ECLI:NL:GHARL:2026:1809

Afdeling strafrecht Parketnummer: 21-000270-22 Uitspraakdatum: 17 maart 2026 TEGENSPRAAK Arrest van de meervoudige kamer voor strafzaken van het gerechtshof ArnhemLeeuwarden, zittingsplaats Arnhem, gewezen op het hoger beroep, ingesteld tegen het vonnis van de meervoudige kamer van de rechtbank Overijssel, zittingsplaats Zwolle, van 10 januari 2022 met parketnummer 08-997031-19 in de strafzaak tegen: [verdachte] , geboren op [geboortedag] 1986 in [geboorteplaats] , wonende in [adres] . Hoger beroep Verdachte en de officier van justitie hebben hoger beroep ingesteld tegen het vonnis van de meervoudige kamer van de rechtbank Overijssel. Onderzoek van de zaak Het hof heeft bij de beslissing betrokken wat besproken is op de zittingen van het hof van 3 februari 2026 en 17 maart 2026 en de zittingen bij de rechtbank. Het hof heeft kennisgenomen van de vordering van de advocaat-generaal. Deze vordering is na voorlezing aan het hof overhandigd. Verder heeft het hof kennisgenomen van wat door verdachte en zijn raadslieden, mr. M.G. Bischop en mr. A.C. Huisman, is aangevoerd. Vonnis De rechtbank heeft verdachte in eerste aanleg veroordeeld voor: valsheid in geschrifte, begaan door een rechtspersoon, terwijl verdachte feitelijke leiding heeft gegeven aan de verboden gedraging, meermalen gepleegd (feit 1 subsidiair); opzettelijk gebruikmaken van een vals geschrift, als bedoeld in artikel 225, eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht, als ware het echt en onvervalst, begaan door een rechtspersoon, terwijl verdachte feitelijke leiding heeft gegeven aan de verboden gedraging, meermalen gepleegd (feit 2 subsidiair). De rechtbank heeft verdachte veroordeeld tot een voorwaardelijke gevangenisstraf van één maand, met een proeftijd van twee jaren, in combinatie met een taakstraf van honderd uren, met aftrek van de tijd die verdachte in verzekering heeft doorgebracht. Het hof komt in dit arrest tot een andere beslissing over het bewijs en de strafoplegging dan de rechtbank. Het hof vernietigt daarom het vonnis en doet opnieuw recht. Tenlastelegging De verdenking komt erop neer, kort en zakelijk weergegeven, dat verdachte: feit 1: samen met anderen of alleen vervoersbewijzen dierlijke meststoffen (hierna: VDM’s) valselijk heeft opgemaakt en/of heeft vervalst en/of valselijk heeft doen opmaken, dan wel samen met anderen of alleen opdracht heeft gegeven tot en/of feitelijke leiding heeft gegeven aan het valselijk opmaken en/of vervalsen en/of valselijk doen opmaken van VDM’s; feit 2: samen met anderen of alleen opzettelijk van die valselijk opgemaakte en/of vervalste VDM’s gebruik heeft gemaakt en/of gebruik heeft doen maken, dan wel samen met anderen of alleen opdracht heeft gegeven tot en/of feitelijke leiding heeft gegeven aan het gebruikmaken en/of gebruik doen maken van die valselijk opgemaakte en/of vervalste VDM’s. Voluit is aan verdachte ten laste gelegd dat: 1. primair Hij op één of meer tijdstip(pen) in of omstreeks de periode van 01 oktober 2018 tot en met 23 maart 2019 te [plaats 1] , [gemeente 1] en/of te [plaats 2] , [gemeente 2] , althans in Nederland tezamen en in vereniging met anderen of een ander, althans alleen, 989, althans 12, althans een groot aantal, geschrift(en) dat/die bestemd was/waren om tot bewijs van enig te dienen, waaronder - een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 08 februari 2019, [nummer 1] , (pag 4042, Ordner 12 zaak ZD3), en/of - een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 21 maart 2019, [nummer 2] , (pag 4045, Ordner 12, zaak ZD3), en/of - een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 27 december 2018, [nummer 3] , (pag 4048, Ordner 12, zaak ZD3), en/of - een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 20 december 2018, [nummer 4] , (pag 4051, Ordner 12, zaak ZD3), en/of - een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 11 oktober 2018, [nummer 5] , (pag 4054, Ordner 12, zaak ZD3), en/of - een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 01 