ECLI:NL:GHAMS:1996:AA4304

Gerechtshof te Amsterdam Kenmerk: P95/0928 GERECHTSHOF TE AMSTERDAM Vijfde Enkelvoudige Belastingkamer UITSPRAAK op het beroep van X te Z, belanghebbende, tegen een uitspraak van de Inspecteur van de Belastingdienst Particulieren/Ondernemingen te P, de inspecteur. 1. Loop van het geding Van belanghebbende is ter griffie een beroepschrift ontvangen op 2 maart 1995, ingediend door haar gemachtigde en aangevuld bij schrijven van 23 mei 1995. Het beroep is gericht tegen de uitspraak van de inspecteur, gedagtekend 25 januari 1995, betreffende de inhouding van loonbelasting/premie volksverzekeringen over het tijdvak augustus 1993 ad f 129.463,65. Na bezwaar tegen de inhouding is deze bij de bestreden uitspraak gehandhaafd. Het beroep strekt tot vernietiging van de uitspraak van de inspecteur en tot restitutie van het ingehouden bedrag. De inspecteur heeft een vertoogschrift ingediend en concludeert tot bevestiging van de bestreden uitspraak. Ter zitting van 5 december 1995 zijn verschenen voormelde gemachtigde alsmede de inspecteur. Beide partijen hebben een pleitnota voorgedragen en overgelegd. De wederpartij heeft zich daarover kunnen uitlaten. Daartoe in de gelegenheid gesteld heeft de gemachtigde bij brief van 12 december 1995 enige stukken in het geding gebracht. De inspecteur heeft daarop gereageerd bij schrijven van 11 januari 1996. Ter zitting van 25 juni 1996 zijn verschenen voormelde gemachtigde alsmede de inspecteur. De gemachtigde heeft aldaar een pleitnota voorgedragen en overgelegd. De inspecteur heeft daarvan kennis genomen en heeft zich daarover kunnen uitlaten. Het Hof rekent alle voormelde stukken tot de stukken van dit geding. 2. Tussen partijen vaststaande feiten 2.1. Belanghebbende was tot 22 maart 1990 in dienstbetrekking werkzaam bij de N.V. A te Q. Ter gelegenheid van haar ontslag is haar bij beschikking van de Kantonrechter te Amsterdam een vergoeding van f 236.000 toegekend, 'als stamrechtverplichting te haren gunste onder te brengen bij een door haar aan te wijzen verzekeraar (..) dan wel anderszins als éénmalige schadevergoeding voor de mogelijke teruggang in inkomen, dan wel voor opbouw pensioen, een en ander naar keuze van verweerster'. 2.2. De voormalige werkgeefster heeft het bedrag van f 236.000 betaald aan B N.V. (hierna: B) als premie voor een kapitaalverzekering, recht gevend op een uitkering van f 269.172 aan belanghebbende op 1 juli 1992 of van f 236.000 bij overlijden van belanghebbende vóór die datum. De inspecteur heeft ermee ingestemd dat ter zake van deze storting geen loonheffing plaatsvond. Op de polis is de lijfrenteclausule geplaatst, inhoudend dat de uitkeringen bij opeisbaarheid uitsluitend kunnen worden gebezigd als koopsom voor lijfrente. Op de polis is onder meer aangetekend dat deze verband houdt met een door de verzekerde binnen het Rijk uitgeoefende dienstbetrekking waarbij de uitkeringen beschouwd worden als loon in de zin van artikel 10, eerste lid, Wet op de inkomstenbelasting 1964 (Hof: kennelijk te lezen als: Wet op de loonbelasting 1964), niet zijnde pensioen of een soortgelijke beloning, en mitsdien zullen door de maatschappij op iedere uitkering - volgens de op dat moment geldende wettelijke bepalingen - loonbelasting en/of premies volksverzekeringen worden ingehouden. De rechten en verplichtingen uit de polis zijn vervolgens aan belanghebbende overgedragen. De door belanghebbende jegens B verkregen aanspraken zijn door de inspecteur aangemerkt als niet tot het loon behorende aanspraken op periodieke uitkeringen ter vervanging van te derven loon in de zin van artikel 11, eerste lid, onderdeel d, van de Wet op de loonbelasting 1964 (Wet LB 1964). 