymeubels heeft aldus geen enkele basis in enige toepasselijke regelgeving. Evenmin is er sprake van een afspraak of enig bestendig gebruik waarop dit kon worden gebaseerd. Ook overigens is redelijkerwijs niet in te zien welk verband deze kosten hebben met enig door het Land te dienen belang. Door het Arubahuis desondanks deze kosten te laten betalen heeft [medeverdachte] deze gelden aan hun bestemming onttrokken, dan wel toegelaten dat dit gebeurde.
Hierbij is [verdachte] als medepleger betrokken geweest door betalingsopdrachten door middel van het zetten van zijn handtekening te accorderen. Indien en voor zover [verdachte] op dat moment niet zou hebben beseft dat [medeverdachte] geen aanspraak had op vergoeding van de desbetreffende bedragen, geldt dat hij door – zonder zich hiervan te hebben vergewist – zijn handtekening te zetten, welbewust de aanmerkelijke kans heeft aanvaard dat daardoor gelden aan hun bestemming werden onttrokken.
Ad 3 (alarminstallatie)
Op 18 oktober 2018 heeft dhr. [betrokkene 2], destijds (onder meer) facilitair manager van het Arubahuis, een bestelformulier opgemaakt betreffende de aanbetaling voor het aanleggen van een alarminstallatie in de huurwoning. De alarminstallatie is aangelegd door het bedrijf FourG Solutions. De facturen van FourG Solutions ad in totaal 10.908,35 euro heeft [betrokkene 2] doorgestuurd naar de financiële afdeling van het Arubahuis om deze in te boeken. De betalingen aan FourG Solutions zijn in 2018 en 2019 gedaan.
[Verdachte] heeft verklaard dat hij van [medewerkster 1] had vernomen dat men overging tot het laten installeren van een alarmsysteem in de huurwoning van [medeverdachte], en dat het veel had gekost. [Verdachte] vroeg zich af waardoor juist voor dit bedrijf (het Gerecht begrijpt: FourG Solutions) was gekozen. Hij had in ieder geval geen documenten over het alarmsysteem gezien. Hij hoorde er pas van toen het alarmsysteem al was geïnstalleerd.
De door [medeverdachte] kennelijk veronderstelde aanspraak op de betaling van de kosten ter zake van de alarminstallatie heeft geen enkele basis in enige toepasselijke regelgeving. Evenmin is er sprake van afspraak of enig bestendig gebruik waarop dit kon worden gebaseerd. Ook overigens is redelijkerwijs niet in te zien welk verband deze kosten hebben met enig door het Land te dienen belang.
Door het Arubahuis deze kosten te laten betalen, ondanks dat [medeverdachte] daar geen enkele aanspraak op had, heeft [medeverdachte] deze gelden aan hun bestemming onttrokken, dan wel toegelaten dat dit gebeurde. [verdachte] is als medepleger betrokken geweest door – nadat hij van het installeren van het alarmsysteem kennis had gekregen – welbewust geen enkele noemenswaardige actie te ondernemen om het wegmaken van de desbetreffende kosten tegen te gaan of ongedaan te maken, terwijl dit wel in zijn macht lag en gelet op zijn functie ook tot zijn verantwoordelijkheid behoorde.
Ad 4 (schoonmaakkosten)
Uit het dossier komt naar voren dat [medeverdachte] de kosten van interieurschoonmaak van de huurwoning ad in totaal 11.461,00 euro door het Arubahuis heeft laten betalen. Naar het oordeel van het Gerecht kan echter niet worden geoordeeld dat deze gelden aan hun bestemming zijn onttrokken. Zoals hiervoor is overwogen, had [medeverdachte] immers toestemming om de huurwoning als dienstwoning te gebruiken, terwijl bovendien uit de financiële administratie van het Arubahuis (boekjaren vanaf 2015 tot en met 2017) is gebleken dat eerdere Gevolmachtigde Ministers de interieurschoonmaak van de ambtswoning (eveneens) door het Land hebben laten bekostigen (zie pagina 49 van het in het procesdossier gevoegde CAD-rapport van 14 januari 2022). Bij die stand van zaken stelt het Gerecht vast dat ten aanzien van de schoonmaakkosten sprake was van een bestendige praktijk dat de kosten van interieurschoonmaak van de dienstwoning voor rekening van het Land konden worden gebracht. Het Gerecht moet daaruit afleiden dat het Land kennelijk van mening was dat dit in het belang van het Land was, wat daarvan verder ook zij. Van dit onderdeel in de tenlastelegging wordt [verdachte], gelet op het voorgaande, vrijgesproken (zowel ten aanzien van het onder feit 2 primair als subsidiair ten laste gelegde).