oktober 2018, [numme met [postcode] was vervoerd en/of gelost bij [afnemer 3] , dit terwijl in alle voornoemde gevallen de mest geen pure vleesvarkensmest betrof en derhalve de onjuiste mestcode was vermeld, met het oogmerk om deze als echt en onvervalst te gebruiken of door anderen te doen gebruiken; 1. subsidiair[medeverdachte 1] en/of [medeverdachte 2] op één of meer tijdstip(pen) in of omstreeks de periode van 01 oktober 2018 tot en met 23 maart 2019 te [plaats 1] , [gemeente 1] en/of te [plaats 2] , [gemeente 2] , althans in Nederland tezamen en in vereniging met anderen of een ander, althans alleen, 989, althans 12, althans een groot aantal, geschrift(en) dat/die bestemd was/waren om tot bewijs van enig te dienen, waaronder - een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 08 februari 2019, [nummer 1] , (pag 4042, Ordner 12 zaak ZD3), en/of - een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 21 maart 2019, [nummer 2] , (pag 4045, Ordner 12, zaak ZD3), en/of - een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 27 december 2018, [nummer 3] , (pag 4048, Ordner 12, zaak ZD3), en/of - een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 20 december 2018, [nummer 4] , (pag 4051, Ordner 12, zaak ZD3), en/of - een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 11 oktober 2018, [nummer 5] , (pag 4054, Ordner 12, zaak ZD3), en/of - een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 01 oktober 2018, [nummer 6] , (pag 4056, Ordner 12, zaak ZD3), en/of - een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 18 oktober 2018, [nummer 7] , (pag 4059, Ordner 12, zaak ZD3), en/of - een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 20 oktober 2018, [nummer 8] , (pag 4061, Ordner 12, zaak ZD3), en/of - een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 26 oktober 2018, [nummer 9] , (pag 4064, Ordner 12, zaak ZD3), en/of - een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 11 oktober 2018, [nummer 10] , (pag 4067, Ordner 12, zaak ZD3), en/of - een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 05 oktober 2018, [nummer 11] , (pag 4070, Ordner 12, zaak ZD3), en/of - een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 30 januari 2019, [nummer 12] , (pag 4073, Ordner 12, zaak ZD3), (telkens) valselijk heeft opgemaakt en/of heeft vervalst en/of valselijk heeft doen opmaken door - op dat vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 08 februari 2019, [nummer 1] ,in te vullen en/of doen invullen dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens), afkomstig van de laadplaats met [postcode] was vervoerd en/of gelost bij [afnemer 1] , en/of - op dat vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 21 maart 2019, [nummer 2] , in te vullen en/of doen invullen dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens), afkomstig van de laadplaats met [postcode] was vervoerd en/of gelost bij [afnemer 1] , en/of - op dat vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 27 december 2018, [nummer 3] , in te vullen en/of doen invullen dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens), afkomstig van de laadplaats met [postcode] was vervoerd en/of gelost bij [afnemer 1] , en/of - op dat vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 20 december 2018, [nummer 4] , in te vullen en/of doen invullen dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens), afkomstig van de laadplaats met [postcode] was vervoerd en/of gelost bij [afnemer 1] , en/of - op dat vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 11 oktober 2018, [nummer 5] , in te vullen en/of doen invullen dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens), afkomstig van de laadplaats met [postcode] was vervoerd en/of gelost bij [afnemer 2] , en/of - op dat vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 01 oktober 2018, [nummer 6] , in te vullen en/of doen invullen dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens), afkomstig van de laadplaats met [postcode] was vervoerd en/of gelost bij [afnemer 