Rechtspraak Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden 22-11-2017

ECLI:NL:GHARL:2017:10271

Strafrecht

Afdeling strafrecht

Parketnummer: 21-004084-16

Uitspraak d.d.: 22 november 2017

TEGENSPRAAK

Verkort arrest van de economische kamer

gewezen op het hoger beroep, ingesteld tegen het vonnis van de economische kamer van de rechtbank Midden-Nederland van 5 juli 2016 met parketnummer 16-996006-14 in de strafzaak tegen

[verdachte] ,

geboren te [geboorteplaats] op [1964] ,

wonende te [woonplaats] , [adres] .

Het hoger beroep

De verdachte heeft tegen het hiervoor genoemde vonnis hoger beroep ingesteld.

Onderzoek van de zaak

Dit arrest is gewezen naar aanleiding van het onderzoek op de terechtzitting van het hof van 8 november 2017 en, overeenkomstig het bepaalde bij artikel 422 van het Wetboek van Strafvordering, het onderzoek op de terechtzitting in eerste aanleg.

Het hof heeft kennisgenomen van de vordering van de advocaat-generaal. Deze vordering is na voorlezing aan het hof overgelegd. Het hof heeft voorts kennis genomen van hetgeen door verdachte naar voren is gebracht.

De omvang van het hoger beroep

De officier van justitie heeft bij akte van 25 oktober 2017 het door het openbaar ministerie ingestelde hoger beroep ingetrokken.

Verdachte is in eerste aanleg vrijgesproken van gedeelten van de tenlasteleggingen. Het hof zal verdachte niet-ontvankelijk verklaren in het hoger beroep voor zover dat betrekking heeft op die gedeelten van de tenlastelegging waarvan verdachte in eerste aanleg is vrijgesproken, aangezien de wet in zoverre geen hoger beroep toelaat.

Het vonnis waarvan beroep

Het hof zal het vonnis waarvan beroep vernietigen omdat het tot een andere bewijsbeslissing komt en daarom opnieuw rechtdoen.

De tenlastelegging

Aan verdachte is, voor zover aan het oordeel van het hof onderworpen, tenlastegelegd dat:

1:hij op een of meer tijdstippen in of omstreeks de periode van 8 oktober 2013 tot en met 21 oktober 2014 te Schoonhoven, (althans) in de gemeente Krimpenerwaard, en/of te Lopik en/of Benschop (althans) in de gemeente Lopik, en/of te [woonplaats], (althans) in de gemeente [geboorteplaats], in elk geval in één of meer plaats(en) in Nederland, tezamen en in vereniging met (een) ander(en), althans alleen, al dan niet opzettelijk, (meermalen) één of meer knobbelzwa(a)n(en) (Cygnus olor), althans dieren behorende tot een beschermde diersoort, te weten:

(t.a.v. niet en/of niet met juiste ringmaat geringd)

- één knobbelzwaan, waargenomen bij industrieterrein [industrieterrein] te Schoonhoven (dossier p. 43)

te koop heeft gevraagd en/of heeft gekocht en/of heeft verworven en/of ten verkoop voorhanden gehad en/of in voorraad heeft gehad, heeft verkocht en/of ten verkoop heeft aangeboden en/of heeft vervoerd, ten vervoer heeft aangeboden en/of heeft afgeleverd en/of heeft gebruikt voor commercieel gewin en/of heeft gehuurd en/of te heeft verhuurd en/of heeft geruild en/of in ruil heeft aangeboden en/of heeft uitgewisseld en/of heeft tentoongesteld voor handelsdoeleinden en/of binnen of buiten het grondgebied van Nederland heeft gebracht en/of onder zich gehad;

2:hij op een of meer tijdstippen in of omstreeks de periode van 8 oktober 2013 tot en met 21 oktober 2014 te Schoonhoven, (althans) in de gemeente Krimpenerwaard, en/of te Lopik en/of Benschop (althans) in de gemeente Lopik, en/of te [woonplaats], (althans) in de gemeente [geboorteplaats], in elk geval in één of meer plaats(en) in Nederland, tezamen en in vereniging met (een) ander(en), althans alleen, al dan niet opzettelijk, (meermalen) één of meer knobbelzwanen (Cygnus olor), althans dieren behorende tot een beschermde diersoort, te weten:

- één knobbelzwaan, waargenomen bij industrieterrein [industrieterrein] te Schoonhoven ( dossier p. 43),

(telkens) heeft gedood en/of verwond en/of gevangen en/of bemachtigd en/of met het oog daarop opgespoord;