2.3. Bij brief van 13 oktober 1992 heeft de gemachtigde van belanghebbende zich tot de inspecteur gewend inzake de door belanghebbende voorgenomen oprichting van een BV, waaraan de polisrechten bij B zouden worden overgedragen en waarvan belanghebbende ingaande 1 juli 1995 (het einde van haar WW-uitkering) periodieke uitkeringen Het standpunt van de inspecteur wijkt af van dit ministeriële beleid, hetgeen in strijd is met algemene beginselen van behoorlijk bestuur. Reeds op 30 september 1992 bestond het voornemen een stamrecht te bedingen, zodat binnen een redelijke termijn uitvoering is gegeven aan de lijfrenteclausule. Een concept van de stamrechtovereenkomst met nog nader in te vullen bedrag is reeds in juli 1993 door belanghebbende ondertekend. De definitieve overeenkomst is getekend op 27 augustus 1993, toen alle bedragen bekend waren. Inhouding heeft mitsdien ten onrechte plaatsgevonden. 4.2. de inspecteur: In 1990 is door de inspecteur gezegd dat er in casu geen bezwaar bestond de stamrechtovereenkomst in de vorm van een kapitaalverzekering met lijfrenteclausule te beschouwen als een overeenkomst waarop artikel 11, onderdeel e, van de Uitvoeringsbeschikking loonbelasting 1964 (Hof: tekst 1989) van toepassing zou zijn. De storting bij B was derhalve vrijgesteld van loonheffing. De uitkeringen die B zou gaan doen op grond van de gesloten kapitaalverzekering met lijfrenteclausule zouden onderworpen zijn aan de loonbelasting op grond van artikel 11, letter a, van het Uitvoeringsbesluit loonbelasting. Niettemin zijn die uitkeringen aan te merken als inkomsten uit vermogen. De overdracht van rechten uit een kapitaalverzekering met een lijfrenteclausule door een erkende verzekeraar naar een soortgelijke verzekeraar kan zonder heffing plaatsvinden. Overdracht aan een niet bedrijfsmatig optredende verzekeraar is evenwel niet zonder heffing mogelijk; zie BNB 1981/71. Door te verzoeken het bedrag aan de BV te betalen heeft belanghebbende het uitkeringsbedrag genoten. Ook uit BNB 1993/106 volgt dat terecht belasting is geheven, omdat aan de lijfrenteclausule geen uitvoering is gegeven. In de in Infobulletin 93/637 opgenomen mededeling zegt de Staatssecretaris weliswaar dat de uitkeringen als loon worden beschouwd, maar een afkoopsom als in casu moet worden gerekend tot de inkomsten in de zin van artikel 31, lid 1, Wet IB 1964. Ik acht het onwaarschijnlijk dat de stamrechtovereenkomst reeds op 27 augustus 1993 is getekend, omdat de exacte bedragen toen volgens mij nog niet bekend waren. De inhouding heeft terecht plaatsgevonden. 5. Beoordeling van het geschil 5.1. Bij haar ontslag in 1990 verkreeg belanghebbende van haar ex-werkgever een aanspraak op periodieke uitkeringen ter vervanging van te derven loon. Deze aanspraak is toen vormgegeven door storting van een premie voor een kapitaalverzekering met lijfrenteclausule bij B, waarna de rechten uit de polis aan belanghebbende zijn overgedragen. Op grond van die polis kon bij expiratie een lijfrente worden bedongen bij B dan wel op verzoek van de begunstigde bij een andere wettelijk toegelaten verzekeraar. 5.2. Na de expiratie van de polis per 1 juli 1992 is op 30 augustus 1993 de uitkering ad f 269.172 plus nadien bijgeschreven rente, in totaal f 287.697, door B overgemaakt aan een door belanghebbende op 26 augustus 1993 opgerichte BV. Met deze BV is belanghebbende overeengekomen dat de BV de rechten en verplichtingen uit de tussen belanghebbende en B bestaande verzekeringsovereenkomst overneemt. Daartoe is tussen belanghebbende en de BV op 27 augustus 1993 een stamrechtovereenkomst gesloten. 5.3. Nu de onder 5.1. bedoelde aanspraak van belanghebbende was gegoten in de vorm van een kapitaalverzekering met lijfrenteclausule en ter uitvoering van de lijfrenteclausule niet een lijfrente is bedongen van een bedrijfsmatig optredende verzekeraar, is de lijfrenteclausule niet op correcte wijze tenuitvoergelegd. Zulks brengt met zich dat de uitkering door B terecht tot het belastbare inkomen van belanghebbende wordt gerekend en dat B daarop terecht loonbelasting heeft ingehouden. 5.4. De omstandigheid dat die belaste uitkering tot de inkomsten uit arbeid is te rekenen, doet aan het vorenoverwogene niet af, en evenmin de omstandigheid dat B de uitkering, waarop belanghebbende recht had, op verzoek heeft overgemaakt