ECLI:NL:GHARL:2025:8087

GERECHTSHOF ARNHEM-LEEUWARDEN locatie Leeuwarden, afdeling civiel zaaknummer gerechtshof 200.347.422/01 zaaknummer rechtbank Overijssel 10994552 arrest van 16 december 2025 in de zaak van Triple Groen Overijssel B.V., die is gevestigd in Hardenberg, die hoger beroep heeft ingesteld, bij de kantonrechter: eiseres in conventie en verweerster in reconventie, hierna: TGO, advocaat: mr. T. Waissi uit 's-Hertogenbosch, tegen 1de maatschap Landbouwbedrijf [geïntimeerde1] , die is gevestigd in [vestigingsplaats1] , 2. [geïntimeerde2], die woont in [woonplaats1] , bij de kantonrechter: gedaagden in conventie en eisers in reconventie, hierna samen: [geïntimeerde2] c.s. en ieder afzonderlijk de maatschap en [geïntimeerde2], advocaat: mr. H.M. van Eerten uit Zwolle, 3 [geïntimeerde3] , die woont in [woonplaats2] , [land1] , bij de kantonrechter: gedaagde, in hoger beroep: niet verschenen. 1Het verloop van de procedure in hoger beroep na het arrest van 25 februari 2025 Na het arrest van 25 februari 2025 in het door TGO opgeworpen incident hebben [geïntimeerde2] c.s. een memorie van antwoord genomen. Daarna heeft op 9 oktober 2025 een mondelinge behandeling bij het hof plaatsgevonden. Daarvan is een verslag gemaakt dat aan het dossier is toegevoegd (het proces-verbaal). Hierna hebben partijen het hof gevraagd opnieuw arrest te wijzen. 2De kern van de zaak 2.1 Partijen hebben een overeenkomst gesloten over de aanschaf en installatie van een zonnepanelen-installatie. Het geschil gaat in de kern over de vraag of partijen een jaarlijkse aanvullende rente van 3,5% over de door [geïntimeerde2] c.s. aan TGO verschuldigde prijs zijn overeengekomen of dat dit rentepercentage in de prijs is inbegrepen. 2.2 De kantonrechter heeft geoordeeld dat niet is gebleken van een aanvullende rente en heeft de vorderingen van TGO tot betaling van achterstallige rente afgewezen. De bedoeling van het hoger beroep is dat de afgewezen vorderingen van TGO alsnog worden toegewezen. 2.3 Het hof zal TGO bewijs opdragen van haar stelling dat er een aanvullende rente van 3,5% is overeengekomen over de koopsom van € 39.039,-. Die beslissing zal het hof hierna uitleggen, nadat de voor de beoordeling van het hoger beroep van belang zijnde feiten zijn vastgesteld. 3De vaststaande feiten 3.1 TGO is een bedrijf dat zich bezighoudt met het financieren van investeringen in duurzaamheid. In samenwerking met de Provincie Overijssel biedt TGO met het project ‘Zonnepanelen via voorschot’ agrarische bedrijven de mogelijkheid te investeren in duurzaamheid door het aangaan van huurkoopovereenkomsten voor zonnepanelen. 3.2 De maatschap is een agrarisch bedrijf dat zich bezighoudt met akker- en tuinbouw, alsook het houden van melkvee en varkens. [naam1] en zijn zoon, [naam2] , zijn de vennoten (of maten) van de maatschap. 3.3 Partijen zijn eind 2013 in gesprek geraakt over het project van TGO. In dat kader hebben zij op 8 november 2013 een inventarisatieformulier ingevuld. 3.4 Op 3 februari 2014 hebben [geïntimeerde2] c.s. een door TGO uitgebrachte offerte ondertekend. 3.5 TGO heeft op 30 mei 2014 en op 17 november 2014 een brief naar [geïntimeerde2] c.s. gestuurd met de stand van zaken van het project. 3.6 Op 9 december 2014 heeft TGO een opdrachtbevestiging naar [geïntimeerde2] c.s. gestuurd. In deze opdrachtbevestiging staat onder meer het volgende: “ Omschrijving Aantal Prijs Zonnepanelensysteem via project ‘Zonnepanelen via uw voorschot’ 1,00 € 39.039,00 Compleet zonnepanelensysteem via project ‘Zonnepanelen via voorschot’ met de volgende eigenschappen: - Jaarlijks rentepercentage: 3,5% - Aflossingsperiode: 126 maandelijkse termijnen - Aflossingsmethode: Annuïteiten (...) Totaal factuur inclusief BTW € 47.666,16 ” 3.7 DGB Energie B.V. heeft namens TGO eveneens op 9 december 2014 de factuur voor het project naar [geïntimeerde2] gestuurd. 3.8 Partijen hebben op 15 december 2014 de koopovereenkomst met betrekking tot de zonnepanelen ondertekend. In de huurkoopovereenkomst staat onder meer het volgende: “ Artikel 1 Huurkoop Verkoper verkoopt in huurkoop aan Huurkoper de in bijlage [x] (offerte) nader gespecificeerde zonnepanelen en toebehoren (hierna; de ‘‘Installatie"). Het eigendom van de Installatie gaat overeenkomstig art. 7A:1576h lid 1 BW over op Huurkoper onder de opschortende voorwaarde van de betaling van al wat Huurkoper uit hoofde van deze overeenkomst aan Verkoper verschuldigd is. Het eigendom van de Installatie gaat zonder nadere leveringshandeling over op Huurkoper zodra de laatste termijn zoals bedoeld in artikel 3 van deze Huurkoopovereenkomst is voldaan. Artikel 2 Koopprijs 2. 1 De koopprijs voor de Installatie bedraagt € 39.039,00 (zegge: negenendertigduizend negenendertig euro). Deze koopprijs dient te worden voldaan zoals bepaald in artikel 3 van deze Huurkoopovereenkomst. 2.3 Alle genoemde bedragen in deze overeenkomst zijn exclusief BTW. Artikel 3 Betalingstermijnen De koopsom zal door Huurkoper worden voldaan in 126 (zegge honderdzesentwintig) elkaar maandelijks opvolgende termijnen welke in de bijlage [x] (offerte) genoemd staan. (...) Artikel 10 Ontbinding (...) 10.4 De Installatie is niet bestemd om onderdeel uit te gaan maken van het Pand. In het geval dat er toch sprake is van natrekking van de Installatie dan is Huurkoper, in het geval van ontbinding van deze Huurkoopovereenkomst, gehouden om de Installatie door Verkoper te laten demonteren waarna Huurkoper direct de eigendom van de Installatie zal overdragen aan Verkoper.” 3.9 [geïntimeerde2] c.s. hebben TGO op 13 januari 2015 een e-mail gestuurd waarin onder meer het volgende is geschreven: “We hebben bij de DGB zonnepanelen gekocht op huur koop, Je gaf aan dat de rente hoog was omdat er geen onderpand was ong 7% daarvan zou de provincie ong. 3.5% subsidie geven. Dan betalen we nog ong. 3.5%” 3.10 In juli 2015 hebben [geïntimeerde2] c.s. de zonnepanelen in gebruik genomen. Vanaf dat moment zijn zij begonnen met het betalen van de maandelijkse termijnen. 3.11 [geïntimeerde2] heeft bij e-mail van 29 mei 2016 aan TGO gevraagd om een eindafrekening van 2015. Op 30 mei 2016 heeft TGO de eindafrekening over 2015 naar [geïntimeerde2] gestuurd. Nadien heeft TGO jaarlijks van de jaren 2016 tot en met 2023 (financiële) jaaroverzichten aan [geïntimeerde2] c.s. gestuurd (hierna: de jaarafrekeningen).