3:hij op een of meer tijdstippen in of omstreeks de periode van 8 oktober 2013 tot en met 21 oktober 2014 te Schoonhoven, (althans) in de gemeente Krimpenerwaard, en/of te Lopik en/of Benschop (althans) in de gemeente Lopik, en/of te [woonplaats], (althans) in de gemeente [geboorteplaats], in elk geval in één of meer plaats(en) in Nederland, tezamen en in vereniging met (een) ander(en), althans alleen, al dan niet opzettelijk, (meermalen) heeft gehandeld in strijd met de gestelde voorschriften en beperkingen bij de ontheffing FF/75/2013/009 namens de Staatssecretaris van Economische Zaken, verleend door de Dienst Regelingen, immers heeft/hebben verdachte en/of zijn mededader(s) in strijd gehandeld met:

voorwaarde 9

- door (telkens) geen juiste en/of volledige administratie te voeren van de vanaf 8 oktober 2013 verkochte knobbelzwanen (Cygnus olor), waarbij wordt geregistreerd de datum van verkoop en de bestemming per verkochte zwaan, immers heeft/hebben hij en/of zijn mededader(s) 388 althans één of meer knobbelzwanen in 2014 verkocht, zonder daarvan een registratie bij te houden;

4:hij op een of meer tijdstippen in of omstreeks de periode van 8 oktober 2013 tot en met 21 oktober 2014 te Schoonhoven, (althans) in de gemeente Krimpenerwaard, en/of te Lopik en/of Benschop (althans) in de gemeente Lopik, en/of te [woonplaats], (althans) in de gemeente [geboorteplaats], in elk geval op één of meer plaats(en) in Nederland, tezamen en in vereniging met (een) ander(en), althans alleen, (meermalen) een of meer operaties (leewieken en tatoeëren) heeft/hebben verricht bij dieren, terwijl hij en/of zijn mededaders geen dierenarts is en/of zijn, en het verrichten van die operaties is niet geschied als beroep, immers heeft/hebben verdachte en/of hebben zijn mededader(s) (telkens) diverse knobbelzwanen (Cygnus olor) geleewiekt:

- 4 ( kuikens), althans één of meer knobbelzwa(a)n(en), waargenomen bij industrieterrein [industrieterrein] te Schoonhoven ( dossier p. 43, 48), en/of

- 5 ( kuikens), althans één of meer knobbelzwa(a)n(en), waargenomen op de [adres] te Lopik (dossier p. 48,p. 87), en/of

- 3 ( kuikens), althans één of meer knobbelzwa(a)n(en), waargenomen nabij [adres] te Schoonhoven (dossier p. 44, p. 49 stenen bruggetje-broedpaar), en/of

- 6 ( kuikens), althans één of meer knobbelzwa(a)n(en), waargenomen nabij [adres] te Schoonhoven ([naam]-broedpaar dossier p. 48, 100), en/of

- 5 ( kuikens), althans één of meer knobbelzwa(a)n(en), waargenomen nabij de [adres] en de [adres] te Schoonhoven ([naam] broedpaardossier p. 49, 138);

5:hij op een of meer tijdstippen in of omstreeks de periode van 8 oktober 2013 tot en met 21 oktober 2014 te Schoonhoven, (althans) in de gemeente Krimpenerwaard, en/of te Lopik en/of Benschop (althans) in de gemeente Lopik, en/of te [woonplaats], (althans) in de gemeente [geboorteplaats] in elk geval op één of meer plaats(en) in Nederland, (meermalen) zonder redelijk doel of met overschrijding van hetgeen ter bereiking van zodanig doel toelaatbaar was, bij een dier pijn of letsel heeft veroorzaakt en/of de gezondheid of het welzijn van het dier heeft benadeeld, immers heeft/hebben hij en/of zijn mededader(s) knobbelzwa(a)n(en) (Cygnus olor) geleewiekt:

- 5 ( kuikens), althans één of meer knobbelzwa(a)n(en), waargenomen op de [adres] te Lopik (dossier p.48, p. 87).

Indien in de tenlastelegging taal- en/of schrijffouten voorkomen, zijn deze verbeterd. De verdachte is daardoor niet geschaad in de verdediging.

Vrijspraak van feit 2

Het hof heeft uit het onderzoek ter terechtzitting niet door de inhoud van wettige bewijsmiddelen de overtuiging bekomen dat verdachte het onder 2 tenlastegelegde heeft begaan, zodat verdachte daarvan behoort te worden vrijgesproken.

Het hof overweegt daartoe het volgende.