Het Gerecht:
verklaart wettig en overtuigend bewezen dat de verdachte de onder 1 primair, 2 primair, 3 primair, 4 primair en 5 ten laste gelegde feiten, zoals hiervoor bewezen geacht, heeft begaan;
verklaart niet bewezen hetgeen aan de verdachte meer of anders is ten laste gelegd en spreekt hem daarvan vrij;
kwalificeert het bewezen verklaarde als hiervoor omschreven;
verklaart het bewezen verklaarde strafbaar en de verdachte daarvoor strafbaar;
veroordeelt de verdachte tot een gevangenisstraf voor de 180 [honderdtachtig] dagen;
beveelt dat de tijd die door de verdachte voor de tenuitvoerlegging van deze uitspraak in verzekering en in voorlopige hechtenis is doorgebracht, bij de tenuitvoerlegging van de opgelegde gevangenisstraf in mindering wordt gebracht;
bepaalt dat een gedeelte van deze straf, groot 171 [honderdeenenzeventig] dagen, niet ten uitvoer zal worden gelegd, tenzij de rechter later anders mocht gelasten omdat de verdachte zich voor het einde van een proeftijd, welke hierbij wordt bepaald op 3 [drie] jaren, aan een strafbaar feit heeft schuldig gemaakt;
veroordeelt de verdachte tot een taakstraf, bestaande uit een werkstraf voor de duur van 200 [tweehonderd] uren, indien niet naar behoren verricht te vervangen door 100 [honderd] dagen hechtenis;
heft op het bevel tot voorlopige hechtenis.
Dit vonnis is gewezen door de rechter mr. E.A. Lensink, bijgestaan door
mr. A.B. Bennett, (zittingsgriffier), en op 13 juni 2025 in tegenwoordigheid van de griffier uitgesproken ter openbare terechtzitting van het Gerecht in Aruba.
Hierna wordt, tenzij anders vermeld, telkens verwezen naar ambtsedige - en door de desbetreffende verbalisant(en) in wettelijke vorm opgemaakte - processen-verbaal, en naar geschriften, die zijn opgenomen in het eindproces-verbaal van Landsrecherche Aruba
d.d. 30 april 2024, geregistreerd onder mutatienummer 32/2022 en de onderzoeksnaam “Tulipan”, doorgenummerd pagina 1 t/m 3256.
Een geschrift, te weten een Formatierapport van Het Kabinet van de Gevolmachtigde Minister,
p. 2129 en 2131.
Een geschrift, te weten: het CAD-Rapport d.d. 14 januari 2022, p. 150.
Proces-verbaal van verloop zaaksdossier ‘Pinpasbetalingen’, p. 393
Een geschrift, te weten: een Formatierapport van Het Kabinet van de Gevolmachtigde Minister,
p. 2149-2150.
Een geschrift, te weten: een Formatierapport van Het Kabinet van de Gevolmachtigde Minister,
p. 2133.
Proces-verbaal van verloop zaaksdossier ‘Pinpasbetalingen’, p. 392.
Geschrift, te weten: een Landsbesluit, p. 2122.
Geschrift, te weten: een Landsbesluit, p. 2124.
Geschrift, te wetten: het ontslagverzoek van [medeverdachte], p. 2125.
Geschrift, te weten: een Landsbesluit, p. 2127.
Proces-verbaal van verloop zaaksdossier ‘Pinpasbetalingen’, p. 389.
Een geschrift, te weten: een Formatierapport van Het Kabinet van de Gevolmachtigde Minister,
p. 2133.
Proces-verbaal van verloop zaaksdossier ‘Pinpasbetalingen’, p. 392.
Een geschrift, te weten: een Formatierapport van Het Kabinet van de Gevolmachtigde Minister,
p. 2154.
Geschrift, te weten: een Landsbesluit, p. 465.
Geschrift, te weten: een brief van [verdachte], p. 510.
HR 2 juni 2015 ECLI:NL:HR:2015:1449.
HR 29 november 1949, ECLI:NL:HR:1949:44 (https://www.inview.nl/document/id6b2eeeff3ba43dc0327ada88d2068e31), NJ 1950/214 (https://www.inview.nl/document/id0048a719906aba20cccde9015ca96c1c).
Een geschrift, te weten een memorandum van [verdachte] d.d. 24 september 2019, p. 2192.