Omvang van het hoger beroep 4.1 TGO wil dat het vonnis van 3 september 2024 wordt vernietigd, dat de vorderingen van TGO in conventie alsnog worden toegewezen en dat [geïntimeerde2] c.s. worden veroordeeld in de proceskosten. TGO heeft daartoe één algemene grief en één inhoudelijke grief aangevoerd tegen het vonnis, met een daarop gegeven toelichting. 4.2 [geïntimeerde2] c.s. hebben aangevoerd dat de door TGO opgeworpen grieven te onbepaald en onvoldoende concreet zijn en het hoger beroep van TGO om die reden al zou moeten worden afgewezen. Daar gaat het hof niet in mee. Van de door TGO opgevoerde bezwaren is voldoende duidelijk dat zij beogen te volharden in het standpunt dat de gevorderde rente wel degelijk is overeengekomen. 4.3 [geïntimeerde2] c.s. hebben geen grieven gericht tegen de afwijzing van de vordering in reconventie. Toepasselijk recht 4.4 Op de overeenkomst zijn de artikelen 7A:1576 BW en volgende (koop op afbetaling en huurkoop) van toepassing, zoals die luidden op het moment van het afsluiten van de overeenkomst van 15 december 2014. 4.5 Op de procedure is het voor 1 januari 2025 geldende bewijsrecht van toepassing, aangezien de dagvaarding in hoger beroep voor die datum is aangebracht. Geen huurkoop 4.6 [geïntimeerde2] c.s. hebben zich beroepen op artikel 7A:1579j BW. Het hof stelt vast dat de tussen partijen gesloten overeenkomst niet voldoet aan het bepaalde in dat artikel, omdat de overeenkomst niet beschikt over een plan van regelmatige afbetaling als in het eerste lid dat artikel is vereist. Gelet op het derde lid van artikel 7A:1579j BW betekent dit dat de overeenkomst moet worden aangemerkt als een overeenkomst van verkoop op afbetaling, en dat artikel 1 van de overeenkomst, hiervoor onder 3.8 geciteerd, toepassing mist. Rentepercentage 3,5% 4.7 TGO heeft zich op het standpunt gesteld dat partijen een aanvullend rentepercentage van 3,5% bovenop de prijs van € 39.039,- zijn overeengekomen. Dit is door [geïntimeerde2] c.s. gemotiveerd betwist. De bewijslast van deze stelling rust overeenkomstig de hoofdregel van artikel 150 Rv bij TGO. 4.8 Anders dan TGO meent, volgt uit de stukken niet ontegenzeggelijk dat partijen een aanvullende rente van 3,5% over de koopsom van € 39.039,- zijn overeengekomen. In de offerte komt de rente niet voor. Het rentepercentage wordt alleen genoemd in de opdrachtbevestiging van 9 december 2014. Daarin is het rentepercentage genoemd als onderdeel van de totale koopsom. De afsluitprovisie en de btw zijn wel als afzonderlijke elementen genoemd. Dit pleit voor het standpunt van [geïntimeerde2] c.s. Het feit dat de btw over de totale koopsom is berekend - waar die niet over een daarin opgenomen rentecomponent verschuldigd zou zijn - en de betaaldatum van de factuur met het totale bedrag - 14 dagen na 9 december 2014 - pleit voor de lezing van TGO. 4.9 Omdat TGO bewijs heeft aangeboden van haar stelling dat behalve deze stukken er voor de afsluiting van de overeenkomst meerdere gesprekken zijn gevoerd waarin de rente ter sprake is gebracht, zal het hof haar tot dit bewijs toe laten.

Het hof: 5.1 Het hof laat TGO toe te bewijzen dat partijen een aanvullende rente over de (huur)koopprijs van 3,5% zijn overeengekomen. 5.2 Als getuigen worden gehoord, zal raadsheer-commissaris mr. J. Smit de getuigen verhoren in het Paleis van Justitie aan het Wilhelminaplein 1 in Leeuwarden. Partijen moeten daar zelf bij aanwezig zijn. 5.3 TGO moet op dinsdag 13 januari 2026 laten weten hoeveel getuigen zij wil laten horen met opgave van de verhinderdagen van die getuigen, van partijen en van hun advocaten. Daarna stelt het hof de dag en het tijdstip van het verhoor vast. Dat gebeurt ook als de opgave onvolledig is. 5.4 TGO moet de namen en woonplaatsen van de getuigen ten minste een week voor het getuigenverhoor aan de wederpartij en de griffier van het hof opgeven. 5.5 Een partij die tijdens het getuigenverhoor nieuwe stukken wil indienen, moet het hof en de wederpartij daarvan uiterlijk twee weken voor de dag van de zitting een kopie sturen. 5.6 Iedere verdere beslissing wordt aangehouden. Dit arrest is gewezen door mrs. J. Smit, J.H. Kuiper en M.W. Zandbergen, en is door de rolraadsheer in tegenwoordigheid van de griffier in het openbaar uitgesproken op 16 december 2025.

GERECHTSHOF ARNHEM-LEEUWARDEN locatie Leeuwarden, afdeling civiel zaaknummer gerechtshof 200.347.422/01 zaaknummer rechtbank Overijssel 10994552 arrest van 16 december 2025 in de zaak van Triple Groen Overijssel B.V., die is gevestigd in Hardenberg, die hoger beroep heeft ingesteld, bij de kantonrechter: eiseres in conventie en verweerster in reconventie, hierna: TGO, advocaat: mr. T. Waissi uit 's-Hertogenbosch, tegen 1de maatschap Landbouwbedrijf [geïntimeerde1] , die is gevestigd in [vestigingsplaats1] , 2. [geïntimeerde2], die woont in [woonplaats1] , bij de kantonrechter: gedaagden in conventie en eisers in reconventie, hierna samen: [geïntimeerde2] c.s. en ieder afzonderlijk de maatschap en [geïntimeerde2], advocaat: mr. H.M. van Eerten uit Zwolle, 3 [geïntimeerde3] , die woont in [woonplaats2] , [land1] , bij de kantonrechter: gedaagde, in hoger beroep: niet verschenen. 1Het verloop van de procedure in hoger beroep na het arrest van 25 februari 2025 Na het arrest van 25 februari 2025 in het door TGO opgeworpen incident hebben [geïntimeerde2] c.s. een memorie van antwoord genomen. Daarna heeft op 9 oktober 2025 een mondelinge behandeling bij het hof plaatsgevonden. Daarvan is een verslag gemaakt dat aan het dossier is toegevoegd (het proces-verbaal). Hierna hebben partijen het hof gevraagd opnieuw arrest te wijzen. 2De kern van de zaak 2.1 Partijen hebben een overeenkomst gesloten over de aanschaf en installatie van een zonnepanelen-installatie. Het geschil gaat in de kern over de vraag of partijen een jaarlijkse aanvullende rente van 3,5% over de door [geïntimeerde2] c.s. aan TGO verschuldigde prijs zijn overeengekomen of dat dit rentepercentage in de prijs is inbegrepen. 2.2 De kantonrechter heeft geoordeeld dat niet is gebleken van een aanvullende rente en heeft de vorderingen van TGO tot betaling van achterstallige rente afgewezen. De bedoeling van het hoger beroep is dat de afgewezen vorderingen van TGO alsnog worden toegewezen. 2.3 Het hof zal TGO bewijs opdragen van haar stelling dat er een aanvullende rente van 3,5% is overeengekomen over de koopsom van € 39.039,-. Die beslissing zal het hof hierna uitleggen, nadat de voor de beoordeling van het hoger beroep van belang zijnde feiten zijn vastgesteld. 3De vaststaande feiten 3.1 TGO is een bedrijf dat zich bezighoudt met het financieren van investeringen in duurzaamheid. In samenwerking met de Provincie Overijssel biedt TGO met het project ‘Zonnepanelen via voorschot’ agrarische bedrijven de mogelijkheid te investeren in duurzaamheid door het aangaan van huurkoopovereenkomsten voor zonnepanelen. 3.2 De maatschap is een agrarisch bedrijf dat zich bezighoudt met akker- en tuinbouw, alsook het houden van melkvee en varkens. [naam1] en zijn zoon, [naam2] , zijn de vennoten (of maten) van de maatschap. 3.3 Partijen zijn eind 2013 in gesprek geraakt over het project van TGO. In dat kader hebben zij op 8 november 2013 een inventarisatieformulier ingevuld. 3.4 Op 3 februari 2014 hebben [geïntimeerde2] c.s. een door TGO uitgebrachte offerte ondertekend. 3.5 TGO heeft op 30 mei 2014 en op 17 november 2014 een brief naar [geïntimeerde2] c.s. gestuurd met de stand van zaken van het project. 