ECLI:NL:CRVB:2015:1139

13/2594 MAW Datum uitspraak: 9 april 2015 Centrale Raad van Beroep Meervoudige kamer Uitspraak op het hoger beroep tegen de uitspraak van de rechtbank Den Haag van 17 april 2013, 08/3831 (aangevallen uitspraak) Partijen: [Appellant] te [woonplaats] (appellant) de Minister van Defensie (minister)

Namens appellant heeft mr. H.J.M.G.M. van der Meijden, advocaat, hoger beroep ingesteld. De minister heeft een verweerschrift ingediend. Het onderzoek ter zitting heeft plaatsgevonden op 16 januari 2015. Appellant is verschenen, bijgestaan door mr. Van der Meijden. De minister heeft zich laten vertegenwoordigen door mr. A.E.P. van Zandbergen.

1. Dit geding, dat aanvankelijk is gevoerd ten name van de Staatssecretaris van Defensie, is in verband met wijziging van taken voortgezet ten name van de minister. Waar in deze uitspraak wordt gesproken van minister, wordt daaronder in voorkomend geval (mede) verstaan de Staatssecretaris van Defensie. 2. Voor een uitgebreid overzicht van de in dit geding van belang zijnde feiten en omstandigheden verwijst de Raad naar de aangevallen uitspraak. Hij volstaat hier met het volgende. 2.1. Appellant is als soldaat eerste klasse in de periode van december 1994 tot en met juni 1995 uitgezonden naar Srebrenica. 2.2. Bij brief van 12 februari 2007 heeft appellant de minister aansprakelijk gesteld voor (de gevolgen van) de bij hem bestaande posttraumatische stressstoornis (PTSS). Daarbij heeft hij vooral gewezen op het gebrek aan nazorg en begeleiding na zijn vertrek uit Srebrenica. 2.3. Bij primair besluit van 26 april 2007, na bezwaar gehandhaafd bij besluit van 16 april 2008 (bestreden besluit), heeft de minister het verzoek van appellant afgewezen op de grond dat de aansprakelijkstelling op 12 februari 2007, gelet op het bepaalde in artikel 3:310, eerste lid, van het Burgerlijk Wetboek (BW), is verjaard. De minister heeft hierbij verwezen naar het feit dat appellant, na een doorverwijzing in verband met problematiek die duidelijk aan zijn uitzending naar Srebrenica gerelateerd was, op 30 maart 2000 is opgenomen op de afdeling Militaire Psychiatrie van het Centraal Militair Hospitaal (CMH) te Utrecht. In die tijd werd appellant gediagnostiseerd met een PTSS. Dit betekent dat het voor appellant in ieder geval vanaf maart 2000 duidelijk was dat zijn klachten in relatie stonden tot zijn uitzending naar Srebrenica. Hieruit volgt dat er meer dan vijf jaren zijn verstreken tussen de aansprakelijkstelling en het bekend worden met de schade en de mogelijke aansprakelijke partij, zodat de vordering is verjaard. 3. Bij de aangevallen uitspraak heeft de rechtbank het beroep tegen het bestreden besluit gegrond verklaard, dat besluit vernietigd, bepaald dat de rechtsgevolgen van het vernietigde besluit in stand blijven en aan appellant een schadevergoeding toegekend wegens overschrijding van de redelijke termijn. De rechtbank heeft geoordeeld dat de minister zich terecht op het standpunt heeft gesteld dat de aansprakelijkstelling van appellant op 12 februari 2007 was verjaard. De rechtbank heeft hiertoe overwogen dat appellant niet aannemelijk heeft gemaakt dat de minister een inconsistent beleid voert ten aanzien van het inroepen van de verjaring. Voorts heeft de rechtbank overwogen dat nu appellant zijn vordering op 12 februari 2007 heeft ingediend, moet worden geoordeeld of hij voor 12 februari 2002 in de gelegenheid was om de minister aansprakelijk te stellen voor zijn geleden schade. In maart 2000 is bij appellant een PTSS vastgesteld en in relatie gebracht met zijn uitzending naar Srebrenica. Er bestond derhalve geen twijfel over de mogelijke oorzaak van het letsel. Of achteraf geoordeeld in de jaren negentig van de vorige eeuw de kwaliteit van de nazorg te wensen overliet kan, anders dan appellant heeft betoogd, in dit geval niet van doorslaggevende betekenis zijn bij het bepalen van het aanvangstijdstip van de verjaring. De rechtbank passeert voorts de stelling van appellant dat hij als gevolg van zijn psychische klachten niet in staat is geweest tijdig de minister aansprakelijk te stellen. De rechtbank volgt evenmin het standpunt van appellant dat de dienstfunctionarissen in het CMH hem hadden moeten attenderen op de mogelijkheid om de minister aansprakelijk te stellen voor de door hem geleden schade. De rechtbank heeft het beroep gegrond verklaard en het bestreden besluit vernietigd uitsluitend om een schadevergoeding wegens overschrijding van de redelijke termijn wegens te lange behandelingsduur in bezwaar toe te kennen. 