Rechtspraak College van Beroep voor het bedrijfsleven 2026-08-04
ECLI:NL:CBB:2026:358
Inhoudsindicatie: GLB 2023. Afwijzing aanvraag extra betaling eco-regeling. De minister heeft de eco-activiteit ‘verlengde weidegang: dag en nacht beweiding’ op de percelen niet meegenomen voor de eco-regeling, omdat de landbouwer geen melkvee houdt en daarmee niet aan de voorwaarden van die eco-activiteit voldoet. Volgens de landbouwer zou de eco-activiteit niet alleen moeten gelden voor de verlengde weidegang van melkvee, maar ook voor de verlengde weidegang van haar vleesvee. Naar het oordeel van het College mocht de regelgever er gelet op de relevante verschillen tussen vleesvee en melkvee voor kiezen de eco-activiteit te beperken tot melkvee. Geen strijdigheid met artikel 9 van Verordening 2021/2115 of het gelijkheidsbeginsel. uitspraak COLLEGE VAN BEROEP VOOR HET BEDRIJFSLEVEN zaaknummer: 25/72 uitspraak van de meervoudige kamer van 4 augustus 2026 in de zaak tussen [naam 1] B.V., te [woonplaats] (landbouwer) (gemachtigden: [naam 2] en [naam 3] ) en de minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (gemachtigden: mr. L. Anvelink en mr. J. van Horsen) Procesverloop in beroep De landbouwer heeft tegen het besluit van 16 december 2024 (bestreden besluit) beroep ingesteld. De minister heeft een verweerschrift ingediend. De zitting was op 7 juli 2026. Aan de zitting hebben de gemachtigden van partijen deelgenomen. Waar gaat deze zaak over? 1.1 Het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) 2023 van de Europese Unie is, voor zover hier van belang, vastgelegd in Verordening 2021/2115, Verordening 2021/2116, Uitvoeringsverordening 2021/2290 en Gedelegeerde Verordening 2022/1172. De nationale invulling van de GLB-verordeningen is neergelegd in de Uitvoeringsregeling GLB 2023. 1.2 De eco-regeling is een nieuw element van het GLB 2023. De eco-regeling ziet op betalingen bovenop de basisinkomenssteun. Zij is bedoeld om gericht duurzame landbouwactiviteiten te belonen en zo de nieuwe GLB-doelen te behalen. De vijf eco-doelen zijn: klimaat, bodem en lucht, water, landschap en biodiversiteit. Voor elk van deze vijf doelen kan de landbouwer punten verdienen. De landbouwer moet voor elk eco-doel afzonderlijk voldoende punten halen om in aanmerking te komen voor de extra betaling voor de eco-regeling. Daarnaast is aan iedere eco-activiteit een waarde per hectare gekoppeld, die wordt behaald door het uitvoeren van eco-activiteiten. De waarde per hectare op bedrijfsniveau bepaalt - als de drempel daarvoor is behaald - de hoogte van het tarief dat voor de betaling wordt gehanteerd: brons, zilver of goud. Met die betaling worden landbouwers beloond voor het in stand houden van natuurlijke rijkdommen en het leveren van publieke goederen van algemeen nut die niet in de marktprijzen tot uiting komen. 1.3 De landbouwer heeft met de Gecombineerde opgave van 16 oktober 2023 voor het jaar 2023 betaling aangevraagd voor de basispremie, de extra betaling eerste veertig hectare en de eco-regeling. Met het besluit van 28 juni 2024 heeft de minister op grond van de Uitvoeringsregeling GLB 2023 de aanvraag voor de basispremie en de extra betaling eerste 40 hectare toegewezen. De minister heeft de aanvraag voor de extra betaling voor de eco-regeling afgewezen. Met het bestreden besluit heeft de minister het bezwaar van de landbouwer ongegrond verklaard. 1.4 Het beroep richt zich tegen de afwijzing van de aanvraag voor de extra betaling voor de eco-regeling. De minister heeft de eco-activiteit ‘verlengde weidegang: dag en nacht beweiding’ op percelen 1, 3, 4, 139 en 150 (percelen) niet meegenomen voor de eco-regeling. Volgens de minister voldoet de landbouwer niet aan de voorwaarden voor die eco-activiteit, omdat de landbouwer geen melkvee houdt. Omdat de minister de eco-activiteit ‘verlengde weidegang: dag en nacht beweiding’ op de percelen niet heeft meegenomen voor de eco-regeling, heeft de landbouwer niet het minimale aantal punten behaald voor verbetering van de biodiversiteit. Als de minister wel punten voor deze eco-activiteit op de percelen zou toekennen, zou de