3.6 Op 9 december 2014 heeft TGO een opdrachtbevestiging naar [geïntimeerde2] c.s. gestuurd. In deze opdrachtbevestiging staat onder meer het volgende: “ Omschrijving Aantal Prijs Zonnepanelensysteem via project ‘Zonnepanelen via uw voorschot’ 1,00 € 39.039,00 Compleet zonnepanelensysteem via project ‘Zonnepanelen via voorschot’ met de volgende eigenschappen: - Jaarlijks rentepercentage: 3,5% - Aflossingsperiode: 126 maandelijkse termijnen - Aflossingsmethode: Annuïteiten (...) Totaal factuur inclusief BTW € 47.666,16 ” 3.7 DGB Energie B.V. heeft namens TGO eveneens op 9 december 2014 de factuur voor het project naar [geïntimeerde2] gestuurd. 3.8 Partijen hebben op 15 december 2014 de koopovereenkomst met betrekking tot de zonnepanelen ondertekend. In de huurkoopovereenkomst staat onder meer het volgende: “ Artikel 1 Huurkoop Verkoper verkoopt in huurkoop aan Huurkoper de in bijlage [x] (offerte) nader gespecificeerde zonnepanelen en toebehoren (hierna; de ‘‘Installatie"). Het eigendom van de Installatie gaat overeenkomstig art. 7A:1576h lid 1 BW over op Huurkoper onder de opschortende voorwaarde van de betaling van al wat Huurkoper uit hoofde van deze overeenkomst aan Verkoper verschuldigd is. Het eigendom van de Installatie gaat zonder nadere leveringshandeling over op Huurkoper zodra de laatste termijn zoals bedoeld in artikel 3 van deze Huurkoopovereenkomst is voldaan. Artikel 2 Koopprijs 2. 1 De koopprijs voor de Installatie bedraagt € 39.039,00 (zegge: negenendertigduizend negenendertig euro). Deze koopprijs dient te worden voldaan zoals bepaald in artikel 3 van deze Huurkoopovereenkomst. 2.3 Alle genoemde bedragen in deze overeenkomst zijn exclusief BTW. Artikel 3 Betalingstermijnen De koopsom zal door Huurkoper worden voldaan in 126 (zegge honderdzesentwintig) elkaar maandelijks opvolgende termijnen welke in de bijlage [x] (offerte) genoemd staan. (...) Artikel 10 Ontbinding (...) 10.4 De Installatie is niet bestemd om onderdeel uit te gaan maken van het Pand. In het geval dat er toch sprake is van natrekking van de Installatie dan is Huurkoper, in het geval van ontbinding van deze Huurkoopovereenkomst, gehouden om de Installatie door Verkoper te laten demonteren waarna Huurkoper direct de eigendom van de Installatie zal overdragen aan Verkoper.” 3.9 [geïntimeerde2] c.s. hebben TGO op 13 januari 2015 een e-mail gestuurd waarin onder meer het volgende is geschreven: “We hebben bij de DGB zonnepanelen gekocht op huur koop, Je gaf aan dat de rente hoog was omdat er geen onderpand was ong 7% daarvan zou de provincie ong. 3.5% subsidie geven. Dan betalen we nog ong. 3.5%” 3.10 In juli 2015 hebben [geïntimeerde2] c.s. de zonnepanelen in gebruik genomen. Vanaf dat moment zijn zij begonnen met het betalen van de maandelijkse termijnen. 3.11 [geïntimeerde2] heeft bij e-mail van 29 mei 2016 aan TGO gevraagd om een eindafrekening van 2015. Op 30 mei 2016 heeft TGO de eindafrekening over 2015 naar [geïntimeerde2] gestuurd. Nadien heeft TGO jaarlijks van de jaren 2016 tot en met 2023 (financiële) jaaroverzichten aan [geïntimeerde2] c.s. gestuurd (hierna: de jaarafrekeningen).

Omvang van het hoger beroep 4.1 TGO wil dat het vonnis van 3 september 2024 wordt vernietigd, dat de vorderingen van TGO in conventie alsnog worden toegewezen en dat [geïntimeerde2] c.s. worden veroordeeld in de proceskosten. TGO heeft daartoe één algemene grief en één inhoudelijke grief aangevoerd tegen het vonnis, met een daarop gegeven toelichting. 4.2 [geïntimeerde2] c.s. hebben aangevoerd dat de door TGO opgeworpen grieven te onbepaald en onvoldoende concreet zijn en het hoger beroep van TGO om die reden al zou moeten worden afgewezen. Daar gaat het hof niet in mee. Van de door TGO opgevoerde bezwaren is voldoende duidelijk dat zij beogen te volharden in het standpunt dat de gevorderde rente wel degelijk is overeengekomen. 4.3 [geïntimeerde2] c.s. hebben geen grieven gericht tegen de afwijzing van de vordering in reconventie. Toepasselijk recht 4.4 Op de overeenkomst zijn de artikelen 7A:1576 BW en volgende (koop op afbetaling en huurkoop) van toepassing, zoals die luidden op het moment van het afsluiten van de overeenkomst van 15 december 2014. 4.5 Op de procedure is het voor 1 januari 2025 geldende bewijsrecht van toepassing, aangezien de dagvaarding in hoger beroep voor die datum is aangebracht. Geen huurkoop 4.6 [geïntimeerde2] c.s. hebben zich beroepen op artikel 7A:1579j BW. Het hof stelt vast dat de tussen partijen gesloten overeenkomst niet voldoet aan het bepaalde in dat artikel, omdat de overeenkomst niet beschikt over een plan van regelmatige afbetaling als in het eerste lid dat artikel is vereist. Gelet op het derde lid van artikel 7A:1579j BW betekent dit dat de overeenkomst moet worden aangemerkt als een overeenkomst van verkoop op afbetaling, en dat artikel 1 van de overeenkomst, hiervoor onder 3.8 geciteerd, toepassing mist. Rentepercentage 3,5% 4.7 TGO heeft zich op het standpunt gesteld dat partijen een aanvullend rentepercentage van 3,5% bovenop de prijs van € 39.039,- zijn overeengekomen. Dit is door [geïntimeerde2] c.s. gemotiveerd betwist. De bewijslast van deze stelling rust overeenkomstig de hoofdregel van artikel 150 Rv bij TGO. 4.8 Anders dan TGO meent, volgt uit de stukken niet ontegenzeggelijk dat partijen een aanvullende rente van 3,5% over de koopsom van € 39.039,- zijn overeengekomen. In de offerte komt de rente niet voor. Het rentepercentage wordt alleen genoemd in de opdrachtbevestiging van 9 december 2014. Daarin is het rentepercentage genoemd als onderdeel van de totale koopsom. De afsluitprovisie en de btw zijn wel als afzonderlijke elementen genoemd. Dit pleit voor het standpunt van [geïntimeerde2] c.s. Het feit dat de btw over de totale koopsom is berekend - waar die niet over een daarin opgenomen rentecomponent verschuldigd zou zijn - en de betaaldatum van de factuur met het totale bedrag - 14 dagen na 9 december 2014 - pleit voor de lezing van TGO. 4.9 Omdat TGO bewijs heeft aangeboden van haar stelling dat behalve deze stukken er voor de afsluiting van de overeenkomst meerdere gesprekken zijn gevoerd waarin de rente ter sprake is gebracht, zal het hof haar tot dit bewijs toe laten.

Het hof: 5.1 Het hof laat TGO toe te bewijzen dat partijen een aanvullende rente over de (huur)koopprijs van 3,5% zijn overeengekomen. 5.2 Als getuigen worden gehoord, zal raadsheer-commissaris mr. J. Smit de getuigen verhoren in het Paleis van Justitie aan het Wilhelminaplein 1 in Leeuwarden. Partijen moeten daar zelf bij aanwezig zijn. 5.3 TGO moet op dinsdag 13 januari 2026 laten weten hoeveel getuigen zij wil laten horen met opgave van de verhinderdagen van die getuigen, van partijen en van hun advocaten. Daarna stelt het hof de dag en het tijdstip van het verhoor vast. Dat gebeurt ook als de opgave onvolledig is. 5.4 TGO moet de namen en woonplaatsen van de getuigen ten minste een week voor het getuigenverhoor aan de wederpartij en de griffier van het hof opgeven. 5.5 Een partij die tijdens het getuigenverhoor nieuwe stukken wil indienen, moet het hof en de wederpartij daarvan uiterlijk twee weken voor de dag van de zitting een kopie sturen. 5.6 Iedere verdere beslissing wordt aangehouden. Dit arrest is gewezen door mrs. J. Smit, J.H. Kuiper en M.W. Zandbergen, en is door de rolraadsheer in tegenwoordigheid van de griffier in het openbaar uitgesproken op 16 december 2025.