Proces-verbaal van verhoor verdachte [verdachte], p. 554 en 555.
Proces-verbaal van verloop zaaksdossier ‘Communicatie’, p. 317 en proces-verbaal bevindingen onderzoek Setar-accounts [medeverdachte], p. 1065 t/m 1067 (inclusief de daarin genoemde bijlagen).
Proces-verbaal van bevindingen betalingen Arubahuis aan Setar N.V., p. 1089.
Proces-verbaal van verloop zaaksdossier ‘Communicatie’, p. 318 en 321.
Proces-verbaal van verhoor getuige [medewerkster 1], p. 1405, 1418, 1423.
Proces-verbaal van verhoor getuige [medewerkster 2], p. 1530,
Proces-verbaal van verhoor getuige [betrokkene 2], p. 1648 en
Proces-verbaal van verhoor verdachte [verdachte], p. 534 en 535.
Proces-verbaal van verhoor verdachte [verdachte], p. 536 en een geschrift, te weten: een e-mail van Setar, p. 543.
Proces-verbaal van verhoor verdachte [verdachte], p. 538 en een geschrift, te weten: een betalingsopdrachtformulier, p. 547.
Proces-verbaal van verhoor getuige [medewerkster 2], p. 1530.
Proces-verbaal verhoor getuige [betrokkene 2], p. 1668
Verklaring van de verdachte [verdachte], proces-verbaal van het onderzoek ter terechtzitting van 20 en 23 mei 2025.
Een geschrift, te weten een huurovereenkomst inclusief bijlagen, p. 1863 t/m 1870.
Een geschrift, te weten een overzicht uit de Grootboekkaart van het Arubahuis, p. 1984.
Een geschrift, te weten een document getiteld ‘Project Voorschoten; Werkzaamheden Ambtswoning’, p. 1975 t/m 1980.
Geschriften, te weten: facturen van Gardenluxe, p. 1981 t/m 1983.
Proces-verbaal van verhoor getuige [betrokkene 4], p. 1688, 1689 en 1692.
Proces-verbaal van verhoor getuige [medewerkster 1], p. 1444.
Proces-verbaal van verloop zaaksdossier ‘Huurwoning’, p. 332 t/m 334.
Proces-verbaal van bevindingen onderzoek Casus-02 ‘Huurwoning’, p. 1186.
Geschriften, te weten betalingsopdrachten inclusief onderliggende e-mailberichten en facturen, p. 2012 t/m 2030.
Een geschrift, te weten een salarisspecificatie van [medeverdachte] over de maand januari 2018, p. 1991.
Proces-verbaal van verloop zaaksdossier ‘Huurwoning’, p. 334.
Proces-verbaal van bevindingen onderzoek Casus-02 ‘Huurwoning’, p. 1187.
Een geschrift, te weten een crediteurenkaart, p. 2044.
Proces-verbaal 3e verhoor verdachte [verdachte], p. 598 en 599.
Proces-verbaal van verloop zaaksdossier ‘Dienstverlening’, p 358.
Proces-verbaal van verloop zaaksdossier ‘Dienstverlening’, p. 354.
Geschriften, te weten facturen van Elever, betalingsopdrachten en mails, zoals integraal opgenomen in p. 2048 tot en met 2103, en de facturen opgenomen in p. 3091, 3108, 3115, 3134 en 3138
Geschrift, te weten: een email van [verdachte] d.d. 6 juli 2021, p. 2103
Proces-verbaal van verhoor getuige [betrokkene 6], p. 1563, 1565, 1568, 1569 en 1575.
Een geschrift, te weten een salarisspecificatie van [medeverdachte] over de maand januari 2018, p. 1991.
Proces-verbaal 3e verhoor verdachte [verdachte], p. 559.
Proces-verbaal van verloop zaaksdossier ‘Pinpasbetalingen’, p. 397.
Proces-verbaal verhoor getuige [medewerkster 2], p. 1544, proces-verbaal verhoor getuige [betrokkene 1], p. 1612 en 1613.
Proces-verbaal van bevindingen bankpas betalingen bankrekening Arubahuis periode 17 mei 2021 t/m 21 sept. 2021, p. 1226 t/m 1228.
Proces-verbaal van verhoor getuige [medewerkster 2], p. 1513 en 1514.
Proces-verbaal van bevindingen bankpas betalingen Arubahuis bij [plaats], p. 1253 t/m 1255.
Proces-verbaal van verloop zaaksdossier ‘Pinpasbetalingen’, p. 399 t/m 401.
Proces-verbaal 2e verhoor verdacht [verdachte], p. 529.