2] , en/of - primairHij op een of meer tijdstip(en) in of omstreeks de periode van 01 oktober 2018 tot en met 23 april 2019 te [plaats 1] [gemeente 1] , althans in Nederland, tezamen en in vereniging met anderen of een ander, althans alleen, (telkens) opzettelijk gebruik heeft gemaakt en/of gebruik heeft doen maken van 989, althans 12, althans een groot aantal, valselijk opgemaakte geschrift(en) en/of vervalst(e) geschrift(en), dat/die bestemd was/waren om tot bewijs van enig feit te dienen, als was/waren deze echt en onvervalst, door, waaronder, - een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 08 februari 2019, [nummer 1] , waarop in strijd met de waarheid was vermeld dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens) was vervoerd naar [afnemer 1] (pag 4042, Ordner 12 zaak ZD3), te verzenden of doen verzenden aan, althans ter beschikking te stellen/te melden of ter beschikking doen stellen/ doen melden aan Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO), (PV 524- B01 201672621 excelbestand [regel 1] ), en/of - een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 21 maart 2019, [nummer 2] , waarop in strijd met de waarheid was vermeld dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens) was vervoerd naar [afnemer 1] , (pag 4045, Ordner 12, zaak ZD3), te verzenden of doen verzenden aan, althans ter beschikking te stellen/te melden of ter beschikking doen stellen/ doen melden aan Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO), (PV 524-B01 201672621 excelbestand [regel 2] ), en/of - een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 27 december 2018, [nummer 3] , waarop in strijd met de waarheid was vermeld dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens) was vervoerd naar [afnemer 1] , (pag 4048, Ordner 12, zaak ZD3), te verzenden of doen verzenden aan, althans ter beschikking te stellen/ te melden of ter beschikking doen stellen/doen melden aan Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO), (PV 524-B01 201672621 excelbestand [regel 3] ) en/of - een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 20 december 2018, [nummer 4] , waarop in strijd met de waarheid was vermeld dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens) was vervoerd naar [afnemer 1] , (pag 4051, Ordner 12, zaak ZD3), te verzenden of doen verzenden aan, althans ter beschikking te stellen/te melden of ter beschikking doen stellen/doen melden aan Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO) (PV 524-B01 201672621 excelbestand [regel 4] ), en/of - een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 11 oktober 2018, [nummer 5] , waarop in strijd met de waarheid was vermeld dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens) was vervoerd naar [afnemer 2] , (pag 4054, Ordner 12, zaak ZD3), te verzenden of doen verzenden aan, althans ter beschikking te stellen/te melden of ter beschikking doen stellen/doen melden aan Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO), (PV 524-B01 201672621, excelbestand [regel 5] ), en/of - een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 01 oktober 2018, [nummer 6] , waarop in strijd met de waarheid was vermeld dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens) was vervoerd naar [afnemer 2] , (pag 4056, Ordner 12, zaak ZD3), te verzenden of doen verzenden aan, althans ter beschikking te stellen/te melden of ter beschikking doen stellen/doen melden aan Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO), (PV 524-B01 201672621 excelbestand [regel 6] ), en/of - een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 18 oktober 2018, [nummer 7] , waarop in strijd met de waarheid was vermeld dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens) was vervoerd naar [afnemer 2] , (pag 4059, Ordner 12, zaak ZD3), te verzenden of doen verzenden aan, althans ter beschikking te stellen/te melden of ter beschikking doen stellen/doen melden aan Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO), (PV 524-B01 201672621, excelbestand [regel 7] ), en/of - een