GERECHTSHOF ARNHEM-LEEUWARDEN locatie Leeuwarden, afdeling civiel zaaknummer gerechtshof 200.347.422/01 zaaknummer rechtbank Overijssel 10994552 arrest van 16 december 2025 in de zaak van Triple Groen Overijssel B.V., die is gevestigd in Hardenberg, die hoger beroep heeft ingesteld, bij de kantonrechter: eiseres in conventie en verweerster in reconventie, hierna: TGO, advocaat: mr. T. Waissi uit 's-Hertogenbosch, tegen 1de maatschap Landbouwbedrijf [geïntimeerde1] , die is gevestigd in [vestigingsplaats1] , 2. [geïntimeerde2], die woont in [woonplaats1] , bij de kantonrechter: gedaagden in conventie en eisers in reconventie, hierna samen: [geïntimeerde2] c.s. en ieder afzonderlijk de maatschap en [geïntimeerde2], advocaat: mr. H.M. van Eerten uit Zwolle, 3 [geïntimeerde3] , die woont in [woonplaats2] , [land1] , bij de kantonrechter: gedaagde, in hoger beroep: niet verschenen. 1Het verloop van de procedure in hoger beroep na het arrest van 25 februari 2025 Na het arrest van 25 februari 2025 in het door TGO opgeworpen incident hebben [geïntimeerde2] c.s. een memorie van antwoord genomen. Daarna heeft op 9 oktober 2025 een mondelinge behandeling bij het hof plaatsgevonden. Daarvan is een verslag gemaakt dat aan het dossier is toegevoegd (het proces-verbaal). Hierna hebben partijen het hof gevraagd opnieuw arrest te wijzen. 2De kern van de zaak 2.1 Partijen hebben een overeenkomst gesloten over de aanschaf en installatie van een zonnepanelen-installatie. Het geschil gaat in de kern over de vraag of partijen een jaarlijkse aanvullende rente van 3,5% over de door [geïntimeerde2] c.s. aan TGO verschuldigde prijs zijn overeengekomen of dat dit rentepercentage in de prijs is inbegrepen. 2.2 De kantonrechter heeft geoordeeld dat niet is gebleken van een aanvullende rente en heeft de vorderingen van TGO tot betaling van achterstallige rente afgewezen. De bedoeling van het hoger beroep is dat de afgewezen vorderingen van TGO alsnog worden toegewezen. 2.3 Het hof zal TGO bewijs opdragen van haar stelling dat er een aanvullende rente van 3,5% is overeengekomen over de koopsom van € 39.039,-. Die beslissing zal het hof hierna uitleggen, nadat de voor de beoordeling van het hoger beroep van belang zijnde feiten zijn vastgesteld. 3De vaststaande feiten 3.1 TGO is een bedrijf dat zich bezighoudt met het financieren van investeringen in duurzaamheid. In samenwerking met de Provincie Overijssel biedt TGO met het project ‘Zonnepanelen via voorschot’ agrarische bedrijven de mogelijkheid te investeren in duurzaamheid door het aangaan van huurkoopovereenkomsten voor zonnepanelen. 3.2 De maatschap is een agrarisch bedrijf dat zich bezighoudt met akker- en tuinbouw, alsook het houden van melkvee en varkens. [naam1] en zijn zoon, [naam2] , zijn de vennoten (of maten) van de maatschap. 3.3 Partijen zijn eind 2013 in gesprek geraakt over het project van TGO. In dat kader hebben zij op 8 november 2013 een inventarisatieformulier ingevuld. 3.4 Op 3 februari 2014 hebben [geïntimeerde2] c.s. een door TGO uitgebrachte offerte ondertekend. 3.5 TGO heeft op 30 mei 2014 en op 17 november 2014 een brief naar [geïntimeerde2] c.s. gestuurd met de stand van zaken van het project. 3.6 Op 9 december 2014 heeft TGO een opdrachtbevestiging naar [geïntimeerde2] c.s. gestuurd. In deze opdrachtbevestiging staat onder meer het volgende: “ Omschrijving Aantal Prijs Zonnepanelensysteem via project ‘Zonnepanelen via uw voorschot’ 1,00 € 39.039,00 Compleet zonnepanelensysteem via project ‘Zonnepanelen via voorschot’ met de volgende eigenschappen: - Jaarlijks rentepercentage: 3,5% - Aflossingsperiode: 126 maandelijkse termijnen - Aflossingsmethode: Annuïteiten (...) Totaal factuur inclusief BTW € 47.666,16 ” 3.7 DGB Energie B.V. heeft namens TGO eveneens op 9 december 2014 de factuur voor het project naar [geïntimeerde2] gestuurd. 3.8 Partijen hebben op 15 december 2014 de koopovereenkomst met betrekking tot de zonnepanelen ondertekend. In de huurkoopovereenkomst staat onder meer het volgende: “ Artikel 1 Huurkoop Verkoper verkoopt in huurkoop aan Huurkoper de in bijlage [x] (offerte) nader gespecificeerde zonnepanelen en toebehoren (hierna; de ‘‘Installatie"). Het eigendom van de Installatie gaat overeenkomstig art. 7A:1576h lid 1 BW over op Huurkoper onder de opschortende voorwaarde van de betaling van al wat Huurkoper uit hoofde van deze overeenkomst aan Verkoper verschuldigd is. Het eigendom van de Installatie gaat zonder nadere leveringshandeling over op Huurkoper zodra de laatste termijn zoals bedoeld in artikel 3 van deze Huurkoopovereenkomst is voldaan. Artikel 2 Koopprijs 2. 1 De koopprijs voor de Installatie bedraagt € 39.039,00 (zegge: negenendertigduizend negenendertig euro). Deze koopprijs dient te worden voldaan zoals bepaald in artikel 3 van deze Huurkoopovereenkomst. 2.3 Alle genoemde bedragen in deze overeenkomst zijn exclusief BTW. Artikel 3 Betalingstermijnen De koopsom zal door Huurkoper worden voldaan in 126 (zegge honderdzesentwintig) elkaar maandelijks opvolgende termijnen welke in de bijlage [x] (offerte) genoemd staan. (...) Artikel 10 Ontbinding (...) 10.4 De Installatie is niet bestemd om onderdeel uit te gaan maken van het Pand. In het geval dat er toch sprake is van natrekking van de Installatie dan is Huurkoper, in het geval van ontbinding van deze Huurkoopovereenkomst, gehouden om de Installatie door Verkoper te laten demonteren waarna Huurkoper direct de eigendom van de Installatie zal overdragen aan Verkoper.” 3.9 [geïntimeerde2] c.s. hebben TGO op 13 januari 2015 een e-mail gestuurd waarin onder meer het volgende is geschreven: “We hebben bij de DGB zonnepanelen gekocht op huur koop, Je gaf aan dat de rente hoog was omdat er geen onderpand was ong 7% daarvan zou de provincie ong. 3.5% subsidie geven. Dan betalen we nog ong. 3.5%” 3.10 In juli 2015 hebben [geïntimeerde2] c.s. de zonnepanelen in gebruik genomen. Vanaf dat moment zijn zij begonnen met het betalen van de maandelijkse termijnen. 3.11 [geïntimeerde2] heeft bij e-mail van 29 mei 2016 aan TGO gevraagd om een eindafrekening van 2015. Op 30 mei 2016 heeft TGO de eindafrekening over 2015 naar [geïntimeerde2] gestuurd. Nadien heeft TGO jaarlijks van de jaren 2016 tot en met 2023 (financiële) jaaroverzichten aan [geïntimeerde2] c.s. gestuurd (hierna: de jaarafrekeningen).