Proces-verbaal van verloop zaaksdossier ‘Pinpasbetalingen’, p. 402.
Proces-verbaal bevindingen bankpas 321 betalingen lunches en diners Nederland, p. 1295 en 1296.
Met inachtneming van het voorgaande kan feit 2 wettig en overtuigend worden bewezen.
Feit 3 – Dienstverlening
Uit onderzoek is gebleken dat het Arubahuis in de periode vanaf januari 2018 tot en met juni 2021voor een totaalbedrag van Afl. 37.926,33 betalingen heeft gedaan aan het bedrijf Elever Strategy & Solutions (hierna: “Elever”) naar aanleiding van door haar aan [medeverdachte] in zijn hoedanigheid van Gevolmachtigde Minister gestuurde facturen.
Elever is een onderneming die activiteiten verrichtte op het gebied van marketing, public relations (‘press releases’) en sales. Het is gevestigd op Aruba en staat op naam van mw. [betrokkene 5].
Van de hiervoor bedoelde facturen zijn er 10 in de tenlastelegging opgenomen. Uit de – steeds korte – omschrijving op deze facturen leidt het Gerecht af dat Elever in de periode vanaf januari 2018 tot en met juni 2021 [medeverdachte] bij aangelegenheden op Aruba heeft ondersteund met verschillende werkzaamheden op het gebied van PR en/of (pers)voorlichting. Ter zake van die facturen is een bedrag betaald van in totaal Afl. 20.768,58. Uit het dossier is op te maken dat [medeverdachte], en in een enkel geval ook [verdachte], opdracht heeft gegeven deze bedragen aan Elever te betalen.
Dat [medeverdachte] Elever (feitelijk [betrokkene 5]) voor dergelijke werkzaamheden inschakelde ligt evenwel geheel niet voor de hand, als er tenminste van wordt uitgegaan dat zij [medeverdachte] ondersteunde bij zijn activiteiten in hoedanigheid van Gevolmachtigd Minister (het dossier biedt over dat laatste onvoldoende duidelijkheid). Het Arubahuis had namelijk al een pr-functionaris in vaste dienst: dhr. [betrokkene 6].
Dhr. [betrokkene 6], sinds 1996 fulltime persvoorlichter en pr-functionaris bij het Arubahuis, heeft verklaard dat zijn taken onder meer bestaan uit het begeleiden van de Gevolmachtigde Minister bij bezoeken, het maken en versturen van persberichten, en ook het ondersteunen van de Gevolmachtigde Minister bij bijvoorbeeld toespraken. Ook geeft [betrokkene 6] adviezen en begeleiding. [Betrokkene 6] werkte niet met andere partners of diensten samen, al had hij wel eens cameraploegen of een fotograaf ingeschakeld. [Betrokkene 6] was niet op de hoogte van de diensten die op verschillende facturen van Elever staan; hij was daar niet in gekend of over geïnformeerd. Volgens [betrokkene 6] mochten deze diensten ook niet worden besteld omdat deze ‘raakvlakken’ hadden met zijn afdeling. Volgens [betrokkene 6] waren de betalingen voor deze diensten niet nodig: “Waarom zou je een derde of extern bedrijf inhuren voor het maken van onder meer persberichten en begeleiding tijdens gesprekken als je een persvoorlichter binnenshuis hebt”. [Betrokkene 6] verbaasde zich erover dat [medeverdachte], zonder [betrokkene 6] daarin te kennen, een externe partij had aangetrokken voor werkzaamheden die [betrokkene 6] ten behoeve van het Arubahuis doet, zeker gelet op het feit dat hij met [medeverdachte] een uitstekende werkrelatie had. “Ik voel mij daarbij een beetje bedonderd”, zo heeft [betrokkene 6] ten slotte verklaard.
[Verdachte] heeft verklaard dat het hem dwars zat dat [medeverdachte] een derde had ingeschakeld voor het maken van onder meer persberichten en begeleiding, terwijl het Arubahuis zelf beschikte over een persvoorlichter. Hij had dit ook met [medeverdachte] besproken. [Medeverdachte] zei toen dat hij iets specifieks gedaan wilde hebben door deze persoon (het Gerecht begrijpt: [betrokkene 5]). Dat deze persoon aanzien had en dat zij bekend en populair was op Aruba. [Medeverdachte] had voorts opgemerkt: “[betrokkene 6]? [het Gerecht begrijpt: [betrokkene 6]] Come on! Laten we dit meisje voor ons doen.” [Verdachte] heeft de discussie vervolgens, zo begrijpt het Gerecht zijn verklaring, laten rusten.