4. Appellant heeft in hoger beroep in hoofdlijnen dezelfde gronden aangevoerd als in beroep. Samengevat komen deze gronden erop neer dat de aansprakelijkstelling niet is verjaard. Voor zover dit wel het geval is, kan de minister zich in redelijkheid niet beroepen op de verjaring. 5. De Raad komt tot het volgende oordeel. 5.1. De vraag die partijen verdeeld houdt is of de (mogelijke) vordering tot schadevergoeding ten tijde van de aansprakelijkstelling op 12 februari 2007 was verjaard. Voor het antwoord op die vraag is van belang op welk moment de verjaring is aangevangen. 5.2. Volgens vaste rechtspraak (zie bijvoorbeeld de uitspraak van 28 februari 2013, ECLI:NL:CRVB:2013:BZ2675) zijn financiële aanspraken jegens de overheid op grond van de rechtszekerheid na een termijn van vijf jaren niet meer in rechte afdwingbaar. Zowel bij aanspraken die gebaseerd zijn op een rechtspositioneel voorschrift als in geval van een aansprakelijkstelling voor geleden schade legt de Raad de aanvang van deze verjaringstermijn bij het moment waarop de ambtenaar met betrekking tot de desbetreffende rechtspositionele aanspraak dan wel zijn schade in actie had kunnen komen. 5.3. De Raad ziet aanleiding om bij de beoordeling van de vraag wanneer de ambtenaar in actie had kunnen komen uit oogpunt van eenvormige rechtstoepassing aansluiting te zoeken bij de verjaringsbepalingen in het Burgerlijk Wetboek en de uitleg die de Hoge Raad daaraan geeft. In dit geval gaat het dan in het bijzonder om artikel 3:310 van het BW dat betrekking heeft op rechtsvorderingen tot vergoeding van schade uit onrechtmatige daad. 5.4. Ingevolge artikel 3:310, eerste lid, van het BW, voor zover hier van belang, verjaart een rechtsvordering tot vergoeding van schade uit onrechtmatige daad door verloop van vijf jaren na de aanvang van de dag volgend op de datum waarop de benadeelde zowel met de schade als met de daarvoor aansprakelijke persoon of instantie bekend is geworden. Dit is de zogenaamde korte verjaringstermijn. 5.5. Tussen partijen is niet in geding dat appellant, in ieder geval, in maart 2000 daadwerkelijk bekend is geworden met (de oorzaak van) zijn schade. Bij appellant is toen een PTSS vastgesteld die een duidelijk verband heeft met zijn uitzending naar Srebrenica. 5.6. Appellant heeft zich op het standpunt gesteld dat de korte verjaringstermijn in ieder geval niet voor maart 2006 is aangevangen, zodat de aansprakelijkstelling op 12 februari 2007 niet was verjaard. Hij heeft hiertoe aangevoerd dat de wetenschap dat de door hem opgelopen schade verband houdt met zijn uitzending naar Srebrenica op zichzelf niet doorslaggevend is. Hij acht tevens van belang dat hij pas later voldoende zekerheid heeft verkregen dat de schade (mede) is veroorzaakt door een aan de minister toe te schrijven fout. Appellant heeft gesteld dat hij pas door kennisneming van de brief van de Staatssecretaris van Defensie van 30 maart 2006 aan de Tweede Kamer, waarin uitleg is gegeven over het zogenaamde nazorgbeleid, bekend is geworden met de mogelijk niet adequate nazorg door de minister. Dit was het moment dat hem voor het eerst bekend werd dat zijn schade wellicht (mede) is veroorzaakt door een mogelijke schending van de zorgplicht door de minister. 5.7. De minister heeft zich op het standpunt gesteld dat, nu appellant in ieder geval in maart 2000 bekend was met de schade en de oorzaak daarvan, de korte verjaringstermijn op dat moment is aangevangen. Appellant had op dat moment in actie kunnen komen om een verzoek tot aansprakelijkstelling in te dienen bij de minister.

De Centrale Raad van Beroep - vernietigt de aangevallen uitspraak voor zover daarbij de rechtsgevolgen van het besluit van 16 april 2008 in stand zijn gelaten; - draagt de minister op een nieuwe beslissing op bezwaar te nemen met inachtneming van deze uitspraak en bepaalt dat beroep tegen dit besluit slechts bij de Raad kan worden ingesteld; - bepaalt dat de minister aan appellant het in hoger beroep betaalde griffierecht van € 239,- vergoedt; - veroordeelt de minister in de kosten van appellant tot een bedrag van € 980,-. Deze uitspraak is gedaan door N.J. van Vulpen-Grootjans als voorzitter en R. Kooper en W. van den Brink als leden, in tegenwoordigheid van C.A.W. Zijlstra als griffier. De beslissing is uitgesproken in het openbaar op 9 april 2015. (getekend) N.J. van Vulpen-Grootjans (getekend) C.A.W. Zijlstra MK