Omvang van het hoger beroep 4.1 TGO wil dat het vonnis van 3 september 2024 wordt vernietigd, dat de vorderingen van TGO in conventie alsnog worden toegewezen en dat [geïntimeerde2] c.s. worden veroordeeld in de proceskosten. TGO heeft daartoe één algemene grief en één inhoudelijke grief aangevoerd tegen het vonnis, met een daarop gegeven toelichting. 4.2 [geïntimeerde2] c.s. hebben aangevoerd dat de door TGO opgeworpen grieven te onbepaald en onvoldoende concreet zijn en het hoger beroep van TGO om die reden al zou moeten worden afgewezen. Daar gaat het hof niet in mee. Van de door TGO opgevoerde bezwaren is voldoende duidelijk dat zij beogen te volharden in het standpunt dat de gevorderde rente wel degelijk is overeengekomen. 4.3 [geïntimeerde2] c.s. hebben geen grieven gericht tegen de afwijzing van de vordering in reconventie. Toepasselijk recht 4.4 Op de overeenkomst zijn de artikelen 7A:1576 BW en volgende (koop op afbetaling en huurkoop) van toepassing, zoals die luidden op het moment van het afsluiten van de overeenkomst van 15 december 2014. 4.5 Op de procedure is het voor 1 januari 2025 geldende bewijsrecht van toepassing, aangezien de dagvaarding in hoger beroep voor die datum is aangebracht. Geen huurkoop 4.6 [geïntimeerde2] c.s. hebben zich beroepen op artikel 7A:1579j BW. Het hof stelt vast dat de tussen partijen gesloten overeenkomst niet voldoet aan het bepaalde in dat artikel, omdat de overeenkomst niet beschikt over een plan van regelmatige afbetaling als in het eerste lid dat artikel is vereist. Gelet op het derde lid van artikel 7A:1579j BW betekent dit dat de overeenkomst moet worden aangemerkt als een overeenkomst van verkoop op afbetaling, en dat artikel 1 van de overeenkomst, hiervoor onder 3.8 geciteerd, toepassing mist. Rentepercentage 3,5% 4.7 TGO heeft zich op het standpunt gesteld dat partijen een aanvullend rentepercentage van 3,5% bovenop de prijs van € 39.039,- zijn overeengekomen. Dit is door [geïntimeerde2] c.s. gemotiveerd betwist. De bewijslast van deze stelling rust overeenkomstig de hoofdregel van artikel 150 Rv bij TGO. 4.8 Anders dan TGO meent, volgt uit de stukken niet ontegenzeggelijk dat partijen een aanvullende rente van 3,5% over de koopsom van € 39.039,- zijn overeengekomen. In de offerte komt de rente niet voor. Het rentepercentage wordt alleen genoemd in de opdrachtbevestiging van 9 december 2014. Daarin is het rentepercentage genoemd als onderdeel van de totale koopsom. De afsluitprovisie en de btw zijn wel als afzonderlijke elementen genoemd. Dit pleit voor het standpunt van [geïntimeerde2] c.s. Het feit dat de btw over de totale koopsom is berekend - waar die niet over een daarin opgenomen rentecomponent verschuldigd zou zijn - en de betaaldatum van de factuur met het totale bedrag - 14 dagen na 9 december 2014 - pleit voor de lezing van TGO. 4.9 Omdat TGO bewijs heeft aangeboden van haar stelling dat behalve deze stukken er voor de afsluiting van de overeenkomst meerdere gesprekken zijn gevoerd waarin de rente ter sprake is gebracht, zal het hof haar tot dit bewijs toe laten.

Het hof: 5.1 Het hof laat TGO toe te bewijzen dat partijen een aanvullende rente over de (huur)koopprijs van 3,5% zijn overeengekomen. 5.2 Als getuigen worden gehoord, zal raadsheer-commissaris mr. J. Smit de getuigen verhoren in het Paleis van Justitie aan het Wilhelminaplein 1 in Leeuwarden. Partijen moeten daar zelf bij aanwezig zijn. 5.3 TGO moet op dinsdag 13 januari 2026 laten weten hoeveel getuigen zij wil laten horen met opgave van de verhinderdagen van die getuigen, van partijen en van hun advocaten. Daarna stelt het hof de dag en het tijdstip van het verhoor vast. Dat gebeurt ook als de opgave onvolledig is. 5.4 TGO moet de namen en woonplaatsen van de getuigen ten minste een week voor het getuigenverhoor aan de wederpartij en de griffier van het hof opgeven. 5.5 Een partij die tijdens het getuigenverhoor nieuwe stukken wil indienen, moet het hof en de wederpartij daarvan uiterlijk twee weken voor de dag van de zitting een kopie sturen. 5.6 Iedere verdere beslissing wordt aangehouden. Dit arrest is gewezen door mrs. J. Smit, J.H. Kuiper en M.W. Zandbergen, en is door de rolraadsheer in tegenwoordigheid van de griffier in het openbaar uitgesproken op 16 december 2025.

GERECHTSHOF ARNHEM-LEEUWARDEN locatie Leeuwarden, afdeling civiel zaaknummer gerechtshof 200.347.422/01 zaaknummer rechtbank Overijssel 10994552 arrest van 16 december 2025 in de zaak van Triple Groen Overijssel B.V., die is gevestigd in Hardenberg, die hoger beroep heeft ingesteld, bij de kantonrechter: eiseres in conventie en verweerster in reconventie, hierna: TGO, advocaat: mr. T. Waissi uit 's-Hertogenbosch, tegen 1de maatschap Landbouwbedrijf [geïntimeerde1] , die is gevestigd in [vestigingsplaats1] , 2. [geïntimeerde2], die woont in [woonplaats1] , bij de kantonrechter: gedaagden in conventie en eisers in reconventie, hierna samen: [geïntimeerde2] c.s. en ieder afzonderlijk de maatschap en [geïntimeerde2], advocaat: mr. H.M. van Eerten uit Zwolle, 3 [geïntimeerde3] , die woont in [woonplaats2] , [land1] , bij de kantonrechter: gedaagde, in hoger beroep: niet verschenen. 1Het verloop van de procedure in hoger beroep na het arrest van 25 februari 2025 Na het arrest van 25 februari 2025 in het door TGO opgeworpen incident hebben [geïntimeerde2] c.s. een memorie van antwoord genomen. Daarna heeft op 9 oktober 2025 een mondelinge behandeling bij het hof plaatsgevonden. Daarvan is een verslag gemaakt dat aan het dossier is toegevoegd (het proces-verbaal). Hierna hebben partijen het hof gevraagd opnieuw arrest te wijzen. 2De kern van de zaak 2.1 Partijen hebben een overeenkomst gesloten over de aanschaf en installatie van een zonnepanelen-installatie. Het geschil gaat in de kern over de vraag of partijen een jaarlijkse aanvullende rente van 3,5% over de door [geïntimeerde2] c.s. aan TGO verschuldigde prijs zijn overeengekomen of dat dit rentepercentage in de prijs is inbegrepen. 2.2 De kantonrechter heeft geoordeeld dat niet is gebleken van een aanvullende rente en heeft de vorderingen van TGO tot betaling van achterstallige rente afgewezen. De bedoeling van het hoger beroep is dat de afgewezen vorderingen van TGO alsnog worden toegewezen. 2.3 Het hof zal TGO bewijs opdragen van haar stelling dat er een aanvullende rente van 3,5% is overeengekomen over de koopsom van € 39.039,-. Die beslissing zal het hof hierna uitleggen, nadat de voor de beoordeling van het hoger beroep van belang zijnde feiten zijn vastgesteld. 3De vaststaande feiten 3.1 TGO is een bedrijf dat zich bezighoudt met het financieren van investeringen in duurzaamheid. In samenwerking met de Provincie Overijssel biedt TGO met het project ‘Zonnepanelen via voorschot’ agrarische bedrijven de mogelijkheid te investeren in duurzaamheid door het aangaan van huurkoopovereenkomsten voor zonnepanelen. 3.2 De maatschap is een agrarisch bedrijf dat zich bezighoudt met akker- en tuinbouw, alsook het houden van melkvee en varkens. [naam1] en zijn zoon, [naam2] , zijn de vennoten (of maten) van de maatschap. 3.3 Partijen zijn eind 2013 in gesprek geraakt over het project van TGO. In dat kader hebben zij op 8 november 2013 een inventarisatieformulier ingevuld. 3.4 Op 3 februari 2014 hebben [geïntimeerde2] c.s. een door TGO uitgebrachte offerte ondertekend. 3.5 TGO heeft op 30 mei 2014 en op 17 november 2014 een brief naar [geïntimeerde2] c.s. gestuurd met de stand van zaken van het project. 