vervoersbewijs dierlij subsidiair[medeverdachte 1] en/of [medeverdachte 2] op een of meer tijdstip(en) in of omstreeks de periode van 01 oktober 2018 tot en met 23 april 2019 te [plaats 1] [gemeente 1] , althans in Nederland, tezamen en in vereniging met anderen of een ander, althans alleen, (telkens) opzettelijk gebruik heeft gemaakt en/of gebruik heeft doen maken van 989, althans 12, althans een groot aantal, valselijk opgemaakte geschrift(en) en/of vervalst(e) geschrift(en), dat/die bestemd was/waren om tot bewijs van enig feit te dienen, als was/waren deze echt en onvervalst, door, waaronder, - een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 08 februari 2019, [nummer 1] , waarop in strijd met de waarheid was vermeld dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens) was vervoerd naar [afnemer 1] (pag 4042, Ordner 12 zaak ZD3), te verzenden of doen verzenden aan, althans ter beschikking te stellen/te melden of ter beschikking doen stellen/ doen melden aan Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO), (PV 524- B01 201672621 excelbestand [regel 1] ), en/of - een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 21 maart 2019, [nummer 2] , waarop in strijd met de waarheid was vermeld dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens) was vervoerd naar [afnemer 1] , (pag 4045, Ordner 12, zaak ZD3), te verzenden of doen verzenden aan, althans ter beschikking te stellen/te melden of ter beschikking doen stellen/ doen melden aan Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO), (PV 524-B01 201672621 excelbestand [regel 2] ), en/of - een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 27 december 2018, [nummer 3] , waarop in strijd met de waarheid was vermeld dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens) was vervoerd naar [afnemer 1] , (pag 4048, Ordner 12, zaak ZD3), te verzenden of doen verzenden aan, althans ter beschikking te stellen/ te melden of ter beschikking doen stellen/doen melden aan Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO), (PV 524-B01 201672621 excelbestand [regel 3] ) en/of - een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 20 december 2018, [nummer 4] , waarop in strijd met de waarheid was vermeld dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens) was vervoerd naar [afnemer 1] , (pag 4051, Ordner 12, zaak ZD3), te verzenden of doen verzenden aan, althans ter beschikking te stellen/te melden of ter beschikking doen stellen/doen melden aan Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO) (PV 524-B01 201672621 excelbestand [regel 4] ), en/of - een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 11 oktober 2018, [nummer 5] , waarop in strijd met de waarheid was vermeld dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens) was vervoerd naar [afnemer 2] , (pag 4054, Ordner 12, zaak ZD3), te verzenden of doen verzenden aan, althans ter beschikking te stellen/te melden of ter beschikking doen stellen/doen melden aan Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO), (PV 524-B01 201672621, excelbestand [regel 5] ), en/of - een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 01 oktober 2018, [nummer 6] , waarop in strijd met de waarheid was vermeld dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens) was vervoerd naar [afnemer 2] , (pag 4056, Ordner 12, zaak ZD3), te verzenden of doen verzenden aan, althans ter beschikking te stellen/te melden of ter beschikking doen stellen/doen melden aan Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO), (PV 524-B01 201672621 excelbestand [regel 6] ), en/of - een vervoersbewijs dierlijke meststoffen gedateerd op 18 oktober 2018, [nummer 7] , waarop in strijd met de waarheid was vermeld dat ongeveer 36 ton mest met mestcode 50 (mest van vleesvarkens) was vervoerd naar [afnemer 2] , (pag 4059, Ordner 12, zaak ZD3), te verzenden of doen verzenden aan, althans ter beschikking te stellen/te melden of ter beschikking doen stellen/doen melden aan Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO), (PV 