Het Gerecht is van oordeel dat met het inschakelen van [betrokkene 5] in redelijkheid geen enkel Landsbelang was gediend. Door het Arubahuis desondanks deze kosten te laten betalen heeft [medeverdachte] deze gelden aan hun bestemming onttrokken, dan wel toegelaten dat dit gebeurde. [Verdachte] is hierbij als medepleger betrokken geweest door ter zake van in ieder geval een deel van deze gelden welbewust een opdracht tot betaling te geven en/of door toe te laten dat [medeverdachte] [betrokkene 5] voor rekening van het Arubahuis inschakelde.
Met inachtneming van het voorgaande kan feit 3 wettig en overtuigend worden bewezen.
Feit 4 – Pinpasbetalingen
2.451,61 euro in winkels/restaurants/horeca/tankstations tijdens dienstreizen
In de periode vanaf 24 januari 2019 tot en met 10 januari 2021 heeft [medeverdachte] tijdens dienstreizen naar Aruba een bedrag van 2.633,79 euro gepind met de pinpas van het Arubahuis.
[Medeverdachte] stelt dat deze betalingen verband hielden met zakelijke afspraken tijdens dienstreizen. Hoewel niet geheel kan worden uitgesloten dat (een deel van) deze betalingen inderdaad te maken hadden met zakelijke afspraken tijdens dienstreis, geldt dat [medeverdachte] maandelijks bij de uitbetaling van zijn salaris een extra vergoeding van 7% van zijn bezoldiging ontving voor door hem gemaakte representatiekosten (zie ook artikel 8 van de Lvpa) en bovendien voor extra uitgaven tijdens zijn dienstreis een daggeldvergoeding (‘per diem’) ter hoogte van in totaal 7.506,32 euro over de hiervoor bedoelde periode. Gelet hierop stelt het Gerecht vast dat de gelden die met de pinpas zijn betaald niet waren bedoeld voor het betalen van allerlei tijdens dienstreizen gemaakte kosten: daarvoor was immers de representatievergoeding en/of de daggeldvergoeding bestemd. Voor zover al zou moeten worden aangenomen dat deze vergoedingen niet toereikend waren, geldt dat in het geheel niet is gebleken waarom het nodig was om kosten te maken die deze vergoedingen overstegen. [Medeverdachte] heeft immers ook van deze pinpasbetalingen geen onderliggende facturen, kwitanties, of specificatie gegeven, noch enige concretisering of toereikende uitleg over het hoe en waarom van de door hem gestelde afspraken. Gelet hierop stelt het Gerecht vast dat ook deze bedragen aan hun bestemming zijn onttrokken.
[Verdachte] was vanaf het begin van deze praktijk op de hoogte en kwam toen naar eigen zeggen in een ‘shocktoestand’ terecht. Volgens [verdachte] had [medeverdachte] niet het recht om de bankpas te gebruiken om te gaan lunchen (en dergelijke): “Indien je al per diem hebt gekregen, moet je dan hier gebruik van maken.” Hij had [medeverdachte] op verschillende momenten uitleg gegeven over het gebruik van de pinpas. “Ik zei tegen hem dat hij al per diem kreeg en dat hij die bankkaartje niet kon gebruiken om uit te gaan eten.”
[Verdachte] wist derhalve dat [medeverdachte] de pinpas gebruikte om deze betalingen te doen en heeft geen noemenswaardige actie ondernomen teneinde de pinbetalingen te voorkomen, tegen te gaan of terug te draaien, terwijl dit wel in zijn macht lag en gelet op zijn functie ook tot zijn verantwoordelijkheid behoorde. Gelet hierop heeft hij welbewust toegelaten dat [medeverdachte] geldbedragen aan hun bestemming onttrok.