3.6 Op 9 december 2014 heeft TGO een opdrachtbevestiging naar [geïntimeerde2] c.s. gestuurd. In deze opdrachtbevestiging staat onder meer het volgende: “ Omschrijving Aantal Prijs Zonnepanelensysteem via project ‘Zonnepanelen via uw voorschot’ 1,00 € 39.039,00 Compleet zonnepanelensysteem via project ‘Zonnepanelen via voorschot’ met de volgende eigenschappen: - Jaarlijks rentepercentage: 3,5% - Aflossingsperiode: 126 maandelijkse termijnen - Aflossingsmethode: Annuïteiten (...) Totaal factuur inclusief BTW € 47.666,16 ” 3.7 DGB Energie B.V. heeft namens TGO eveneens op 9 december 2014 de factuur voor het project naar [geïntimeerde2] gestuurd. 3.8 Partijen hebben op 15 december 2014 de koopovereenkomst met betrekking tot de zonnepanelen ondertekend. In de huurkoopovereenkomst staat onder meer het volgende: “ Artikel 1 Huurkoop Verkoper verkoopt in huurkoop aan Huurkoper de in bijlage [x] (offerte) nader gespecificeerde zonnepanelen en toebehoren (hierna; de ‘‘Installatie"). Het eigendom van de Installatie gaat overeenkomstig art. 7A:1576h lid 1 BW over op Huurkoper onder de opschortende voorwaarde van de betaling van al wat Huurkoper uit hoofde van deze overeenkomst aan Verkoper verschuldigd is. Het eigendom van de Installatie gaat zonder nadere leveringshandeling over op Huurkoper zodra de laatste termijn zoals bedoeld in artikel 3 van deze Huurkoopovereenkomst is voldaan. Artikel 2 Koopprijs 2. 1 De koopprijs voor de Installatie bedraagt € 39.039,00 (zegge: negenendertigduizend negenendertig euro). Deze koopprijs dient te worden voldaan zoals bepaald in artikel 3 van deze Huurkoopovereenkomst. 2.3 Alle genoemde bedragen in deze overeenkomst zijn exclusief BTW. Artikel 3 Betalingstermijnen De koopsom zal door Huurkoper worden voldaan in 126 (zegge honderdzesentwintig) elkaar maandelijks opvolgende termijnen welke in de bijlage [x] (offerte) genoemd staan. (...) Artikel 10 Ontbinding (...) 10.4 De Installatie is niet bestemd om onderdeel uit te gaan maken van het Pand. In het geval dat er toch sprake is van natrekking van de Installatie dan is Huurkoper, in het geval van ontbinding van deze Huurkoopovereenkomst, gehouden om de Installatie door Verkoper te laten demonteren waarna Huurkoper direct de eigendom van de Installatie zal overdragen aan Verkoper.” 3.9 [geïntimeerde2] c.s. hebben TGO op 13 januari 2015 een e-mail gestuurd waarin onder meer het volgende is geschreven: “We hebben bij de DGB zonnepanelen gekocht op huur koop, Je gaf aan dat de rente hoog was omdat er geen onderpand was ong 7% daarvan zou de provincie ong. 3.5% subsidie geven. Dan betalen we nog ong. 3.5%” 3.10 In juli 2015 hebben [geïntimeerde2] c.s. de zonnepanelen in gebruik genomen. Vanaf dat moment zijn zij begonnen met het betalen van de maandelijkse termijnen. 3.11 [geïntimeerde2] heeft bij e-mail van 29 mei 2016 aan TGO gevraagd om een eindafrekening van 2015. Op 30 mei 2016 heeft TGO de eindafrekening over 2015 naar [geïntimeerde2] gestuurd. Nadien heeft TGO jaarlijks van de jaren 2016 tot en met 2023 (financiële) jaaroverzichten aan [geïntimeerde2] c.s. gestuurd (hierna: de jaarafrekeningen).

Omvang van het hoger beroep 4.1 TGO wil dat het vonnis van 3 september 2024 wordt vernietigd, dat de vorderingen van TGO in conventie alsnog worden toegewezen en dat [geïntimeerde2] c.s. worden veroordeeld in de proceskosten. TGO heeft daartoe één algemene grief en één inhoudelijke grief aangevoerd tegen het vonnis, met een daarop gegeven toelichting. 4.2 [geïntimeerde2] c.s. hebben aangevoerd dat de door TGO opgeworpen grieven te onbepaald en onvoldoende concreet zijn en het hoger beroep van TGO om die reden al zou moeten worden afgewezen. Daar gaat het hof niet in mee. Van de door TGO opgevoerde bezwaren is voldoende duidelijk dat zij beogen te volharden in het standpunt dat de gevorderde rente wel degelijk is overeengekomen. 4.3 [geïntimeerde2] c.s. hebben geen grieven gericht tegen de afwijzing van de vordering in reconventie. Toepasselijk recht 4.4 Op de overeenkomst zijn de artikelen 7A:1576 BW en volgende (koop op afbetaling en huurkoop) van toepassing, zoals die luidden op het moment van het afsluiten van de overeenkomst van 15 december 2014. 4.5 Op de procedure is het voor 1 januari 2025 geldende bewijsrecht van toepassing, aangezien de dagvaarding in hoger beroep voor die datum is aangebracht. Geen huurkoop 4.6 [geïntimeerde2] c.s. hebben zich beroepen op artikel 7A:1579j BW. Het hof stelt vast dat de tussen partijen gesloten overeenkomst niet voldoet aan het bepaalde in dat artikel, omdat de overeenkomst niet beschikt over een plan van regelmatige afbetaling als in het eerste lid dat artikel is vereist. Gelet op het derde lid van artikel 7A:1579j BW betekent dit dat de overeenkomst moet worden aangemerkt als een overeenkomst van verkoop op afbetaling, en dat artikel 1 van de overeenkomst, hiervoor onder 3.8 geciteerd, toepassing mist. Rentepercentage 3,5% 4.7 TGO heeft zich op het standpunt gesteld dat partijen een aanvullend rentepercentage van 3,5% bovenop de prijs van € 39.039,- zijn overeengekomen. Dit is door [geïntimeerde2] c.s. gemotiveerd betwist. De bewijslast van deze stelling rust overeenkomstig de hoofdregel van artikel 150 Rv bij TGO. 4.8 Anders dan TGO meent, volgt uit de stukken niet ontegenzeggelijk dat partijen een aanvullende rente van 3,5% over de koopsom van € 39.039,- zijn overeengekomen. In de offerte komt de rente niet voor. Het rentepercentage wordt alleen genoemd in de opdrachtbevestiging van 9 december 2014. Daarin is het rentepercentage genoemd als onderdeel van de totale koopsom. De afsluitprovisie en de btw zijn wel als afzonderlijke elementen genoemd. Dit pleit voor het standpunt van [geïntimeerde2] c.s. Het feit dat de btw over de totale koopsom is berekend - waar die niet over een daarin opgenomen rentecomponent verschuldigd zou zijn - en de betaaldatum van de factuur met het totale bedrag - 14 dagen na 9 december 2014 - pleit voor de lezing van TGO. 4.9 Omdat TGO bewijs heeft aangeboden van haar stelling dat behalve deze stukken er voor de afsluiting van de overeenkomst meerdere gesprekken zijn gevoerd waarin de rente ter sprake is gebracht, zal het hof haar tot dit bewijs toe laten.

Het hof: 5.1 Het hof laat TGO toe te bewijzen dat partijen een aanvullende rente over de (huur)koopprijs van 3,5% zijn overeengekomen. 5.2 Als getuigen worden gehoord, zal raadsheer-commissaris mr. J. Smit de getuigen verhoren in het Paleis van Justitie aan het Wilhelminaplein 1 in Leeuwarden. Partijen moeten daar zelf bij aanwezig zijn. 5.3 TGO moet op dinsdag 13 januari 2026 laten weten hoeveel getuigen zij wil laten horen met opgave van de verhinderdagen van die getuigen, van partijen en van hun advocaten. Daarna stelt het hof de dag en het tijdstip van het verhoor vast. Dat gebeurt ook als de opgave onvolledig is. 5.4 TGO moet de namen en woonplaatsen van de getuigen ten minste een week voor het getuigenverhoor aan de wederpartij en de griffier van het hof opgeven. 5.5 Een partij die tijdens het getuigenverhoor nieuwe stukken wil indienen, moet het hof en de wederpartij daarvan uiterlijk twee weken voor de dag van de zitting een kopie sturen. 5.6 Iedere verdere beslissing wordt aangehouden. Dit arrest is gewezen door mrs. J. Smit, J.H. Kuiper en M.W. Zandbergen, en is door de rolraadsheer in tegenwoordigheid van de griffier in het openbaar uitgesproken op 16 december 2025.