Onder feit 2 is aan verdachte, voor zover aan het oordeel van het hof onderworpen, ten laste gelegd dat hij een knobbelzwaan, waargenomen bij industrieterrein [industrieterrein] te Schoonhoven, heeft gedood en/of verwond en/of gevangen en/of bemachtigd en/of met het oog daarop opgespoord. Het gaat hierbij om een knobbelzwanenkuiken die verdachte niet met de juiste ringmaat zou hebben geringd, waardoor hij zich niet kan beroepen op vrijstelling van de in artikel 9 van de Flora- en faunawet opgenomen verboden.

Met de rechtbank is het hof van oordeel dat het broedpaar dat is waargenomen op de locatie industrieterrein [industrieterrein] te Schoonhoven als gehouden knobbelzwanen moet worden beschouwd. Daarmee geldt ook dat de kuikens van dit broedpaar gehouden, en niet wild, zijn. Naar het oordeel van het hof is het niet mogelijk dat verdachte een door hem en/of zijn medeverdachte zelf gehouden knobbelzwanenkuiken ‘vangt’, ‘bemachtigt’ of ‘met het oog daarop opspoort’, zoals deze aan de delictsomschrijving ontleende termen in de tenlastelegging moeten worden uitgelegd. Het hof heeft daarbij ook gelet op de systematiek van de wet, waarbij de paragraaf waar artikel 9 onder valt onder meer ziet op bescherming van in het wild levende dieren. Nu ook verder niet is gebleken dat verdachte dit kuiken zou hebben verwond of gedood, zal het hof verdachte van dit feit vrijspreken.

Overweging met betrekking tot het bewijs

Verdachte heeft ten aanzien van het onder 1 ten laste gelegd aangevoerd dat bij dit kuiken de ring van 24 mm niet paste. Ringen van 26 mm waren niet te krijgen. Verdachte heeft altijd al onder andere met ringen van 27 mm gewerkt en heeft daar nooit problemen mee gehad. Niemand heeft er ooit iets van gezegd. [bedrijf] leverde de ringen gewoon.

Ten aanzien van het onder 3 ten laste gelegde heeft verdachte aangevoerd dat de administratie altijd goed is bijgehouden. Verdachte heeft nooit bijgehouden aan wie hij de zwanen verkocht.

Met betrekking tot het onder 4 en 5 ten laste gelegde heeft verdachte aangevoerd dat de operaties zijn uitgevoerd door dierenartsen.

Het hof is van oordeel dat het door verdachte gevoerde verweer strekkende tot vrijspraak van het tenlastegelegde wordt weerlegd door de gebezigde bewijsmiddelen, zoals deze later in de eventueel op te maken aanvulling op dit arrest zullen worden opgenomen. Het hof heeft geen reden om aan de juistheid en betrouwbaarheid van de inhoud van die bewijsmiddelen te twijfelen.

Het hof overweegt daartoe in het bijzonder het volgende.

Ten aanzien van feit 1 staat vast dat een knobbelzwanenkuiken is geringd met een ring met een diameter van 27 mm. Uit de Regeling afgifte en kenmerken gesloten pootringen en andere merktekens volgt echter dat voor de Cygnus Olor een maximale diameter geldt van 26 mm. Een pootring kan een diameter hebben die groter is indien de aanvrager aannemelijk kan maken dat een grotere diameter in verband met de dikte van de poot noodzakelijk is. Niet gebleken is dat [medeverdachte] als aanvrager van de pootringen aannemelijk heeft gemaakt dat een grotere diameter in verband met de dikte van de poot noodzakelijk is.

Ten aanzien van feit 3 overweegt het hof dat uit de administratie van [medeverdachte] volgt dat hij in 2014 388 knobbelzwanen heeft verkocht aan verdachte. Verdachte heeft verklaard dat hij vrijwel alle knobbelzwanenkuikens van [medeverdachte] koopt. Vervolgens verkoopt verdachte ze zonder factuur door. Verdachte heeft verklaard dat de helft van de opbrengst naar [medeverdachte] ging. In de administratie van verdachte zijn geen gegevens aangetroffen over de verkoop van de knobbelzwanen. Hierdoor is de daadwerkelijke bestemming van de door [medeverdachte] verkochte knobbelzwanen niet te achterhalen.

Het hof overweegt dat [medeverdachte] een uitgebreide administratie bijhield. Ook de datum van verkoop en de bestemming per verkochte zwaan diende echter geregistreerd te worden. Gelet op het voorgaande is het hof van oordeel dat de administratie op dit punt tekortschoot. Er is daarbij sprake van een nauwe en bewuste samenwerking tussen verdachte en [medeverdachte]. Het hof acht het medeplegen van het onder 3 ten laste gelegde wettig en overtuigend bewezen.