landbouwer wel in aanmerking komen voor de extra betaling voor de eco-regeling. Beoordeling van het beroep 2 Aan de orde is de vraag of de minister terecht de aanvraag voor de extra betaling voor de eco-regeling heeft afgewezen. Het College beantwoordt deze vraag bevestigend en licht dit hieronder toe. 3.1 De landbouwer betoogt dat de minister de eco-activiteit ‘verlengde weidegang: dag en nacht beweiding’ op de percelen ten onrechte niet heeft meegenomen voor de eco-regeling. Volgens haar zou de eco-activiteit niet alleen moeten gelden voor de verlengde weidegang van melkvee, maar ook voor de verlengde weidegang van haar vleesvee. Volgens de landbouwer zorgt verlengde weidegang van vleesvee net als verlengde weidegang van melkvee voor een lagere ammoniakemissie, omdat door weidegang de urine en mest van elkaar gescheiden blijven. De landbouwer voert aan dat de Uitvoeringsregeling GLB 2023, door onderscheid te maken tussen vleesvee en melkvee, in strijd is met het gelijkheidsbeginsel en artikel 9 van Verordening 2021/2115 – waarin staat dat lidstaten interventies vaststellen op basis van objectieve en niet-discriminerende criteria. 3.2 De Uniewetgever heeft de lidstaten de opdracht gegeven vrijwillige regelingen voor het klimaat, het milieu en dierenwelzijn in te stellen en hier steun voor te verlenen (artikel 31 van Verordening 2021/2115). Het moet gaan om steun aan landbouwers die verbintenissen aangaan om landbouwpraktijken toe te passen die gunstig zijn voor het klimaat, het milieu en het dierenwelzijn en de bestrijding van antimicrobiële resistentie. 3.3 De eco-activiteiten zijn in Nederland uitgewerkt in paragraaf 5 van hoofdstuk 2 van de Uitvoeringsregeling GLB 2023. Daarin was, op het moment hier van belang, in artikel 22, aanhef en onder b, van de Uitvoeringsregeling GLB 2023 geregeld dat dag en nacht weiden werd aangemerkt als eco-activiteit als aan een aantal voorwaarden werd voldaan. Eén van de voorwaarden was dat melkvee ten minste zestien uur per dag werd geweid in de periode van 1 mei tot en met 30 september. Verder volgt uit artikel 1 van de Uitvoeringsregeling GLB 2023 dat onder weiden wordt verstaan: het grazen op grasland met voldoende gras door al het daarvoor in het kader van een normale bedrijfsvoering van een landbouwer in aanmerking komend lacterend melkvee, zodat de dieren een natuurlijk graasgedrag kunnen laten zien. 3.4 Het College stelt vast dat niet in geschil is dat de landbouwer in 2023 geen melkvee hield, en dat zij daarom niet voldeed aan de voorwaarden die de Uitvoeringsregeling GLB 2023 stelt voor de eco-activiteit ‘verlengde weidegang: dag en nacht beweiding’. 3.5 Het gegeven dat volgens de Uitvoeringsregeling GLB 2023 melkveehouders wel en vleesveehouders niet in aanmerking komen voor de eco-activiteit, is volgens de landbouwer in strijd met het gelijkheidsbeginsel. Het gelijkheidsbeginsel houdt in dat een bestuursorgaan gelijke gevallen gelijk behandelt. Van gelijke gevallen is in dit geval geen sprake, omdat er relevante verschillen tussen vleesvee en melkvee bestaan. De minister heeft toegelicht dat de ammoniakemissie bij niet-lacterend vee (zoals vleesvee) door de lagere voeropname aanmerkelijk lager is dan bij lacterend melkvee en dat vleesvee – anders dan melkvee – doorgaans al wordt geweid. Het stimuleren van een verlengde weidegang van vleesvee heeft volgens de minister daarom minder effect op de ammoniakemissie dan het stimuleren van een verlengde weidegang van melkvee; de landbouwer heeft dit op de zitting erkend. Gelet op die verschillen is geen sprake van strijdigheid met artikel 9 van Verordening 2021/2115, en mocht de regelgever er naar het oordeel van het College voor kiezen in de Uitvoeringsregeling GLB 2023 de eco-activiteit ‘verlengde weidegang: dag en nacht beweiding’ te beperken tot melkvee. Dat ook het verlengd weiden van vleesvee een bijdrage levert aan het verlagen van de ammoniakemissie, zoals de landbouwer stelt, maakt dat niet anders. De Uniewetgever heeft lidstaat Nederland niet verplicht voor iedere activiteit die gunstig is voor het klimaat, het milieu en dierenwelzijn steun te verlenen.