2.426,79 euro in winkels/restaurants/horeca/tankstations tijdens verblijf op Aruba in verkiezingstijd
In de periode vanaf 17 mei 2021 tot en met 21 september 2021 verbleef [medeverdachte] op Aruba, met name om campagne te voeren voor de Statenverkiezing van 25 juni 2021. In deze periode heeft [medeverdachte] in totaal een bedrag van 2.426,79 euro gepind met de bankpas van het Arubahuis. Dit terwijl hij zijn taken al werden waargenomen door zijn plaatsvervanger dhr. [betrokkene 1], wat betekende dat het niet de bedoeling was dat [medeverdachte] nog betalingen deed. Los daarvan dringt zich de vraag op waarom [medeverdachte], als hij in campagnetijd toch allerlei zakelijke afspraken zou hebben gehad, dan niet ook voor deze periode een dienstreis heeft aangevraagd. Gelet op het overzicht van de gepinde bedragen betreft het bovendien betalingen met op het eerste gezicht een privékarakter. Zo heeft [medeverdachte] gepind in cafés, koffiebars, restaurants en bij tankstations. Vastgesteld wordt dan ook dat [medeverdachte] tijdens voormelde periode voor een bedrag van 2.426,79 euro privébetalingen heeft gedaan. Daarvoor is het geld van het Land uiteraard niet bestemd. Gelet op het voorgaande stelt het Gerecht vast dat [medeverdachte] deze bedragen aan hun bestemming heeft onttrokken. [Verdachte] is hierbij als medepleger betrokken geweest. Zo heeft [medewerkster 2] verklaard dat [medeverdachte] het bankpasje van het Arubahuis gebruikte om te gaan lunchen en dineren terwijl hij daarvoor een daggeldvergoeding had gekregen. Zij had dit al vanaf het begin aan [verdachte] medegedeeld en op zijn verzoek een overzicht gemaakt die [medeverdachte] vanaf eind april tot midden mei 2021 op Aruba had uitgegeven en per mail naar hem gestuurd. De reactie van [verdachte] was dat hij hier niet blij mee was en zich zorgen maakte. [Verdachte] wist derhalve dat [medeverdachte] de pinpas gebruikte om deze betalingen te doen en heeft geen noemenswaardige actie ondernomen teneinde het privé-pinpasgebruik te voorkomen, tegen te gaan of terug te draaien, terwijl dit wel in zijn macht lag en gelet op zijn functie ook tot zijn verantwoordelijkheid behoorde. Gelet hierop heeft hij welbewust toegelaten dat [medeverdachte] geldbedragen aan hun bestemming onttrok.
20.048,05 euro voor lunches en/of diners bij restaurants/horeca/wijnwinkels
Uit onderzoek is gebleken dat [medeverdachte] gedurende de periode vanaf 12 maart 2018 tot en met 8 oktober 2021 41 keer met de pinpas heeft afgerekend bij restaurant [plaats] (in Den Haag dan wel Rotterdam). Van die 41 bezoeken vonden 24 bezoeken plaats in het weekend. In totaal heeft [medeverdachte] bij [plaats] voor een bedrag van 5.288,75 gepind. Hiervan heeft hij slechts de pinbonnen overgelegd, die voor een deel onleesbaar waren en voor zover de bonnen leesbaar waren, betrof het (behoudens een enkele uitzondering) bonnetjes waarop slechts de betaalde bedragen waren vermeld. Onderliggende stukken of een nadere uitleg heeft [medeverdachte] niet verstrekt. Ter zake van de pinbetalingen bij [plaats] zijn slechts 23 bestelformulieren ingediend, steeds achteraf. [Verdachte] heeft 19 van deze formulieren (achteraf) ondertekend.
[Verdachte] heeft verklaard dat hem midden tot eind 2018 alle business lunches waren opgevallen. Op een gegeven moment werd het teveel. [Medeverdachte] gaf nooit aan met wie hij allemaal ging lunchen of dineren. Op een gegeven moment werd het iets van bijna dagelijks. De bedragen waren best hoog. [Verdachte] heeft hem toen aangemaand om tenminste aan te geven, bijvoorbeeld met welke ambassade of welke organisatie, hij uit ging eten. [Medeverdachte] wekte de indruk dat het ging om ‘wining and dining’ met vrienden. Hij betaalde met de bankpas van het Arubahuis en [verdachte] stuurde de factuur naar de afdeling financiën. [Medewerkster 1] had alle onregelmatigheden bij [verdachte] aangekaart. Hij had deze vervolgens met [medeverdachte] besproken. [Verdachte] had hem gezegd dat [medeverdachte] in strijd handelde met de voorgeschreven dienstvoorschriften.