Met betrekking tot het onder 4 en 5 ten laste gelegde is naar het oordeel van het hof niet aannemelijk geworden dat het leewieken is uitgevoerd door dierenartsen. Daarbij overweegt het hof dat verdachte weliswaar heeft gesteld dat dit het geval is, maar dat hij de namen van de dierenartsen niet heeft willen noemen, waardoor zijn stelling ook niet controleerbaar is.

Bewezenverklaring

Door wettige bewijsmiddelen, waarbij de inhoud van elk bewijsmiddel -ook in onderdelen- slechts wordt gebezigd tot het bewijs van dat tenlastegelegde feit waarop het blijkens de inhoud kennelijk betrekking heeft, en waarin zijn vervat de redengevende feiten en omstandigheden waarop de bewezenverklaring steunt, acht het hof wettig en overtuigend bewezen dat verdachte het onder 1, 3, 4 en 5 tenlastegelegde heeft begaan, met dien verstande, dat:

(t.a.v. niet en/of niet met juiste ringmaat geringd)

- één knobbelzwaan, waargenomen bij industrieterrein [industrieterrein] te Schoonhoven (dossier p.

43)

voorwaarde 9

- 4 (kuikens), althans één of meer knobbelzwa(a)n(en), waargenomen bij industrieterrein [industrieterrein] te Schoonhoven (dossier p. 43, 48), en/of

- 5 (kuikens), althans één of meer knobbelzwa(a)n(en), waargenomen op de [adres] te Lopik (dossier p. 48,p. 87), en/of

- 3 (kuikens), althans één of meer knobbelzwa(a)n(en), waargenomen nabij [adres] te Schoonhoven (dossier p. 44, p. 49 stenen bruggetje-broedpaar), en/of

- 6 (kuikens), althans één of meer knobbelzwa(a)n(en), waargenomen nabij [adres] te Schoonhoven ([naam]-broedpaar dossier p. 48, 100), en/of

- 5 (kuikens), althans één of meer knobbelzwa(a)n(en), waargenomen nabij de [adres] en de [adres] te Schoonhoven ([naam] broedpaardossier p. 49, 138);

- 5 (kuikens), althans één of meer knobbelzwa(a)n(en), waargenomen op de [adres] te Lopik (dossier p.48, p. 87).

Het hof acht niet bewezen hetgeen verdachte meer of anders is tenlastegelegd dan hierboven is bewezenverklaard, zodat deze daarvan behoort te worden vrijgesproken.

Strafbaarheid van het bewezenverklaarde

Het onder 1 bewezen verklaarde levert op:

medeplegen van een overtreding van een voorschrift gesteld bij artikel 13, eerste lid, van de Flora- en faunawet, opzettelijk begaan.

Het onder 3 bewezen verklaarde levert op:

medeplegen van een overtreding van een voorschrift gesteld bij artikel 79, tweede lid, van de Flora- en faunawet, opzettelijk begaan, meermalen gepleegd.

Het onder 4 bewezen verklaarde levert op:

medeplegen van een overtreding van een voorschrift gesteld bij artikel 7, eerste lid, van de Wet op de uitoefening van de diergeneeskunde 1990, 23 maal gepleegd.

Het onder 5 bewezen verklaarde levert op:

medeplegen van het zonder redelijk doel opzettelijk bij een dier pijn of letsel veroorzaken en de gezondheid van een dier benadelen, meermalen gepleegd.

Strafbaarheid van de verdachte

Verdachte is strafbaar aangezien geen omstandigheid is gebleken of aannemelijk geworden die verdachte niet strafbaar zou doen zijn.

Oplegging van straf en/of maatregel

De hierna te melden strafoplegging is in overeenstemming met de aard en de ernst van het bewezenverklaarde en de omstandigheden waaronder dit is begaan, mede gelet op de persoon van verdachte, zoals van een en ander bij het onderzoek ter terechtzitting is gebleken.

Verdachte hield zich, samen met medeverdachte [medeverdachte], bezig met zwanendriften. Zwanendriften is een traditionele vorm van veehouderij. [medeverdachte] beschikte over een ontheffing, waardoor hij legaal kon zwanendriften.

Verdachte heeft bij het zwanendriften twee overtredingen van de Flora- en faunawet begaan. Hij heeft een kuiken met de verkeerde ringmaat geringd, waardoor hij zich niet kan beroepen op de vrijstelling van de in artikel 13 van de Flora- en faunawet opgenomen verboden. Daarnaast heeft verdachte in strijd met een voorwaarde uit de aan [medeverdachte] verleende ontheffing gehandeld.