ECLI:NL:GHARL:2025:8087 text/xml public 2025-12-30T16:41:47 2025-12-16 Raad voor de Rechtspraak nl Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden 2025-12-16 200.347.422/01 Uitspraak Hoger beroep Tussenuitspraak NL Leeuwarden Civiel recht Eerste aanleg: ECLI:NL:RBOVE:2024:4693 Rechtspraak.nl http://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:GHARL:2025:8087 text/html public 2025-12-30T16:37:49 2025-12-30 Raad voor de Rechtspraak nl ECLI:NL:GHARL:2025:8087 Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden , 16-12-2025 / 200.347.422/01 Koop op afbetaling van zonnepanelen. Zijn partijen een aanvullende rente over een koopsom overeengekomen? Of is de rente bij de koopsom inbegrepen? Hof laat appellant toe tot bewijslevering. GERECHTSHOF ARNHEM-LEEUWARDEN locatie Leeuwarden, afdeling civiel zaaknummer gerechtshof 200.347.422/01 zaaknummer rechtbank Overijssel 10994552 arrest van 16 december 2025 in de zaak van Triple Groen Overijssel B.V. , die is gevestigd in Hardenberg, die hoger beroep heeft ingesteld, bij de kantonrechter: eiseres in conventie en verweerster in reconventie, hierna: TGO , advocaat: mr. T. Waissi uit 's-Hertogenbosch, tegen 1 de maatschap Landbouwbedrijf [geïntimeerde1] , die is gevestigd in [vestigingsplaats1] , 2. [geïntimeerde2] , die woont in [woonplaats1] , bij de kantonrechter: gedaagden in conventie en eisers in reconventie, hierna samen: [geïntimeerde2] c.s. en ieder afzonderlijk de maatschap en [geïntimeerde2] , advocaat: mr. H.M. van Eerten uit Zwolle, 3 [geïntimeerde3] , die woont in [woonplaats2] , [land1] , bij de kantonrechter: gedaagde, in hoger beroep: niet verschenen. 1 Het verloop van de procedure in hoger beroep na het arrest van 25 februari 2025 Na het arrest van 25 februari 2025 in het door TGO opgeworpen incident hebben [geïntimeerde2] c.s. een memorie van antwoord genomen. Daarna heeft op 9 oktober 2025 een mondelinge behandeling bij het hof plaatsgevonden. Daarvan is een verslag gemaakt dat aan het dossier is toegevoegd (het proces-verbaal). Hierna hebben partijen het hof gevraagd opnieuw arrest te wijzen. 2 De kern van de zaak 2.1 Partijen hebben een overeenkomst gesloten over de aanschaf en installatie van een zonnepanelen-installatie. Het geschil gaat in de kern over de vraag of partijen een jaarlijkse aanvullende rente van 3,5% over de door [geïntimeerde2] c.s. aan TGO verschuldigde prijs zijn overeengekomen of dat dit rentepercentage in de prijs is inbegrepen. 2.2 De kantonrechter heeft geoordeeld dat niet is gebleken van een aanvullende rente en heeft de vorderingen van TGO tot betaling van achterstallige rente afgewezen. De bedoeling van het hoger beroep is dat de afgewezen vorderingen van TGO alsnog worden toegewezen. 2.3 Het hof zal TGO bewijs opdragen van haar stelling dat er een aanvullende rente van 3,5% is overeengekomen over de koopsom van € 39.039,-. Die beslissing zal het hof hierna uitleggen, nadat de voor de beoordeling van het hoger beroep van belang zijnde feiten zijn vastgesteld. 3 De vaststaande feiten 3.1 TGO is een bedrijf dat zich bezighoudt met het financieren van investeringen in duurzaamheid. In samenwerking met de Provincie Overijssel biedt TGO met het project ‘Zonnepanelen via voorschot’ agrarische bedrijven de mogelijkheid te investeren in duurzaamheid door het aangaan van huurkoopovereenkomsten voor zonnepanelen. 3.2 De maatschap is een agrarisch bedrijf dat zich bezighoudt met akker- en tuinbouw, alsook het houden van melkvee en varkens. [naam1] en zijn zoon, [naam2] , zijn de vennoten (of maten) van de maatschap. 3.3 Partijen zijn eind 2013 in gesprek geraakt over het project van TGO. In dat kader hebben zij op 8 november 2013 een inventarisatieformulier ingevuld. 3.4 Op 3 februari 2014 hebben [geïntimeerde2] c.s. een door TGO uitgebrachte offerte ondertekend. 3.5 TGO heeft op 30 mei 2014 en op 17 november 2014 een brief naar [geïntimeerde2] c.s. gestuurd met de stand van zaken van het project. 3.6 Op 9 december 2014 heeft TGO een opdrachtbevestiging naar [geïntimeerde2] c.s. gestuurd. In deze opdrachtbevestiging staat onder meer het volgende: “ Omschrijving Aantal Prijs Zonnepanelensysteem via project ‘Zonnepanelen via uw voorschot’ 1,00 € 39.039,00 Compleet zonnepanelensysteem via project ‘Zonnepanelen via voorschot’ met de volgende eigenschappen: - Jaarlijks rentepercentage: 3,5% - Aflossingsperiode: 126 maandelijkse termijnen - Aflossingsmethode: Annuïteiten (...) Totaal factuur inclusief BTW € 47.666,16 ” 3.7 DGB Energie B.V. heeft namens TGO eveneens op 9 december 2014 de factuur voor het project naar [geïntimeerde2] gestuurd. 3.8 Partijen hebben op 15 december 2014 de koopovereenkomst met betrekking tot de zonnepanelen ondertekend. In de huurkoopovereenkomst staat onder meer het volgende: “ Artikel 1 Huurkoop Verkoper verkoopt in huurkoop aan Huurkoper de in bijlage [x] (offerte) nader gespecificeerde zonnepanelen en toebehoren (hierna; de ‘‘Installatie"). Het eigendom van de Installatie gaat overeenkomstig art. 7A:1576h lid 1 BW over op Huurkoper onder de opschortende voorwaarde van de betaling van al wat Huurkoper uit hoofde van deze overeenkomst aan Verkoper verschuldigd is. Het eigendom van de Installatie gaat zonder nadere leveringshandeling over op Huurkoper zodra de laatste termijn zoals bedoeld in artikel 3 van deze Huurkoopovereenkomst is voldaan. Artikel 2 Koopprijs 2. 1 De koopprijs voor de Installatie bedraagt € 39.039,00 (zegge: negenendertigduizend negenendertig euro). Deze koopprijs dient te worden voldaan zoals bepaald in artikel 3 van deze Huurkoopovereenkomst. 2.3 Alle genoemde bedragen in deze overeenkomst zijn exclusief BTW. Artikel 3 Betalingstermijnen De koopsom zal door Huurkoper worden voldaan in 126 (zegge honderdzesentwintig) elkaar maandelijks opvolgende termijnen welke in de bijlage [x] (offerte) genoemd staan. (...) Artikel 10 Ontbinding (...) 10.4 De Installatie is niet bestemd om onderdeel uit te gaan maken van het Pand. In het geval dat er toch sprake is van natrekking van de Installatie dan is Huurkoper, in het geval van ontbinding van deze Huurkoopovereenkomst, gehouden om de Installatie door Verkoper te laten demonteren waarna Huurkoper direct de eigendom van de Installatie zal overdragen aan Verkoper.” 3.9 [geïntimeerde2] c.s. hebben TGO op 13 januari 2015 een e-mail gestuurd waarin onder meer het volgende is geschreven: “We hebben bij de DGB zonnepanelen gekocht op huur koop, Je gaf aan dat de rente hoog was omdat er geen onderpand was ong 7% daarvan zou de provincie ong. 3.5% subsidie geven. Dan betalen we nog ong. 3.5%” 3.10 In juli 2015 hebben [geïntimeerde2] c.s. de zonnepanelen in gebruik genomen. Vanaf dat moment zijn zij begonnen met het betalen van de maandelijkse termijnen. 3.11 [geïntimeerde2] heeft bij e-mail van 29 mei 2016 aan TGO gevraagd om een eindafrekening van 2015. Op 30 mei 2016 heeft TGO de eindafrekening over 2015 naar [geïntimeerde2] gestuurd. Nadien heeft TGO jaarlijks van de jaren 2016 tot en met 2023 (financiële) jaaroverzichten aan [geïntimeerde2] c.s. gestuurd (hierna: de jaarafrekeningen). Daarop staat wat er maandelijks in een bepaald jaar via het voorschot in rekening is gebracht en hoeveel er aan aflossing en hoeveel er aan rente in dat jaar betaald is en wat er nog betaald moet worden. 3.12 [geïntimeerde2] heeft in reactie hierop op 31 mei 2016 aan TGO meegedeeld de berekening van het maandelijkse termijnbedrag niet te begrijpen en volgens zijn eigen berekening (koopsom /126 maanden) op een lager bedrag uit te komen. 3.13 Hierop heeft TGO dezelfde dag gereageerd. In die e-mail staat onder meer: “De factuurwaarde van de zonnepanelen is € 39.039 (zie oorspronkelijke factuur). Dit bedrag los je af via de energierekening in maximaal 126 termijnen, maar dit kan ook veel eerder. Daarnaast bespaar je via vervroegde aflossing de af te dragen rente van 3,5% per jaar, dus dit is altijd gunstig.” 3.14 [geïntimeerde2] heeft hierop aangegeven dat er nooit is gesproken over een aanvullende rente over het bedrag van € 39.039,-. Hij is ervan uitgegaan dat dit bedrag het totaalbedrag was, inclusief alle rente. Dat moest ook wel, aldus [geïntimeerde2] , “anders was DGB veel te duur met de panelen” .