Naar het oordeel van het Gerecht kan niet worden uitgesloten dat (een deel van) de etentjes in [plaats] een zakelijk karakter hadden. Dat betekent echter nog niet dat het de bedoeling was dat [medeverdachte] in [plaats] met de pinpas van het Arubahuis afrekende. Zoals hiervoor is overwogen, ontving [medeverdachte] bij zijn salaris een representatiekostenvergoeding van 7% van zijn bezoldiging. Die vergoeding was bedoeld voor dit soort representatiekosten. Voor zover al zou moeten worden aangenomen dat deze vergoeding niet toereikend was, geldt dat in het geheel niet is gebleken waarom het nodig was om kosten te maken die deze vergoedingen overstegen. [Medeverdachte] heeft immers ook van deze pinpasbetalingen geen onderliggende facturen, kwitanties, of specificatie gegeven, noch enige concretisering of toereikende uitleg over het hoe en waarom van de door hem gestelde afspraken. Gelet hierop stelt het Gerecht vast dat ook de bij [plaats] met de pinpas betaalde geldbedragen aan hun bestemming zijn onttrokken.
Met inachtneming van het voorgaande kan feit 4 wettig en overtuigend worden bewezen.
Ten aanzien van feit 5
Aan de verdachte is ten laste gelegd dat hij in de periode vanaf 1 februari 2018 tot en met 31 december 2021 opzettelijk misbruik heeft gemaakt van zijn functie, dit ten einde enig voordeel voor hem of een ander te verkrijgen (artikel 2:354 Sr). Naar aanleiding hiervan geldt het volgende.
Uit al hetgeen hierboven is overwogen is het Gerecht van oordeel dat [verdachte] zijn functie van waarnemend directeur heeft misbruikt. Hij heeft er immers welbewust voor gezorgd, dan wel toegelaten dat [medeverdachte] geldbedragen aan hun bestemming onttrok en daardoor werd bevoordeeld, en waardoor in een enkel geval een derde ([betrokkene 5]) werd bevoordeeld. Dat [verdachte] het daar naar eigen zeggen zelf niet mee eens was, doet daaraan niets af. Hoewel de daadwerkelijke verduistering van gelden is gepleegd door [medeverdachte], kan [verdachte] niet worden vrijgepleit van zijn verantwoordelijkheid. Uit het onderzoek blijkt dat [verdachte] op de hoogte was (gesteld) van de financiële risico’s en onregelmatigheden die binnen het Arubahuis plaatsvonden door [medeverdachte], dat hij ook met [medeverdachte] hierover heeft gesproken en heeft gezegd dat [medeverdachte] in strijd handelde met de voorgeschreven dienstvoorschriften. [Verdachte] heeft echter geen noemenswaardige actie ondernomen om de voortzetting van de financiële onregelmatigheden door [medeverdachte] te voorkomen, tegen te gaan of terug te draaien, terwijl dit wel in zijn macht lag en gelet op zijn functie ook tot zijn verantwoordelijkheid behoorde. Het enkele in gesprekken met [medeverdachte] aan de orde stellen van de onregelmatigheden dan wel protesteren was in dit kader volstrekt ontoereikend en heeft in de praktijk ook totaal geen effect gehad, zoals is gebleken. Hierdoor heeft [verdachte] het misbruik van landsgelden door [medeverdachte] mogelijk gemaakt en in stand gehouden. Gelet hierop heeft [verdachte] naar het oordeel van het Gerecht zijn functie misbruikt op de wijze zoals strafbaar gesteld in artikel 2:54 Sr.
Met inachtneming hiervan is feit 5 wettig en overtuigend bewezen.
Strafbaarheid van het bewezen verklaarde, en strafbaarheid van de verdachte
Naar het oordeel van het Gerecht zijn door de verdediging geen omstandigheden gesteld die de strafbaarheid van de bewezen verklaarde feiten of van de verdachte uitsluiten, noch zijn deze anderszins aannemelijk geworden. Door de verdediging is nog aangevoerd dat het bewezenverklaarde (in strafrechtelijke zin) niet aan de verdachte zou kunnen worden toegerekend omdat de verdachte slechts is tekortgeschoten in zijn taken als directeur, hetgeen volgens de verdediging slechts een disciplinaire aangelegenheid zou zijn. Echter, zoals uit het voorgaande is gebleken, is van enkel ‘tekortschieten’ geen sprake, wat daarvan ook zij; geen rechtsregel leidt immers tot de conclusie dat geen sprake kan zijn van een strafbaar feit of een strafbare dader als het bewezenverklaarde tegelijkertijd ook arbeids- en/of ambtenarenrechtelijke verwijten oplevert.