Verder heeft verdachte knobbelzwanen geleewiekt, terwijl hij geen dierenarts was. Verdachte heeft zich daarmee ook schuldig gemaakt aan dierenkwelling.

Het hof houdt rekening met de omstandigheid dat de onderhavige zaak veel aandacht heeft gekregen in de media en op internet. Verdachte heeft verklaard dat hij naar aanleiding daarvan bedreigingen heeft ontvangen. Ook is de ontheffing van [medeverdachte] ingetrokken. Verdachte houdt zich nu niet meer bezig met zwanendriften en zal dat in de toekomst ook niet meer gaan doen.

Daarnaast overweegt het hof dat van de oorspronkelijk ten laste gelegde feiten slechts een klein deel bewezen wordt verklaard. Ook weegt het hof mee dat twee medewerkers van de NVWA in een controlerapport uit 2012 verklaren dat door de jarenlange ervaring van [medeverdachte] het zwanendriften, waaronder het leewieken, “op de meest mogelijk diervriendelijke manier gebeurt” waarbij, zo begrijpt het hof, het nadeel voor de zwanenkuikens zo gering mogelijk werd gehouden.

In het bijzonder in aanmerking genomen de bovengenoemde omstandigheden, is het hof van oordeel dat volstaan kan worden met oplegging van een geheel voorwaardelijke taakstraf voor de duur van 50 uren, met een proeftijd van 2 jaren, als passend en geboden straf.

Voor wat betreft het onder 4 bewezenverklaarde vormt het leewieken van elk kuiken afzonderlijk een overtreding.

Het hof:

Vernietigt het vonnis waarvan beroep en doet opnieuw recht:

Verklaart verdachte niet-ontvankelijk in het hoger beroep voor zover gericht tegen het gedeelte van de tenlastelegging waarvan verdachte in eerste aanleg is vrijgesproken.

Verklaart niet bewezen dat de verdachte het onder 2 ten laste gelegde heeft begaan en spreekt de verdachte daarvan vrij.

Verklaart zoals hiervoor overwogen bewezen dat de verdachte het onder 1, 3, 4 en 5 ten laste gelegde heeft begaan.

Verklaart niet bewezen hetgeen de verdachte meer of anders is ten laste gelegd dan hierboven is bewezen verklaard en spreekt de verdachte daarvan vrij.

Verklaart het onder 1, 3, 4 en 5 bewezen verklaarde strafbaar, kwalificeert dit als hiervoor vermeld en verklaart de verdachte strafbaar.

Ten aanzien van het onder 1, 3 en 5 bewezen verklaarde:

Veroordeelt de verdachte tot een taakstraf voor de duur van 50 (vijftig) uren, indien niet naar behoren verricht te vervangen door 25 (vijfentwintig) dagen hechtenis.

Bepaalt dat de taakstraf niet ten uitvoer zal worden gelegd, tenzij de rechter anders mocht gelasten omdat de verdachte zich voor het einde van de proeftijd van 2 (twee) jaren aan een strafbaar feit heeft schuldig gemaakt.

Ten aanzien van het onder 4 bewezen verklaarde:

Veroordeelt de verdachte tot 23 (drieëntwintig) geldboetes, elk van € 20,- (twintig euro), telkens bij gebreke van betaling en verhaal te vervangen door 1 (één) dag hechtenis.

Aldus gewezen door

mr. A. van Waarden, voorzitter,

mr. J.A.W. Lensing en mr. L.E.M. Hendriks, raadsheren,

in tegenwoordigheid van mr. T. Faber, griffier,

en op 22 november 2017 ter openbare terechtzitting uitgesproken.

mr. L.E.M. Hendriks is buiten staat dit arrest mede te ondertekenen.

Proces-verbaal van het in dezelfde zaak voorgevallene ter openbare terechtzitting van het gerechtshof van 22 november 2017.

Tegenwoordig:

mr. G. Mintjes, voorzitter,

mr. L.H.J. Vijlbrief-Smit, advocaat-generaal,

mr. A. Muradov, griffier.

De voorzitter doet de zaak uitroepen.

De veroordeelde is niet in de zaal van de terechtzitting aanwezig.

De voorzitter spreekt het arrest uit.

Waarvan is opgemaakt dit proces-verbaal, dat door de voorzitter en de griffier is vastgesteld en ondertekend.

ECLI:NL:GHARL:2017:10271

Toegepaste wetsartikelen