3.15 Op 1 juni 2016 heeft TGO gereageerd op deze laatste e-mail van [geïntimeerde2] . TGO schrijft onder meer het volgende: “Van 3,5% rente is altijd sprake geweest en daarmee kom je dus ook op een maandtermijn van €370,69. Wellicht is deze manier van aanschaffen qua aanschafprijs wat hoger dan wanneer je zelf de aankoop financiert. Dit komt door de huurkoopconstructie via de energierekening die we hebben gemaakt, waardoor wij zonder zekerheid of onderpand zonnepanelen voor jou financieren. Dit heeft dus ook als voordeel dat je je financieringsruimte niet hoeft te gebruiken voor de zonnepanelen. Uiteraard kun je wel de rente gewoon vermijden. Hierdoor hebben wij de mogelijkheid om 100% boetevrij tussentijds af te lossen.” 3.16 In een brief van 1 april 2020 aan TGO heeft de gemachtigde van [geïntimeerde2] c.s. geprotesteerd tegen het aanvullende rentepercentage. Daarnaast hebben [geïntimeerde2] c.s. de buitengerechtelijke vernietiging van de koopovereenkomst ingeroepen. TGO heeft in haar brief van 17 april 2020 gereageerd op de brief van [geïntimeerde2] c.s., waarin zij het standpunt van [geïntimeerde2] c.s. betwist. 3.17 Vanaf 1 januari 2023 heeft [geïntimeerde2] de maandtermijnen niet meer betaald. TGO heeft [geïntimeerde2] c.s. gesommeerd om tot betaling van de maandbedragen over te gaan. Hieraan hebben [geïntimeerde2] c.s. geen gehoor gegeven. TGO heeft conservatoir derdenbeslag laten leggen, welk beslag inmiddels is opgeheven. 3.18 TGO heeft vervolgens bij de kantonrechter primair een verklaring voor recht gevorderd dat [geïntimeerde2] c.s. gehouden zijn de overeengekomen koopprijs en de daarbij behorende rente van 3,5% over de koopprijs te voldoen, met veroordeling van [geïntimeerde2] c.s. tot betaling van € 5.215,21, te vermeerderen met de wettelijke handelsrente, als ook betaling van beslagkosten. Subsidiair heeft TGO veroordeling van [geïntimeerde2] c.s. gevorderd tot betaling van € 5.215,21, te vermeerderen met de wettelijke rente. Zowel primair als subsidiair heeft TGO een bedrag aan buitengerechtelijke incassokosten gevorderd en veroordeling van [geïntimeerde2] c.s. in de proceskosten. 3.19 [geïntimeerde2] c.s. hebben een tegenvordering ingesteld en gevorderd dat de kantonrechter de tussen partijen gesloten huurkoopovereenkomst vernietigt en daarbij bepaalt dat de aan TGO toekomende vergoeding wordt gesteld op € 39.039. 3.20 De kantonrechter heeft zowel de vorderingen in conventie als in reconventie integraal afgewezen. 4 Het oordeel van het hof Omvang van het hoger beroep 4.1 TGO wil dat het vonnis van 3 september 2024 wordt vernietigd, dat de vorderingen van TGO in conventie alsnog worden toegewezen en dat [geïntimeerde2] c.s. worden veroordeeld in de proceskosten. TGO heeft daartoe één algemene grief en één inhoudelijke grief aangevoerd tegen het vonnis, met een daarop gegeven toelichting. 4.2 [geïntimeerde2] c.s. hebben aangevoerd dat de door TGO opgeworpen grieven te onbepaald en onvoldoende concreet zijn en het hoger beroep van TGO om die reden al zou moeten worden afgewezen. Daar gaat het hof niet in mee. Van de door TGO opgevoerde bezwaren is voldoende duidelijk dat zij beogen te volharden in het standpunt dat de gevorderde rente wel degelijk is overeengekomen. 4.3 [geïntimeerde2] c.s. hebben geen grieven gericht tegen de afwijzing van de vordering in reconventie. Toepasselijk recht 4.4 Op de overeenkomst zijn de artikelen 7A:1576 BW en volgende (koop op afbetaling en huurkoop) van toepassing, zoals die luidden op het moment van het afsluiten van de overeenkomst van 15 december 2014. 4.5 Op de procedure is het voor 1 januari 2025 geldende bewijsrecht van toepassing, aangezien de dagvaarding in hoger beroep voor die datum is aangebracht. Geen huurkoop 4.6 [geïntimeerde2] c.s. hebben zich beroepen op artikel 7A:1579j BW. Het hof stelt vast dat de tussen partijen gesloten overeenkomst niet voldoet aan het bepaalde in dat artikel, omdat de overeenkomst niet beschikt over een plan van regelmatige afbetaling als in het eerste lid dat artikel is vereist. Gelet op het derde lid van artikel 7A:1579j BW betekent dit dat de overeenkomst moet worden aangemerkt als een overeenkomst van verkoop op afbetaling, en dat artikel 1 van de overeenkomst, hiervoor onder 3.8 geciteerd, toepassing mist. Rentepercentage 3,5% 4.7 TGO heeft zich op het standpunt gesteld dat partijen een aanvullend rentepercentage van 3,5% bovenop de prijs van € 39.039,- zijn overeengekomen. Dit is door [geïntimeerde2] c.s. gemotiveerd betwist. De bewijslast van deze stelling rust overeenkomstig de hoofdregel van artikel 150 Rv bij TGO. 4.8 Anders dan TGO meent, volgt uit de stukken niet ontegenzeggelijk dat partijen een aanvullende rente van 3,5% over de koopsom van € 39.039,- zijn overeengekomen. In de offerte komt de rente niet voor. Het rentepercentage wordt alleen genoemd in de opdrachtbevestiging van 9 december 2014. Daarin is het rentepercentage genoemd als onderdeel van de totale koopsom. De afsluitprovisie en de btw zijn wel als afzonderlijke elementen genoemd. Dit pleit voor het standpunt van [geïntimeerde2] c.s. Het feit dat de btw over de totale koopsom is berekend - waar die niet over een daarin opgenomen rentecomponent verschuldigd zou zijn - en de betaaldatum van de factuur met het totale bedrag - 14 dagen na 9 december 2014 - pleit voor de lezing van TGO. 4.9 Omdat TGO bewijs heeft aangeboden van haar stelling dat behalve deze stukken er voor de afsluiting van de overeenkomst meerdere gesprekken zijn gevoerd waarin de rente ter sprake is gebracht, zal het hof haar tot dit bewijs toe laten. 5 De beslissing Het hof: 5.1 Het hof laat TGO toe te bewijzen dat partijen een aanvullende rente over de (huur)koopprijs van 3,5% zijn overeengekomen. 5.2 Als getuigen worden gehoord, zal raadsheer-commissaris mr. J. Smit de getuigen verhoren in het Paleis van Justitie aan het Wilhelminaplein 1 in Leeuwarden. Partijen moeten daar zelf bij aanwezig zijn. 5.3 TGO moet op dinsdag 13 januari 2026 laten weten hoeveel getuigen zij wil laten horen met opgave van de verhinderdagen van die getuigen, van partijen en van hun advocaten. Daarna stelt het hof de dag en het tijdstip van het verhoor vast. Dat gebeurt ook als de opgave onvolledig is. 5.4 TGO moet de namen en woonplaatsen van de getuigen ten minste een week voor het getuigenverhoor aan de wederpartij en de griffier van het hof opgeven. 5.5 Een partij die tijdens het getuigenverhoor nieuwe stukken wil indienen, moet het hof en de wederpartij daarvan uiterlijk twee weken voor de dag van de zitting een kopie sturen. 5.6 Iedere verdere beslissing wordt aangehouden. Dit arrest is gewezen door mrs. J. Smit, J.H. Kuiper en M.W. Zandbergen, en is door de rolraadsheer in tegenwoordigheid van de griffier in het openbaar uitgesproken op 16 december 2025.