Het onder feit 1 primair tot en met 4 primair bewezenverklaarde levert op:
Feit 1 primair:
(medeplegen van) als ambtenaar opzettelijk geld dat hij in zijn bediening onder zich heeft, verduisteren, meermalen gepleegd,
strafbaar gesteld bij artikel 2:348 jo artikel 1:123 Sr;
Feit 2 primair:
(medeplegen van) als ambtenaar opzettelijk geld dat hij in zijn bediening onder zich heeft, verduisteren, meermalen gepleegd,
strafbaar gesteld bij artikel 2:348 jo artikel 1:123 Sr;
Feit 3 primair:
(medeplegen van) als ambtenaar opzettelijk geld dat hij in zijn bediening onder zich heeft, verduisteren, meermalen gepleegd,
strafbaar gesteld bij artikel 2:348 jo artikel 1:123 Sr;
Feit 4 primair:
(medeplegen van) als ambtenaar opzettelijk geld dat hij in zijn bediening onder zich heeft, verduisteren, meermalen gepleegd,
strafbaar gesteld bij artikel 2:348 jo artikel 1:123 Sr;
Feit 5:
als ambtenaar opzettelijk met misbruik van zijn functie of positie iets doen of nalaat iets te doen teneinde enig voordeel voor hem of een ander te verkrijgen, meermalen gepleegd,
strafbaar gesteld bij artikel 2:354 Sr.
De verdachte is daarom strafbaar voor het hiervoor bewezen verklaarde.
Oplegging van straf
Bij de bepaling van de op te leggen straffen wordt gelet op de aard en de ernst van hetgeen bewezen is verklaard, op de omstandigheden waaronder het bewezen verklaarde is begaan, op de mate waarin de gedragingen aan de verdachte te verwijten zijn en op de persoon van de verdachte, zoals een en ander bij het onderzoek ter terechtzitting naar voren is gekomen. Daarbij wordt rekening gehouden met de ernst van het bewezen verklaarde in verhouding tot andere strafbare feiten, zoals die onder meer tot uitdrukking komt in het hierop gestelde wettelijke strafmaximum en in de straffen die voor soortgelijke feiten worden opgelegd.
Verdachte heeft zich schuldig gemaakt aan het medeplegen van de verduistering van geldbedragen waarover [medeverdachte] in zijn hoedanigheid van Gevolmachtigde Minister kon beschikken. [Medeverdachte] liet het Arubahuis betalen voor allerlei zaken, die voornamelijk betrekking hadden op privéaangelegenheden, waarvoor dat geld helemaal niet bedoeld was. De kosten kwamen uiteindelijk voor rekening van het Land Aruba. [Verdachte] heeft hieraan meegewerkt, althans dit toegelaten. Hiermee heeft [verdachte] zijn verantwoordelijkheid, in het bijzonder zijn toezichthoudende en controlerende taak als (wnd.) directeur van het Arubahuis, grovelijk veronachtzaamd. Van een directeur van het Arubahuis mag worden verwacht dat hij een voorbeeldfunctie vervult, actief toeziet op de integriteit van de processen binnen zijn organisatie en dat hij – waar hij signaleert dat er zaken plaatsvinden die het daglicht niet kunnen verdragen – concreet en effectief actie onderneemt om dit te voorkomen, tegen te gaan, of terug te draaien. [Verdachte] heeft dit ten enenmale nagelaten. Tekenend vind het Gerecht het, dat [verdachte] ter terechtzitting over zijn eigen functioneren heeft verklaard dat dit ‘voor spek en bonen’ was. Treffender kan het niet worden geformuleerd.
De verdachte is door het voorgaande medeverantwoordelijk voor de grote schade die door [medeverdachte] is toegebracht aan de integriteit van de openbare dienst en de financiële schade die aan het Land is toegebracht.
Het Gerecht heeft er bij het bepalen van de hoogte van de straf rekening mee gehouden dat de verdachte ten opzichte van [medeverdachte] een ondergeschikte, slechts faciliterende, rol vervulde, soms zelfs onder protest. Ook houdt het Gerecht er rekening mee dat [verdachte] met de bewezenverklaarde feiten voor zichzelf geen financieel voordeel beoogde of heeft gekregen, al mag niet uit het oog worden verloren dat [verdachte] er uiteraard belang bij had om de gedragingen van [medeverdachte] te ‘gedogen’ zolang hij daardoor zelf kon aanblijven als (waarnemend) directeur.
Wat met name ook invloed heeft op de strafoplegging, is dat [verdachte] tijdens het voorbereidend onderzoek en tijdens het onderzoek ter terechtzitting openheid van zaken heeft gegeven, dat hij heeft erkend dat hij heeft gefaald als directeur en dat hij ook uitdrukkelijk spijt heeft betuigd voor zijn rol in deze zaak. Daarmee heeft [verdachte] er in ieder geval blijk van gegeven dat hij het laakbare van zijn handelen inziet.