524-B01 201672621, excelbestand [regel Daarom spreekt het hof verdachte daarvan vrij. Ingevolge artikel 50, eerste lid, van de Uitvoeringsbesluit Meststoffenwet moet een vracht dierlijke meststoffen tijdens het vervoer vergezeld gaan van een op die vracht betrekking hebbend vervoersbewijs (het VDM), dat overeenkomstig de regels gesteld bij of krachtens paragraaf 2 van hoofdstuk IX van dit besluit (over het vervoer van meststoffen) is opgemaakt. Ingevolge artikel 53, derde lid, van het Uitvoeringsbesluit Meststoffenwet moet een VDM in ieder geval gegevens bevatten over de hoeveelheid meststoffen (onderdeel c) en het soort meststoffen (onderdeel d). Het bij ministeriële regeling vastgestelde VDMformulier biedt door middel van vier invulvelden ruimte om (vier) mestcodes met daarbij behorende percentages in te vullen. Artikel 53, eerste lid, van het Uitvoeringsbesluit Meststoffenwet bepaalt dat ter zake van het vervoer van een vracht dierlijke meststoffen door de leverancier, de vervoerder en de afnemer gezamenlijk een vervoersbewijs wordt opgemaakt, en artikel 50, eerste lid, van dat besluit bepaalt dat een vracht dierlijke meststoffen tijdens het vervoer vergezeld gaat van een op de vracht betrekking hebbend vervoersbewijs, dat overeenkomstig de regels gesteld bij of krachtens paragraaf 2 van hoofdstuk IX van het besluit is opgemaakt. Artikel 54 van het Uitvoeringsbesluit Meststoffenwet biedt de grondslag voor het stellen van regels over het vervoerbewijs en de manier en het tijdstip waarop de op het vervoersbewijs ingevulde gegevens en de overige ter zake van een vracht dierlijke meststoffen te verstrekken gegevens worden ingediend. Deze nadere regels zijn de voorschriften van de artikelen 60 tot en met 67 van de Uitvoeringregeling Meststoffenwet. Artikel 61, eerste lid, van de Uitvoeringsregeling Meststoffenwet houdt in – voor zover hier van belang – dat uiterlijk bij het laden van de dierlijke meststoffen op het vervoersbewijs dierlijke meststoffen de gegevens van de leverancier, de mestcode van het soort meststoffen en het nettogewicht van de meststoffen worden ingevuld. Gelet op de verklaringen van [naam] en [verdachte] , in samenhang bezien met de observaties bij de mestopslag in [plaats 3] en de bij de doorzoeking aangetroffen VDM’s, stelt het hof vast dat in de periode van 1 oktober 2018 tot en met 23 maart 2019 meerdere transporten met mest zijn uitgevoerd vanaf de mestopslag van [medeverdachte 1] in [plaats 3] naar verschillende afnemers in het land. Op de zitting is naar voren gebracht dat op deze locatie twee voorzieningen voor de opslag van mest aanwezig zijn en dat de ene was gevuld met alleen drijfmest afkomstig van vleesvarkens – waarop één mestcode (mestcode 50) van toepassing is – en de ander met een mengsel van verschillende soorten varkensmest, waarop verschillende mestcodes van toepassing zijn (zoals een mengsel van vleesvarkensdrijfmest (mestcode 50) en fokzeugenmest (mestcode 46)). In de ten laste gelegde periode hebben vanaf de opslag in [plaats 3] 989 transporten met mest plaatsgevonden waarbij op het VDM telkens één mestcode is vermeld (eenmaal mestcode 46 en op de andere VDM’s steeds mestcode 50). Naar het oordeel van het hof kan als vaststaand worden aangenomen dat het bij deze transporten in een (groot) deel van de gevallen ging om een transport van een mengsel van verschillende soorten varkensmest met verschillende mestcodes waaronder drijfmest van vleesvarkens met mestcode 50. Op basis van de processtukken en het onderzoek op de zitting is aannemelijk geworden dat, zoals verdachte heeft verklaard, in de ten laste gelegde periode het gebruik van een enkele mestcode bij het vervoer van een mengsel van verschillende soorten varkensmest landelijk gezien (veel) vaker voorkwam. Voor de afnemers van mest waren met name de totale hoeveelheid en de kilogrammen fosfaat en stikstof van belang. Mesttransporten werden bemonsterd, aan de hand waarvan de chemische samenstelling van de lading werd bepaald en vastgelegd. De mestcodes van een VDM werden